Fritz Reuter
Läuschen un Rimels
Neue Folge


De irst, de geiht,

Dit is de tweit';

Will wünschen, dat de't ok noch deiht.

Un wenn hei't dauhn deiht, kann hei gahn,

Ick heww an ehm dat Minig dahn.

Wenn einer dauhn deiht, wat hei deiht,

Denn kann hei nich mihr dauhn, as hei deiht.

[205] Vorrede

Ein jeder Kegelschieber weiß, wie schwer es ist, auf freien Bahnen einen stets erfolgreichen Aufsatz und Wurf zu haben. Man findet freilich zuweilen auch in dieser Arena Heroen, die Wurf für Wurf auf Honneur parieren, die, bald hoch, bald niedrig, bald links, bald rechts aufsetzend, ihre Kugel dem jedesmaligen Kegelstande anzupassen verstehen, in kühnem Zuge dahin brausen, alles fortreißen, niederstürzen, und selbst wenn die Umstände in Gestalt eines unzuverlässigen Kegeljungen die Gasse des glücklichen Erfolges gar zu enge gestellt haben, durch ein haarsträubendes, geniales Schrauben die Ungunst auszugleichen verstehen. Das sind die Künstler, sie stehen auf der rechten Seite der Rechentafel hoch angeschrieben. – Aber es gibt auch andere, schwächliche Naturen, die in sanften, romantischen Windungen die Bahn hinableiern – ein Wurf wie der andere –, sie haben stets einen gewissen Nagel im Auge, auf den setzen sie ihre Kugel und ihr Glück, bei hohler Bahn kommen sie gut ins Honneur; meistens aber mit einem sogenannten »Maulaffen«; ihre Kugel duselt mit sentimentalem Kegelschlag in den Kegeln umher; sie würden große Erfolge haben, wenn die Wackler für voll gerechnet würden. Sie verfolgen ihre Würfe mit [206] allerlei Männchen und Mätzchen, treten andere Leute dabei auf die Zehen, sind unerbittliche Kritiker und verlangen von uns anderen, wir sollen's ihnen nachtun.

Wir anderen nun endlich tun's ihnen aber nicht nach, wir werfen lustig darauf los, Pudel oder Neun; sollen wir einmal nachahmen, so laßt uns lieber die ersteren nachahmen; wollen wir das nicht, nun so laßt uns die Zeche bezahlen; wir haben dann doch wenigstens unser Vergnügen gehabt. Ich für mein Teil habe gleich zuerst auf dieser Kegelbahn einen billig guten Wurf geworfen, ich warf den ersten Teil von »Läuschen un Rimels«; habe darauf bald links, bald rechts aufgesetzt, bald stark, bald schwach geschoben; mancher Pudel ist mit untergelaufen; habe zwar einmal ein Honneur geschoben, war aber das »Herz«, und das zählt nicht auf der Rechentafel. – Nun will ich mal wieder meinen ersten Wurf annehmen: aber mir ist bange dabei; jeder weiß, wie schwer dies ist, wenn man eine Zeitlang herum »geflackert« hat, und bei meinem ersten Wurfe standen die Kegel so schön, jetzt steht die rechte Gasse gar zu enge.

»Junge! Vordereck gerade! – Also meine Herren, ein Pudel wird nicht gestraft!« –

»Das wird im Leben kein Honneur!« sagt ein kritischer Leiermann hinter meinem Rücken.

»Muß ich mir gefallen lassen.«

»Wieviel im ganzen?« fragte der Herr bei der Rechentafel.

»Warten Sie bis zur Ostermesse.«

Neubrandenburg, den 18. Oktober 1858


Fritz Reuter.

1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[206] 1. De swarten Pocken

Wenn 'n Spitzbauw ut de Dör rut geiht,
Denn weit hei ganz genau Bescheid,
Wat den'n fehlt, von den'n hei geiht;
Doch wenn en Dokter rute geiht,
Denn weit seindag' hei nich Bescheid,
Wat sinen Kranken fehlen deiht.
Tau »Weit nich wo«, dor wahnt Herr Holtermann,
De kreg mal in sin leiw Gesicht
En Anfall von de fleigend Gicht.
Dat knep un ret un packt em an,
Dat purrt un bohrt in't Fleisch herümmer,
Un wat för Druppen hei ok sluckt
Un wat sin leiwe Fru ok brukt,
Je, dat würd slimm un ümmer slimmer.
Drei olle Wiwer pusten nu:
»Dor sprüngen twei Kirls woll äwer den Tun,
De ein, de was blag, un de anner was brun.«
Helpt allens nich. »Na«, seggt de Fru,
»Fik, lop nah unsen Dokter hen,
[207]
De kennt uns' Vadern sine Gicht
Un kennt ok sin Naturgeschicht.«
Fik kümmt taurügg: »De is nich in,
Hei ward woll up de Landstrat sin;
Doch wenn hei kem, denn süll hei kamen.«
»Denn hal en annern, Fik, un lop!«
Je ja, je ja! De Dokters alltausamen,
De wiren ut, un Fiken drop
Sülwst bi de nervenswacksten Damen
Un in de Wirtshüs', wo sei süs doch kamen,
Nich einen von de Herrn Doktoren,
Sie wären alle ausgefohren.
Blot den Cichurgus Jakob Kalw,
Den find't s' tauletzt un slept em ran,
Doch Jakob, de is ok man halw,
Is dun, as einer wesen kann,
Hei's niederträchtig in den Storm
Un süht den Nikolaitorm
För 'ne steidelricht't Klistierspritz an.
Fik ledd't nu den Cichurgus 'rin,
Un as hei in de Stuw ward sin,
Dunn sammelt hei denn sin Gedanken
So gaud, as't geiht; nimmt sick tausamen
Un geiht an't Bedd un fröggt den Kranken,
Up wecke Ort hei dortau kamen.
»Ick heww't so kregen«, seggt de Krank.
Nu fohrt em Jakob in't Gesicht
Un fingeriert de Back entlang.
»Dat deiht woll weih?« De Krank, de schriggt.
»Dat wüßt ick, dat dat weih dauhn ded.«
Un tippt nu wider hen un her,
Ob dit em nich noch weiher ded?
De Krank, de schriggt, dat't nich taum Utholl'n wir.
»Nich wohr?« fröggt Jakob, »'t brennt as Fü'r.
[208]
Nu täuwen S' man, Herr Holtermann,
Nu klopp ick mal hir baben an,
Hir up den spitzen Backenknaken,
Wat S' denn woll för Gesichter maken!«
De Krank, de springt nu hell in En'n
Un grippt nah Jakob sine Hän'n
Un bröllt un schriggt un weihmert lud.
»Nich wohr, dat holl der Deuwel ut?«
Fröggt Jakob Kalw, »nich wohr, dat brennt?
Sei makten ok en schön Gesicht.
Ja, Herr, dat is de fleigend Gicht,
Ick kenn s' gewiß, wenn s' einer kennt.«
»Na«, fröggt de Fru, »wat sünd för Saken
Denn gaud dorför? Wat's denn tau maken?«
»Tau maken? – Je«, seggt Jakob Kalw,
»Tauirst nem wi hir dese Salw
Un ward'n em dat Gesicht insmeren,
De ward de bösen Dünst vertehren,
Un denn«, un leggt den Finger an de Näs',
»Heww'n Sei kein Roborantium?«
De Fru, de steiht as in den Däs'.
»Dat nich.« – »Villicht ein Mitigantium?«
»Ne«, seggt die Fru, »dat ick nich wüßt.«
Je, seggt uns' Jakob, etwas müßt
Noch uter sine Salw gescheihn,
De Salw, de ded dat nich allein.
Ob sei kein Surkrut nich hett?
Dat hett sei, ja! »Denn nemen S't«, seggt Jakob,
»Un slagen S't in 'ne rein Salwjett
Un legg'n S't den Kranken up den Kopp!«
Un geiht nu 'rut un seggt adjü.
»Fik«, seggt de Fru, »oh, lop em nah!
Ob ok 'ne Bratwurst müßt dorbi?«
Un Fik kümmt t'rügg: »Ja, säd hei, ja!
[209]
Dat künn taum wenigsten nich schaden.«
Na, up Befehl von Jakob Kalw
Würd Holtermann nu ingesmert
Un mit 'ne gnäterswarte Salw
Sin leiwes Antlitz angeteert,
Un as en Turban up den Kopp
Lagg de Salwjett mit Surkrut,
Un baben lagg de Bratwust up,
Un unse gaud Herr Holtermann
Sach as en Muhrenkönig ut.
Un as hei dor so nüdlich sitten deiht,
Dunn kloppt dor wer, dunn kloppt wer an,
Un as de Dör nu apen geiht,
Dunn kümmt en Dokter rin.
Wo heit doch noch de Mann?
Sin Nam' ward doch nich Möller sin?
De Nam' is mi doch rein entfollen.
De ward den Puls bedächtig hollen
Un fragt nah dit un fragt nah dat:
Wo't nu woll sitt? Wo't irsten satt?
Hei fäuhlte sick woll höllschen matt?
Un ob hei sick all fäuhlte frischer?
Nah allens fragt de Dokter –
Wo heit doch noch de Mann?
Dat'ck mi doch nich besinnen kann!
Un seggt tauletzt: »Herr Holtermann,
Chirurgus Kalw sagt: fliegend Gicht.
Ich aber sag, das ist es nicht,
Hier ist was anders indiziert:
Der Puls ist klein, die Haut ist trocken,
Die schwarze Farbe im Gesicht,
Das Auge rötlich inflammiert,
Ich sage leider: schwarze Pocken.«
Un röppt de Fru allein sick 'ran:
»Bestell'n S' dat Sarg man bi den Discher.
[210]
Un nu adjüs!« seggt Dokter ..... –
Wo heit doch noch de Mann?
Dat ick den Namen doch nich weit!
Mi is, as wenn hei Schröder heit.
»Ja, Vadder«, seggt oll Nahwer Gräun,
»Du büst entfahmten antauseihn,
Un din Kalür geföllt mi nich,
Din Utseihn is jo fürchterlich!
Wenn dat de swarten Pocken sünd,
Denn mak di man up wat gefaßt,
Ick heww sei einmal hatt as Kind,
Dat is en niderträcht'gen Gast
Un is en Hunnendanz up Socken.«
De Fru, de schriggt, un Fik, de schriggt:
»Ne, ne, dit is kein fleigend Gicht!
Ne, ne, dit sünd de swarten Pocken!«
Un all'ns in'n Hus', dat weihmert lud:
»Hei süht all ganz verännert ut,
Dit sünd de richt'gen swarten Pocken!«
Un an dat Hus up ap'ne Strat,
Dor lett wohllöblich Magistrat
'ne Tafel slagen mit 'ne Schrift:
»Allhier ist schwarzes Pockengift!!!
Wir lassen jedermann gebieten,
Vor schwarzen Pocken sich zu hüten,
Es soll sich keiner unterstehn,
In dieses Haus hineinzugehn.
Wer dennoch aber Pocken kriggt,
Der wird vom hies'gen Stadtgericht
Als ihr Verbreiter angesehn.
Wonach ein jeder sich zu richten hat.«
Un Urt un Datum. »Hies'ger Magistrat.«
[211]
Dunn kümmt de Dokter Michel an,
Husarzt bi Herren Holtermann,
Hei hadd mal wedder switisiert
Un up de Landstrat rümflankiert.
»Min Söhning«, seggt hei tau den Kranken,
»Sei känen Ehren Schöpfer danken,
Mit swarte Pocken is dat nicks;
Cichurgus Kalw
Hett stats mit Salw
Sei angeteert mit Stäwelwichs.«
2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

2. En gaud Geschäft

Tau Grimmen was mal en Burmeister,
De was sihr streng un sihr gerecht;
Un't was tau Grimmen ok en Preister,
De hett sick sihr dorwedder leggt,
Wenn up den Sünndag wat geschach,
Un wenn hei wen in Arbeit sach,
Wull hei't abslutemang nich liden.
Na, dit was in de swed'schen Tiden,
Nu mag't woll anners worden sin.
Na, einmal was't en slimmen Aust,
De Grimm'nschen seten deip herin,
Von'n Hewen ded't mit Mollen geiten,
Un all de Hawer, Gasten, Weiten
Stünn up dat Feld un stünn un stünn;
Kein Deuwel kreg en Fäuder rin.
Ok den'n Burmeister güng dat leg,
Denn hei ok drew de Ackeri
Un hadd 'ne grote Rummeli
Von Kurn up't Feld, un't würd nich drög,
Dat Kurn fung an all uttauwassen.
Dunn müßt't sick einmal just so passen,
[212]
Dat't Sünndags intauführen was.
»Na«, seggt de Herr Burmeister denn,
»Jehann, spann an un führ man hen!
Wenn ich mein Korn heut holen laß,
So wird's der Pastor woll nich wehren;
Und sollt er's tun,
Je denn – je nun –
Ich würd' mich heute nicht dran kehren.« –
Na, as Jehann de Strat hendal
Nu rute führt, dunn geiht't denn los:
»Korl Smidt, Franz Schult, Jehann Westphal!
So spaudt jug doch, kik't dor man bloß!
Uns' Herr Burmeister führt hüt in;
Un wat de Herr Burmeister kann,
Dat kän wi ok. – Spann an, Jehann!
Un spaud di doch un mak ok swinn!
Du nimmst den Tingel up de Spitz,
Un oll brun Tanten nimmt sick Fritz,
Wi führen hüt mit duwwelt Gang.
Un du, Korlin, un Fiken Schaden,
Ji makt jug prat, ji sält hüt laden;
Bistaken deiht Korl Rederank,
Un Snursch un Lüchtsch un Rike Decken,
De sälen rinner in dat Fack,
Un leggen sall oll Vadder Tack,
Un Jochen sall den Köter trecken.
Hir is de Fork, hir is de Binner!
Taum Dunner, rögt jug doch geswinner!
De Düwel hett so 'n Nälen seihn!
Na, täuwt! Ick ward schön los jug böhren!
Makt doch de Beinen bet vonein!
Gotts Dunner! – Na, ick will nich swören,
De Tiden sünd dor jitzt nich nah.
Dit Nälen is denn doch tau arg!
Un hürt ji, ümmer von de Barg!
De Grün'n de drögen nahsten nah.«
[213]
Un rumpel di pumpel di pumpel di paff,
So rastert dat Fuhrwark de Strat nu heraf,
Un Vadder, de löppt,
Un Vadder, de röppt
De Strat nu hendal
Nah Knecht un nah Mäten:
»So hollt doch en beten!
So hollt doch enmal;
Ji hewwt jo de Hauptsak, den Wes'bom vergeten.«
So geiht dat fast in jeden Hus';
Ganz Grimmen is in Il un Hast:
Un spaud di, dat du farig wardst!
Dat geiht mi hüt doch vel tau dus'!
Fiw Föder möten hüt noch 'rin.
Un fixing, Korl! Un Dürting, swinn,
Un spaudt jug doch, Korlin, Kristin!
Un unsern Herrn Burmeister sin,
De hett nu all en Fäuder 'rin.«
So geiht dat ümmer in de Straten,
Un ümmer heit dat: »De Burmeister,
De hett tauirst inführen laten.«
Un all'ns is froh, un blot den Preister
Hett doch de Sak ganz hellsch verdraten.
De murrt un brummt in 'n Hus' herüm:
»Wenn selbst das Oberhaupt der Stadt
Nicht Scheu vor den Gesetzen hat,
Dann ist das schlimm, sehr schlimm, sehr schlimm!
Sein Tun ist wahrhaft ja barbarisch.
Doch wart, Patron, du sollst dafür
Gestraft auch sein, ich schwör es dir,
Ganz exemplarisch, plarisch, plarisch!«
Den annern Dag is denn Termin,
Un unse Herr Burmeister seggt:
»Herr Ratsherr, 't kann nich anners sin,
[214]
Uns' Herr Pastur is in sin Recht.«
Un röppt den Kniper rin un fröggt,
Wer gistern Nahmiddag hett führt.
»Je«, seggt de, »Herr, hir baben wir't
Korl Schult un Möller, Schauster Smidt
Un Ackersmann Michel un Witt,
Un un'n, dor führten s' alltausamen.«
»Denn lat Hei s' all mal ruppe kamen.«
Sei kamen denn, un de Burmeister,
De seggt tau ehr: woans de Preister
Dat bi em hadd tau Anzeig' bröcht,
Dat s' all den Sünndag gistern braken;
Un de Herr Paster, de hadd recht.
»Wo Dunner! Wat sünd dit för Saken?«
Röppt Ackerbörger Jochen Smook,
»Sei, Herr Burmeister führten ok!«
»Und als der erste!« röppt de Preister.
»Das weiß ich wohl!« seggt de Burmeister,
»Ich fuhr zuerst, und d'rum bezahle
Ich heute auch zuerst mein Geld.
Seiht hir, hir liggen min fiw Daler.
So, Kinnings, nu man 'ran un tellt
Ein jeder hir man richtig gegen,
Denn hett de Sak ehr Endschaft kregen.«
Wat helpt dat all, sei möten 'ran
Un tell'n ehr Geld hen, Mann vör Mann.
»Wo«, fröggt de preister, »bleibt das Geld?«
»Das Geld«, seggt de Burmeister, »fällt
In unsre städt'sche Sportelkasse.«
»Und wo bleibt's dann?« fröggt em de Preister.
»Je, Herr Pastur«, seggt de Burmeister,
Un hellsch fidel un häglich was'e,
»Denn flüt't in mine Tasch herin,
Wil ick up Sporteln wesen bün.«
3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[215] 3. Dat nige Whist

Up weck Fläg' spelen sei 'ne Ort von Whist,
De eigentlich ein jeder spelen müßt,
De wat von des' Ort Spill versteiht,
Wil des' Ort hellschen lustig geiht.
Dit Spill, dat spelen ehre acht:
Vir dragen't Spill ganz ornlich vör,
Vir anner sitten achter ehr
Un gewen up de Fehler acht.
Des' letzten hewwen lange Pipen,
Un wenn de Spelers sick vergripen,
Denn wisen s' mit de Pipenspitz:
»De blanke Bur ward di nicks nütz,
Ick würd den blanken Buren spelen.«
Un denn: »Holt doch, dat süll uns fehlen!
Wo ward'n wi denn sin Forschen slahn?«
Un wedder denn: »So lat doch gahn!
Wat hett uns Ruten-Säben dann?«
Un: »Ne, den nich! Wie möten jo bedeinen.«
Un: »Ih, bewohr! Na, dat wir nüdlich!
Wo so denn Trumpf? Sei heww'n jo keinen.«
Un ok de Spelers alle vir,
De reden mitenanner düdlich.
Ein jeder hett so sin Manier,
De kennt sin Mann denn ganz genau
Un snitt sin Utspill dornah tau,
Un denn, natürlich, wenn s' sick nich verstahn,
Denn ward dat Spill en beten unnerbraken
Un ward denn richtig dörch irst spraken
Un kann denn nahsten wider gahn.
Blot mit Cajenne, Grang un Null,
Dor ward dat Spill en beten dull,
Denn dat ward mit Fautpedden spält,
Un wenn dor ein den richtigen verfehlt
Un sick nich up den Tritt versteiht
[216]
Un den verkihrten pedden deiht
Un peddt tau dull
Un peddt stats Null
En slichten Grang un wenn he
En Likdurn peddt gor stats Cajenne,
Geiht't unner 'n Disch gefährlich her.
Sei stöten sick de Krüz un Quer,
Un ick bün nich recht girn dorbi,
Denn't Ganze ward Schikaneri.
Doch dese Ort kümmt selten vör,
Wil dat dat Fautpedd'n un dat Tahren
Irst möt besonders utmakt warden.
Na, einmal kamm ick nah en Urt,
De Stadt liggt dicht an de Tollens',
Dor spelt ick desen Whist denn mit.
Min Mann, dat was oll Möller Curd,
Min Achtermann was Bäcker Mens',
Un de Burmeister un oll Smidt,
De wiren beid' uns' Gegenpart.
Na, as nu rümmer gewen ward,
Dunn seggt oll Smidt: »Na, so as süs.«
Un as nu all'ns in Ordnung is,
Dunn seggt oll Curd: »Ick kann't den Herrn
Nah mine Kort gaud äwerlaten«,
Un ward mi up de Tehnen pedden.
Ick kik nu rin in mine Kort
Un finn dor söß von eine Ort
Un segg denn nu: »Na, ick mak Pik.«
»Holt!« röppt min Achtermann tauglik,
»Wat Pik? Hei will jo Grang abs'lut.
Wenn sei't Herr Curd gaud äwerlett,
Denn wis't hei Sei, dat hei wat hett.
Wi spelen Grang: nu man herut!«
[217]
Dat durt nich lang, dunn bün ick an,
Ick spel Pik-Dam un krig den Stich.
»Man wider«, seggt min Äd', Herr Curd.
Ick spel nu Kreuz, hei kickt mi an.
»Herr«, seggt hei, »dat verstah ick nich,
Ick segg: Man wider, wider furt!
Un Sei, Sei spälen mi Kreuz-Säben?«
»Ja«, seggt min Achtermann, »Sei möten
En beten beter Achtung gewen
Un up dat hüren, wat hei will.«
Dat nächstemal kümmt Trumpf in't Spill.
Oll Curd, de ward mi eklig stöten
Un seggt dortau: »Na, man herut!«
Un ick spel Ruten-König ut.
De König, de behöllt den Stich,
Un Curd, de seggt: »Verstahn Sei nich?
Ick segg tau Sei: Nu man herut!«
»Wo«, segg ick, »ick verstah Sei – ja!«
Un spel de Dam in Ruten nah.
Dunn smitt oll Curd de Korten hen
Un springt vör Bosheit hell in En'n
Un röppt dortau in vulle Wut:
»Sei spelen just so as en Snider,
Mit Sei spel jo der Deuwel wider!
All dreimal segg ick: Man herut!
Un spelt doch keinen Trumpf nich ut.«
4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

4. De Börgers bi Regenweder

In Fredland was en ollen Paster namens Meier,
Dat was en ollen Mann, gottsfürchtiglich,
Un noch en annern Paster, namens Dreier,
De was ok fram; worüm denn nich?
[218]
Nu kam in'n Aust denn mal 'ne Tid,
Dat dat drei Wochen fort in eine Swit
Dagdäglich von den Hewen got.
Dat was denn nu 'ne grote Not.
De Bürgerschaft, de kamm tausamen,
Üm Rat tau holl'n, wat dorbi wir tau maken.
Dor würd' denn hen un wedder spraken,
Bet s' endlich äwerein sünd kamen,
Sei wull'n den Preister beden laten.
So wid was't gaud. Dit was nu woll beslaten.
De Frag was äwerst nu: Wen von de beiden?
De irst säd: »Dreier!« Un ok den tweiten
Schint Dreier as de Best; un »Dreier, Dreier, Dreier!«
Güng't dörch de ganze Börgerschaft;
Man blot oll Meister Näw' säd: »Meier!«
Dat hülp em nich, sin Stimm was unnerlegen.
Den annern Sünndag predigt nu mit grote Kraft
De Paster Dreier gegen Regen;
Je, hadd't irst regent, regent't nu irst recht!
De Regen föll in Gäten nedder.
As in de negste Woch' dunn wedder
De Börgerschaft tausam is, seggt
Stadtspreker Päpk': »Na hürt, mi dücht,
Dor uns dat mißglückt is mit Paster Dreiern,
So nem wi nu mal Paster Meiern,
Mit desen glückt uns dat villicht.«
Oll Paster Meier bedt ok, wat hei künn,
Un as hei noch in't beste Beden stünn,
Dunn kickt de Sünn all in de Finsterruten,
Un't beste Weder schint dor buten.
As Meister Näw' nu ut de Kirch 'rutgeiht,
Kloppt Päpken up de Schuller hei un seggt:
»Na, Nahwer, heww ick nu nich recht?
Heww ick nich seggt, wenn Meier beden deiht,
[219]
Un wenn dat ok mit Emmern göt,
Uns' Herrgott mag nu willen oder nich, hei möt!«
5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

5. De Buren bi Regenweder

»Brrr!« seggt de Schult Kampehl, »wat is't för Weder!«,
As hei herin tredd in den Kraug,
»Dat is för'n Hund nich gaud genaug!
Na, sünd ji denn nu hir, ein jeder?«
»Ick glöw binah. Blot Jochen Ölbarg fehlt.«
»Wo de nu woll herümmer nält?
Dat is 'ne olle Nuss' sin Lewsdag west
Un bliwwt ok so! Wo de woll rümmer däs't?
Na, lat't em rüm nah 'n Deuwel lopen! –
Hürt, Kinnings, ick heww jug tauhopen
Mal kamen laten, dat w' uns mal beraden,
Wat bi so'n Weder is tau dauhn.
De Regen will sick gor nich stau'n
Un deiht uns grugelichen Schaden.
Wi möt dortau wat dauhn indeß.
Uns' Rogg is rin, doch all uns' Weit
Un Hawern noch in Hocken steiht,
Dat ward jo alltausam tau Meß.«
»Dor hest du recht!« seggt Jochen Brümmer,
»Dat ward tau Meß, dat säd ick ümmer.«
»Ja«, seggt oll Bolt, »wenn't nu nich rinne kümmt,
Denn ward't tau Meß, dat is bestimmt.«
»De Sak«, seggt nu de Schult, »lett mi nich rauhn,
Dor möt wi doch wat gegen dauhn,
Dat regent jo in einen furt.
Du, Vadder Voß, red du doch mal en Wurd!«
»Je«, seggt oll Voß, »dat is so, as dat is!
Dat't regen deiht, dat is nu mal gewiß.«
»Ja«, seggt oll Funk, »un regen deiht't.
Wo dat noch dick an'n Hewen steiht!«
[220]
»Je«, seggt de Schult, »wat makt wi denn dorbi?
Du, Vadder Krull, red du mal fri.«
»Wer weit't?« seggt Krull. – »Wer weit't«, seggt Bolt.
»Un dorbi is't entfamten kolt
Un grusig«, seggt oll Vadder Havemann
Un treckt Fusthanschen in de Stuw' sick an.
»Na«, seggt de Schult, »denn will'ck jug mal wat seggen:
Des' Woch' willn wi't noch äwerleggen,
Bet negsten Sünndag will'n w' noch luren,
Un süll denn noch de Regen duren,
Denn will' wi hir tausam uns wedder finnen,
Wat bi den Regen wi beginnen.
Un hürt dat denn nich up, denn minetwegen!
Denn lat wi't hen nah'n Deuwel regen!«
6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

6. Dat wir bald wat worr'n

»Gu'n Morgen, Herr! Gu'n Morrn, Herr Rat!«
So kümmt oll Schult un Smidt tau Dör herinner.
»Na«, seggt de Rat Berlin, »wat bring' ji, Kinner?«
»Je, Herr, wi kamen twors en beten lat,
Indessen let sick't doch nich ihre maken,
Denn mit Gefangn'n – dat sünd so'n Saken;
Dat tägert ümmer gor tau lang'.«
»Na, Kinner, seggt: wat willt ji mi?«
»Ih, Herr, wi bring'n Sei den Gefangn'n,
Den Häupter von de Röweri,
De dunn tau Lübbersdörp passiert.«
»Dat is jo schön! Dat is jo prächtig, Kinner!
Denn bringt den Kirl man glik herinner;
Nu heww'n w' de Spitzbauw'n alltauhopen.«
»Je, Herr!« seggt Schult, »uns' is uns man schappiert,
Vör'n beten is hei weg uns lopen.«
7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[221] 7. En Mißverständnis

Ick heww en Fründ, en lütten, ollen,
De höllt in allen Dingen dicht,
Dat Dichten blot, dat kann hei nich recht hollen,
Un wenn hei't mit dat Dichten kriggt,
Denn brus't hei äwer, as wenn so'n
Teeketel äwerkaken deiht,
Bet allens unner Water steiht.
Na, ick was mal mit desen ollen Sweden
In eine grot Gesellschaft beden
Bi minen Fründ, den riken Gaudsbesitzer,
Bekannt dörch sine slichten Witze.
Dat Glück, dat wull, dat ick mit unsen Dichter
Bi't Abendbrod tausamen sat.
Un wohrt nich lang', dunn makt hei so'n Gesichter
As »Paß mal up, nu kümmt'e wat«;
Hei kek so stiw rup nah den Bähn
Un brummte Rimels mang de Tähn
Un tippte mit de Fingern up den Disch,
Drünk ut Verseihn ut sines Nahwers Glas,
Kolt würd sin Brad un kolt sin Fisch;
Kort, ein kunn seihn, dat hei in't Dichten was.
Mit einmal äwer sprung hei up –
Hei hett en slicht behöllern Kopp
Un fürcht't, dat hei behacken blew,
Wenn hei sin Vers' nich nedder schrew –
Un lep herute ut de Dör
Un rönnt dor buten hen un her
Un kakelt rüm un hadd't so hill
Grad as en Haun, wenn't leggen will.
Taum Glücken süht de Stuwendirn
Em dor herümmer patrullier'n;
Sei fröggt, wat em gefällig wir.
»Ach Gott doch, Kind, sput' dich un mach,
[222]
Zeig mir doch ein besonderes Gemach,
Und bring ein Licht und auch Papier!«
Na, Guste, na, de krischt tau Höcht
Un deckt de Hand sick äw're Ogen
Un kickt verschämt un lacht un seggt:
»Na, täuwen S' man, ick raup Sei Jochen.«
Un Jochen kümmt un winkt den ollen Fründ:
»Oh, kamen S' hir man mit entlang!«
Un bringt em dörch en langen Gang,
Un as sei den tau En'n sünd,
Dunn slütt hei up 'ne lütte Dör:
»Hir, Herr, hir setten S' sick man her!«
Un drückt em in de Hand Poppier un Licht;
Weg was dunn sin, tau En'n is min Gedicht.
8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

8. De Korten

Baron von Sprudelwitz, de bängt
Sick sine gelen Hanschen an,
Un achter em steiht sin Jehann,
Dat hei den Pelz em äwer hängt.
»Abscheulich«, seggt de Herr Baron tau sick,
»Abscheulich heut pressiert, auf gage!
Noblesse oblige! – Wie fürchterlich
Setzt heut mich dies Wort en rage!
Ja, wünschte, wahrlich, ja! auf taille,
Ich hörte heute zur canaille
Und braucht Visiten nicht zu schneiden
Und könnt' Pepita sehn, superbe!
Oh, grausam Schicksal, bitter, herbe,
Wie häufst du auf mein armes Haupt die Leiden!
Doch halt mal, ja! So könnt es passen –
Die Karten bloß abgeben lassen
An jeder Tür, und dann, und dann ...!«
Un dreiht sick üm un seggt: »Johann,
[223]
Vorfahren! Christoph, der soll warten!
Und du die Karten, weißt du? – Karten!«
»Ja«, seggt Jehann, »de weit ick, Herr Baron,
Sei liggen linkschen in dat Schapp.«
»Ah, bon! Da ist ja Christoph schon!
Nun, Christoph, immer schlanken Trab!
Und du, Johann, nun rasch hinab!
Nicht lange fragen, ob zu Haus!
Gleich wieder 'raus;
Gibst immer bloß 'ne Karte ab!«
So jagen sei nu dörch Swerin
Un ward'n dor bald mit farig sin.
Jehann sitt ümmer up den Schupp,
Nu rasch herun, nu fix herup!
Na, ein Besäuk de fehlt noch man,
Denn sünd sei dörch mit ehre Turen.
De Herr Baron, de fröggt: »Johann!
Du hast doch wohl 'ne Karte noch?«
»Ja«, seggt Jehann, »Herr, Rutenburen.«
9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

9. De Korten

Drei olle Gesellen von Jägerort,
De seten mal trulich tausamen,
Un't hett ok gor so lang nich wohrt,
Sünd s' in't Vertellen kamen.
Sei seten tausamen vör't Abenlock,
Vertellten sick olle Geschichten;
In't Rühr, dor stunn en Pöttken Krock,
De Lippen mal antaufüchten.
De Keinflamm schot bald up, bald dal
Un smet so'ne flackernde Lichter
[224]
Un lücht mit ehren roden Stral
Herin in de grisen Gesichter.
Dunn seggt de ein, oll Rahfaut was 't:
»Up Stun'ns is't niderträchtig;
En jeder glöwt man, wat em paßt,
Dat anner is em verdächtig.«
»Ja«, seggt oll Voß, »nu glöwt mihr kein;
Wenn wi von Jagd berichten,
Denn stimmen s' all glik äwerein:
Oh, wo! 't sünd Jagdgeschichten!«
»Ja«, seggt oll Rohd, »un jeder deiht,
As wir'n dat luter Lägen;
Un Jagdgeschichten nennen sei't,
Wat wi mit Ogen segen.«
»Taum Bispill man«, seggt Rahfaut, »will man seggen,
Wenn ick 'ne wohr Geschicht bericht,
Dor ward sick männigein dorwedder leggen
Un segg'n, dat is 'ne Jagdgeschicht;
Un de Geschieht is würklich wohr. –
Ick hadd mal vor en halw Stig' Johr
En Häunerhund, was Pluto nennt.
Na, Vadder Voß, du hest em kennt,
'ne staatsche Fahn, en beten bunt,
Doch schadt em nich, was en kaptalen Hund,
Stammt noch von Dahlitz sine Raß.
Mit den hadd'ck mal en netten Spaß:
De Hund was hellsch up't Apportier'n,
Un ick un Dahlitz seten mal tausamen,
Dunn müßt taufällig grad de Stubendirn
Taum Füermaken rinne kamen;
Sei hadd 'ne Schüpp vull gläugnig Kahlen,
Un de oll Schüpp was woll tau vull,
[225]
Genaug, wat Tügs, dat föll hendalen.
Na, min oll Vadder Dahlitz schull
Un seggt: ›Bring' fix 'ne Tang herin!‹
›Ih, ne‹, segg ick, ›lat sin, lat sin!
Min Pluto kann s' jo ranne halen.‹
Un: ›Pluto! Hir! Da! Faß! Apport!‹
De Hund ok glik d'rup in, un – kort,
Hei apportiert uns all de Kahlen.«
»Je, Vadder«, seggt oll Voß. – »Je, Vadder«, seggt oll Rohd.
»De Sak ...«, seggt Voß. – »De Sak ...«, seggt Rohd,
»Min Glowen is süs ok woll tämlich,
Indessen doch ...« – »Dat glöw ji nich?
Meint ji, min Pluto wir so dämlich,
As hei de Kahlen ranne bröcht,
Dat hei dat Fü'r namm in de Snut?
Hei böhrt tauirst den Achterbein tau Höcht
Un ded sick irst de Kahlen ut.«
»Ja, dat hett denn en annern Grund«,
Seggt Voß. – »Ja«, seggt oll Rohd,
»Hei makt sick irst de Sak kommod.
Ja dat, dat glöw ick von den Hund.«
»Ja, Vadder«, seggt oll Förster Rohd,
»Wat wohr is, möt wohr bliwen,
So'n Hund sin Klaukheit is so grot,
Dor kann ein Bäuker von schriwen.«
»Ja«, seggt oll Voß, »dat is bekannt,
Weck von de ollen Tölen,
De deiht taum Minschen blot de Hand
Un Sprak un Utsicht fehlen.«
»Ja«, seggt oll Rohd un langt in't Rühr,
»Un dat s' den Krock nich mägen,
[226]
Süs süll'n wi s' nich von uns' Kalür
Tau unnerscheiden dägen.«
»Tum Bispill man«, seggt Voß, »ick hadd mal einen,
Güng as de annern up vier Beinen,
Doch satt dor woll wat anners in,
Denn wenn de Hund vör Häuner stünn,
Denn künn ji segg'n: Allong! Avang! –
Min Caro kihrt sick gor nich dran.
Ji künnt en locken, künnt en fleuten,
Ji künnt en slahn, ji künnt en scheiten –
Hei dreiht sick üm un kek jug an,
Schüddt mit den Kopp un swenkt de Fahn
Un blew denn stiw un stramm bestahn.
Un üm den Hund müßt ick so hundsvöttsch kamen!
De Förster Slang' hadd mal so'n Semeristen,
Denn hadd hei up de Jagd mitnamen;
Na, de oll dämlich Bengel müßt en
Vör'n Voß anseihn un – denkt jug! – schot
Den Hund vör mine Ogen dod.«
»Pfui, dat was jo entfam!« seggt Rohd.
»Ja«, seggt Rahfaut, »indessen mit dat Stahn,
Dat kannst du grad' nich wat besonders nenn'n.«
»Ih, Vadder, horch doch irst an't En'n!
Ick wull vertellen, wo't mi sülwen gahn:
De Hund was dod, un in de Häunertid
Gah ick mit Slangen äw're Stoppel –
Nu denkt jug mal, wat dunn geschüht!
Wi wiren taufällig in de Preisterkoppel,
Mit einmal künn'ck nich wider gahn,
Vör'n Tüftenfeld blew ick bestahn
Un kek dor in de Tüften rin;
Oll Slang, de rep – je ja! ick stünn.
›Kumm hir doch her!‹ – Je ja! ick stünn!
Ick schüddt den Kopp, ick kek em an,
Un hadd'ck en Start hatt, hadd'ck em rögt.
[227]
Na, Slang', de kamm nu nah mi 'ran,
Un hurrrr! vör mit tau Höchten flög't,
Dunn was ick los, weg was de Bann!«
»Je, Vadder ...«, seggt Rahfaut. »Je, Vadder ...«, seggt oll Rohd,
»Min Glow is frilich tämlich grot,
Indessen doch – dat mit dat Bannen
Woll nich up Stun'ns mihr glöwen kann en.«
»Wirst du't nich«, seggt Rahfaut, »ick säd: hei lüggt,
Dit is denn woll so'n Jagdgeschicht.«
»Na, wenn'ck jug äwerst seggen dauh,
Wo't mit de Sak gung richtig tau,
Denn ward ji glöwen, wat ick spraken:
As Caro müßt so hundsvöttsch starben,
Dunn let'ck sin Fell mi nahsten garben
Un let dorut 'ne West mi maken;
De hadd ick an. De West, de stünn,
As ick wull in de Tüften rin:
De West, de stunn jo vör de Häuner,
Un ick stünn mit.
Na, glöw ji dit?
Nu red mal einer!«
»Ja«, seggt oll Rohd, »ja, dat kann sin,
Denn stünnst nich du, de West, de stünn.«
»Caro'n sin Fell!« seggt Rahfaut, »so?
Denn makst nich du, denn makt de West tiboh!
Nu dat du't uns vertellst utführlich,
Nu is de Sak jo ganz natürlich.«
Sei redten d'räwer nu hen un her;
Stats süs von Dannen un von Bäuken
So redten s' jetzt von ungefähr
Von nicks as Bannen un Späuken.
[228]
Oll Voß vertellt 'ne Späukgeschicht,
Oll Rahfaut weit s' noch beter,
Oll Rohd stüt't sin vergritzt Gesicht,
Recht as en Spitzbauw let'e,
Un richt't sick up un seggt tau en:
»Will jug en Stück vertellen,
Un wenn de Sak nich wohr is, denn
Sält ji mi Lägner schellen.
Den letzten Frühjohr vör drei Johren,
Dunn güng ick mal herin nah Wohren,
Wull Pulver halen, min was all.
Bi Zeunern kreg'ck en denn ok ball,
Un as dat an tau düstern fung,
Namm ick min Flint un Tasch un gung.
Dat was son'n richtig Sneppenweder,
En beten grusig un nich kolt
Un nich en lüttes Spirken Wind.
Nu heww ick an de Mod' menleder,
Dat, wenn ick kam dörch Busch un Holt,
Gah'ck ni nich mit 'ne leddig Flint.
Ditmal hadd't noch en annern Grund:
Mi was dat kamen in de Kund,
Dat in Herrn von Aprillen sin Revir
En wunnerschönen Rehbuck stünn,
Un wenn't ok in de Schontid wir
Un wenn't ok grad nich min ded sin,
't kunn ok den Hals jo just nich kosten.
Na, min oll Flint, de streute sihr,
Ick nem denn nu en gaud Deil Posten
Un ok 'ne Handvull Numm'ro Null
Un lad't oll Ding bet baben vull
Un stell mi in den Holt nu an.
Ick stah, bet'ck nich mihr seihen kann,
Un smirks' den Hund un will all gahn,
[229]
Mit einmal brust dat dörch de Fichten,
De Dannen knacken, Telgen slahn,
Un dörch den Holt, dor flücht en Lüchten,
Dat was as Swewel antauseihn,
Hoch in de Luft, dor kraken Kreihn,
Min Hund de günst un krüppt mi mang de Bein,
De Stormwind packt mi von de Sid
Un smitt mi an 'ne olle Wid,
Un in min Angst, dor fat ick s' üm.
›Gun Abend‹, seggt 'ne knarig Stimm,
›Holl di man wiß, Gevatter Rohd,
Holl di an mi, denn deiht di't nicks.‹
Ick kik tau Höcht – en Kirl nah nigste Mod',
In brunen Liwrock un 'ne nankängsch Büx,
Den heww ick stats de Wid ümfat'.
Na, ick verfir mi denn un lat
Den Kirl nu los, as höll'ck'ne Adder,
Un frag em denn: ›Wo so ans: Vadder?
Ick bün Großherzogliche Förster.‹
›Dat weit ick woll‹, seggt hei, ›min Bester,
Un einen rechten dägten büst.‹
Na, as ick mi taum Gehen rüst,
Dunn geiht de Zackermenter mit,
Un as hei nu so bi mi geiht,
Dunn seih ick, dat hei lahmen deiht
Un dat em hinnen up de Midd
Von't Liw so'n Bimmelbammel sitt.
Na, mi würd snurrig denn tau Maud';
Hei redt mit mi, un dat is gaud,
Ick antwurt dorup nich Swart noch Witt.
Na, endlich seggt hei: ›Vadder Rohd,
Wat hängt di dor so lang un grot
Den Puckel dal, wat is denn dat?‹
Un wil mi dat nu ketteln ward,
Segg ick: ›Dat is min Tobackspip.‹
›Ih‹, seggt hei, ›lat mi 'n beting smöken.‹
[230]
›Ja woll!‹ Un denk: Nu büst du rip.
Na, hei ward nu den Flintenlop
Sick fluggs ok mang de Tähnen steken,
Un ick bün denn ok nich tau ful
Un treck den Drücker unnen af,
Un-paff!
Fohrt em de ganze Schuß in't Mul.
Süh so, denk ick, süh so! Nu liggt'e.
Je ja! Je ja! – Hei sned en por Gesichter,
Schüddt sick en beten hen un her
Un säd dunn blot:
›Scharpen Toback, Gevatter Rohd.‹
Dunn wüßt ick, wer hei wesen ded.«
»Na«, fröggt oll Voß, »wer was de Gast?«
»Musch Urian, de Düwel was't.«
Dunn stunn' de beiden annern up
Un schüdden mit den grisen Kopp:
»Ne, Vadder, ne, du lüggst uns doch tau sihr,
Ne, an den Düwel glöw wi nu nich mihr.«
»Dat glöw ji nich?« – »Ne, Vadder Rohd!
Du lüggst uns rein üm den Kredit.
Vör dissen was de Düwel Mod',
Nu lew wi in 'ne anner Tid.«
»Je, uns' Herr Paster hett't doch glöwt.«
»Ja, Vadder, dat's ok sin Geschäft,
De Mann, de sall dor ok von lewen,
De kann dat ok un möt dat glöwen.«
Un nemen still ehr Tasch un Flint.
»Ne, Vadder, ne, dat is woll nicks.
De brune Kledrock un de nankängsch Büx
Un denn de Düwel! – Dat's woll Wind.
Wer so wat seggen deiht, de lüggt;
Dit is 'ne richt'ge Jagdgeschicht.«
10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[231] 10. De Deckelweden

Herr Kreihenbom up Holtenhagen,
De röppt sick Korl Smidten 'ran
Un seggt: »Korl, in den negsten Dagen,
Denn fang wi an tau decken an,
Weitst du woll nich kein Deckelweden?«
Korl was bekannt bi all un jeden
As so'ne Ort von Holtscheni;
Hei arbeit't woll, doch je nah dem
Bedrew hei en Geschäft dorbi
Mit Hakenkrümmel, Ledderböm,
Mit Bandstöck un mit Bohnenschächt,
Un würd'n in Frühjohr Arwten leggt,
Denn künn de Utsat nich gelingen,
Korl müßt de Arwtstrük dörtau bringen.
»Je«, seggt hei, »Herr, von Deckelweden,
Dor is hir 'rüm nich vel tau reden,
Up Ehren Fell'n, dor stahn jo kein.«
»Dat weit ick«, seggt Herr Kreihenbom,
»Doch heww ick nilig fluggs weck seihn
Tau Golchen, längs den Wischensom,
Du weitst woll, bi den Oberförster –
Doch, Korl, hürst du, ick segg dat man,
Wat gell'n uns frömde Weden an!
Ick gew för't Dusend di sös Gröschen,
Un's Winters kannst du bi mi döschen.
Na, seih doch mal so'n beten rüm.«
»Je«, seggt Korl Smidt, »dat is woll slimm«,
Un geiht. Indeß den annern Morgen
Ward hei en Dusend ran besorgen.
Na, schön! Herr Kreihenbom, de seggt:
»Nimm man din Wedenbund un legg't
Herinne in dat Wagenschur,
Un hürst du, Korl, dat't keiner süht!«
[232]
So geiht dat nu 'ne ganze Tid.
All Morgens dröggt herin in't Dur
Uns' Korl en frisches Bund un stellt
Dat rinne in dat Wagenschur;
All Morgens kriggt hei ok sin Geld.
»Nu is dat naug! Nu kän wi decken,
Nu hewwen wi Weden naug taum Binnen.«
Je ja! je ja! – In allen Ecken
Is blot ein einzigst Bund tau finnen.
»Wo, Dunnerwetter! Na, is dit en
Entfahmten Streich! Na, raupt mal Korl Smidten!«
Na, Korl, de kümmt. »Wo sünd de annern Bün'n?
Dor is jo blot ein Bund tau finnen!«
»Je, Herring«, lacht Korl Smidt un seggt:
»Dat ein heww'ck ümmer wedder bröcht.
Ob ick s' den Oberförster nem
Oder Sei, dat dücht mi ganz egal;
Denn stehlen müßt ick s' doch enmal,
Un dit was mi so schön bequem.«
11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

11. Wer is kläuker?

Wi hadden hier tau Lan'n en Preister,
Dat was en sihr olt snurrig Mann,
Doch in sin Predigt was hei Meister,
Hei predigt so, dat jedermann
Sick licht dorut vernemen künn;
Un, wat sin Text ok grad müggt sin,
Hei wüßt sin Thema so tau dreihn,
Dat hei kamm rinne in den Sadel,
Von wo ut hei sin leiw Gemein
Mit spitze Würd' un dristen Tadel
So recht tau Water riden künn.
[233]
Na, einmal würd sin Text denn sin,
Wo uns' Herr Christus äwer't Water führt
Un wo de Sturm den See uprührt.
Dit deilt hei sick nu nüdlich in:
De irste Deil was »Gott im Sturm«,
De tweite was »Der Mensch im Sturm«,
De drüdd »Der Mensch des Morgens nach dem Sturm«.
So kamm hei denn up't Bramwindrinken
Un von den Bramwin up de Deiweri
Un würd denn sin Gemein – verstehst mir? Wie? –
Gehürig mit den Tunpahl winken.
Sei hadden em sin Wisch uthött,
Un't würd ehr utenanner set't,
Dat nich allein des Nachts Inbreken
Un heimlich Musen Stehlen wir.
»Nein, meine Freunde«, würd hei spreken,
»'s ist Diebstahl auch, wenn einer mir
Die Wiese, ohn' es zu vergüten,
Mit seinen Pferden läßt aushüten.«
Na, dat is gaud! De Predigt is nu ut,
De Lüd' gahn ut de Kirch herut,
Un de Herr Paster sitt recht schön
In'n Lehnstaul in sin Stuw', dunn kloppt dor wen.
»Herein!« – 'rin kümmt de Schult un säben Buren.
»Wi kamen tau den Herrn Pasturen,
De Predigt was uns doch tau hart. –
Na, red nu du mal, Vadder Swart!«
»Ja, Herr Pastur«, seggt Swart, »Sei säden,
Dat wi Ehr Wisch uthäuden deden.
Dat's nich an dem, dat's woll nich so. –
Na, nu red du mal, Ramelow!«
»Ja«, seggt denn Ram'low, »nich de Mähren,
De Gäus', Herr Paster, sünd dat west;
De Tun is nich de allerbest,
Un de oll zackermentschen Gäus' –
[234]
Na, nu red du mal, Vadder Heys'!«
»Ja, Herr«, seggt Heys', »dat sünd de Gäus'!«
»Dat sünd de Gäus'«, segg'n s' alltausamen,
»De sünd in Ehre Wisch rin kamen,
De krupen allentwegen dör,
Un, Herr, dor kän wi ok nich vör.«
»Je«, seggt de Paster, »dat sünd all so'n Saken;
Indessen jitzt is nicks dorbi tau maken.«
De Buren segg'n »Adjüs!« un gahn,
Doch buten bliwen sei bestahn
Un stöten sick enanner an.
»Hei's süs so'n ollen klauken Mann,
Un let sick hüt doch so beluren!«
»Ja, Kinnings«, seggt de Schult, »wi Buren,
Wi sünd denn doch en ganz Deil kläuker;
Hei is woll klauk up sine Bäuker,
Indessen doch ...« – »Ja«, lacht oll Heys',
»Hei glöwt wohrhaftig, 't sünd de Gaus'!«
Den negsten Sünndag stunn de Herr Pastur
In sinen swarten Rockelur
Up sine Kanzel wedder dor;
Doch was't, as wenn em sin Tolor
En beten dick un vüllig satt,
As hadd hei in den Bussen wat!
Hüt kanzelt denn mal uns' oll Paster!
»Das Lügen«, seggt hei, »ist ein Laster.
Wir strafen es mit Recht an Kindern
Und geben ihnen derb die Rute.
Was tun wir aber alten Sündern,
Die, überlegt, mit kaltem Blute
Uns in das Angesicht belügen?
Die könn'n die Rute nicht mehr kriegen,
Und Strafe muß doch sein! – In solchen Fällen
Muß man den Lügner an den Pranger stellen.
Schult«, seggt hei, »Swart un Ramelow un Heys'
[235]
Un denn ji annern vir, ji sädt,
Von Pird wir in min Wisch kein Red';
›Herr Paster, ne! – dat sünd uns' Gäus'.‹
As freche Lägner staht ji dor!«
Un langt herin in den Tolor
Un halt wat rut un smitt taum Schreck
Von uns' veninschen dummen Buren
Pirdappel ehr an ehre langen Uhren.
»Ich frag euch, ist dies Gänsedreck?«
Un ward sin Bauk tausamen slahn
Un ut de Kirch herute gahn.
Un buten up den Kirchhof stahn
Tausamen wedder unsre Buren
Un kratzen sick de langen Uhren
Un holl'n so'n rundes Ding in Hän'n
Un dreihn un wenn'n
Un dauhn dat linksch un rechtsch betrachten,
Bet Schultenvadder endlich seggt:
»Hei is doch kläuker, as wi dachten!
Ja, de Herr Paster, de hett recht:
De Eier hett kein Gaus nich leggt.«
12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

12. De Klingenklöpper

Tau Grabow giww't 'ne Ort von Stuten,
De warden »Klingenklöpper« heiten.
De Dinger sünd nu twors von Weiten,
Indessen von dat slichtste Mehl,
Un vör en Schilling giwwt dat vel.
Dat heit, ick mein, dat gaww mal vel,
Ick red noch von de frühern Tiden,
Nu will't ok nich mihr wat bedüden;
Nu waren't ok woll Backber'n sin.
[236]
Ut Muchow kamm mal Krischan Höpper
Nah Grabow's Sünndagsmorgens 'rin;
Hei geiht herin nah Bäcker Lüchten.
»Oh, gewen S' mi en Klingenklöpper.«
Leggt sinen Schilling hen un kriggt en.
Hei ett. De ein, de düs't noch nich.
Em hungert noch. Hei föddert sich
Noch ein so'n Ding; leggt, wat hei kost,
Den Bäcker hen un sleit ok den tau Bost.
Nu geiht hei denn, doch fäuhlt hei, dat
Hei von de twei is noch nich satt,
Un geiht herin nah Bäcker Hagen,
Un as hei dor noch einen bi sick slagen,
Dunn fäuhlt hei Rauh in sinen Magen.
Hei geiht nu rut. – Wer kümmt dor an?
Kik mal! Oll Binnern sin Jehann!
»Gu'n Dag, Jehann!« – Gu'n Dag ok, Höpper!«
»Wo wist du hen?« – »Nah Bäcker Lüchten
Un halen mi en Klingenklöpper.«
»Dortau rad' ick di nich, Jehann.
Entfahmte lütte Dinger kriggt en
Bi den. Kumm hir nah Hagen 'ran.
Oll Hagen law ick all min Dag'.
Bi Lüchten würd'ck von twei nich satt,
Doch kreg ick Rauh glik in de Mag',
As'ck nahst bi Hagen einen att.«
13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

13. De beiden Baden

As de Franzosen bi uns wiren,
Dunn müßt't in Tet'row mal passieren,
Dat de wohllöblich Magistrat
En Breif wull schicken nah Malchin
An Hofrat Lüdersen; un Bad'
Ded in gewöhnlichen Fällen
[237]
Oll Schauster Jehann Haken sin.
De Kniper sall den Schauster nu bestellen.
»Je«, seggt de Fru, »hei is nich in,
Ward woll en beten nahwern sin,
Doch kümmt hei säker mitdewil.«
»Je«, seggt de Kniper, »dit hett Il,
Hei möt sick spauden un sall denn
Glik nah Malchin nah Hofrat Lüdersen«,
Un geiht un ward en annern halen.
Oll Haken kümmt tau Hus; sin Fru, de seggt:
»Nu mak di fix man up de Salen,
De Kniper, de was eben hir,
Sallst nah Malchin, nah Hofrat Lüdersen.«
»Na, hett hei keinen Breif nich bröcht?«
»Ne, keinen Breif un kein Poppier;
Hei säd man blot, du süllst dor hen.«
»Ha, ha!« seggt hei, »ick weit Bescheid;
Dit's wedder so'ne Heimlichkeit.
De Magistrat, de trut sick nich
Ut Furcht vör dat Franzosentüg,
Wat Schriftlichs von sick mi tau gewen.«
Un nimmt den Haut un Stock un geiht.
Oll Hofrat Lüders, de sitt eben
Mit drei französche Offezier
Un ett, dunn kümmt oll Haken rin.
»Gu'n Dag ok, Herr! – Ick bün nu hir.«
»Na«, seggt de Hofrat, »dat's mi leiw,
Denn gewen S' mi man Ehren Breif.«
»Je«, seggt de Oll un kikt verlegen,
»En Schriwen, Herr, heww ick nich kregen.«
Oll Hofrat Lüders was en pfiff'gen Racker.
Entweder, denkt hei, hett de olle Stacker
Den Breif verluren oder süs
Giwwt hei mi blot dat Schriwen nich,
[238]
Wil des' Gesellschaft bi mi is.
Na, hei parliert denn nu, entschuldigt sich
Un geiht mit unsern Haken weg;
Un as sei nu alleine sünd,
Seggt hei: »Wo is de Breif, oll Fründ?
Un wat du seggen sallst, dat segg;
Hir sünd w' allein, hir hürt uns kein Franzos'.«
»En Breif, Herr Hofrat, heww ick nich.«
»Ih«, seggt de Hofrat, »dat is doch kurjos,
Na, denn segg mündlich, wat du sallst.«
»Ok Mündlichs weit ick nicks, de Sak hadd Hast;
De Kniper säd, ick süll hir räwer gahn,
Un dat, Herr Hofrat, heww ick dahn.«
De Hofrat schüddt den Kopp un wunnert sich.
»Doch holt mal«, seggt hei, »ick heww grad
En Breif an dinen Magistrat,
Den nimm em mit. – Verlir ok nich!«
Oll Haken geiht nah Tet'row t'rügg;
Doch knapp is hei herute ut de Stadt,
Dunn kümmt sin Vadder Kräuger an,
Sihr ilig, as hei seihen kann.
»Wo willst du hen?« – »Ick? Nah Malchin.
Uns' Kniper ded hüt bi mi sin,
Ick süll en Breif nah Lüdersen hendrägen.«
»Ih, dat lat nu man unnerwegen,
Dor brukst nich hen«, seggt Schauster Haken,
»Dat hest du nu nich nödig mihr,
Ick heww all eben mit em spraken«,
Un halt den Breif herut, »sin Antwurt is all hir!«
14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

14. Wo dat woll taugeiht?

»Wat steihst du dor un kikst du dor
Un kleist di mit de Hand in't Hor?«
[239]
Fröggt Jochen Burr Jehann Perdöhlen.
»Je, Brauder!« seggt Jehann, »mi fehlen
An den verfluchten Torf an föftig Saden,
So was dat gistern grad, as ick
Oll Swarten sinen af heww laden.
Dor fehlt an't Dusend ok an föftig Stück.«
»Ih, dat kann jo doch woll passieren.«
»Ih, doran würd 'ck mi ok nich kihren,
Doch Brauder«, seggt Jehann, »süh, wat mi wunnert –
Hei fehlt just ümmer an dat letzte Hunnert.«
15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

15. En beten anners

»Na, Jochen, segg, wo is dat nu mit di?
Kannst mit den Leutnant di nu all verdragen?«
»Ih, ja, dat geiht; dat Gräwst, dat is vörbi,
Doch alle Dag' des Morrens früh
Heww'n w' uns noch ümmer bi den Kragen
Un slahn uns beid' de Jacken vull.«
»Du dinen Herrn? Dat wir doch dull!
Wardst em de Jack doch vull nich slagen?«
»Un düchtig, Brauder, segg ick di!
Doch ein lütt Unnerscheid, de is dorbi:
Ick buller em de Jack man ut,
Wenn hei nich drin is, wenn hei 'rut.
Doch min Herr Leutnant, de sleit tau,
Wenn ick'e noch insitten dauh.«
16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

16. Wenn einer deiht, wat hei deiht, denn kann hei nich mihr dauhn, as hei deiht

»Na, Korl, wo is di dat denn gahn?«
»Ih, Herr, dat gung jo doch noch so.«
»Na, best di düchtig rümmer slahn?«
[240]
»Ja, Herr, tauletzt bi Waterloo.«
»Dor hest di denn woll eklig fecht't?«
»Ja, ümmer druf, as Blüchert seggt.«
»Wo was dat denn? Vertell doch bloß!«
»Je, Herr, ick güng'e stiw up los,
Un as ick irst so recht in Grimm,
Dunn haut' ick rechtsch un linksch herüm,
Un, Herr, den einen haute ick – den einen!
Den'n haut' ick beide Beinen af.«
»De Beinen? – Wo? Woso de Beinen?
Worüm haut'st em den Kopp nich 'raf?«
»Je, Herr, de Kopp, de was all af.«
17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

17. Täuw, di will ick betahlen

»Gu'n Morgen, Vadder! Segg mi doch man mal,
Dor kümmt de Avkat Besendahl
Hüt morgen wedder nah mi hen:
›Bon jour! Bon jour, mein lieber Schwenn!‹
Un kickt mi an so frech un stur
Un sett' sick denn taum Frühstück dal.
Ick ded't so vel bi mi all äwerleggen:
Wat meint de Kirl mit sin ›bon jour‹?
Wat will hei mit ›bon jour‹ woll seggen?«
»Du dumme Deuwel!« seggt sin Nahwer Glandt,
»Bon jour, dat is di nich bekannt? –
Dat is dat niederträchtigst Wurd,
Wat ein den annern seggen kann.
Un du steihst dor un hürst dat ruhig an
Un bütst em noch ›Schön Dank‹ in allen Gäuden
Un lettst di von den Kirl dat beiden?«
»Den Kirl, den sall de Deuwel halen!«
Seggt Swenn, »täuw, di will ick betahlen!
Du kumm mi wedder, du verfluchte Strick!
Ick hau di mit de Fust in't Gnick!«
[241]
»Ne, Vadder, ne! Man jo kein Slägeri,
Un jo nich mit Avkaten, rad ick di.
Ne! Wenn de Kirl mal wedder tau di kümmt
Un sick dat wedder rute nimmt
Un will di mit ›bon jour‹ traktieren,
Denn kumm du wedder em verquer,
Un gor kein anner Wurt deihst du verlieren,
Du seggst tau em blot ›serviteur!‹,
Un wider redst du nich en Happen,
Denn hett hei sinen richt'gen Tappen.«
»Na, täuw!« seggt Swenn, »du Racker, täuw! Ick lur
Man blot jitzt up din oll ›bon jour‹;
Kumm du mi blot man wedder her,
Du niederträchtige, entfahmte serviteur!«
Den annern Morgen kümmt nu de Avkat,
Oll Swenn steiht äwerst ok all p'rat.
»Bon jour, bon jour, mein lieber Meister Schwenn.«
»Bon jour, bon jour? Wat meint Hei denn?
Hei serviteur! – Ja, kik mi an!
Un noch mal serviteur! – Ja, kumm man 'ran!
Ick heww di lang naug in den Magen,
Nu kannst du gahn un mi verklagen!«
18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

18. Jo nich wedder seggen!

»Herr«, seggt Korl Smitt tau Kopmann Buttermannen,
»Dat weit der Deuwel, hir in Wolgast kann en
Doch nahrens gauden Hiring krigen.«
»Ih, wo«, seggt Buttermann, »dat wir jo doch gefährlich!
En gauden Hiring frilich is man spärlich,
Indessen bruk ick in den Keller man tau stigen,
Denn kannst 'ne Ort tau seihen krigen,
'ne Ort! – Na, Korl, du weißt Bescheid!
Ick segg di, as en Nätkarn säut,
[242]
Un äwern Puckel – na, so breit,
Ich sag' dich, Junge, as mein Daumen,
Un binnen nix as luter Flaumen.
Des' Ort, de in den Laden steiht,
De is so so, de möt mit dörchpassieren,
De kann'ck di nich rekommandieren,
Wil dat sei nich recht laken deiht.«
De Kopmann geiht den Hiring rup tau halen.
Doch Korlen is nich üm den Smack,
Em is dat blot üm dat Betahlen;
Hei köfft ahn Geld sick also fix en Pack
Heruter ut de Tunn, de in den Laden stünn,
Un steckt sei in de Tasch herin.
De Kopmann kümmt un bringt den Hiring mit.
»Je«, seggt Korl Smitt, »Herr Buttermann,
De Hiring süht mi doch so recht nich an,
De Hiring is en beten lütt,
Indessen, wenn Sei't mi verlöwen,
Denn nem'ck mi einen mit, blot um tau pröwen.«
»Dat dauh du, Korl, dat dauh du man,
Un denn kumm wedder!« seggt Herr Buttermann.
Un Korl, de geiht! Knapp is hei ut de Dör,
Denn krüppt 'ne olle Fru hervör.
»Herr Buttermann, ick kann dat nich verswigen,
As Sei in'n Keller deden runner stigen,
Dunn langt de Spitzbauw in de Tunn herin
Un namm, so vel hei faten künn,
Un dormit in de Tasch herin.
En gaudes Dutzend namm hei säkerlich.
Ick bidd Sei, Herr, verraden S' mi ok nich,
Segg'n Sei't em jo bileiw nich wedder!«
»Ih, wo! Kein Angst!« seggt Buttermann
Un löppt herut, ob hei'n noch seihen kann –
Dor geiht hei noch de Strat hennedder!
»Du! Korl! – Korl Smitt! Oh, hür' doch mal!
[243]
Blot up en Wurt!« – Korl kümmt de Strat hendal.
»Ih, kumm doch rinne in den Laden!
Ick wull di blot doch mal eins fragen;
Segg, kannst du morgen nich en Faden
Blank Bäukenholt intwei mi slagen?«
»Dat künn ick sacht, Herr Buttermann.«
Un Buttermann, de fött em an,
Halt em den Hiring ut de Tasch herut.
»Karnallje du, Spitzbauwenbrut!
Ut wecke Tunn nammst du den Hiring rut?
Glik packst den Hiring wedder rin! –
Na, ward dat wat? Nu spaud di! Swinn!
Süs kam'ck di hir noch up dat Ledder!«
Korl packt den Hiring in, so as hei legen,
Un kümmt tautrulich nah den Kopmann ran.
»Nu segg'n Sei doch ok nicks, Herr Buttermann?«
»Ih, wo ward ick! Ick segg nicks wedder!«
Un schwabb! un schwabb! kriggt Korl eins an den Hals heran.
»Na, Korl, du seggst doch ok nicks wedder?«
»Ih, wo ward ick, Herr Buttermann!«
19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

19. Snider-Begnäugen

Dor was mal eins en lütten Mann,
Hadd Hosen an,
Hadd kunterbunte Hosen an,
En fipprig Röckschen un so wider,
Un was von Profeßschon en Snider,
Un sporsam was hei hellschen.
De seggt tau sinen Jungen: »Hal
Uns doch enmal
Den Hiringsschwanz von'n Bän hendal,
För mi en Finzel, di en Finzel,
[244]
Un mine Fru hal ok en Finzel,
Un'n Finzel, den lat liggen.«
De drei, de sitten üm den Disch.
De Jung' will frisch
Inhauen up sin Finzel Fisch,
Dunn ritt de Meister mit de Gabel
De Hälft em weg vör sinen Snabel.
»'t künn up de Nacht di schaden!
Du frettst di ganz ut Rick und Schick,
Du wardst tau dick.«
Fru Meistern nimmt dat anner Stück.
»Du frettst di noch ut Rand un Band,
Bringst Hungersnot noch in dat Land.
Wi will'n kein Fettswin mästen.«
De Jung' steiht trurig up un schüwwt
Mit eine Tüft
Nah'n Bän herup un sitt un riwwt
An't Schapp, wo noch de Finzel steiht,
Mit sine Tüft. »Wer weit? Wer weit?
Sei künn doch dornah smecken.«
20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

20. Man nich verkopslagen

Tau Kopmann Schulten tau Swerin
Kümmt mal 'ne olle Fru herin,
Witt bomwull'n Halflinn'n sall dat sin.
»Ganz woll«, seggt Schult, »un denn wo vel?«
»Oh«, seggt de Ollsch, »man blot 'ne Ehl.«
»Na«, seggt denn Schult, »wil du dat büst;
Ick heww taufällig hir noch jüst
En lütten Rest von annerthalwen,
Den will'ck di för vir Schilling laten.«
[245]
»Ne«, seggt de Ollsch, »dat is tau vel;
Ick heww för eine ganze Ehl
Bi unsern nigen Kopmann Platen
Fiw Schilling gewen.« – Je, seggt denn Schult,
Wat sei denn grot noch anners wull,
Hei wull de annerthalwen Ehl
Ehr jo gor för vir Schilling laten.
»Ne«, seggt de Ollsch, »dat's äwerdrewen,
Dat's för dat Tüg doch vel tau vel!
Mihr as drei Schilling kann'ck nich gewen.«
21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!

De Paster Säger tau Salaten,
De müßt sin Holt mal führen laten.
De Burknecht hadden't süs em führt,
Un hadden s't ran, kreg jedwerein
En Sluck un Botterbrod, as sick dat hürt.
Na, einmal äwer müßt dat scheihn,
Dat einer von de Knechts würd krank,
Un Vadder, de müßt sülwst mit mang,
Oll Brand müßt mit tau Holt karjolen.
»Na«, denkt de Paster, »wenn er selber fährt,
Dann muß ich wohl was Bessers holen;
So'n Bauer hat en guten Ranzen,
Wo tüchtig was hinein gehört.«
Un em föllt in, dat hei en ganzen
Limburger Käs' in'n Keller hett;
De würd nu vör den Buren set't,
Un Botter, Brod und Sluck dortau.
De Bur, de ett in gaude Rauh
Un nimmt en Drüddel von den Kes'.
»Na, Herr Pastur, so'n Kes' as des',
So masig un dorbi so fett,
Dat is, as wenn ein Botter ett;
[246]
Un'n würkliches Vergnäugen is't!«
De Paster fröggt, ob hei ok wüßt,
Dat dat Limburger wesen ded.
»Ja«, seggt oll Brand, »dor et ick em ok vör.«
Un deilt sick dat, wat vör em stünn,
Noch richtig in twei Drüddel in
Un führt dat ein sick tau Gemäud.
»Ja«, seggt hei, »as en Nätkarn säut!
So'n Kes', den et ick gor tau girn!«
De Paster kickt so langs de Näs' –
Zwei Drittel von dem schönen Käs'!
Un fängt verluren an, so ganz von firn,
Dat't man ganz lege Tiden wir'n,
Hei wüßt nich in un ut tau kamen,
Sin Weiten, de leg alltausamen,
Den Klewer würd'n de Müs' vertehren,
De ein von sine beiden Mähren,
De müßt sick letzt in'n Dik versöpen;
Na, Botter müßt hei sülwen köpen,
Twei von sin Sägen hadden't Für,
Un all sin Kurn hadd Brand un Rost,
Un allens würd so gruglich dür.
»Denn, denk Er mal, der Käse da
Hat sechzehn Schilling mich gekost't.«
»Ick glöw't«, seggt Brand, »Herr Paster, ja!
Indessen smeckt hei dor ok nah«,
Besinnt sick keinen Ogenblick
Un langt sick noch dat letzte Stück
Nah'n Teller rup. – De Paster, ganz verdutzt,
De steiht un kickt den Buren an,
Wo hei den ganzen Kes' verputzt.
»Mein Gott, mein lieber Brand, wie kann
Er mir den ganzen Käs' auffressen?«
»Je, segg'n S' dat blot man mal! Indessen
Man keine Ümstän'n, Herr Pastur!
Ne, bliwen S' hir! Ne, gahn S' nich rut!
[247]
Ick heww dor naug an«, seggt de Bur,
»Un kam dor justement mit ut.«
22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann

»Ne, Mutter«, seggt Hans Dämelklas,
De Schultenvader tau Swensin,
»Ne, morgen reis' ick nah Berlin;
Jehann möt von Soldaten fri,
Hei is en halwes Johr all bi,
Nu möt hei dormit farig sin,
Mi dücht, nu is dat naug nah dissen;
Ick kann em in de Aust nich missen,
Dat Volk is knapp in desen Sommer.«
Na, dit is gaud; uns' olle Pommer,
De reis't nu würklich nah Berlin
Un fröggt sick nah den Gastwirt Klähn,
Dat ward so'n Ort von Mutter-Swester-Dochter-Sähn,
So'n Ort von Vedder ward dat sin.
»Süh dor! Süh dor! – Gu'n Dag ok, Hans!«
»Gu'n Dag ok, Fritz! – Du weißt, Jehann,
De steiht hir bi de Kaiser Franz,
Un dorüm sprek ick bi di an.
Kannst du mi hir de Weg' nich wisen?
Wo is de Slüngel lostauisen?«
»Je, Hans, dat is 'ne slicht Geschicht.
Em lostauisen, is nich licht.
Indessen – täuw! Dor föllt mi in,
Gah man nah dese Stuw herin,
Dor sitt en Kirl, den möst du ok noch kennen,
En Landsmann is't tau Frans'borg wir'e
Un let sick Aktuworjus nennen,
Weck seggen frilich, hei's en Snider;
[248]
Doch dat's nich wohr, hei hett studiert,
Is hellschen stark in Schriweri,
Wenn de för di 'ne Schriwwt utführt,
Denn is Jehann so gaud as fri.«
Hans Dämelklas geiht tau den Mann,
Bringt sin Gewarw ok richtig an,
Un de studierte Herr, de fröggt
Nach »dies un das un noch nach was«
Un seggt tauletzt: »Herr Dämelklas,
For mich is dies en bloßer Spaß;
Denn unser jetz'ger Kriegsminister,
Der nu das Ganze kummandiert,
Der hat mit mich in Griepswold mal studiert,
Und ein fideler Knochen ist er
Und war mal Pommernsenior.
Und ich, ich sag' Euch gut davor,
Er wird den Jungen gehen lassen.
Ich will nur gleich die Schrift abfassen.«
Un set't sick dal un schriwwt en Breiw.
Un as hei dormit farig was,
Dunn seggt hei: »Je, Herr Dämelklas,
Das Sprüchwort sagt: ›Vor was is was‹,
Wenn uns die Sache glücken soll,
Denn müss'n wir woll
Der Exzellenz von Kriegsminister
So'n gäng' un gäwes Drinkgeld senden,
Denn hellisch auf die Groschen ist er.«
»Wo vel denn woll?«
Fröggt em de Oll,
»Fiw Daler müggt ick woll anwennen.«
»Dat langt ok«, seggt de Herr Avkat.
Fiw Daler warden in de Dat
Nu in den Breiw herinner packt
Un mit fiw Sigeln schön belackt.
»Un ick«, seggt de Avkat, »ick will
Den Breiw hüt abend noch besorgen.
[249]
Denn wenn't gaud Weder warden süll,
Hett hei mi seggt, denn reis't hei morgen
In Kriegsgeschäften äwer Land.«
So was de Sak denn nu bewandt,
Un Hans, de fröggt den Herrn Avkaten,
Wat hei woll kreg för't Breiwaffaten
Un wat woll sine Kosten sünd.
»Nicks«, seggt de Herr Avkat, hei wir en Minschenfründ.
Indessen lett hei sick doch marken,
Dat hei tauglik ok einen starken
Fründ von den span'schen Bittern wir,
Paßlich gemengt mit Kirschlakür.
De Bur, de lett denn wecken kamen,
Doch durt't nich lang', dunn sackt de Minschenfründ
Up sinen Staul ganz lütt tausamen
Un slöppt so sacht as en unmünnig Kind.
Hans lett em denn tau Bedd nu bringen,
Dunn föllt em in: vör allen Dingen
Möt hei jo noch den Breiw besorgen,
De Kriegsminister reis't jo morgen.
Na, dat schüht ok. – De Kriegsminister,
Den Kopp ganz vull Kanonensorgen,
Vull Achselknöp un Paspallierung
Un Kondewitenlistenführung,
De sitt un kratzt sick sinen Kopp
Un sitt un kratzt un kratzt, as ob
Sin Hauptgeschäft dat wesen ded,
Dat för dat ganze Militör
Den Kopp hüt morgen kratzen müßt'e;
So kratzt sick de Herr Kriegsminister.
Dunn bringt em sine Ordonnanz
Den Dalerbreiw von unsern Hans.
»Was tausend! Was? Fünf Taler mir?«
Hei meint, dat dat en Irrtum wir,
Denn Lüd', de spelen mit Kanonen,
[250]
De reken blot man nah Millionen.
Doch ne! – Fiw Daler preußschen K'rant,
De fallen richtig in sin Hand,
As hei de Sigel apen breckt.
Un as den Breiw hei rute treckt,
Dunn lest hei denn:
»Fideles altes Haus!
Denkst Du noch an den Abschiedsschmaus,
Bei welchem Du auf blanke Burschenwehr
Mir Freundschaft schwurst für's Philister,
Weil ich auf der Mensur, wo du gekniffen,
Als Sekundant Dir Quarten abgegriffen?
Damals schloss'st Du Dein Herz mir offen:
Selbst Deine Liebe zu des Kneipwirts Töchterlein
Gestandst Du frei und freudig ein,
Denn Du warst en canon besoffen.
Willst Du nun, alter jovialer Knochen,
Mir halten, was Du einst versprochen,
So mache mir den saufidelen Spaß
Und gib den Sohn des Bauern Dämelklas –
Im Kaiser Franz, die vierte Kompagnei –
Noch heute vom Soldaten frei.
Zu Dienst und Gegendienst bereit
Für Zeit und alle Ewigkeit,
Dein ...«
Nu kam en Nam', den keiner lesen kunn,
Un wider dal as Nahschriwwt stunn:
»Des Kneipwirts Lotte hab' ich jüngst gesehn
Und einen Kuß auf ihren Mund gedrückt,
Sie denkt an Dich und grüßt Dich schön.
Beifolgend Geld der Bauer schickt.
Mach dir's dafür mal recht fidel!
Und nu leb wohl, Du alt, bemoos't Kamel!«
[251]
De Kriegsminister steiht un kickt,
As wenn sin Bumben un Granaten
De Düwel all hadd platzen laten
Un't summten em de Stücken üm de Uhren.
Na, endlich schot hei sülwen los,
Un hellschen an tau towen fung'e.
»Spitzbubenbrief! Betrügerei!
Wart! Hab ich dich, Kanaille, bloß!
Wart! Wart! Ich fasse dich, Halunke!«
Hei denkt nu an de Polizei,
Doch ne! De nich! Denn't föllt em in,
Dat de in jeden Quark herin
Ehr leiwen Kuckuckseier leggt.
»Nein, dies krieg ich allein zurecht!«
Un röppt nu rute: »Ordonnanz! –
Beim Regiment des Kaisers Franz
Steht ein Gemeiner, vierte Kompagnie,
Der soll sogleich, lebendig oder tot,
Auf mein besonderes Gebot
Erscheinen hie.
Und, Ordonnanz! Halt! Ich vergaß,
Der Kerl, der heißet Dämelklas.«
De Mann, de geiht un finn't Jehannen
Un slept em ok soglik von dannen
Un ward em denn nu hellschen ängsten,
Sin Lewen hadd woll wohrt am längsten;
Denn de Minister towt in't Timmer
Up eine gruglich Ort herümmer.
Jehann kümmt bi'n Minister rin
So angst, as einer warden künn.
De Kriegsherr fohrt nu up em in:
»Wo is din Vader!« – Hei was ok en Pommer.
»Je«, seggt Jehann, »verleden Sommer,
Dunn was hei jo noch tau Swensin,
Sörredem heww ick nicks von em hürt.«
[252]
»Ne«, seggt de Herr, »hei's tau Berlin
Un hett hir schöne Stück upführt,
Wo kihrt de Oll hir denn woll an?«
»Je, Exzellenzen«, seggt Jehann,
»Wenn wi em jichtens finnen känen,
Denn sitt hei woll bi Gastwirt Klähnen,
Denn dat's 'ne Fründschaft noch von em.«
»Na, gaud, denn gah du dor mal hen
Un bring' den Oll'n mi glik mal her.«
Un as Jehann is ut de Dör,
Seggt de Minister tau de Ordonnanz:
»Und du, mein Sohn, du geh ihm nach
Und halte Aug' und Ohren wach,
Denn um den dummen Kerl von Bauern
Wird wohl so'n Schuft von Schreiber lauern;
Und wenn der Vater abgeführt,
Dann wird der Schreiber arretiert
Und fördersamst hierher spediert.«
Jehann, de finn't den Oll'n ok richtig;
De Oll, de frühstückt eben düchtig
Un springt tau Höcht un freut sick sihr,
Dat sin Jehanning fri nu wir,
Nu wull hei'n ok glik mit sick nemen.
»Ih, Vader, redt!« seggt nu Jehann,
»Ick sall jo Jug glik mit mi nemen,
Ji kohlsurt Jug hir schön wat an;
Uns' Kriegsminister Exzellenzen,
De ward Jug schön herum fikatzen
Un ward Jug nüdlich rümmer stenzen.«
Nu schütt dat Blatt denn unsern Hans,
Un hei fängt an den Kopp tau kratzen.
»Wo meinst du dat? Wo so? Wo ans?
Dat's von den Breiw, min Sähn Jehann,
Doch ick bün dor nich schüllig an,
Ick heww em blot fiw Daler gewen,
[253]
Den Breiw, den hett de anner schrewen.«
Jehann, de seggt, mitkamen müßt'e.
De Oll, de will nich, makt sick upsternat:
Dat schert em nich, hei is jo kein Soldat,
Hei fröggt den Deuwel nah den Kriegsminister.
Sei ropen endlich Klähnen ranner,
De redt sei denn nu utenanner
Un seggt tau ehr: »Dat is gewiß,
Dat blot de Breiw dor schuld an is;
Un de dat Schriwen schrewen hett,
De liggt noch ruhig in sin Bedd
Un slöppt noch hir up minen Bähn.
Wo wir dat nu, Jehann«, seggt Klähn,
»Wenn wi dat pfiffig dorhen bröchten,
Dat de för dinen Vader güll?
Wenn wi den Kirl dortau vermüchten,
Denn kem de Straf' doch an den Rechten.«
»Je«, seggt Jehann, »wenn hei man will?«
»Dat mak ick woll«, seggt Gastwirt Klähn,
»Un nu man ruppe nah den Bähn!«
De Minschenfründ, de fohrt tau Höcht,
Un as em Klähn de Ursak seggt
Un Vörsläg' makt, wat hir tau dauhn,
Un mit de Polizei ward drauhn,
Dunn lücht den Minschenfründ dat in,
De Sak, de künn up allen Fällen
För em ganz ungefährlich sin,
Un seggt, hei wull as Vader gellen.
Na, dat geschüht.
De Minschenfründ, de tüht
Oll Hansen sin Kledaschen an
Un is nu Schulten-Vader von Swensin.
Hans krüppt in den Avkaten sin
Un is nu en studierten Mann,
[254]
»Un nu«, seggt Klähn, »paß up, Jehann,
Du möst dor ümmer stiw bi bliwen,
Dat dit din richtig Vader is,
Un doran höllst du ümmer wiß;
Hei schrew den Breiw nich, künn nich schriwen.«
Jehann verspreckt dat ok un geiht
Mit sinen nigen Vader furt,
Un unnen in de Gaststuw steiht
De Ordonnanz un kickt un lurt,
Ob sei den klauken Herrn Avkaten
Nich kann bi dat Slafitken faten.
As nu de Vader mit den Sähn
Hendalen geiht de Königsstrat,
Dunn lacht un seggt de Gastwirt Klähn
Tau unsern ollen Dämelklas:
»Nu kamen S' rinne, Herr Avkat!«
Un hägt sick äwer sinen Spaß.
Wupp! fohrt denn nu de Ordonnanz
Den ollen gauden Schulten Hans
Mit beiden Händen in dat Gnick.
»Da hab ich ihn, den Galgenstrick!
Dies ist der Hund! Der Rechte ist er!
Nu marsch mit ihm zum Kriegsminister!«
Herr Je! wo sick uns' Hans verfihrt,
Mit Arm un Bein herümmer fecht'e.
»Wo so ans«, seggt'e, »bün'ck de Rechte?
Ick bün jo just all arretiert,
Min eigen Jung' sleppt mi jo weg.
Entfahmte Ekel«, seggt'e, »segg,
Wat heww'ck di dahn?
Du lettst mi gahn!
Ick haust in dinen Kriegsminister!«
Dat helpt em nicks, un folgen müßt'e.
[255]
De Kriegsminister sitt un ward
Nahlaten mit sin Kanonieren
Un mit sin Bummen-Granatieren,
Un schütt hei noch, schütt hei nich scharp,
Blot noch mit losen Pulver pufft'e.
»Verdammter Name: Dämelklas!
Na, wart't, hab' ich euch nur, ihr Schufte,
Ich will euch ängsten, wär's auch nur zum Spaß.«
Un as hei noch halw lacht, halw schellt,
Dunn ward Jehann mit sinen Vader mellt.
»Die beiden sollen näher kommen.«
Sei kamen rin. »Ist dies dein Vater?«
»Ja, Exzellenzen, ut Swensin in Pommern.«
»Und Er«, un wendt sick an den Minschenfründ,
»Ist Schulz, heißt Dämelklas, und hat Er
Sich diesen Brief hier schreiben lassen?«
»Ja, Exzellenzen, ja, wi sünd
De beiden richt'gen Dämelkläs',
As Vader ick, as Sähn hir des'.«
»Wer hat den Brief Ihm abgefaßt?«
»Je, Herr, en wohren Spitzbauw was't
Mit swarten Kledrock, swarte Büx,
Mit blagen Twirn de Knoplöck neiht,
Un Stäweln, wo de Tehn rut geiht,
Doch schriwen künn hei hellschen fix,
Doch as en Snurrer sach hei ut.
Na, Exzellenz weit woll Bescheid.«
Mit einmal ward dat buten lud,
Un rinne kümmt de Ordonnanz
Un achter em uns' gaude Hans,
Ganz in den Uptog, as so eben
De Minschenfründ den Kirl beschrewen.
»Herr«, seggt de Ordonnanz, »dies ist er.«
»Schön«, seggt denn de Herr Kriegsminister,
»Du kannst nun gehn, mein lieber Sohn,
Wir haben ja den sauberen Patron.«
[256]
Un winkt Jehannen, ok herut tau gahn,
Un as de beiden dit nu dahn,
Dunn wendt hei sick denn an den falschen Vader:
Dat hei en Schapskopp wir, dat wüßt'e.
Doch Mitled mit sin Dummheit hadd'e;
Hei wull mal Gnad för Recht erlaten.
Un wendt sick an den falschen Advokaten
Un seggt tau em: »Schlechtes Subjekt!
Er hat den Brief sich ausgeheckt.
Na, wart! Er soll mir dafür büßen.
Ein schändlicher Betrüger ist Er,
Und ich, ich bin der Kriegsminister.«
»Wat?« seggt uns' Hans, »mi so tau grüßen?
Schlechtes Subjekt? – Na, dit wir nett!
Twors weit ick grad nich, wat dat heit,
Doch wer mi wat tau seggen hett,
Mi Schultenvadder näumen deiht
Un Hans un Vadder Dämelklas.«
»Wo?« seggt de Minschenfründ, »du wirst en Dämelklas?
Ick bünn't, Karnallj, du büst de Schriwer.«
»Du lüggst, entfahmte Rümmerdriwer!«
Seggt Hans, »in minen Lewen
Heww ick kein einzigst Baukstaw schrewen,
Un ick heit Dämelklas un will't besweren!«
As sei sick nu so striden deden,
Geiht Exzellenz denn hen un her
Un strikt den Bort un kratzt den Kopp,
As wenn hei'n Slachtplan maken ded.
Em is dat so, em is't, as ob
Oll Hans de richt'ge wesen künn,
Un doch künn't ok de anner sin,
Jehann hadd't jo utdrücklich seggt.
Na, endlich was sin Plan taurecht,
Hei röppt de Ordonnanz herin.
»Mein Sohn, geh mal zur ersten besten
[257]
Kasern', und laß dir von den größten
Zwei Schüsseln dort mit Essen geben.
Ist heut nicht dicker Erbsentag?
Wahrhaftig, ja! Das paßt mir eben.«
Un geiht nu rüm in sin Gemach
Un riwwt vergnäuglich sick de Hän'n,
Nu würd hei bald den richt'gen kenn'n.
Na, gaud! De beiden Schötteln kamen;
Sünd von 'ne rechte nette Gadung
Un mit 'ne stiwe Arwten-Ladung.
»Na«, seggt de Herr, »nu man heran!
Wer nu am besten eten kann,
Dat is de Bur.« – Doch Hans, de seggt:
»Ick dank Sei, Herr, ick heww för'n beten
Min Frühstück all bi Klähnen eten.«
Un de Avkat, de freut sick all.
»Ei was das!« seggt de Krigsminister,
»Hier setzt Er sich, und Erbsen ißt Er!«
»Na«, seggt oll Hans, »wenn ick denn sall«,
Un nimmt de Gabel in de Hand
Un furrickt in de Arwten rüm.
Doch gung em dat verdeuwelt slimm,
Mit Gabeln was hei nich bewandt,
Un de Avkat, de lacht vör sick.
Un Hans, de schüwwt de Schöttel trügg
Un seggt: »Verlöw, Herr Exellent,
Ick bün mit Lepeln dat gewenn't.«
Na, schön! Em ward en Lepel bröcht,
Un Schultenvader set't sick t'recht.
De Herr Avkat kunn vel verdragen
Un was ok grad bi Appetit,
Denn hei hadd in de letzte Tid
De schönsten Hungerpoten sagen,
Hadd äwerdem en gauden Magen
Un kunn wat Nüdlich's bi sick slagen;
[258]
Hei frett, as wenn hei hängen sall.
Je ja, je ja, wat helpt dat all!
Oll Hans lös't irst an sine Büx
Un grippt de Sak mit Lepeln an
Un ett denn los, kihrt sick an nix
Un höllt sick ümmer drang' heran,
Un as nu in den Tog irst is'e,
Dunn fött hei wiß un ümmer wisser
Un frett sick midden dörch de Arwten.
»Wahrhaftig!« seggt de Kriegsminister,
»Wahrhaftig! Ganz strategisch frißt er:
Er operiert nach Bonaparten
Seinem System; das Zentrum bricht er
Zuerst, dann wendet er sich rechts,
Und nach Minuten des Gefechts
Hat er gesiegt, und mit verhängtem Zügel
Stürzt er sich auf den linken Flügel.
Da liegt auch der! – Du bist der Rechte!
Du siegtest im Gefechte«, seggt'e,
»Ja, alter Bursch, du bist der Sieger,
Und der da, das ist der Betrüger! –
De pommersch Bur, de is tau kenn'n,
Wenn hei't Gewehr fött bi dat En'n,
Wenn hei den Kolben fluschen lett –
Un wenn hei dicke Arwten frett.«
23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

23. Dat Best

De Amtmann let sin Buren kamen,
Un as de Buren sünd tausamen,
Dunn höllt hei ehr 'ne hellsehe Red':
Wo hei dat makt an ehre Städ',
Dat s' ehren Vurtel man nich wüßten
Und dat sei't anners maken müßten,
Sei künn'n em ihrlich dat tau glöwen,
[259]
Dat s' an em einen Vader hadden;
Sei hadden würklich keinen Schaden,
Wenn s' em ehr Geld herute gewen;
Un blot ehr eigen Bestes wull'e.
»Wie leicht«, so slot'e, »Leute, läßt es
Sich einsehn: ich will euer Bestes.«
De Buren trecken mit de Schuller,
Denn so 'n oll Bur is hellschen tag,
Un dreih'n den Haut vör ehre Mag'
Un dreihen bet un dreihen duller
Un stahen stumm dor Mann vör Mann
Un kiken up de Tehnenspitzen.
De Amtmann fängt nu wedder an:
Hei för sin Part woll ehr blot nützen,
Hei wir jo ümmer för sei west,
Hei wull wohrhaftig blot ehr Best.
Dunn seggt tauletzt ein von de Ollen:
»Herr Amtmann, ja, dat glöw wi all,
Doch wenn ick't ihrlich seggen sall:
Uns' Best wull'n w' doch för uns behollen.«
24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

24. Wat sick de Kauhstall vertellt

Dürt gung taum Melken in den Stall,
Dor steiht ehr Schulten-Jöching all
Un steiht un lurt,
Wo lang't woll durt,
Bet sin leiw Schatz, sin Dürten, kümmt
Un hei sei in de Armen nimmt.
Un Dürten kümmt, un Jochen fött
Sei rundting üm: »Wo di dat lett!
[260]
So rank un rund,
So'n roden Mund!«
Un drückt en Kuß ehr up de Lippen.
»Lat sin, lat sin! Ick möt jo strippen!«
Un Jochen treckt sei up den Schot
Un küßt ehr Mund un Backen rod.
»Lat sin! Lat sin!
Hei kümmt herin,
De Herr, de kümmt üm dese Tid,
Hei jöggt mi weg, wenn hei dat süht.«
Un Jochen röppt lütt Hanning tau:
»Hir stell di her un paß genau,
Ob kümmt ok wer;
Un kümmt de Herr,
Denn raup uns ok, min lütt Jehann!«
Un treckt sin Dürten faster ran.
Un Hanning steiht nu an de Dör,
Kickt dörch de Dörenritz hervör.
»Noch pümmt hei nich,
Noch pümmt hei nich,
De Herr, de pümmt noch lange nich!«
Un Dürt un Jochen küssen sich,
Un heww'n einanner in den Arm
Un küssen sick ok gor tau warm.
»Noch pümmt hei nich,
Noch pümmt hei nich,
De Herr, de pümmt noch lange nich.«
Mit einmal fohrt lütt Hanning t'rügg.
»Nu pümmt de Herr! – Hir is'e all!«
De Herr steiht midden in den Stall.
25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[261] 25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!

De Leutnant von Karfunkelstein,
De kümmt tau Hus, dunn liggt dor ein
Inladungskort up sinen Arbeitsdisch.
(So würd de Disch gewöhnlich heiten,
Wil doran drunken würd un eten
Un af un an ok spelt en beten
Mit Rechtsch un Linksch; doch dat dürwt keiner weiten.)
Kort, up den Disch, dor liggt de Kort,
Un as hei s' nimmt un sick besüht,
Hadd hei binah vör Ärger rohrt:
Dit schöne Middageten hüt!
De gned'ge Fru von Diamant
Was in de ganze Stadt bekannt,
Dat sei am besten ded traktieren,
Un in 'ne Stun'n süll hei marschieren!
Un dortau was – »nein, wie infam!« –
De Witwe ok sin Herzendam.
Hei hadd so girn hüt bi ehr seten,
An ehr Gerichten satt sick eten,
Denn heites Hart un hungrig Magen,
De seten bi em dicht tausam! –
Un't was ok würklich ganz infam!
Doch dor helpt nicks, dor helpt kein Klagen,
Hei müßt marschieren, dat müßt sin.
Hei röppt nu sinen Burßen rin
Un seggt em ganz genau Bescheid,
Dat hei unmäglich kamen künn.
»Weißt du's nun auch?« – »Herr Leutnant, ja!«
Un uns' gaud Jochen Päsel geiht.
Den Leutnant föllt wat in, hei ritt
Dat Finster up un röppt em nah:
»Und dann bring gleich das Essen mit.«
[262]
Un Jochen Päsel kümmt tau'r gned'gen Fru.
»Was gibt's, mein Sohn, was bringest du?«
»Empfehlung von'n Herrn Leutinant
An gned'ge Fru von Diamant,
Un was mein gnedigst Leutnant wär,
Der kem heut nich zu's Essent her,
Denn nach 'ner guten Stunde schon
Müßt allens gnedigst abmarschieren,
In Woldek wär 'ne Rebellion,
Un täten hellschen rebellieren
Von wegen einer Holzgeschicht,
Un dorüm könnt Herr Leutnant nicht.«
»Das ist ja schad, das tut mir leid!«
Un Jochen Päsel steiht un steiht
Un ward de Feldmütz dörch de Knäwel wringen.
Sei fröggt, worüm hei denn nich geiht?
»Das Essent«, seggt hei, »süll ich bringen.«
Na, sei is denn en lustig Wiw,
Dat up en Spaß sick gaud versteiht,
Un seggt tau em: »Na, täuw, denn bliw
Man noch en Ogenblicking hir.«
Un in en blotes Ümseihn wir
En groten Korf vull Eten packt
Un Jochen Päseln upgesackt.
De dröggt denn munter dormit furt.
Sin gnedigst Leutnant hett all lurt
Un set't sick ganz verdreitlich nedder.
»So«, seggt hei, »na, nu giwwt dat wedder
Den ew'gen Swins- un Hamelbraden,
Ach, bei der Diamant geladen,
Bei einem solchen Weib zum Küssen,
Und dann von Platen essen müssen!«
Doch ward em bald ganz narsch tau Maud'.
Dat Eten, dat is würklich gaud,
So hett em dat seindag nich smeckt;
[263]
Un Brad, Pasteten, Is, Konfekt –
Un nu noch gor 'ne Buddel Sekt!
Dat is en Eten, as sick't hürt,
As sick dat för en Leutnant hürt,
De in den blassen Dod marschiert
Un sick tauletzt noch regaliert.
Hei fröggt den Kirl, ob denn bi Platen
Villicht 'ne Hochtid utrüst't wir
Oder ob hei wedder döpen laten.
»Ne«, seggt uns' Jochen, »dat's von ehr.«
»Wo«, fröggt de Leutnant, »ist es her?«
»Na, von de Fru von Diamant,
Ick süll mi dat dor glik jo föddern.«
Na, nu denn uns' Herr Leutinant!
De ward denn los nu dunnerwedern
Up unsen leiwen Jöching Päsel;
Up Ihr un Gasch' un Talj tauswören,
Hei wir de allergrötste Esel,
De up twei Beinen rümmer lep,
Un wenn hei't mal taufällig dröp,
Dat sei mit Jöching Veihus-Dören
Inrönnen deden,
Hei, de Herr Leutnant, würd't nich wehren.
Indessen ok so'n Leutnantszorn
Hett sine Tid, hei towt sick ut,
Un as de Leutnant ruhig word'n,
Dunn treckt hei sinen Büdel rut
Un langt drei Daler d'rut hervör
Un nimmt s' un röppt: »Komm hier mal her!
Hier sind drei Taler. Siehst du, Esel?«
»Wohl, zu Befehl«, seggt Jochen Päsel.
»Die nimmst du hier und gehst sogleich
Zu dem Konditor Butterteig –
Verstehst du mich auch recht, du Esel?«
»Befehl, Herr Leutnant«, seggt uns' Päsel.
»Da forderst du dir eine Torte,
[264]
Die schönste, die da ist im Laden,
Und trägst sie nach demselben Orte,
Wo ich zu Mittag war geladen,
Und sagst zur Frau von Diamant,
Du wärst als Esel längst bekannt,
Sie möge gnädigst dir verzeihn,
Und wenn die Tort ihr halb so schmeckte
Wie mir die Braten und Konfekte,
Die sie so freundlich mir gesandt,
So würd's für mich 'ne Wollust sein.
Hast nun verstanden, dummer Esel?«
»Befehl«, seggt wedder Jochen Päsel.
Un Jochen geiht un bringt denn nu
Den Kauken tau de gnedige Fru.
»Empfehlung von Herrn Leutinant
An gned'ge Fru von Diamant ...«
»Was bringst du da, mein lieber Sohn?«
»Und wär als Esel längst bekannt,
Un gned'ge Fru von Diamant ...«
»Na, laß nur, laß, ich weiß das schon.«
»Und sollten gnädigst doch verzeihn,
Un einen Kauken is dadrein,
Und sollt for Sie 'ne Wollust sein.«
De gned'ge Fru, de lacht denn sihr.
»Na, sag dem Herrn Lieutenant,
Wenn er erst wäre wieder hier,
Dann sprächen wir wohl mal darüber.
Und grüß ihn nur, und hier, mein Lieber«,
Drückt em en Daler in de Hand
Un denkt denn nu, hei sall nu gahn.
Doch Jochen, de bliwwt stramm bestahn
Un höllt de Hand so vör sick hen
Un kickt sick in de Hand herin,
As hadd hei nie en Daler seihn.
»Was stehst du noch? Was wartest du?«
[265]
Fröggt em tauletzt de gned'ge Fru,
»Nun ist ja allens in der Reih'.«
»Ne«, seggt uns' Jochen, »dit 's man ein,
De Kauken kost't uns sülwen drei.«
26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

26. Wat wull de Kirl?

»Ne, Fiken, denk di, wo't mi gung!
As't gistern an tau schummern fung,
Dunn gah ick hen nah'n Water halen,
Un as ick kam nah unsen Sod,
Dunn steiht en Kirl dor rank un grot
Un smuck von Kopp bet up de Salen.
Hei kickt mi an,
Ick kik em an,
Hei seggt mi nicks,
Ick segg em nicks
Un lat min Emmern in den Sod.
Un as de Emmern nu sünd vull
Un ick nah Hus nu gahen wull,
Dunn kümmt de Kirl – nu denk di, Fiken! –,
Dunn helpt hei mi de swore Dracht
Ganz fründlich up un strakt mi sacht
Un ward mi in de Ogen kiken.
Hei kickt mi an,
Ick kik em an,
Hei seggt mi nicks,
Ick segg em nicks
Un nehm de Emmern up un gah.
Un as ick gah de Strat hendal,
Dunn geiht de Kirl – nu denk di mal! –
An mine Sid entlang de Straten,
Un as ick sett min Emmern hen,
[266]
Dunn kümmt hei ran un ward mi denn
Ganz leiw in sine Armen faten.
Ick kik em an,
Hei kickt mi an,
Ick segg em nicks,
Hei seggt mi nicks,
Un ick gah wider hen nah Hus.
Un as ick an de Husdör kamm
Un mine Dracht herunner namm
Un set't min beiden Emmern nedder,
Dunn namm hei mi in sinen Arm
Un drückt un herzt un küßt mi warm,
Un denk di mal – ick küßt em wedder.
Hei kickt mi an,
Ick kik em an,
Hei seggt mi nicks,
Ick segg em nicks,
Dunn kamm uns' Fru taum Hus' herut,
Dunn was dat mit dat Küssen ut.
Nu segg mi mal, wat wull de Kirl?«
27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

27. Dat kümmt mal anners

Oll Moses Itzig un oll Slaume Lessen,
De sitten recht bequem in ehren Wagen
Un führ'n nah Leipzig up de Messen.
Sei sünd nu grad dorbi un klagen,
Wo dat de Judenschaft doch wir so unnerdrückt
Un dat en jeder ehr an't Tüg wat flickt
Un dat dat so nich bliwen künn;
Dat müßt doch mal eins anners warden,
Wenn s' Rothschildten taum König hadden.
Drup reden sei von den Gewinn
Un von dat prächtige Geschäft,
[267]
Wat s' beid in dat vergangen Johr
Heww'n makt, un wat s' verköfft
Un wat s' behollen von de Wohr;
Wat ehr't Geschäftche in hadd dragen
Un wovel Geld s' tausamen slagen
Un wat s' nu maken wullen för en Rebbes.
So führ'n sei nu denn de Schossen entlang,
Un an de Strat sünd de Schossehsteinklöppers,
De kloppen dor in Hitt un Stohm ehr Stein
Un sweiten dorbi as de Boren.
As de de Juden nu gewohren
Un Slaumen sine Näs' sei seihn,
Dunn fang'n sei an »Hepp! Hepp!« tau schrigen
Un »nimm mer aach mit, nimm mer aach mit!«
Oll Slaume kann doch allseindag' dit
Nich so passieren lat'n; hei ward dat Schellen kriegen
Un schimpt herute ut den Plan,
Un slimm wir't unsre Juden gahn,
Hadd Moses sick nich twischen leggt.
De ritt oll Slaumen t'rügg un seggt:
»Laß gut sein, Schlaume, es wird kümmen!
Paß Achtung! Es wird kümm'n die Zeit,
Daß unser Fett tut oben schwimmen,
Denn werd'n mer aach sein ungeßogen.
Paß Achtung! Es wird kümm'n de Zeit,
Wo wir se denn aach 'runtermöppern.
Sie werd'n dann sitzen in den Wogen,
Und du und ich und uns're Lait,
Die werden denn Schossehstein klöppern!«
28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

28. De Kalwerbrad

De Herr Justizrat schickt tau Schlachtermeister Kleinen,
Ob hei em nich tau Ostern einen
[268]
Recht fetten Kalwerbraten bringen künn,
Bi em süll grot Gesellschaft sin.
»Ih, ja«, seggt Klein, »dat kümmt woll in de Reih,
Tau Reinbarg, weit ick, stahn noch twei,
Söß Wochen olt un snickenfett,
Un sünd mit säute Melk upfött.
Ja, seggen S' den Herrn Justizrat man,
Ick würd den Braden em besorgen.«
Uns' Slachter Klein, de führt den annern Morgen
Un kümmt tau Reinbarg richtig an
Un geiht taum Buren Becker rin,
Bi den sin Kalwerbraden stünn.
Sei handeln nu un kamen äwerein,
De Bur kriggt Geld, dat Kalw kriggt Klein.
Un as sei mit den Handel p'rat,
Dunn kümmt noch rinne Schauster Draht,
De süht dat Kalw. »Ne, wat för'n Kalw!«
Wenn dat oll Kalw doch sin so wir!
Un hadd hei't ok nich ganz, hadd hei't man halw!
Denn negstens gaww hei Kindelbir,
Dor kunn hei't gor tau prächtig bruken.
Herr Je! Wo wull hei dorin sluken!
Süll hei nich up 'ne fine Ort
Den Slachter maken einen Bort
Un't Kalw em riten ut de Tähnen?
Süll hei dat Kalw nich krigen känen?
Ih, woll! Dor müßt en Dunner rinner slahn!
So geiht dat mit dat Kalw! So möt dat gahn!
Un löppt vörup, all wat hei künn,
Bet in dat Treptowsch Stadtholt rin.
Uns' Slachter sett't sick up den Wagen,
Dat Kalw würd ok herupper dragen,
Un führt denn ok in't Holt herinner.
»Purr! – öh! Wo Dunner, Lüd' un Kinner!
[269]
Dat is jo woll en nigen Schauh,
De in den Weg dor liggen deiht?
Je, sall'ck em nemen oder liggen laten?
Ih, wat helpt mi en linker Schauh,
Wenn'ck nich den rechten heww dortau!«
Un hei führt wider sine Straten
Un führt en Äuwer rup un führt en Äuwer dal –
»Ne, Dunnerweder, kik doch mal!
Dor liggt de anner Schauh! Der Deuwel hal!
Ja nu! Nu is't 'ne anner Sak!
Nu lohnt sick dat, dat ick taurügg mi mak,
Dat ick den annern halen dauh.
Ne! Wo is't mäglich? En Por nige Schauh!«
Kum is hei furt un achter'n Äuwer hen,
Dunn schüwwt uns' Schauster Draht sick denn
Ganz sachting ut de Dannen vör.
»Süh so, lütt Kälwing! Nu man her!«
Un knapp is de nu in de Dannen rin,
Dunn kümmt uns' Slachter Klein, vergnäugt in sinen Sinn,
Mit sin Por Schauh heranne dragen;
Doch as hei stiggt up sinen Wagen,
Wo – Dunner, Lüchting! – ward em dor!
Dor ward hei nu mit Schrecken wohr,
Dat em sin Kalw taum Düwel gahn.
»Dor möt en Weder rinne slahn!«
Hei rönnt herüm un geiht un löppt
Un horkt un lurt un steiht un röppt:
»Min Kalw! Min Kalw! Min schönes Kalw!«
Hei löppt un rönnt dat Stadtholt halw
Hendörch, hei löppt den Weg taurügg –
Sin Kalw is weg, sin Kalw bliwwt weg.
Hir weit hei sick nich in tau raden.
Wat nu? Hei möt tau't Fest en Braden
Den Herrn Justizrat Schröder bringen,
[270]
Hei hett em dat tau fast verspraken;
Hei möt denn doch vör allen Dingen
Tau'n nigen Braden Anstalt maken.
Hei führt tau Bur Beckern t'rügg
Un köfft den tweiten Braden sich
Un lödt den'n up un stiggt ganz nedderslagen
Taum tweitenmal up sinen Wagen
Un kümmt nah't Stadtholt wedder rin.
Dor was dat Flag, wo't irst oll Schauhding stunn;
Hir was't, wo hei den tweiten funn;
Hir was't em mit dat Kalw passiert.
Un as hei noch so höllt, dunn hürt
Hei in den Holt dat düdlich blahren,
Grad as so'n Kalw. »Den Dunner Naren!«
Röppt hei, »dor is dat Kreatur!
Na täuw, nu bün'ck di up de Spur!«
Un wedder in dat Holt herin! Un lockt un röppt
Un söcht un horkt un geiht un löppt,
Ob hei sin schönes Kalw nich dröppt.
Doch all'ns ümsüs, un all'ns vergews!
Hei möt tauletzt mit lange Näs'
Man wedder t'rügg nah sinen Wagen.
Doch as hei dor will ruppe stigen,
Denkt hei, hei sall dat Unglück krigen.
»Dor möt dat Weder rinne slagen!«
Dat tweite Kalw is ok heidi!
»Wo, dit's denn doch mit Hexeri!
Un ok dat dämliche Por Schauh,
Dat halt de Düwel ok dortau!
Un dat üm den Justizrat Schröder?
Un üm sin dämlich Traktement?
Ick heww mi nu de Näs' verbrennt,
Un tweimal gor un dat nich slicht!
Nu kann hei seihn, wo hei en Braden kriggt.«
29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[271] 29. De Reknung ahn Wirt

»Gu'n Morgen, Herr Avkat, mi is dor wat passiert,
Mi hett dor up de Strat so'n unverschamtes Dirt
Von Köter in de Beinen beten
Un mi en Stück ut mine Büxen reten.
Dat is 'ne ganze nige Hos',
Un ick wull Sei doch blot man fragen,
Ob ick den Kirl nich künn verklagen,
De so'n betschen Hund lett los'
Hir up de Straten rümmer gahn?«
»Gewiß, mein lieber Freund, das können Sie,
Der Eigentümer von dem Vieh,
Das Ihnen solches angetan
Und Ihre Hose riß in Fetzen,
Muß Ihnen selbige ersetzen.«
»Süll'ck woll drei Daler föddern känen?«
»Gewiß, das können Sie! Für diese schönen
Und neuen Hosen ist das nicht zuviel.«
»Na, Herr Avkat«, seggt Möller Thiel,
»Denn geben S' man drei Daler her,
Wil't Ehr oll Köter wesen ded.«
»Mein Hund? – Mein Pollo biß Sie in die Waden?
Nun gut! Ich glaub's und stehe für den Schaden:
Hier sind drei Taler für die Hosen,
Was Recht ist, muß als Recht bestehn,
Und sollt die Welt in Stücken gehn!«
De Möller lacht so recht gottlosen
Un denkt: Den hest du richtig namen!
Strickt sick dat lütte Geld tausamen
Un will gehursamst sick empfehlen.
»Halt, lieber Freund!« seggt de Avkat,
»Ich kann es Ihnen nicht verhehlen,
Daß in beregter Sach' für Müh und guten Rat
Drei Taler sechzehn Groschen mir gebühren.
Man wedder rut mit de drei Daler
[272]
Un sößteihn Gröschen bi geleggt!
Denn kümmt de Sak irst richtig t'recht.
Recht, Fründting, möt as Recht bestahn,
Un süll de Welt in Stücken gahn!«
30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden

»Ne, Vadder, ne! Wo is dat mäglich!«
Seggt Schauster Draht, »is dat woll recht?
Ne, wat de Düwel vör Schauh verdröggt!
De Sak, de ward komfuser däglich.
Heww ick dat nich all ümmer seggt?
Dor finn de Düwel sick taurecht!
Doch dat kümmt all man von de Iserbahn
Un von dat ruge Wesen in de Welt.
Dor sitt ick nu, mak Stäweln un – kein Geld.
Dor kann de Düwel bi bestahn!
Ne! Hür mal blot, wo mi dat gahn!
Gollreider schickt sin'n Wilhelm nah mi hen
Un lett mi Order seggen, wenn
Dat jichtens Minschen mäglich wesen künn,
Denn süll ick nah em ruppe kamen.
Na, Vadder, kannst di denken – ick ok swinn
Dat olle Schortfell afgenamen,
Den nigen Rock an, in de Tasch dat Mat,
Gah ruppe nah de Babenstrat.
Man fixing rup nah Nummer ein!
Ick also rup! Wen krig ick dor tau seihn?
En Herrn, segg'ck di, nobel, fein!
En lütten Snurrbort, schöngedrelltes Hor,
Un ein Geruch! Na, Vadder, dat is wohr!
De schönste Snuwtoback is minentwegen
En puren, reinen Dreck dorgegen.
Hir geiht't, segg ick tau mi, hir geiht dat, Draht!
Wenn't hir nich geiht, denn hal't de Düwel;
[273]
Hir makst du endlich mal en Fat!
'Mein lieber Meister, ein paar neue Stiewel!'
Ick also ut de Tasch dat Mat.
'Ganz woll, Herr Gnaden, ja, ganz recht!'
Mak sülwst ok noch den Stäwelknecht
Un mät em so'n Por Stäwel an,
As ein s' nich schöner malen kann.
'Doch', seggt hei, 'morgen früh um neun,
Dann muß die Arbeit fertig sein.'
'Ja woll', segg ick, 'dat kann gescheihn!'
Ick gah. Un, Vadder, ick hadd noch en Por,
De hadd ick Reutern mal verpaßt,
Ick glöw, vergangen Frühjohr was't,
De stimmten justement up't Hor,
De künn de gned'ge Herr jo nu verdragen,
Denn hadd'ck mit eine Klapp twei Fliegen slagen.
Den annern Dag tau richt'ge Tid
Bün ick denn wedder bi den gned'gen Herrn,
Un hei probiert sei an un tüht
Un ward dorin herümmer pedd'n.
'Ihr' Arbeit', seggt hei, 'mag ick liden
Und bin auch sehr damit zufrieden,
Indes der linke sitzt mich doch verdwas
Hier über'n Spann en bitschen gar zu knas,
Den nehmen Sie doch noch mal mit nach Haus
Un blöcken ihn en bitschen aus;
Doch heute nachmittag um vier,
Denn sünd Sie mit dem Stiewel hier.'
Na, lachen müßt ick, Vadder, as hei't säd,
Denn grad up dese itzig Städ'
Hadd ick den ollen Stäwel blöckt,
Bet hei de Tung tau'm Hals rut reckt.
Dat was jo dat entfamte Flag,
Woran dat just bi Reutern lag.
Na, ick würd doch nich dämlich sin
Un würd dat olle Ding fikatzen;
[274]
So as de Sak mit den dor stünn,
So künn hei mi am En'n noch platzen.
Na, nahmiddags Klock vir, dunn gah ick hen,
Un as ick ruppe kam, dunn seih ick denn
Oll Vadder Hükern, de steiht an de Stubendör
Un hett en rechten Stäwel unner'n Arm.
'Ih', segg ick, 'Vadder, wo kümmst du denn her?'
'Na', seggt hei, 'mak man keinen Larm,
Ick glöw, de gned'ge Herr, de ward noch slapen.'
'Ih', segg ick, 'dit möt sick doch narschen drapen:
Du deihst hir an de Dör rüm klinken
Un willst nah'n gned'gen Herrn herin,
Du hest en rechten Stäwel, ick en linken,
Dit kän'n am En'n hir Schosen sin!
Vertell mi blot einmal, wat heit denn dat mit di?'
Na, hei vertellt, un just as't mi
Mit minen linken wir't em mit den rechten gahn.
'Hir', segg ick, 'möt de Düwel rinne slahn!
Hei mag nu waken oder slapen,
Hir möt wi rin!' un rit de Dören apen –
Je, ja, je, ja! De Herr was fleuten gahn,
Un wi twei Dämelkläs', wi stünn'n dor
Mit uns' tausambröcht Stäwel-Por.
'Ih, Vadder', seggt hei, 'Vadder Draht,
Du weißt jo süs noch ümmer Rat.'
'Ih, Vadder', segg ick, 'Vadder Hüker,
Du hest doch süs so'n finen Rüker!'
Hei höll den rechten Stewel mi nu hen,
Ick höll den linken em dorgegen.
'Am besten', säd ick, 'Vadder, wir dat, wenn
Wi üm de beiden uns verdrögen.'
Wi also run, den Wörpelbäker ran!
Oll Vadder Hüker, de smitt an,
Smitt sößteihn; ick smit nägen gegen,
Min linke Stäwel löppt nu achter'n rechten her,
Na, tröst ick mi denn nu, na, minentwegen!
[275]
De Tiden sünd wohrhaftig swer!
So'n gned'ge Herrn, de mag ick liden!
Ja, Vadder, 't sünd doch slichte Tiden.«
31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

31. 'ne schöne Gesellschaft

En por von de Burmeisters wiren
Verleden Landdag tau Malchin
Un würden wedder dor logieren,
Wo sei all früher deden sin.
Ehr oll Quartier geföll ok sihr de beiden,
Un allens was ok, as sick't hürt,
Blot de Upwohrung was 'ne anner word'n:
Ehr Wirt müßt sick en niges Mäten meiden,
So'n recht lütt dralles Fiken wir't.
As de nu kamm den irsten Morgen
Un ehre Herrn den Koffe bröcht,
Dunn lacht de ein oll Herr ehr an un fröggt:
»Na, segg, min Döchting, segg mal, Fiken,
Kümmst du mit twei Burmeisters woll taurecht?«
Un will ehr dor de Backen striken.
Denn so'n oll Herrn, de sünd vull Schelmenstücken.
Doch süll dat Straken em nich glücken,
Denn Fiken flitscht em weg un seggt:
»Mit twei Burmeisters kem ick woll taurecht,
Mit de kem ick woll in de Reih,
Ick heww man uter dem noch all dat anner Veih!«
32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

32. Ümkihrt

Bescheidenheit, Bescheidenheit!

Verlaß mich nicht bei Tische

Und gib, daß ich zu rechter Zeit

Das größte Stück erwische.

't is Middag, un oll Moses Abraham
De sitt bi Disch. 'ne schöne Spickgaus steiht –
De irst, de ut den Rok herute kamen deiht –
[276]
Vör em, as Joel Itzig rinne kamm.
»Gu'n Morgen, Abraham! Ich wünsche wohlgespeist.
Wos üs? Sieh doch einmol! Wo haißt?
Wohrhaft'gen Gott schon von die Gaus!
Wo? Hast du die schon aus dem Rauch heraus?«
Oll Abraham verfihrt sick niederträchtig,
De Spickgaus smeckt em doch tau prächtig,
Hei wull'e ungirn wat von missen.
Indessen güng dat doch nich an,
Hei müßt em nöd'gen: »Kümm! Setz dir heran!
Perbier doch mol un eß en Bissen!«
»Aih waih! Es tut mer leid; geessen hob ich schon,
Ich komm von Moses Salomon,
Wo ich geessen Eierkuchen.«
»Nu, setz dich hin! Man bloß üm zu perbieren.«
»Nu, da du mir doch tust so enfitieren,
So will ich's doch enmol versuchen,
En bischen lutschen bloß.«
Un Itzig lutscht nu los.
De Spickgaus is ok gor tau saftig.
Un in 'ne korte Tid, in'n Handümwenn'n,
Lutscht hei de Spickgaus up von Ur tau En'n.
»Das nennt er lutschen! Nu wohrhaftig!«
Seggt Abraham, »nach diesem, sog ich dir,
Lutsch du bei Salomon un bei mir.«
33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

33. De gaude Will

In'n Letzten liggt oll Vadder Hank.
Hei lett den Notor Riedel halen.
»Herr«, seggt'e, »ick bün gor tau krank,
Ick hoff indessen, dat min Qualen
Ehr Endschaft krigen, ick ward starben;
Un heww Sei deshalb kamen laten,
Min Testament mi aftaufaten.«
[277]
Na, Riedel seggt denn nu: »Sei darben
Sick bi de Sak nich äwerilen,
Dat Starben, dat hett ümmer Tid.
Indessen is dat gaud betwilen,
Dat noch vörher wat Schriftliches geschüht,
Un wenn S' abs'lut dat wünschen süllen,
Denn segg'n S' mi Ehren letzten Willen.«
Un Vadder Hank beginnt denn nu:
»Ick heww kein Kinner un kein Fru,
Un wat min Fründschaft is, de was
In allen Stücken mi entgegen
Un hadd up mi en groten Haß,
Wil s' wüßten, dat s' von mi nicks kregen;
De krigen nicks, ok nich en Spir.
Doch an de Schaul in unsre Stadt
Heww'ck ümmer min Vergnäugen hadd,
Wil ick en Fründ von Kinner wir.
De will ick denn tauirst bedenken
Un ehr dreidusend Daler schenken.«
»Dat's brav«, seggt Riedel, »brav von Sei!«
»Na«, seggt de Oll, »un för de Kirch,
Dor schriwen S' ok gefälligst twei.«
»Tweidusend Daler för de Kirch?«
Seggt de Notor, »in dese Tid
Würd ick dat selten noch gewohr,
Dat för de Kirchen wat geschüht. –
Na, süs noch wat?« fröggt de Notor.
»Ja«, seggt de Oll, »wil ick dat weit,
Wo slicht dat mit de Armaud steiht
Un dat sick kein ehr deiht erbarmen,
So schriwen S' för de städt'schen Armen,
Na, willen seggen – föfteihnhunnert.«
Na, wenn sick de Notor ok wunnert,
Wo dat so'n ollen riken Mann
So arm un dürftig wahnen kann,
Hei schriwwt dat dal. De Tügen kamen,
[278]
De Schriwwt ward unner Siegel namen,
Un as dat allens is taurecht,
Bliwwt Riedel noch bi em un fröggt,
Wo woll de Slätel wesen ded
Tau't Schapp, wo hei sin Geld rin läd.
»Hir is de Slätel«, seggt de Krank,
»Ick will Sei girn gefällig sin,
Up Stun'ns is äwerst Geld nich drin.«
»Na, denn Poppier, min leiwe Hank,
Obligatschonen äwer Ehr Vermägen.«
»De heww'ck meindag' noch nich tau seihen kregen«,
Seggt Hank, »ne, Herr Notor,
Poppieren, de sünd ok nik dor.«
»Wat? Gor kein Geld un kein Poppieren?
Woräwer will'n Sei denn testieren?«
»Je, Herr, dat deiht mi herzlich led,
Dat'ck ahn Vermägen starben möt,
Ick müßt in bitt're Not vergrisen
Un künn den Hunger knapp man stillen,
Nu wull'ck doch in den letzten Willen
De Lüd' den gauden Willen wisen.«
34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

34. De richtige Reknung

De Gastwirt Knop steiht in sin Dör,
Sin Nahwer spreckt en beten vör,
De Kopmann Hahn. »Kumm rinne«, seggt
De Gastwirt Knop, »eins Sößunsößtig!
En Spill krig w' noch Vörmiddag t'recht.«
»Ne«, seggt sin Nahwer, »ick bün döstig,
Giww leiwerst mi en Virtel Win.«
»Ih«, seggt oll Knop, »dat hinnert nich,
Dat kann jo ümmer likerst sin,
Du kannst bi't Spill den Döst jo löschen.
Kumm her, wi spelen üm twei Gröschen!«
[279]
Na, dat is gaud, sei setten sick,
Un Kopmann Hahn verlüst dat Spill.
Un wil hei'n Spaß sick maken will,
Seggt hei tau'n Gastwirt: »Hür mal, Knop,
Dit rekent sick ganz licht tauhop:
Twei Gröschen heww'ck an di verluren,
Twei Gröschen kriggst du vör den Win,
Dat geiht grad up, dat hewt sick just.«
Oll Knop, de kratzt sick acht're Uhren:
»Ja«, seggt hei, »dat ward richtig sin:
Min Virtel Win un din Verlust,
Ja, du hest recht, dat hewt sick just.«
Indessen ward hei doch noch mal
De Reknung heimlich äwerslagen,
Un as de Kopmann gahen will,
Dunn röppt hei: »Hahn, oh, holt mal still!
Wo? Di mag jo de Düwel plagen.
Wo rekenst du dat eben ut?
Lat doch din olles Spaßen sin!
As wenn ick ok nich reken künn.
Hir sünd s'! Twei Gröschen kriggst du rut.«
35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

35. De nige Paleto

Oll Jochen Bohm, dat was en Pächter.
»Ne, ne, min leiw Herr Nachbor«, seggt'e,
»Tau so'ne Stückschen bün'ck tau olt.
Wo? Ick süll nochmal Fahrenholt
In desen slichten Tiden pachten?
Dor lachten jo de Häuner äwer
Un hadden recht ok, wenn sei lachten.«
»Herr Bohm, Herr Bohm, erlauben Sie?
Bei Wissenschaft und bei Chemie,
Stallfütterung und bei Dränieren
Kann man dreifache Pacht riskieren.«
[280]
»Wo? Ick süll dor min Geld vergraben?
Min Veih süll nich in't Gras herin?«
»Erlauben Sie, Herr Bohm, Sie haben
Davon den reichlichsten Gewinn.
Herr Bohm, bedenken Sie doch bloß,
Das Gut wird ja noch mal so groß,
Wenn wir nach neuestem System
Das Rindvieh auf dem Stall behalten,
Wir brauchen ja nicht Brach zu halten.«
»Na, dit geiht mi doch äw're Böm!
Kein Brak! – Kein Brak? Kein reine Brak?
Herr Nachbor, ne, Ehr Wurt in Ihren,
Un Growheit is nich süs min Sak,
Doch dit's gradtau en dummen Snack,
Den kän'n S' sick up en Knüppel sniden,
Un nahsten kän'n S' dor Hun'n mit smiten;
Ick gew dorför kein Pip Toback
Un lat mi von kein Schap nich biten.«
»Erlauben Sie, Herr Bohm, in diesen Zeiten ...«
»Ei wat! – Erlauben Sie, erlauben Sie.
Ick frag den Düwel nah Chemie
Un will von nige Mod' nicks weiten.
För't Rindveih hürt de frische Slag,
De oll, de is de Schap ehr Flag,
Un för de Faselswin de Brak,
So is de Sak!
So het't uns' Herrgott ingericht,
Dat jedes Veih dat Sinig kriggt,
Un seihn S'«, un nimmt de Fust un dämmert
Eins up den Disch, »de ni Geschicht,
De is von Ur tau En'n belämmert.«
»Erlauben Sie, Herr Bohm ...« – »Ei wat!
Erlauben Sie, erlauben Sie –
Ick nem min Fru un Kind mit mi
Un treck herinne in de Stadt;
För mi is hir nicks mihr tau braudern.
[281]
Nah Fahrenholt, dor kem am besten
So'n recht Gelihrten, de't verstünn,
De't Gaud mit Vagelmeß afmesten
Un all sin Veih mit Sagspön faudern
Un denn in't Burken setten künn.
Ick bün nich för de nige Mod',
Ick will nich mihr. Adjüs, Herr Rohd!«
As Fahrenholt verpacht nu ward,
Dunn kriggt dat so'n gelihrt Entspekter;
De oll Herr Bohm treckt in de Stadt,
An'n Hoppenmark nah Rostock treckt'e.
Un as hei nu den irsten Morgen
Sick mit de Pip in't Finster leggt,
Röppt hei sin Fru hentau un seggt:
»Den Kaffee lat de Dirn besorgen;
Kumm sett di an dat Finster 'ran,
Kik blot mal ut! – Wat will wi mihr?
Is't nich, as man sick't wünschen kann?
Na, so wat makt mi nu Pläsier.
Wat is't för'n Lewen up de Straten!
Kik dor mal dit! Kik dor mal dat!
Kik dor, dor kamen gor Soldaten!
Ne«, seggt hei, »Lining, Stadt bliwwt Stadt.
Un ick süll mi in ollen Dagen
Noch mit de nigen Moden plagen
Un mit de duwwelt Pacht afquälen,
Dat süll mi fehlen!«
As nu sin Döchting kümmt herin,
Röppt oll Herr Bohm: »Kumm 'ranne, Fiken!
Kannst ok en beten rute kiken,
För di ward't ok pläsierlich sin.«
So sitten sei den irsten Dag, den tweiten,
Den drüdden Dag; Herr Bohm, de sitt
Un will von nicks as Kiken weiten,
Un Fru un Fiken kiken mit.
[282]
Doch endlich fangen Fru un Fiken
Von't ew'ge ut dat Finster Kiken
Recht herzlich tau hujahnen an,
Un oll Herr Bohm, de hujahnt mit.
»Je«, seggt Herr Bohm, »dit is doch man,
Dat ein sick dumm un dämlich sitt,
Wi kän jo ok herüm spazieren
Un kän jo ok spazieren führen,
Wi kän't jo lasten; heww'n dat jo.«
»Ja, aber, Vating«, seggt lütt Fiken
Un ward em üm den Bort rüm striken,
»Zuerst en neuen Paleto.«
»Ja«, seggt denn ok de leiwe Fru,
»Ja, Bohm, vor allen möst du nu
Di nah en Paleto ümseihn –
Kik rut! Ahn so'n Ding geiht hir kein.«
Herr Bohm, de wehrt sick, wat hei kann.
»Wat gahn mi nige Moden an?
Heww'ck nich de schöne ni Mantäng,
De'ck mi irst vör en Johr let maken?«
Doch Fiken, de ward düller straken
Un bringt den Ollen in't Gedräng,
Un Mutter, de lett ok nich nah,
Un Jochen Bohm seggt endlich: »Ja!«
Un denkt: Ei wat! Man furt mit Schaden!
Un fröggt sick nah en Klederladen.
»Gu'n Tag auch, Herr, mein Nam' is Bohm,
An'n Hoppenmark un Ökonom.
Ich wünsch 'ne neue Paleto.
Wenn Sie 'ne fert'ge haben, so
Tun Sie mich diese mal eins her.«
(Oll Jochen Bohm sin Mod', de wir,
Dat hei mit »Ihnen, mich un mir«
Hellsch dwaslings 'räwerfideln ded;
Den Snider gung dat ebenso.)
»For Sie en neuen Paleto?«
[283]
»Ja«, seggt uns' Jochen Bohm, »for mir;
'ne braune, wenn ich bitten möcht!«
»Ein brauner ist noch grade hier.«
Un Jochen, de probiert dat Beist
Un kickt un strickt un treckt un seggt:
»Hier oben tut sie prächtig passen,
Doch lang is sie mich allermeist,
Sie denken woll, ich soll noch wassen?«
»Dies nicht; nein würklich, dieses nicht!
Es ist die Mod' nu einmal so,
Ich hätt die Mod' erst nilich kriggt;
Dies ist der richt'ge Paleto.
Die Mod', die macht ein groß Geschäft,
Den einen hab ich man noch liegen,
Und was de Längde anbetrefft,
So ist die Kürze leicht zu kriegen.«
»Ja, dat is wohr«, seggt Jochen Bohm,
»En En'nlang af, en frischen Som –
Na, Meister, woviel kriegen Sie?
Un legg'n Sie mich auch Flicken bi
Un auch en bitschen Zeug zum Futtern.«
Bekickt sick hin'n un vör noch mal
Un geiht de Blaudstrat stramm hendal
Un kümmt denn nu herin nah Muttern.
De springt tau Höcht: »Na, Jochen, sühst du?
Gaud teigen Johr nu jünger büst du,
De Paleto, de kledt di mal!«
Un treckt den Rock nah unnen dal
Un röppt herut: »Kumm rinne, Fiken!
De Paleto! – Kik Vadding bloß!«
Un Fiken kümmt, un nu geiht't los,
De beiden Frugenslüd', de striken
Den ollen Herrn den Rock so glatt,
Bet hei as in 'ne Wustslus' satt.
»So sitzt er gut! – Sieh! Mutter, so!
Herrje, der schöne Paleto!«
[284]
Fru Bohmen leggt indeß bedächtig
Den Kopp in ehre Hand herin
Un seggt: »De Paleto is prächtig,
Doch künn hei 'n beten körter sin.«
»Ja«, seggt ok Fiken, »hei 's tau lang,
'ne Virtelehl tau lang geraden,
Twei Hän'nbreit af, dat kann nich schaden.«
»Na«, röppt oll Jochen Bohm mit mang,
»Heww ick't nich seggt, sei wir tau lang?
Doch de oll nägenklauke Snider,
De säd, so wir sei in de Mod'.«
»Wat?« seggt sin leiwe Fru, »wat wir'e?
De in de Mod'? – Dat is so'n Snacken!
Hei is di vel tau lang in'n Schot,
Hei geiht di jo bet up de Hacken.
Dör möt wat af, twei Hän'nbreit;
Indessen, dat's 'ne Kleinigkeit.«
Ok Fiken seggt: »Dat's lichting dahn,
Un morgen ward spazieren gahn.«
Den annern Morgen in de Früh
Snorkt Jochen noch sin Melodi,
Dunn is sin leiwe Fru all buten
Un ward dat Klederschapp upsluten
Un halt herut den Paleto
Un halt sick Nadel, Schir un Twirn,
Un ritsch un ratsch! »So, Vading, so!
Nu kannst du in em rüm spazier'n,
Nu ward hei in de Mod' woll sin«,
Un hängt em in dat Schapp herin.
Un dat is gaud. – So hen tau säben
Fängt Fiken ok an uptaulewen,
Steiht up un fängt sick an tau waschen,
Dunn schüt't ehr dörch den lütten Dätz:
»Wahrhaftig ja! – So ist's, so geht's!
Du sollst dein Vating überraschen,
[285]
Du schneid'st 'ne Viertelelle ab.«
Un wutscht herunner nah dat Schapp
Un halt den Paleto herut
Un drummelt rings üm in den Schot
Twei Handbreit af. »Nun ist er gut,
Nun ist er nach der neuesten Mod'.«
Nu fixing noch en frischen Som –
Wie wird sich nun ihr Vating hägen!
Du kannst woll lachen, Jochen Bohm.
Hei slöppt indeß. – So hen tau nägen,
Dunn ward hei ok sick rute rögen,
Un't is soglik sin erst Gedank:
»Din Paleto is di tau lang;
De Fru'nlüd' laten doch kein Rauh,
Du möst ehr man tau Willen sin!«
Un röppt sin Mäten lis' herin
Un flustert ehr ganz sachting tau:
»Dürt«, seggt hei, »Dürt, in't Klederspind,
Dor hängt 'ne Paleto, min Kind,
Dat Ding, dat is tau lang geraden,
Dat bring mal nah den Klederladen
Un segg den Mann: ick hadd doch recht,
Dat wir doch, as ick gistern seggt:
Sei wir tau lang mi vel tau vel,
Dor müßt wat af, 'ne gaude Virtelehl.
Un tau min Fru ward nich doräwer spraken,
Ick will ehr dor 'ne Freud' mit maken.«
Un Dürt, de geiht un kümmt taurügg.
»Herr«, seggt s', »de Snider wunnert sick,
Wo dor noch woll wat 'runner künn,
Dat Ding würd vel tau kort all sin.«
»Gott's Weder«, seggt oll Jochen Bohm,
»Is denn de Kirl ganz in den Drom?
Segg em, dat wiren Dämlichkeiten,
Min Moden müßt ick beter weiten,
[286]
Un segg em, Dürt, ick heww di seggt,
Grad wil hei sick dorwedder leggt,
Grad dorüm, dorüm, sall sei so!
Ick wull 'ne korte Paleto.«
Un Dürt, de geiht, kümmt wedder t'rügg.
»Herr«, seggt s', »hei schüddköppt fürchterlich,
Doch endlich sned hei wat von af
Un säd, as hei s' mi wedder gaww,
Nu würd sei denn woll kort naug sin.«
»Schön«, seggt de Oll, »denn nimm sei man
Un häng' sei in dat Schapp herin.«
De Tid taum Utgahn kümmt heran,
De beiden Frugenslüd', de freu'n
Sick jede up ehr eigen Hand.
Fru Bohmen denkt: »Ne, wo galant
Ward Jochen in den Rock utseihn!«
Un set't en Haut mit Feddern up.
Un Fiken in den stiwen Rock,
De süht denn nu so nüdlich ut,
As wenn 'ne dresselt Kläterpupp
In eine Tunn rin krapen wir
Un kek nu ut dat Spundlock rut.
Wat is dat Kind doch glatt un schir!
Wat is sei nüdlich antauseihn!
Wo gahn ehr un'n de leiwen Bein
As en por lust'ge Klockenswengel!
Na, Fiken is en wohren Engel.
»Nun sind wir in der Mod' – süh so!
Auch Vating mit den Paleto.«
Un oll Herr Bohm, de is so froh:
Wat würd'n de Frugenslüd' sick hägen,
Wenn s' nu dat Ding tau seihen kregen!
Un stellt sick vör de Stuwendör,
Mit eine Hand all an de Klink.
»So, Dürt, nu gah un hal dat Ding,
[287]
Nu bring' de Paleto mal her! –
Wat de woll maken grote Ogen!
Nu help s' mi an! – Nu up de Dör!«
De Dör geiht up, dor steiht uns' Jochen –
In'n Paleto? – Ih, dummen Snack!
Ne, in 'ne kort Husorenjack.
36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

36. De schöne Spandillg

Majur von Voß tau Grabowhäw'
Hadd mal 'n Hollänner bi sin Käuh,
De sihr dat Solospill bedrew.
De Mann was süs nich tau verachten
Un was ok idel gaud bi't Veih;
Doch as hei wull von Frischen pachten
Un dorüm kamm taum Herrn Majuren,
Dunn seggt de Herr Majur: »Bollhagen«,
Seggt hei, »de groten Fragen,
De Solos un de Mataduren,
De hewwen männigeinen all
Bet up dat blanke Hemd uttagen.
Wenn ick Sei wedder nemen sall,
Denn möten S' mi dat fast verspreken,
Dat S' mit dat Solospill afbreken.«
Bollhagen, de versprekt ok fast;
Doch knapp nah drei, vier Wochen was't,
Dunn gung dat wedder: »Solo klür,
Drei Matadur un denn de Irsten!«
Dat argert den Majuren sihr,
Doch wat em argert noch am mihrsten,
Dat was, dat hei tau weiten kreg,
Dat sick sin leiw Bollhagen ümmer
Mit Korten in de Tasch rüm drög.
»Ne«, seggt de Herr Majur tau sick,
[288]
»Bollhagen, ne, so geiht dat nich!
Na, äwerst marken sall hei't doch,
Dat ick em up de Sprüngen bün«,
Un geiht dorbi in't Veihhus rin,
Kickt up de Del, kickt in den Trog
Un fröggt nah dit und fröggt nah dat,
Ob't Veih dat Fauder ok woll fratt,
Un fröggt den oll'n Bollhagen, wenn'e
Mit lang Heu an tau faudern füng,
Un kümmt so nah den Middelstänner,
Wo Haud un Rock von den Hollänner,
As ümmer, an den Nagel hüng,
Un grawwelt lis' de Slipp hendal,
Ahn dat de Melkers dat gewohrten.
»Wohrhaftig ja, dor sünd de Korten!«
Un halt s' herut. »Na, täuw nu mal!«
Un geiht ganz sachten ut de Dör
Den Weg entlang de Gorenheck
Un streu't de Korten hen un her
Recht in den Veihhus-Winterdreck
Un stellt sick in dat Wagenschur
Nich wid von't Veihhus up de Lur.
Bollhagen kümmt nu ut de Dör.
»Wo Dunner?« seggt hei, »Rutenbur!
Wo kümmt hir Rutenbur denn her?«
Na, hei geiht wider. »Herzen-Säben!
Wo, dit's doch narschen! – Herzen-Säben?
Wo kümmt de her? Dit's mi tau krus!
Wer ward denn so mit Korten lewen?«
Doch geiht hei furt. »Süh dor, Kreuz-Dus!
De Kort' is gaud«, seggt uns' Bollhagen,
»Wenn einer spelt un deiht denn fragen,
Un't fröggt de anner em: 'Wo heit s'?'
Un hei fröggt grot un röppt denn Kreuz,
Denn kann'n en hellsches Spill up maken.«
[289]
Kum hett hei dit so vör sick spraken,
Dunn süht hei in den Dreck Kreuz-Dam;
Bollhagen schütt vör Schreck tausam
Un kriggt vör Arger fast de Hilg'.
»Wo Dunnerweder, de Spandillg!
Wo, dit is denn doch niderträchtig!«
Un bückt sick dal un nimmt sei rasch
Un wischt den Dreck ehr af bedächtig
Un steckt sei in de Westentasch.
»Wat? Mit Spandillg so rüm spillunken?
Ick wull, ick hadd blot den Hallunken!«
Un de Majur
Slickt von de Lur
Still ut dat Schur.
»Ick was en Dur!
Heww'n einen irst de Mataduren
Fast bi de Uhren,
Denn is an em Hoppen un Molt verluren!«
37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

37. Du dröggst de Pann weg

Wenn einer sick 'ne Fru hett fri't,
Denn kümmt tauirst 'ne schöne Tid,
Un »Stutenwochen« nennt man sei;
Doch wohrt dat gor nich all tau lang,
Mit einmal is de Pott intwei,
Un ein kümmt in so'n Äwergang,
Wo Mann un Fru dat beid probieren,
Dat Rug' nah buten rut tau kihren,
Un wo sick dat d'rüm handeln deiht,
Wer woll de Hosen anbehöllt,
Un hett sick dat denn rute stellt,
Denn kümmt, wenn't gaud geiht, Einigkeit.
[290]
De junge Schaustermeister Hank
Un sine Fru, geburne Brümmer,
De wiren in den Äwergang
Un streden sick recht nüdlich rümmer.
»Korlining«, seggt de Schauster, »hüt
Künnst uns woll mal Pannkauken maken,
Ick heww dorup so'n Appetit«,
Un ward dorbi ehr äwerstraken.
Doch Lining schüwwt sin Hand taurügg.
»Dat geiht hüt nich,
Du quälst di nich un hest gaud snacken;
Worin sall ick den Kauken backen?
Ick heww kein Pann.«
»Ih«, seggt de Mann,
»Du kannst jo nah Fru Schulten gahn,
De hett uns ehr jo ümmer dahn.«
»Un wer bringt s' ehr denn wedder rümmer?«
Fröggt em Korlin, geburne Brümmer,
»Oll Schultsch, de lurt dor orndlich up
Un seggt, dat sei nahgradens einen
Pannkauken kreg för't Pannenleinen.
Ne, du kriggst hüt Pantüffelsupp.«
Sei striden sick, sei kiben sick
Un schellen sick twei breid, twei lang,
Un schadt ok nich, so helpt ok nich,
Denn sei sünd in den Äwergang.
Na, endlich, as s' nich anners kann,
Dunn geiht de Fru un halt de Pann;
Doch bi dat Backen brummt sei ümmer
För sick: »Ick bring' s' nich wedder rümmer.«
De Kauken is nu t'recht, schön knusperig;
De Schauster frett denn lästerlich,
Doch as hei bi den letzten kümmt,
Dunn röppt sin Fru: »Holt! Desen einen,
Den kriggt oll Schultsch för't Pannenleinen.«
[291]
»Ih, wo«, seggt Schauster Hank, un nimmt
Den Kauken sick, »Korlining, segg!
För de oll Zanzel ok noch Kauken?
Ne, ganz allein upfreten dau'ck en.«
Un putzt den letzten ok noch weg.
»So«, seggt Korlin, »nu kannst du s' rüm besorgen,
För mi steint s' hir bet äwermorgen.«
»För minentwegen steiht s' en Johr.«
»För minentwegen steiht s' en por.«
»För mi in alle Ewigkeiten.
Nu holl din Mul, ick will nicks wider weiten.«
»Min Mul? Min Mul? Hest du mi reden heiten?
Wo? Du willst mi den Mund verbeiden?«
»Wiw! Du entfamtes! Willst du swigen,
Sall ick mi irst den Spannreim kriegen?«
»Ick swigen? Oh, ick kann woll swigen,
Doch du möst ümmer zaustern, snacken;
Wenn ein di ok all unner hett
Un sinen Bein up't Mul di set't,
Denn bittst du em noch in de Hacken.«
»Dat will'ck di wisen«, seggt de Mann,
»Ick wis' di, dat ick swigen kann.
Ick künn nich swigen? – Dat wir slimm!«
»Schön«, seggt Korlin, »de Wedd, de gelt!
Un wer tauirst dat Mul nich höllt,
De bringt oll Schultsch de Pann herüm.«
Un halt ehr Spinnrad sick hervör
Un lacht ingrimmig vör sick her –
»Haha, haha!« – un spinnt un deiht
All'ns in de schönste Zornigkeit.
Un nu de Schauster, wo hei treckt!
As müßt't em doch tauletzt gelingen,
Mit Pickdraht sinen Grimm tau dwingen.
Doch kein von ehr ein Würdken spreckt.
Nu fängt Korlining an tau singen:
[292]
»Ra-derida lallal-lallal-lallah!«
Un lacht denn wedder: »Haha, haha!«
Dat lett de Schauster sick nich beiden,
Hei fängt nu lustig an tau fläuten:
»Fü-terü-terü tütü-tütü-tütüh!«
Un't ward dor in de Schausteri
Nu so en idel lustig Lewen,
As hadd't mindag nich Strid dor gewen.
Korlining lacht un singt un deiht,
Dat Spinnrad snurrt, de Schauster fläut't
Un kloppt den Takt mit sinen Hamer,
Hui! pfeift de Pickdraht hell dortwischen,
Un't is 'ne Lust dor in de Kamer!
Un ümmer wedder los von Frischen!
De Dör geiht up, ein Herr kümmt rin.
»Mein lieber Meister Hank, ich bin
In gräßlicher Verlegenheit,
Ich hab den Stiefel mir zerrissen,
Sie werden mir ihn flicken müssen,
Doch, Meister, gleich, ich hab nicht Zeit.«
De Schauster lett sin Schausteri –
»Fü-terü-terü tütü-tütü-tütüh!« –
Un winkt den Herrn, dat süll gescheihn,
Hei wull den Stäwel runne teihn.
De Herr, de seggt: »Antworten Sie,
Woll'n Sie mir gleich den Stiefel flicken?«
De Schauster fläut't sin Melodi:
»Fü-terü-terü tütü-tütü-tütüh!«
Nickt mit den Kopp un ward sick bücken
Un kriggt den Herren bi den Bein,
Den Schaden irst mal nahtauseihn.
»Na, dauert's mir auch wohl zu lang?«
De Schauster äwer bliwwt dorbi:
»Fü-terü-terü tütü-tütü-tütüh!«
»Mein Gott, mein lieber Meister Hank,
[293]
Was heißt denn dies? Was haben Sie?«
De Schauster kickt, de Schauster nickt,
Sitt up den Hüker, pickt un flickt,
Doch Antwurt, ne, de giwwt hei nich,
Doch fläuten deiht hei meisterlich.
De Herr up sinen einen Socken,
De wend't sick nu an uns' Korlin:
»Süll hei verrückt woll worden sin?«
Korlin steiht up un schüwwt den Wocken
Bi Sid un lacht: »Haha, haha!
Ra-derida rallal-lallal-lallal-lah!«
De Herr, de seggt, de Herr, de fröggt,
Ob sei em woll kein Antwurt gew?
Doch all ümsünst, je ja, je ja!
Sei kloppt sick von de Schört de Schäw.
»Ra-derida rallal-lallal-lallal-lah!«
De Herr, de weit nich, wat dat heit,
Hir de Gesang, un dor de Fläut.
Na, endlich fängt hei an tau lachen.
»Was«, seggt hei, »ist dabei zu machen?
Hier herrscht ja solche Lustigkeit,
Da wird gepfiffen, hier gesungen,
Warum nicht auch herumgesprungen?«
Korlin, de was en smuckes Wiw,
Hei sleit den Arm ehr üm dat Liw,
Un nu geiht't los, hest nich geseihn!
Up Socken mit den einen Bein.
De Schauster reistert, neiht un neiht,
Un ümmer düller geiht sin Fläut:
»Füterü-terü-tütü tütü-tütüh!«
Un sine Fru, de singt dortwischen:
»Raderida rallal-lallal-lah!«
Un wedder danzen s' rüm von Frischen,
De Schauster kickt in Arger nah,
Doch hett hei noch kein Würdken spraken.
[294]
Nu ward de Herr Korlinen straken,
Wo brennt de Hüker unsen Schauster!
Wo nörrickt hei herüm, wo haust'e!
Wo smitt hei mit dat Warktüg rüm
Vör luter Arger un Verdruß!
Swabb! giwwt de Herr Korlin en Kuß,
Dunn springt de Schauster up in Grimm.
»Dor sall en Dunner rinne slagen!«
Dunn dreiht sin leiwe Fru sick üm:
»Du möst de Pann herümmerdragen!«
38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

38. Dat is'e!

Dat giwwt so'n Lüd, de hewwen Strid mit jeden,
De mit ehr in Gesellschaft sitt,
Un ihre sünd sei nich taufreden,
Bet ein sei köpplings rute smitt.
Korl Stänker was so'n slimmen Gast,
Un einen rechten Ekel was't,
Un wo wat los was, dor was hei,
Un ümmer gawwt 'ne Demolei.
Na, mal was denn tau Stargard Ball,
Un wat dat heit, dat weit wi all:
Tau Stargard Ball in ollen Tiden,
Dat wull wat Richtiges bedüden,
Dor danzten s' bet an hellig Sünn,
Un wer denn nich mihr stahen künn,
De danzte up den Kopp herüm.
Na, as dat kamm so gegen Morgen,
Lett Korl den Kutscher ran besorgen.
De Kutscher höllt twei lang, twei breid,
De Kutscher höllt, hei weit Bescheid.
Nu kümmt ein stramm de Trepp hendal,
De Husknecht seggt: »Dat is din Herr.«
»Ne«, seggt Jehann, »dat's anners wer,
[295]
Min Herr, de sitt un drinkt noch mal.«
En anner kümmt in lichten Draww,
So recht behen'n de Trepp heraf,
De Husknecht seggt: »Paß up, Jehann,
Dit is din Herr!« – »Nee«, seggt de Kutscher,
»Dat is hei nich, dat is so'n Flutscher;
Min Herr, de kümmt ganz anners 'ran.«
Mit einmal ward dat dor en Larm
Un en Spektakel – Gott erbarm!
Ein ward de Trepp herunner smeten.
Dunn seggt de Kutscher: »Holl en beten!«
Un horkt un fött sin Mähren wisser,
»Nu smit em mi man rin, dat is'e.«
39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock

Oll Stein tau Lüssow hadd so'n schönen Klewer,
Doch ein verdammte Postelljon,
De fährt em ümmer langs heräwer.
Hei ward nu up den Kirl mal luren –
Un richtig! kriggt ok den Patron.
Un as hei'n bi den Wickel hett
Un em nu in den Bussen fött
Un mit den Stock em will traktieren,
Dunn seggt de Kirl: »Weg mit den Stock!
Dit is den Großherzog sin Rock,
Den möten S' an mi respektieren.«
Dunn seggt oll Stein: »Entfamte Snäsel!
Meinst, ick wir so en dummen Esel,
Dat du mi bringst in Schücheri?
Ne, in de Snut kriggst eins von mi,
Un de hürt di!«
40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[296] 40. Wenn einer wat ward

»Karl Zunkel«, seggt de Herr von Schwutscher,
»Ich mache dich zu meinem Kutscher
Und hoffe, daß du jederzeit
Durch Anstand und durch Sauberkeit
Der gelb-grün-roten Liveree
Derer von Schwutscher Ehre machst
Und über deine Haltung wachst.
Reck dich mal aus! Kopf in die Höh! –
So, nun ist's gut, nun zieh dich an
Und schirr dann auf das Kutschgespann.«
Na, Korl, de sitt denn stramm un stiw
Bald in den blanken nigen Stat
Un reckt sick ut so pil un grad,
As stek en Pal em dörch dat Liw;
Hei treckt de Halsbin'n ümmer knasser
Un Vadermürder bet an't Uhr,
Von unn'n bet baben insnallt was'e
Un rinneprems't in de Mondur.
Un nu wo stolz in sinen Sinn,
Wat is'e vörnehm nu un schön!
So kümmt hei in den Stall herin,
De Näs' so hoch bet an den Bähn,
As wir hei nu en Wunnerdird,
Un ward den Backenbort sick striken.
De Knechts, de stahn üm em un kiken
Un wunnern, lachen stöten sich.
Doch Korl, de steiht un süht dat nich,
Hei kickt herup nah sinen Bähn
Un seggt tauletzt: »Dau, Willem Dähn!
Kik mal nah unn'n in't Emmer rin!
Heww'n mine Pird' noch Water in?«
41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[297] 41. En snacksches Dird

Tau Rostock up den Pingstmark wir
'ne grote Baud mit wille Dir,
Un Biller wiren rümmer hungen,
Wo s't makten, wenn sei Löwen fungen,
Wo sick de groten willen Slangen
Mit Minschen deden rümmer wrangen,
Wo ein den Boren danzen let
Un up en Elefanten set
Un wo so'n Wulf en Handwarksburßen fret.
Un Korl Slemmin, de steiht dor lang',
Bekickt den Wulf sick un de Slang',
Den Löwen un den Elefanten
Un seggt tau Jochen Willebrandten:
»Du, Jochen, dat möt hellsehen sin,
Kik, wo de Handwarksburß sick wehrt
Un wo de Wulf em doch vertehrt,
De Düwel hal! – ick gah herin!«
Un geiht nu an den Mann heran,
De buten vör den Ingang steiht,
Un fröggt, wat dat woll kosten deiht.
»För di en Gröschen«, seggt de Mann.
Un Korl betahlt sin Geld un geiht.
Doch wohrt nich lang', dunn ward dat en Geschri,
Un Korl stört't rute ut de Dör.
»Wo, dat is jo Bedreigeri!
Dat's all nich wohr! – Den Gröschen her!
Den Gröschen giwwst mi wedder t'rügg!
De grote Slang, de wrangt sick nich,
Dor ward kein Handwarksburß terreten,
Kaldunen hett de Wulf blot freten!«
De Mann, de wull kein Upseihn nich
Un giwwt em sinen Gröschen t'rügg,
Un Korl geiht nu entlang den Strand,
[298]
Un mit em Jochen Willebrandt.
»Na«, seggt denn des', »was't denn so slicht?
Un was di dat denn nich pläsierlich?«
»Ih, wat ein dor tau seihen kriggt,
Dat is«, seggt Korl, »jo ganz natürlich.
Wenn ick en Gröschen gewen dauh,
Denn will'ck ok för min Geld wat seihn,
Dor hürt en Handwarksburß dortau,
Un taum Territen was dor kein.«
»Na«, fröggt denn Jochen Willebrandt,
»Wo süht denn ut so'n Elefant?«
»Je, denn heww'ck blot von achter seihn,
Doch, Jochen, dat's en gruglich Dird,
Twölf Faut hoch gaud un grislich swart
Un hett en langen dicken Start,
Un, hür di, ganz putzlistig wir't,
Wo mit den Start hei rüm handtiert;
Hei fött un grippt dor orndlich mit,
As mit 'ne Hand, un fött un ritt
Dormit 'ne Bramwinsbuddel apen,
Denn hellsch nah Rum un Bramwin tracht'e,
Un narschen is dat Dird beschapen.
Denn, denk mal, 't Beist, dat süppt von achter.«
42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

42. En Prozeß will hei nich hewwen

Tau Rostock bi Sleuders vertellten sick
Weck Gäst mal Räubergeschichten
Un schüll'n dorbi ganz fürchterlich
Up hisige Landesgerichten.
De ein vertellt en langen Stral
Von't Amtsgericht tau Wohren,
De anner von't Patrimonjal –,
Von't Ridderschafts-Verfohren.
[299]
Sin Stadtgericht, säd Nummer drei,
Dat künn de Düwel halen;
De virt, dat de Justiz-Kanzlei
Sick hellsehen let betahlen.
Un alltausamen stimmen s' in:
Dat düllst sülln de Avkaten sin.
Un schrigen all in einen Aten:
»Wenn einen so recht de Avkaten faten,
Denn möt hei den letzten Dukaten laten!«
De armen mecklenbörg'schen Herrn Avkaten!
Dunn drängt en ollen Militör
Sick dörch den Hümpel bet nah vör.
»Was Sie da sagen, meine Herrn,
Das glaub ich gern,
Denn ich hab ganz was anders noch erfohren –
Das war vor zirka sieben Johren,
War dazumalen nach Major,
Da nahm ich mich denn ernstlich vor,
Daß meine Kinder auch was lernen müssen –
Avangzemang is nich mehr wie vor dissen,
Beruht nich mehr auf Heldentaten.
Ich miet mich also einen Kannidaten,
Acht Tage lang auch sehr zufrieden.
Den Sonntag drauf ein kleines Deschöneh,
Wo, wie gewöhnlich, meine Freunde seh.
Der Kannidat auch hin beschieden,
Ganz nett, ganz sauber, ganz à la Bonnöhr:
En schwarzen Frak, 'ne weiße Weste.
Kurzum gesagt! Ich freut mir sehr.
Man spricht nu manches hin un her,
Da mischt der Mensch sich mang die Gäste
Un redt da mit
Von dat un dit,
Als wär er ganz uns ebenbürtig.
[300]
Na, das war mich denn sehr merkwürdig
Un paßte mir denn nu natürlich nicht;
Ich seh ihn also grad in dem Gesicht;
Doch er bleibt ruhig an das Wort.
Ich leg das Messer und die Gabel fort
Un richt mich etwas in der Höh
Und seh ihn sehr bedeutend an –
Und, meine Herrn, wenn ich so seh,
Wie ich zuweilen sehen kann,
Dann – äh – äh – äh – dann äh – äh,
Dann bleib mir jeder aus der Näh!
Doch er, er kehrt sich gar nich dran,
Fährt ruhig im Erzählen fort.
Na, hier war nun denn nicht der Ort,
Gehörig Bildung ihm zu lernen,
Ich werd ihn noch mal scharf ansehn
Und fang dann an herauszugehn
Und werde mich sogleich entfernen,
Und, denken Sie, er bleibt ganz froh und heiter,
Spricht nicht allein – nein, ißt auch weiter!«
»Je, Herr von Lüttmann«, seggt de ein,
»Denn heww'n S' em woll nich naug anseihn.«
»Ne«, seggt de anner, »Herr von Lüttmann,
Denn seg'n S' em doch nich scharp naug an.«
»Na, meine Herrn, ich sag Sie ja,
Daß ich nach ihm ganz eklig sah.
So sah ich auf den Menschen nieder!«
»Wo's't mäglich!« seggt denn nu de drüdd,
»Dat em dorbi nich grugen würd.
Un de verdammte Kirl et wider!«
»Na, nu, natürlich setz ich mir denn hin
Und werde einen Brief ihm schreiben,
Das könnt natürlich nich mehr sin,
Mein Kannidat könnt er nich länger bleiben,
Wir täten doch wohl nich zusammen passen,
Er möcht sogleich mein Haus verlassen.
[301]
Das tut er auch, verläßt mein Haus.
Und ich denk denn, die Sach ist lange aus,
Da kommt en Brief denn mit der Post
Von einem Kerl von Advokaten,
Worin er für den Kannidaten
Verlangt an Lohn, an Wohnung und an Kost
Und sonst'gen Alimentationen –
Wo viel? Nu raten Sie! – Vierhundert!
Ich denn natürlich sehr verwundert,
Ich schreib an ihm, er möchte mir verschonen,
Die Sache wäre längst vorbei,
Un ich wär gar nicht vor Prozessen.
Ich denk denn nu, 's ist allens in der Reih,
Die Sach ist aus der Welt, da kriege ich indessen
Ein Schreiben der Justizkanzlei,
En großen Brief. – Das kommt mir schnurrig für,
Ich brech ihn auf, ich les', ich wunder mir,
Denn, denken Sie!, man wird mich drin zitieren,
Mich in der Kannidaten-Angelegenheit
Vor der Kanzlei zu deffendieren!«
»As wenn Sei«, seggt de irst, »so'n Schauster wiren?«
»Na, dit ward ümmer netter«, seggt de tweit.
»Ja, so'n Geschichten«, seggt de drüdd,
»De künn de Kanzelei ok laten.
Üm so'n Kirl von Kannidaten!
Wenn ick mal Kanzelei-Direkter würd ...«
»Na, ich«, seggt Herr von Lüttmann, »setz mich dal,
Der Kanzelei-Direktor ist mein alter Freund,
Und schreibe denn an ihm: so wär es nich gemeint.
Erzähl ihm die Geschicht noch mal,
Wo ich den Menschen dreimal angekuckt,
Wie er dabei sich nicht gemuckt
Und wie die Sache längst begraben,
Und en Prozeß wollt ich durchaus nicht haben!
Na, nu natürlich, denk ich, ist's vorbei;
Ich hatt mich deutlich ausgesprochen,
[302]
Da, denken Sie, erhalt ich nach vier Wochen
Ein zweites Schreiben von der Kanzelei:
Ich hätt schon eine Frist versessen,
Bei Androhung von weiterm Schaden
Ward ich darin zum zweitenmal geladen.
Und ich – ich wollt ja nicht prozessen!«
»Wenn einer«, seggt de irst, »nu doch nich will!«
»De Kanzelei sich schämen süll«,
Seggt nu de tweit, »dat is gemein!«
»Na, Herr von Lüttmann«, seggt de drüdd,
»Wenn ick mal wat bi de Regierung würd,
Denn, Herr von Lüttmann, süll'n Sei seihn ...«
»Na«, seggt nu de, »ich setz mich ruhig dal
Und schreib an den Direktor noch einmal:
Mein erster Brief wär wohl verloren,
Man sollt mich lassen ungeschoren,
Ich hätte nichts nich mit dem Kannidaten,
Auch nichts nich mit die Advokaten,
Die Advokaten wären Raben,
Und en Prozeß wollt ich durchaus nicht haben.«
»Recht!« seggt de irst, »den säd'n Sei gaud Bescheid!«
»De kreg sin'n richt'gen Tappen«, seggt de tweit.
»Ja, Herr von Lüttmann«, seggt de drüdd,
»Wenn ick so mal Großherzog würd ...«
»Nu, denk ich, ist es abgemacht«,
Seggt Herr von Lüttmann, »doch nach acht Wochen,
Als ich schon lang an nichts gedacht,
Da kommt ein dicker Brief an mir,
Das kommt mir sonderbaren für.
Und als das Siegel ich erbrochen,
Da les ich denn, ich bin verurteilt:
Die ganze Summe und die Kosten,
Zusammen ein recht netter Posten,
Den ich sogleich bezahlen sollte! –
Prozeß verloren, den ich gar nicht wollte!
Ich kuck den Brief woll dreimal an,
[303]
Sie wissen, wo ick kucken kann.
Die Sache war ja längst begraben,
Un en Prozeß wollt ich ja gar nicht haben.
Und nun, trotzdem, ihn doch verloren! –
Das nennt man ein Gerichtsverfohren!«
43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

43. Wat ut en Scheper warden kann

Oll Mutter Knaksch, de hadd en Jungen,
Man einen hadd s', doch dese ein,
De was dorför ok gaud gelungen –
So'n Schapskopp hadd de Welt nich seihn;
Doch Mutter Knaksch, de glöwt nich dran,
Dat ehr leiw Jünging dumm süll sin,
Sei kek in ehren Sähn Jehann
As in en gollen Bäker rin.
Jehann, de müßt nu Scheper warden,
Un wenn sei em taum Naren hadden,
Denn tröst em Mutter: »Du büst kläuker;
Ut'n Scheper«, säd se, »un Aptheiker,
Min Sähning, dor kann allens warden.«
Na, 't kamm ok so. – De Tid kamm 'ranne,
Dunn was't vörbi mit Lämmergripen,
Dunn los't uns' leiw lütt Knaken Hanne
Sick fast un müßt von Hahnen-Liepen
Hen nah Swerin tau de Soldaten.
Dor stünn hei vör de Kummischon.
»For Grenadier zu kurz geraten,
For Jäger nich von Proportschon,
For di Dreiguner im Gesäß zu eng,
Zu brauchen bloß bei die Kanon,
Un geht's nich da, bei's schwer Gedränk.«
Un kamm nu tau'r Attolleri.
Dor müßt hei nu von morgens früh
[304]
Bet's abends mit den Wischer stahn
Un mit de Lunt up't Zündlock slahn
Un mit de Handspeik rüm handtieren,
Dat Riden un dat Führen lihren
Un ümmer Proppen äwer Proppen
In de Kanon herinne stoppen.
Na, dorbi stellt sick uns' Jehann
Denn ganz gefährlich abellsch an,
Un knapp man hett hei't richtig truffen.
Un wat sin Unt'roffzier ded wesen,
De würd em heimlich ümmer knuffen,
Wil't öffentlich verbaden wir.
Na, einmal würd de Unt'roffzier
Des Abends Instrukschonen lesen,
Utführlich sihr un sihr gelihrt.
»Wir«, säd'e, »Kinder, sünd Soldaten,
Auf uns beruhn die Heldentaten,
Vor allen auf Attolleri,
Un niderträchtig, Jungens, wir't,
Wenn einer von der Kumpani
Das nicht zu jeder Stunde wüßt
Und es im Busen in sich trägt:
Gottlob! Ich bün Attollerist. –
Nu antwurt, Knak der zweite«, rep'e,
»Was büst du, wenn dich einer frägt?«
»Ick«, seggt Jehann, »ick bün en Scheper.«
As slaten is de Instrukschon,
Dunn lett de Unt'roffzier de annern
Herute gahn un seggt tau Hannern:
»Oh, bleib ein bißchen hier, mein Sohn.«
Un kriggt em fat't un knufft un pufft
Up Hannern in. »Was büst du, Schuft?
En Scheper büst du? – Na, da soll doch ein
Zehntausend Donnerwetter schlagen
Zehn Klafter in die Erd hinein!
[305]
Ihr Kreuzschockschwerenöters müßt
Das Hochgefühl im Busen tragen:
Gottlob! Ich bin Attolerist.«
Un predigt so up Hannern in
Un makt dat Hochgefäuhl em klor,
Dat't ein noch nah en Virteljohr
Em von den Puckel lesen künn.
Jehann, de schriwwt en schrewen Breiw
An Muttern hen nah Hahnen-Liepen:
Sin Lewen wir em doch tau leiw;
Hei müggt woll wedder Lämmer gripen,
Hei müggt woll wedder Hanschen knütten
Un achter'n Durenrämel sitten,
Hei müggt woll wedder Hamel häuden
Un wull sin Schüten nich mihr slahn,
Hei wüßt nu, wo't em sülwen dahn.
Un all de velen Scheper-Leiden,
De düchten jitzt em Kleinigkeit,
Un ok de Schap ehr Upsternatschigkeit,
De höll hei jitzt man vör Pläsier,
Denn't upsternatschte Veih up Irden wir
Sin grot Kanon un de Herr Unt'roffzier.
Na, Mutter Knaksch, de durt't denn sihr
Un makt sick endlich up de Bein,
Will doch mal dor taum Rechten seihn
Un fröggt sick ruppe nach Swerin
Un fröggt dor ümmer nah den Herrn
Attolleristen Hanne Knaken.
Sei wisen ehr nah de Kasern,
Un as sei dor von Hannern spraken,
Dunn wisen s' ehr en En'nlang wider.
Dor stunn denn nu de Unt'roffzierer
Un hadd uns' Hannern in de Mak
Un knufft un pufft up Hannern in.
[306]
Dunn ward uns' Mutter falsch tau Sinn,
Kümmt ran un seggt: »Is dat 'ne Sak?
Wat hett Em min lütt Hanning dahn?
Wo kann Hei mi dat Kind hir slahn?
Wat stött Hei im dat Jünging?« seggt s',
»Kann Hei nich seggen: Hanning, so,
Un dreih di links un dreih di rechts –
Denn deiht dat leiwe Kind dat jo.
Täuw! Ick ward nah'n Großherzog gahn.«
Na, dat is gaud! Geseggt, gedahn.
Sei geiht glik an de richt'ge Smäd';
Paul Friedrich was't, de dunn regiert,
De hürt up jeden sine Red',
Un einen gauden Herren wir't
Un sihr för den gemeinen Mann.
Hei hürt oll Knaksch ok fründlich an,
Doch endlich seggt hei: »Mutter, nein!
Loslassen? Nein, das kann nicht sein!«
Doch Mutter lett nich af mit Quälen,
Hei süll ehr doch den Jungen laten.
»Das«, seggt hei, »kann ich nicht befehlen,
Wer's einmal ist, der bleibt Soldat;
Ich, meine Söhne sind Soldaten,
Und wer den bunten Rock anhat,
Der wird auch tüchtig exerziert.«
Un wull de Ollsch en Daler schenken,
Wil dat ehr Bidden em doch rührt,
Un in de Tasch herinne grep'e.
»Je«, seggt de Ollsch, »Sei möten ok bedenken,
Ehr Ort, de hett ok süs nicks lihrt,
Un min Jehann, dat is en Scheper.«
Ick denk, Paul Friedrich lacht sick scheiw.
»Na, hest den Jung'n doch woll tau leiw?«
Seggt hei, »ick will in desen Dagen
De Sak mi ganz genau befragen,
[307]
Un wenn dat jichtens passen deiht,
Denn sall hei mit di t'rügg nah Liepen
Un sall dor wedder Lämmer gripen.«
Oll Knaksch bedankt sick denn un geiht
Un kümmt so nah de Wach hendal,
Wo Hanning hüt taum irstenmal
In vullen Stat as Posten steiht.
»Jehanning«, seggt s', »nu kümmst du fri,
Nu is de Knufferi vörbi,
Ick bün bi den Großherzog wesen,
De ward den Kirl Leviten lesen.
Doch wat hest du hir rüm tau stahn,
Kannst du nich in de Stuw' rin gahn?«
Uns' Hanne kickt sick ängstlich üm,
Ob em ok wer woll reden süht,
Un flustert sacht mit halwe Stimm:
»Hüt is min Ihrendag, leiw Mutting; hüt
Bün ick en hellisch grotes Dird
Un de dat Ganze kummandiert.«
»Ih wo?« seggt Mutter, »spaß ok man!«
»Dat will'ck di wisen«, seggt Jehann
Un treckt sin Kes'metz stramm heran
Un bröllt nu mäglich: »Wach heraus!«
Un Unt'roffzier un Attolleristen
Un Leutnant, allens stört herut.
De Leutnant fröggt: »Was ist denn los?
Schildwache, wie? Was gibt's? Was ist denn?«
Un Hanning süht so fründlich ut
Un seggt: »Ne, hir is nicks gescheihn.
Herr Leutnant, ne, ick rep man bloß,
Min Mutting wull't doch ok mal seihn.«
Na, nu geiht denn de Leutnant los,
Un wenn so'n Leutnant richtig schellt:
»Ein Himmel Donnerwetter Kreuz
[308]
Millionen heilig Schwerenot!«,
Denn bäwert unner em de Welt,
Un knicken, knacken, knastern deiht s'!
Acht Wochen lang bi Water un bi Brod
Un Standrecht, Kugel, streng' Arrest
Un teihn Johr Festung sünd dat best,
Wat uns' lütt Hanning kriggt tau hüren.
Taum Glücken äwerst müßt't passieren,
Dat de Großherzog dortau kem.
»Was gibt es denn, von Donnerström?«
De Leutnant nu, in vullen Iwer,
Vertellt dat Stück von Hanne Knaken
Un wat hei Gruglichs hadd verbraken.
Dunn fängt Paul Friedrich an tau lachen
Un seggt tau em: »Hier lernen Sie, mein Lieber,
Aus jedem Holz ist ein Apoll zu schnitzen,
Aus jedem ist ein Held zu machen,
Ein jeder Stand hat seinen alten Fritzen
Und Cäsar und Napoleon;
Selbst aus'm Schneider hat man schon
Den Helden sich entpuppen sehn,
Wie es zu Fehrbellin geschehn –
Doch wat en Scheper is, dat bliwwt en Scheper.«
Un Hanne Knaken ranne rep'e:
»Gah man taurügg nah Hahnen-Liepen,
Du kannst dor wedder Lämmer gripen.«
44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

44. In'n Brand lopen

De oll Herr Plett müggt girn de Trummel hüren,
De Trummel was sin Insterment,
Un wenn de Tamburs bi dat Äuwen wiren,
Denn was Herr Plett dorbi, un wenn't
Bummskülen runne regen ded,
Hei schugt nich Regen oder Storm
[309]
Un güng nah'n Takt denn hen un her
In'n Sloßgorn bi den Pulvertorm.
Na, de Tambur-Majur, denn de Tamburen
Heww'n ehren Separat-Majuren,
De hadd dat oftmals seihn, dat Plett
Den Takt glik richtig namen hett
Un dat üm keinen Pris der Welt
Hei ut den Takt den rute föllt.
De seggt sin Tamburs nu Bescheid,
Un as nu in de negsten Dagen
Herr Plett dor ruhig rümmer geiht
Un nah den Takt deiht rümmer bummeln,
Dunn ward'n de Kirls dor greller slagen
Un fang'n nu fixer an tau trummeln.
Na, uns' Herr Plett marschiert noch mit,
Noch höllt hei ümmer richtig Tritt.
Doch de Majur, dat was en Racker,
Hei winkt de Kirls: »Man tau! Noch düller!«
Noch höllt uns' oll Herr Plett sick wacker,
Hei smitt de Bein un rönnt, as süll'e
Fiw Milen lopen in 'ne Stun'n.
Doch de Majur, de winkt man bloß,
Dunn geiht dat in den Stormschritt los:
»Plumpsack! Plumpsack! Plumpsack! Plumpsack!«
Dunn steiht hei still: »En dummen Snack!«
Un wischt den Sweit sick af un pust
Un drauht de Rackers mit de Fust.
»Schapsköpper sünd ji all tauhopen,
Meint ji, ick sall in'n Brand mi lopen?
Ut Rand un Band?
In'n Brand?«
45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[310] 45. Grugliche Geschicht

De Nacht is swart, de Storm de brus't,
Oll Herr Penkuhn, de liggt un drus't.
De Storm de brus't, swart is de Nacht,
Oll Herr Penkuhn, de slöppt so sacht.
Mit einmal bautzt dat, kloppt un sleiht,
As wenn so'n Späuk spazieren geiht,
Un in de Käk ward't ein Geschri.
Oll Herr Penkuhn, de flüggt tau Höcht
Un röppt sin Fru un röppt un seggt:
»Verstehst du mir? Verstehst du? Wie?
Un horch doch mal! Un süh mal, süh!
In uns're Küch so'n Lärm zu machen,
Et cetra p.p. un in dergleichen Sachen!«
Oll Herr Penkuhn, de fürcht sick nich,
Hei fürcht sick vör den Düwel nich,
Hei fohrt in sine Tüffeln rin
Un makt dat Licht sick an geswinn
Un springt herinne in sin Käk.
»Spelt denn de Düwel hir Versteck?«
Mit einmal steiht hei bummenstill,
As wenn hei glik verörgeln will,
Denn 'ne Gestalt in blanken Hemd,
De kickt em an so wild un frömd.
»Wer büst du?« fröggt hei, »süh mal, süh!
Verstehst du mir? Verstehst du? Wie?
Wo? Willst du mir hir grugen machen?
Was stehst du hier in blankes Hemd,
Et cetra p.p. un in dergleichen Sachen?«
»Ick bün jo Lott«, seggt de Gestalt,
»Ick hürt dat Bautzen vör Gewalt
Un wull doch mal tau Rechten seihn,
Wat nich en Unglück hir gescheihn.
[311]
Herr Gott doch, Herr, seihn S' dor mal dat!
Dat is de Dunnerweder-Katt,
Se stek den Kopp in'n Pott herin.«
»Wo? Dies kann jo nich mäglich sin!
Wahrhaftig ja! Nu süh mal, süh!
Verstehst du mir? Verstehst du? Wie?
Dies ist doch, um sich dot zu lachen:
Sie stek den Kopp in'n köppern Pott,
In'n köppern Pott stek sie den Kopp,
Et cetra p.p. un in dergleichen Sachen.«
De Katt, de fohrt nu dull un slimm
In Herrn Penkuhn sin Käk herüm.
»Nu kumm man, Lott, un faß ihr an!
Wo fix dat Beist doch wesen kann!
Was so'n Kretur doch fixing is!
Faß ihr den Start! Holl wiß, holl wiß!
Faß ihr den Start, ich faß den Pott,
Un nu man zu, nu treck man, Lott!
Verstehst du mir? Verstehst du? Wie? –
Nu is sie rute! Süh mal, süh!
Der Ekel wull uns grugen machen,
Dat is den Nahwer sine Katt,
Die hat hier woll 'ne Liebschaft hatt,
Et cetra p.p. un in dergleichen Sachen.«
De Katt, de springt nu dörch de Gat,
Un in den trurigsten Verfat
Steiht unse Herr Penkuhn nu dor,
In bloten Hemd un blank un bor,
Un in de Hand den köppern Pott,
Un achter't Schapp verkrüppt sick Lott.
Un Herr Penkuhn, de fröggt noch mal:
»Verstehst du mir? Verstehst du? Wie?
Geh man zu Bett un leg dich dal,
Denn weißt du, Lotte, süh mal, süh!
[312]
Die Welt könnt Redensorten machen,
Daß du just as wie Nahwers Katt
Mit mir hättst eine Liebschaft hatt,
Et cetra p.p. un in dergleichen Sachen.«
46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

46. Verachtung der Welt

Tau Hamborg steiht en oll Gebüd',
Dor schenken s' gauden Drunk;
Ledweik un döstig sünd de Lüd',
Wenn s' rinne gaht, doch frisch un jung
Kamt s' rute ut den käuhlen Keller.
Herr Heerlein hadd en Wingeschäft,
En orndlich Wirtshus frilich höll'e
Grad nich, doch för sin besten Kunnen,
De sick tau Middagstid infunnen,
Würd achtel-, virtel-, buddelwis verköfft.
Nich wid von't Hus stahn up den Damm
Hannes un Peiter bi de Ramm,
Un Peiter seggt: »Dor möt dat moy sin;
Stiw as de Pal gaht sei herin,
Un kamt sei rute up den Damm,
Denn lat s', as wullt sei bi de Ramm
Anfaten glik, so bräsig sünd de Lüd',
So pust s' un liggt sei up de Sid;
Den Sünndag gah ick ok mal rin.«
Na, Hannes seggt, hei, Peiter, künn
Dat woll, hei hat kein Fru un Kinner,
Hei, Hannes, künn nich mit em rinner,
Hei müßt sick woll de Sak entslagen.
De Sünndag kümmt nah wenig Dagen,
Un Peiter is denn vull bereit,
In sinen nigen blagen Rock,
[313]
De up de Hacken runne geiht,
In sine Büx von stripig Linnen,
Tau Hand den witten Widenstock,
Herrn Heerlein ok mal wat tau günnen.
Den Mann sin Anstalt schint em gaud.
Hei nimmt nu noch den nigen Haut,
Den'n up de Judenbörs' in en Geschäft,
De tweite Elbstrat, linker Hand,
Hei mal vör drei, vir Johren köfft,
Un bult em ut un bögt den Rand
Un set't em sick dreivirtel up,
Steckt mang de Tähn 'ne Rosenknupp
Un geiht de Straten stramm hendal,
Herrn Heerlein fründlichst tau beihren.
Hei kümmt herin in dat Lokal,
Wo all de ollen Kunnen wiren.
»Kellnär, Kellnär! Oh, geben Sie mich mal
For'n duwwelt Schilling von den witten Weißwein!«
De Kellner kickt, de Gäst, de kiken,
Sei hadden Peitern sinesgliken
In ehr Gesellschaft noch nich eins seihn.
Indeß de Kellner bringt en Glas,
Wat för den Pris ganz nüdlich was,
Un Peiter drinkt: »Gesundheit, mine Haarn!«
Ein von de Gäst, de drinkt un nickt,
Doch will't kein Unnerhollung ward'n,
Un Peiter stellt sick hen und kickt
Ut't Finster rut: »Scheun Weder, mine Harrn!«
Na, einer giwwt em dorin recht,
Un Peiter dreiht sick üm un seggt:
»Wahrhaftig, scheunes Weder, mine Harrn!«
Doch all'ns ist still
Un keiner will
Wat von sin Unnerhollung weiten.
[314]
Dit argert denn nu unsen Mann,
Un hei fängt an
Up eigen Hand sick wat tau fläuten
Un geiht de Wand entlang in't Timmer
Un kickt dor an de Biller rümmer.
De Gäst, de warden ümmer stiller.
»Kellnär, was sünd das hier for Biller,
Die beiden linksch hier an den Ofen?«
»Das sind zwei griech'sche Philosophen,
Der eine, der belacht die Welt,
Der andre, der beweint die Welt.«
»Un so'ne Kirls hangt Sei hier an?
Denn hangt Sei mi dor ok mit ran,
Denn ward de Sak vullständig ward'n,
Denn ick belämmer Sei de Welt!
Un hir, Kellnär, hir is min Geld!
Un nu gu'n Morgen, mine Harrn!«
47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

47. De Drom

»Jung', mak un spaud di mit den Reister!«
Seggt Jochen Smidt, de Schaustermeister.
Je, heit hei Smidt? Den Nam' heww'ck schir vergeten!
»Kumm, Slüngel, kumm! Sallst Frühstück eten.«
De Jung', de kau't so hoch un sinnt un sitt.
»Wat fehlt di, Jung'?« fröggt Meister Smidt,
»Wat is'e los? Wat is intwei?
Hüt rögst di nich, un sünsten frettst för drei?«
»Je«, seggt de Jung', »je, mägen Sei't ok hürn?
Mi hett wat drömt, un doran denk ick ümmer.«
»En richt'gen Drom«, seggt Smidt, »den hür ick girn!«
Un dreiht den Hüker nah den Jung'n herümmer.
»Na«, seggt de Jung', »denn hür'n S' mal blot dat Stück!
Mi was dat so: so as wie Sei un so as ick,
Wi seten beid ein jeder in 'ne Tunn,
[315]
Von de de ein dicht bi de anner stunn.
Jung', frögen Sei, wat is in din?
In min, säd ick, is nicks as luter Teer.
Un wat, frög ick, is denn in Ehr?
Dunn säden Sei: In min deiht Honnig sin;
Un steken Ehren Kopp herut,
De sach ok ganz vull Honnig ut.«
»Dat gnad' di Gott!« lacht Schauster Smidt,
»Dat ick just in den Honnig sitt;
Haddst du blot drömt, ick set in Teer,
Denn halt ick mi den Spannreim her
Un garwte di dat Ledder af!«
»Je«, seggt de Jung' un makt sick up den Draf,
»Min Drom, de is man noch nich ut –
Wi stegen ut de Tunn herut
Un lickten ein den annern af.«
48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

48. 'ne gaude Utred

Oll Hinrich Kloth was Schippskaptein.
An sinen Burd was dat man ganz gewöhnlich
Un sihr unnaschig antauseihn,
Un hei ok sülwst, hei was persönlich
Up sine Ort nicks weniger as »fein«.
Dat güng bi em man muddlig tau,
Indessen, wenn em wer besöcht,
Denn kramt hei all'ns en beten t'recht,
Namm't mit de Wohrheit nich genau
Un log för sinen Muddelkram
'ne schöne Utred glik tausam.
Un ok sin Lüd', de wüßten drup tau lopen,
Wenn hei irst log, denn logen s' alltauhopen.
Eins kam sin Reeder taum Besäuk.
»Jung'«, seggt nu unse oll Kaptein,
[316]
»Mak de Kajüt uns fixing rein
Un mak dor allens gaud tau Räuk,
Un denn besorg uns fix en moy,
Vullstännig Frühstück in de Koj'.«
De Jung was Niling noch, un Peiter heit'e.
Doch wat sin Herr em heit, dat deiht'e.
As nu de Kopmann sine Saken
Mit unsen Hinrich hett bespraken,
Dunn gahn sei in de Koj' rin,
Dor ward en schönes Frühstück sin,
Blot äwer'n Disch, dor liggt kein Laken.
»Jung'«, seggt nu unse oll Kaptein,
»Wat hest kein Laken äwerleggt?«
De Jung', de grint em an un seggt:
»Je, Herr Kaptein, wi heww'n jo kein.«
Na, 't möt so gähn. – De Kopmann ett,
Un as hei sick vernüchtert hett,
Dunn geiht'e.
Un de Kaptein, de röppt nu: »Peiter!«
Un bögt em dal un klemmt em mang de Bein.
»Täuw, du Hallunk! – Wi hewwn jo kein!
Kannst du nich segg'n: Dat Dauk is in de Wasch?«
Un swabb! un swabb! giwwt dat denn nu Kalasch.
Nah ein'ge Tid passiert denn dat,
Dat de Kaptein mit einen gauden Fründ
Mal wedder bi dat Frühstück satt;
Un as s 'binah dor dörch mit sünd,
Dunn fehlt de Kes'. – »Jung'«, seggt de oll Kaptein,
»Hir fehlt de Kes', kannst denn nich seihn?
Lop hen un bring' den Kes' uns rasch!«
»Je«, seggt uns' Peiter, »Herr, uns' Kes' is in de Wasch.«
49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[317] 49. Dat geiht woll nich

»Johann«, seggt Paster Lobesan,
»Heut spannst du vor dem Haken an.«
»Ja woll, Herr Paster!« seggt Jehann. –
»Gottlob! Die Wirtschaft ist bestellt.
Johann hakt auf dem Roggenfeld,
Ach Gott, was hat man zu besorgen!«
Seggt de Herr Paster un schriwwt wider
An sine Predigt för den Sünndagsmorgen:
»Die Tiere, Pflanzen, lieben Brüder,
Und jegliches Geschöpf auf Erden
Sollt' untertan dem Menschen werden;
Er ward als Herrscher drob gesetzt,
Drum schuf ihn Gott zuallerletzt.
Doch hat der Herr, wie mir es scheint,
Vor all'n den Mann damit gemeint;
Denn weiter heißt es in der Schrift:
Das Weib sei untertan dem Manne!«
Hir steiht hei up, denn bi den Satz, dor bliwwt
Hei hacken; geiht an't Finster ranne,
Üm sin Gedanken frisch tau sammeln,
Dunn hürt hei buten dor wat rammeln.
»Muß doch mal sehen, wer das tut«,
Seggt de oll Herr un kickt ut't Finster rut.
»Mein Gott! Johann, ich denk, du bist zu Feld?«
»Ne«, seggt Jehann, »dat heww' wi afbestellt;
Ick un Fru Pastern führen ut.«
Un dormit dreiht Jehann sick üm
Un fummelt an de Mähren rüm.
»Hm! hm!« seggt de oll Herr, »dat is fatal!«
Un kräpelt nah den Hof hendal
Un slikt sick dicht an sinen Knecht heran
Un flustert lis': »Wo geiht't hüt hen, Jehann?«
»Ick un Fru Pastern führen nah Bernitt.«
»Segg mal, Jehanning, weißt du nich?
[318]
Kam ick hüt woll en beten mit?«
»Je, Herr Pastur, dat geiht woll nich.«
50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

50. En Schmuh

In Prenzlau wahnt en Jud', de hadd
Mit Giz den wohren Deuwel seihn;
Hei höll dat Sinig so tau Rad',
Dat ein em bi de beiden Bein
Uphängen künn un künn em stäkern,
Hei rückt nicks rut un däd versäkern,
Hei wir bi Gott en armen Mann,
Un stellt sick gottserbärmlich an.
De Lüd vertellten, dat hei jede Nacht
In sinen Hus' un Hof un Goren
Mit Hun'ngeblaff höll sülwsten Wacht,
Üm't Fauder för en Hund tau sporen.
Dat weit ick nich un heww dat ok nich hürt,
Behaupt dat drüm ok nich, denn Unrecht wir't,
Wull ick wat seggen, wat nich is;
Doch dat, dat weit ick ganz gewiß,
Dat hei des Morgens, wenn de Scheper drew,
Sick irst nah sine Schap begew,
De Stalldör fast heranner tog
Un up de Schap herümmer slog,
Bet s' allen Anstand in ehr Angst vergeten
Un em irst ehr Rosinen leten.
Un hadd'n s' em de Rosinen laten,
Denn makt oll Mauscher d'rut Dukaten.
Oll Mauscher, de würd rik, sihr rik,
Sin Giz, de blew sick ümmer glik,
Un ebenso was dat nich minner
Mit sine Sähns un Swigerkinner.
Doch wat de Oll mit Schap bedrewen,
[319]
Bedrewen sei mit arme Sünner,
De in Verlegenheiten seten;
Kredit würd ehr nich ihre gewen,
Bet s' ok irst ehr Rosinen leten.
Un handelt Mauscher blot mit Posen
Un höchstens mit geflickte Hosen,
Denn müßt dat nu bi Itzig un bi Benjamin
Mit Wull, Perdukten, Staatspoppieren sin.
Von Mauschern sin Nahkamenschaft
Würd an de Börs' tau Hamborg spraken.
Stamm Mauscher gräunt in vuller Kraft,
Un an em sünd Papiercher un Dukaten
Linglang as Bladd an Bladd upbraken.
Un äwer sine Sähns un Döchter
Brök ok de Bildung plötzlich rin,
As wenn s' mit ein'n Nürnbarger Trechter
Ehr in den Däts würd trechtert sin.
An Schawwes un an lange Nacht,
Dor würd nu länger nich an dacht,
De Standpunkt, de was äwerwunnen;
De Damen güngen in den Tee
Un legen up den Kanapeh
Un lesen in de Schawwesstunnen
Den »göttlich schenen ew'gen Juden
Von'n göttlich schenen Euscheen Szüh«.
De öllste Sähn, Herr Hirsch, de makte
Ganz nüdlich in Philosophie;
De tweite Sähn, Herr Itzig, strakte
Sick mit Mamsells un Hun'n un Pird'
Un güng mit Ridpitsch un mit Sporn,
As wenn de Pitsch em antrut word'n,
De Sporn mit em geburen wir.
Un wat de drüdd nu was, Manasse,
Dat was en groten Fläutenspeler,
En groten Hun'n- un Kattenquäler
[320]
Un einen groten Dichter was'e
Un was en Leiwling von de Kallen.
De jüngst nu äwerst, Benjamin,
Dat was de Upverklärtst von allen;
De Schinken von drei fette Swin
Un Mettwurst, Speck un suren Aal,
Kort, wat en annern Minschenmagen
Nich minschenmäglich tau verdragen,
Dat fratt hei allens in sick dal.
Sin Meinung was, de Upverklärung
Set in de Swinfleisch-Speck-Vertehrung,
Un hadd ein seggt tau Benjaminen,
Dat de Upverklärung in den Mauscherstamm
Von Geld un noch wat anners kamm,
Taum Bispill von de Schapsrosinen,
Hei hadd mit Hand un Faut sick wehrt,
Hei wir von Swinfleisch upverklärt.
Indessen was't nu einmal so:
Un hadd'n sei Mosen ok vergeten,
Sei hadd'n doch Mosen un Propheten.
Doch würd'n s' nich ehres Lewens froh,
Denn wenn s' den Glanz recht seihen leten
Un deden grot Gesellschaft gewen,
Denn müßt den ollen Tatterlewen
De Bös' un sin Großmauder riden,
Dat hei in sinen Neglischeh
Herin kamm in de Sauereh.
Dat künn'n sei denn nu doch nich liden.
Oll Mauscher, de hadd keinen Rock,
Hei drog man blot 'ne korte Jack,
Un up de Jack satt Plack an Plack,
Un an de Placken Lock bi Lock.
Un Itzig seggt: »Wie aus den Meß
Kommt Tatterlewen zu die Damen.«
Manasse treckt die Stirn tausamen:
[321]
»Un vor Musik kein Interess';
Ich glaub', wenn Wolf-Hirsch-Löwen-Meier-Beer,
Robert der Teufel selbst käm' her
Un spielt ihm einen Schottschen vör,
Er ließ nich von de kurze Jack.«
Na, nu de Kläukst was Benjamin,
Un all de annern glöwten't ok,
De säd denn nu: »Ei, dummen Schnack!
Das beste ist, wir kaufen ihn
Vor unser Geld en neuen Rock,
Ich meine so, so'n Toler neun,
Un bilden ihm denn kindlichst ein,
Wir hätten nur zwei Taler gewen,
Denn trägt ihn unser Tatterlewen.«
Na, dat schüht ok, de Rock ward köfft.
Oll Mauscher kümmt tau sine Kinner,
Un sei vertelln em dat Geschäft
Un bring'n em in den Rock herinner.
Oll Mauscher kickt un strickt un deiht,
Un as hei vör den Speigel steiht
Un sick besüht, dunn fröggt de Oll:
»As Gott mich niemals strafen soll,
Was gabst du, Benjamin, for ihn?«
»Zwei Toler«, seggt em Benjamin.
De Oll geiht nu ganz lustig furt,
Doch knapp hett dat twei Stunden durt,
Dunn kümmt hei in sin Jack taurügg.
Na, Benjamin, de wunnert sich
Un fröggt, wo denn de Rock wir blewen?
Dunn seggt sin Mauscher-Tatterlewen:
»Verkoft! Mit Schmuh verkoft! Sieh hier!
Zwei Toler kost't dat Röckche dir,
Ich kriegte vier –
Zwei dir, zwei mir.
Mag Gott uns oft so'n Rebbes gewen!«
51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[322] 51. De Fulheit

Tau all Gebreken in de Welt
Ward Fulheit as dat slimmste tellt,
Sei is nich tau kurieren.
Wer dörch un dörch irst ful is word'n –
Kümmst hüt nich, kümmst du äwermorgen –,
De is nich tau bekihren.
So'n richt'ge Fulpelz hett en Fell,
Dor geiht kein Loww dörch un kein Schell,
Kein Straken un kein Hauen.
Bi Disch sitt ein, de richtig ful,
'ne halwe Tüft in't apne Mul,
Hei is tau ful taum Kauen.
Hei rögt nich Hand, hei rögt nich Faut,
Wat kamen deiht, is ümmer gaud;
Un nennt dat »gottergewen«,
Un sine fule Bräuderschaft,
De nennt dat Demaut, nennt dat Kraft,
Un lawt em bet taum Hewen.
Un wenn hei starwt, denn set't em ein
Von sine Ort en Likenstein:
»Hier ruht ein frommer Christe;
Hat wider Willen nur gekaut,
Ohn' daß er's wußt', hat er verdaut,
Er war ein Feind der Lüste,
Und Böses hat er nie getan,
Nimm dir doch ein Exempel dran,
Geh in dich, lieber Christe!«
Doch wenn't ehr an dat Lewen geiht,
Denn 's't all mit de Beschaulichkeit,
Denn wehren s' sick so gaud as ein.
[323]
Ick will jug mal en Stück vertellen,
Wat hir in Meckelborg is scheihn:
Ji kennt gewiß den lustigen Gesellen,
»Heindrich der Löwe« ward hei nennt,
Un wer Heindrich den Löwen kennt,
Den ward bekannt ok woll sin Vetter sin,
De lütte, dicke, fule Korl Penzlin.
Na, Korl Penzlinen hett in allen Gnaden
Uns' Herrgott prächtig utstaffiert
Mit schöne Bein un stramme Waden,
Söß Schepel Kurn drei Treppen hoch tau dragen,
Un einen kostbor schönen Magen,
So'n rechten dägten un gesunnen;
Mit einen Kopp so rund un dick
Un afwarts wider dal nah unnen
Mit ein gehürig Blaumenstück.
Kort, Korl, de kann von Kopp tau Fäuten
So gaud as einer »Venus« heiten.
Doch einen Schaden hett de Mann,
Dat hei sick nich recht rögen kann;
Hei hett twors Rägen in den Bussen,
Doch de Gelenke sünd em woll verwussen.
Heindrich der Löw' ded, wat hei künn,
Hei wickelt Korln von Kopp tau Fäuten
In warme, wullen Decken in
Un lett em so recht düchtig sweiten,
Wat sei up engelsch training heiten,
Un dacht em beiniger tau maken.
Je ja, je ja! – Korl würd woll sweiten,
Doch blew hei stiw up sine Knaken.
»Wo?« seggt uns' Heindrich, »dit is doch gefährlich!«
Un stellt em bi't Flaßweiden an,
Korl äwer seggt, dat wir em tau beswerlich.
»Täuw«, seggt uns' Heindrich, »täuw! Ick heww't!
Ob hei nich Häuner häuden kann?
[324]
Dat is en ruhiges Geschäft.«
Uns' Heindrich höll 'ne grote Flucht
Von schöne Häuner, utländsch Tucht;
De würd'n Korln nu rute drewen,
Dormit hei jo kein Not mit hadd,
'ne Pitsch em in de Hand rin gewen
Un hei herutführt up 'ne Kahr.
»So, Korl, dit kann di woll gefallen.«
Na, schön! Mit Abend un mit allen
Is Korl denn von't Geschäft erlös't.
»Na, Korl, dit is bequem doch west?«
»Den Deuwel ok!« seggt Korl, »wat denkst du denn?
Mit dat oll dämlich Häunerveih!
Dor hett en nicks as Not un Mäuh!
Dor kriggt mi keiner wedder hen!«
»Na«, seggt uns' Heindrich denn tau sich,
»Up de Ort also geiht't noch nich;
För em möt dat bequemer sin.«
Hei führt nah Rostock also 'rin
Un köfft för Korln en Eselhingst.
»So, Körling, kumm! Nu sett di rup,
Will'n seihn, ob du dat so nich dwingst.«
Un Korl, statsch as 'ne Semmelpupp,
In sine Hand de Pitsch, in'n Mund en korten Bräsel,
Ritt mit sin Veih nu stolz tau Feld
Un hött sin Häuner nu tau Esel.
Doch wohrt nich lang', dunn kümmt hei t'rügg.
»Ne, Heindrich, ne, dat mag ick nich,
Dat Beist, dat hett entfamte Mucken,
De Ekel will nich vorwärts gahn.
Dor möt en up em rümmer slahn,
Un wenn'n em sleiht, kriggt hei dat Bucken.«
Je, denkt nu Heindrich, mäglich is't,
Dat hei nich anners känen deiht,
[325]
Un wenn ick dat man säker wüßt,
Denn let'ck em in Bequemlichkeit.
Na, will'n em doch mal utprobieren,
Ob hei dörchut nich tau kurieren.
't is Winterdag un buten frisch,
Dunn röppt hei: »Korl, kumm doch mal rin!«
Un schüdd't 'ne Tüt' mit Pulver up den Disch.
»Segg, süll des' Pulwer gaud woll sin?«
»Worüm nich?« seggt uns' Korl Penzlin,
»Dat Tüg is glatt un blank un fin,
Dat brennt nich vör, dat bluckt tau Höcht,
Wenn einer blot den Drücker rögt.«
»Na«, seggt uns' Heindrich, »denn mak swinn
Un hal en Arm vull Bäuken-Klaben,
Recht dröge, nah de Stuw herin
Un stek sei rinne in den Aben,
Mi früst hüt morgen niederträchtig.«
Korl geiht denn nu ok ganz bedächtig,
Un as hei rut is, em nich süht,
Schüdd't Heindrich fix den Pulver ut de Tüt'
Un füllt sei vull mit Stuwensand.
Korl kümmt nu rinne mit de Klaben
Un steckt sei in den Stuwenaben,
Un as sei recht in vullen Brand,
Dunn geiht uns' Heindrich an de Dör,
Slütt tau un treckt den Slätel ut.
»So, Korl, nu sett di hir mal her!
Du weißt, ick heww all lange Tid
Mi mit de Absicht rümmer dragen,
Dat Lewen in de Schanz tau slagen.«
»Wat!« röppt uns' lütte Korl Penzlin,
»Wo? Du magst jo des Deuwels sin!
Dor hest du süs jo nicks von seggt.«
»Denn hürst du't nu; hüt kümmt't taurecht.
Un denn heww ick so bi mi dacht,
[326]
Du sädst de Welt ok woll gu'n Nacht.«
»Wat, ick? Dat föllt mi gor nich in.«
»Na, lat dat man, lat dat man sin.
Ut di, min Jung', ward doch kein Mütz,
Du wardst de Welt doch nicks mihr nütz,
Du kannst di jo nich bücken un nich bögen
Un kannst de Knaken nich mihr rögen.«
»Wat, Heindrich, wat? Wat föllt di in?
Kik blot mal, wat ick beinig bün!«
Un Korl, de springt nu hen un her
Un rätert an de Stuwendör.
Doch de is tau, un Heindrich seggt:
»Ick heww mi't sorgsam äwerleggt;
Sid Johren all heww ick di fött
Mit Eten, Drinken un mit allen,
Nu deihst du mi woll den Gefallen
Un seggst de Welt mit mi valet,
Ut Dankborkeit, min olle Sähn.«
»Ut Dankborkeit? Na, dit wir nett!
Ut Dankborkeit? Na, dit wir schön!«
Un dorbi springt hei wedder hell tau Höcht.
Uns' Heindrich sitt ganz still un seggt:
»Anfänglich heww ick mi so dacht,
Wi wull'n uns in 'ne stille Nacht
Ümschichtig an den Nagel hängen,
Doch dat is nicks: ein bliwwt denn t'rügg.
Nu segg mal, Korl, is't woll dat beste nich,
Wenn w' uns mit Pulver in de Luft rin sprengen?«
»Heindrich, Heindrich! Büst du dull?
Herr Gott, de ganze Tüt is vull!
Herr Gott, hei nimmt s', hei smitt s' in't Fü'r.
Reddt! Reddt! Tau Hülp, tau Hülp uns hir!«
Un Heindrich nimmt den Stuwensand
Un smitt em in den Abenbrand.
Un Korl, de springt mit einen Satz
Herinne in de Finsterlucht
[327]
Un brickt mit sine ganze Wucht
Dörch Rahmen dörch un dörch de Ruten.
Sin Vörderdeil, dat is all buten,
Doch't Achterdeil, dat will nich mit.
Un as hei nu so fast klemmt sitt,
Dunn kümmt uns' Heindrich mit en Tagel –
Swabb! swabb! »Nu kik mal ein!
Täuw, Körling, täuw! Nu heww ick't seihn;
Du büst so flink jo as en Vagel!
Du büst jo idel fix tau Bein!«
Swabb! swabb! »För't Häunerhäuden!«
Swabb! swabb! »För't Linsatweiden!
Buckt di de Esel noch tau dull?«
So sleiht hei em dat Ledder vull,
Un irst as Korl all'ns Gauds verspreckt,
Dunn ward hei ut dat Finster treckt.
Na, hett denn Korl Penzlin dat hollen?
Hett nu de Arbeit em gefollen?
Is hei nu fixer up de Bein?
Dat weit ick nich – doch eins, dat is gewiß,
Dat hei bi Heindrichen noch ümmer is,
Un Pulver kann hei nich mihr seihn.
52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

52. Dat Bannen

Ick weit nich, was dat tau Serrahn,
Was dat tau Groten-Bäbelin –
Dor in de Gegend möt dat sin,
Dor was min Ohm tau Hochtid gahn.
Min Kasper Ohm, dat was en ollen Knaw,
En ihrlich Blaud un tru un brav
Un hadd mit unse Strelitzschen Husoren
In sine wählig Tid un jungen Johren
Den Franzmann düchtig kloppen hulpen,
[328]
Un wenn hei stunn in sine gelen Stulpen
So strack un stramm up sine Bein,
Denn künnt ji ok den oll'n Soldaten
Em in sin Öller noch anseihn;
Man schad, sei hadden dow em schaten.
Un wull hei hür'n, wat einer säd,
Denn müßt hei sihr dat Mul upriten,
Wat em just nich am schönsten kledt.
Min Ohm was also tau Bäblin,
Kann mäglich ok Serrahn west sin,
Tau eine lust'ge Hochtid beden;
Un as sei nu nah't Middageten
Tausamen bi den Koffe seten,
Dunn güng dat hen un her mit Reden.
Doch is dat narsch dor mit de Gegend,
Ein mag dor reden, wat ein will,
Von Haken, Pläugen minentwegent,
Tauletzt kümmt doch de Düwel mit in't Spill.
Dat is, as hadd Musch Urian
Grad up de Gegend von Serrahn
Den langen Start dwas äwerleggt
Un hadd tau all sin Takel seggt:
Dit's uns'! In desen Sand un Knirk,
Dor makt jug Sprüng'n un jug Gewirk;
Dit is min eigenes Revier!
As wenn't de meckelbörgsch Blocksbarg wir!
Un durt denn ok nich alltau lang',
Dunn wiren s' richtig midden mang
Den Düwel, Hexen, Kortenleggen,
Arwslätel, Späuk, Säwlopenlaten;
De ein wüßt dit, de anner dat tau seggen.
Vör allen was't so'n Burß von Kannedaten,
Herr Gott doch, ne! Wo redt de Mann!
De füng tauirst mit Dischdreihn an
Un kamm up Späuken, Hexen, Düwel,
[329]
Un all'ns bewes' hei ut de Bibel.
Dunn rückt min Öhming neger ran
Un ret sin leiwes Mul wid apen
Un seggt tau Jehann Hinrich Papen:
»Du, Vadder, segg, wat seggt de Mann?«
»Hei seggt, an't Dischdreihn künn wi seihn,
Dat hüt tau Dag' noch Wunner scheihn.«
»So?« säd min Ohm, »dat seggt de Mann?«
Un durt nich lang', dunn fröggt hei wedder:
»Jehann, wat iwert sick de Mann?
Wat rönnt hei ümmer up un nedder?«
»Je«, seggt Jehann, »denk di mal bloß,
Hei seggt, de Düwel, de is los
Un wirkt von Dag tau Dagen slimmer
Un geiht in'n brunen Kledrock rümmer.«
»Dat«, säd min Ohm, »dat seggt de Mann?«
Doch wohrt't nich lang', höllt hei sin Uhr heran
Un ritt sin Mul noch wider apen
Un fröggt taum Drüdden Jehann Papen:
»Wat seggt hei nu? Hei kanzelt jo
Un springt herüm un towt jo so?«
»Hei seggt, wer nich an Bann un Späuk deiht glöwen,
Un dat't up Stun'ns noch Hexen giwwt,
De glöwt nich an de heilig Schriwwt,
Dor stünn dat düdlich naug in schrewen.
Noch nilich hadden weck Pasturen
Dat unner'n anner ingeset't,
Wer nich den Hexenglowen hett,
De wir noch nich up't Frisch geburen,
Denn so en Minsch, dat wir kein Christ.«
»Dat Wurd hadd hei nich seggen müßt«,
Seggt Kasper Ohm un seggt Jehannen
Wat in dat Uhr un steiht tau Höcht.
»Na, wat de Herr Kann'dat hir seggt
Von Hexen, Späuken un von Bannen,
Hett sinen Grund. Ein möt dat blot verstahn,
[330]
De Sak bet up den Grund tau gahn.«
»Na«, springt nu de Kann'dat in En'n
Un riwwt vergnäuglich sick de Hän'n,
»Da hören Sie's! – Der brave Mann,
Der würd'ge Herr glaubt auch daran.«
»Wat«, fröggt min Ohm, »wat seggt hei nu?«
»Hei seggt, en würd'gen Herr wirst du.«
»Dat will'ck em wisen, dat ick't bün.«
Un hei fängt an so tau vertellen:
»Dat kann an sößteihn Johren sin,
Dunn müßt sick dat taufällig stellen,
Dat ick von wegen min Gehür
Bi Doktor Krüger-Hansen wir
Tau Güsterow.
De Red', de kamm up dit un dat,
Un hei vertellt mi, dat hei vör de Stadt
En wunnerschönen Goren hadd,
De recht so in de Schuling leg,
Mit Spars' un Win un Awt – man schad,
Dat hei seindag nich wat von kreg.
Hei let nu 's Nachtens dorbi waken,
Doch as dat schüht bi so'ne Saken,
Hadd'n irst em blot de Deiw' bestahlen,
So stöhlen nu de Wächters mit,
Un dorför müßt hei s' noch betahlen.
Kort, de Geschicht würd ümmer slimmer.
Hei treckt 'ne grote Steinmur rümmer
Un denkt, dat dit em helpen sall,
Doch, leiwer Gott! Hei markte ball,
Dat ok de Utgaw was ümsünst.
Wat nu tau dauhn? – De Oll verstunn
Ein beten von de swarte Kunst,
Un wenn hei ok nich hexen kunn,
So kunn hei doch en beten bannen.
Hei geiht nu also vör dat Dur
[331]
Un bannt linksch üm dreimal de Mur. –
Wi reden nu noch hen un her!
Ick säd, dat mi dat wunnern ded,
Dat hei bi sine Dokteri
Noch so'n Geschäft drew nebenbi,
Dunn ward dat buten en Geschri,
Un rinne stört't so'n Burß von achteihn Johren.
'Herr Dokter, kamen S' rut nah Ehren Goren,
Min Jochen-Brauder sitt
Un ritt
All sid hüt morgen hentau säben
Up Ehr verfluchte Steinmur up un dal;
De Mur, de will em los nich gewen,
Hei ritt sick dörch, der Deuwel hal!'
Na, hadd de Dokter em't ok günnt,
So was hei doch en Minschenfründ,
Un hei gung rut, un ick gung mit.
'Süh, wo hei dor herümmer ritt!'
Seggt Dokter Hansen, »na, Patron,
Du kriggst denn noch den richt'gen Lohn.«
Dor satt denn nu dat Worm in Nöten,
Bald satt hei linksch, bald rechtsch en beten,
Un blot de Midd, de trut hei nich.
Un üm em rümmer hadden sick
Sin sauberen Gesellen funnen,
De keken ganz verdutzt von unnen
Un säd'n tau sick: 'Dat süll uns fehlen!
In'n Doktergor'n nich wedder stehlen!'
Na, Hansen gung nu dreimal rechtsch herüm
Un brummt en Spruch mit halwe Stimm,
Dunn was't vörbi, dunn höll em nicks,
Dunn was hei rute ut de Supp,
Dunn rönnt hei furt un 'holl di jo nich, jo nich up',
As hadd hei Füer in de Büx.«
»Sehn Sie's«, seggt de Kann'dat, »sehn Sie's!
Ein bündiger Beweis ist dies:
[332]
Der würd'ge Mann, er hat es selbst gesehn,
Wie es am hellen Tag geschehn.
Nun streit mal einer gegen Spuk un Bann!«
»Wat«, fröggt min Ohm, »wat seggt de Mann?«
»Hei freut sick, dat du sülwst dat seihn,
Wo't mit dat Bannen is gescheihn.«
»Dat also«, seggt min Ohm, »dat seggt de Mann? –
Je, ick heww noch wat anners seihn.
Wi seten knapp tau Hus tausamen,
Dunn müßt de Bengel rinne kamen,
Un Hansen säd nu tau den Jungen:
'De Sak, de is uns gaud gelungen,
Hir hest en Daler för dat Riden,
Un wil din Büxen deden liden,
Hir noch acht Gröschen för de Büx.' –
Wat seggt hei nu?« – »Nu seggt hei nicks.«
53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann

»Na, Dins', du hest den Hamel namen,
Gestah, min Sähn, süs giwwt dat wat,
Süs lat'ck di up den Puckel kamen«,
Seggt de Stadtrichter Roggenbladd.
»Je, Herr«, seggt Dins', »dat's all recht gaud;
Mi ward man gor tau swack tau Maut,
Mi schüdd't as Fewer dörch de Knaken,
Sall'ck nich dat Finster apen maken?
En beten frische Luft, Herr Stadtgericht!«
Un as hei de Verlöwnis kriggt,
Makt hei dat Finster up un seggt:
»Nu noch ne Pris', denn kem'ck t'recht,
Denn wull'ck ok allens ingestahn,
Wo't mit dat Hamelstehlen gahn;
Ick fäul mi ganz gefährlich matt.«
»De sallst du heww'n«, seggt Roggenbladd
[333]
Un halt ut sine Tasch de Dos',
»Hir nimm di ein un denn legg los!«
Dins' nimmt sick denn 'ne gaude Pris'
Un geiht verlur'n, so ganz quanswis',
En beten an dat Finster ran,
Un Roggenbladd, de fängt nu an:
»Stadt Punschendorf und actum den ...
Wat willst du mit den Haut, min Sähn?
Lat mi doch minen Haut dor stahn!«
»De Haut«, seggt Dins', un set't den Haut sick up,
»De Haut, de paßt mi wunderschön.
Adjüs ok, mine Herrn!« Un wupp!
Is hei behen'n ut't Finster rut,
Un de Akzessers un de Richter,
De sitten binn'n mit lang Gesichter
Un seihn as drei Ölgötzen ut.
Na, dit is gaud, uns' Dins' was fläuten;
Doch würd dat gor so lang nich wohren,
Dunn grepen em sick de Schandoren,
Dunn würd dat wedder »kuschen« heiten.
Doch hett dat gor so lang' nich durt,
Dunn was uns' Dins' mal wedder furt,
Bet s' em taufällig wedder kregen.
Dunn sett hei wedder in den Drögen.
Doch würd dei Tid tau lang em mal,
Denn brummt hei ut, denn kamm hei wedder
Un kreg en Dutzend up dat Ledder.
So gung dat ümmer up un dal,
So gung dat ümmer Dag för Dag,
As wir dat Lock en Duwenslag.
Mal was hei wedder rute flagen,
Dunn seggt de Richter tau den Slüter:
»Dor sall en Dunner rinne slagen!
Lat ji den Kirl mi wedder lopen
Un löppt de Lus mi äw're Lewer,
[334]
Ick jag jug furt, jug alltauhopen;
De Lüd', de red'n jo dor all äwer.«
Oll Slüter Meier treckt de Schuller
Un seggt tau sick, vel leiwer wull'e
Flöh häuden gahn as Dinsen möten;
De würd em noch in't Unglück stöten.
Dins' is nu weg 'ne lange Tid.
Doch as de Winter ranne tüht,
Will't buten em nich mihr behagen.
Un as oll Slüter Meier liggt,
So nah Martini in de irsten Dagen,
Des Nachts un drömt von't Stadtgericht,
Wo s' wull'n em von den Posten jagen,
Dunn kloppt dor wen an't Finster an.
»Wer is dor?« fohrt de Slüter up.
»Ick bün't.« – »Wat is dat för en Ick?«
»Ick, Dins'. – Mak mi man wedder up!«
»Meinst du, ick heww nich minen Schick?
Wo, ick süll di herinne laten?
För so'n Ort ward kein Dör upslaten;
Du, Hundsvott, löppst doch wedder furt.«
»Ne, Meier, ne! Ick holl nu ut.«
»Ick weit Bescheid; so lang', as't durt.«
»Wohrhaftig nich! Kumm her un slut
De Dör mi up un lat mi rinner!«
»So, dat mi nahst mit Fru un Kinner
De Herr Stadtrichter jagen deiht.«
»Ne, Meier, ne! Bi Seel un Seligkeit
Swör ick di einen heil'gen Eid,
Ick holl di, wat ick eben seggt.«
Na, uns' oll Slüter Meier steiht
Nu ut dat Bedd up: »Na kumm her!
Nu holl drei Finger mal tau Höcht,
Entfamte Spitzbauw, un denn swör!«
Un Dins', de swört, un Meier lett em
[335]
Nu wedder in sin Lock herin
Un ward em Nummer Säker setten.
Des Morgens ward Gerichtsdag sin,
Un Meier kümmt tau den Stadtrichter:
»Herr, Dins', de is nu wedder fast.«
»Ja«, seggt de, »es ist die ewige Geschichte:
Heut haben wir den saubern Gast,
Und morgen ist er aus den Toren!«
»Ne, Herr, ditmal hett hei mi't sworen
Mit einen körperlichen Eid,
Dat hei bi uns uthollen will.«
»Holl Hei sin Mul, un swig Hei still!
Hei is en Schapskopp, dat Hei't glöwen deiht.
De swört teihn Swür in einen Aten.
Ick hadd nich glöwt, dat Hei so dämlich wir.«
»Je, Herr, ick trug ok nich sin Swür,
Up de dauh'ck mi ok nich verlaten,
De holl'n em nich, wenn hei utkratzen will;
Ne, Herr, ick trug blot up de Küll.«
54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

54. Ümstän'n verännern de Sak

Vör ungefihr so'n twintig Sommern,
Dunn brus't en Stormwind dörch dat Land
Un ret in Mecklenborg un Pommern,
Wat fast nich stunn, ut Rand un Band.
De Eiken knickten un de Bäuken;
Doch was't, as ded Musch Püsterich
Vör allen sick dat wacklig Tüg
Von olle Schüns un Schapställ säuken.
De smet hei richtig üm, un wenn s'
Schön stüt't ok wir'n. Ok in Stridens'
Smet hei den ollen Schapstall dal,
Un all de armen Schap taumal,
[336]
De müßten d'rin begraben warden –
För Heidemann en groten Schaden!
Blot de oll Scheper hadd sick reddt.
Na, as dat Wedder sick hadd set't,
Seggt Heidemann tau sinen Scheper:
»Heww ick di dat nich ümmer seggt,
Wenn sick dat tau en Stormwind leggt,
Süllst du de Schap mi rute driwen,
Dat oll Gebüd', dat fei uns üm?«
»Je, Herr, ick dacht, dat würd nich slimm;
Ick dacht, t' oll Ding würd stahn woll bliwen.«
»Du büst doch sülwen rute lopen?«
»Je, Herr, ick dacht, dat schöt tauhopen.«
55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...

Min oll Fründ Rein .... was mal tau Ludwigslust
As Kannedat. – Nu hett hei just
In sinen braven, leiwen Lewen
Nich vel up schöne Kleidung gewen:
En grisen Rock, 'ne grise Büx,
En gris' Gesicht, doch't Hart noch jung,
Dat was sin Up- un Neddersprung,
Wenn hei sick mal eins smet in Wichs.
Doch wer em richtig kennt', de trock
De Mütz vör sinen grisen Rock
Un vör sin grises Angesicht;
Denn dat oll dämlich Sprüchwurt lüggt:
De Rock makt nümmer mihr den Mann,
As ick dörch em bewisen kann.
Na, einmal gung hei nah Kabellen,
Sick 's Abends dor wat tau vertellen
Un in en muntern lust'gen Swarm
En Seidel Bier dortau tau drinken,
[337]
Denn dunn ded'n mit den langen Arm
Em noch de ollen Kneipen winken.
Den Abend äwer was dat still,
Denn blot so'n Worm von Kannedat,
De't Seminor besäuken süll,
Dat is de ganze Wirtshusstat.
Den Kannedaten ward de Tid
Ok lang, un durt nich lang', so tüht
Hei sick nah Rein .... en neger ran
Un fängt mi em tau snacken an
Un redt em an, »min leiwe Fründ«,
Un fröggt up Plattdütsch em: »Wer sünd
Sei, Fründting, wenn ick fragen darw?«
Na, Rein .... en kettelt dit nu heil.
»Ick«, seggt hei, »bün bi Bäcker Breul
Gesell un driw dor min Gewarw.«
Na, de Kann'dat, de will sick maken,
Hett hei tauirst blot plattdütsch spraken,
So geht er nun ins Hochdeutsch über
Un nennt den Annern nu »mein Lieber«.
Un Rein ...., de antwurt't hochdütsch wedder.
Na, den Kann'daten wunnert dit,
Dat Rein .... dat kann, un hei treckt mit
Latinsche Brocken von dat Ledder,
Blot dat de Burß doch marken sall,
Dat sine Wissenschaftlichkeit
Hoch äwer't Bäckerhandwark steiht.
Doch wat geschüht? Dat wohrt nich lang',
Dunn bröckelt Rein .... Latinsch ok mang,
Un dat nich för de Langewil:
Redt von Horaz un von Virgil
Un von den oll'n Terenz nich minner,
As wir'n de drei sin Annerbäulkenkinner,
As hadd hei s' ümmer helpen müßt,
Wenn ein von ehr sin Lex nich wüßt.
De Kannedat, de kickt un hürt;
[338]
Denn orndlich gruglich för em wir't,
Dat so en Deigap wüßt Bescheid,
Wat in Horazen un Virgilen steiht.
»Merkwürdig«, seggt'e, »sehr! Mein Lieber,
Ich muß gestehn, ich wund're mich darüber,
Daß Sie ...«
»Min Tid«, seggt Rein ...., »is nu vörbi,
Wi känen späder wider reden,
Ick möt nu hen un Stuten kneden.«
Un nimmt sin Mütz un seggt: »Adjü!«
De Kannedat, de kümmt den annern Morg'n
Tau sin Kam'raden, de in't Seminor
Tau't Schaulholl'n dor sünd inpaukt word'n,
Un weit nu naug nich tau vertellen,
Wo dat hei gistern bi Kabellen
En ganz gewöhnlichen Deigapen
Taufällig in de Wirtsstuw drapen.
»Wenn ich's erzähl', Sie sagen: 's ist nich wahr!
Denn, denken Sie, der Mensch, der sprach Latein;
Die Bildung muß durch hies'ges Seminar
Gewaltig vorgeschritten sein.«
Un nu beschriwwt hei denn den Gast.
»Na«, lacht denn nu hell up de ein,
»Ick wedd dorup, dat was Fründ Rein ....«
»Ja«, lachen s' all, »Fründ Rein ...., de was't!«
Un as em dat verklort nu ward,
Dat hei taum besten hollen wir,
Dunn seggt de Kannedat: »Na, wart'!
Ob ich mich nicht mal revangier'?«
Den Nahmiddag teihn hümpelwis
De Ludwigsluster tau'n Kanal;
Dat is so'n speigelblankes Is,
Un allens flitscht dor up un dal.
Ok in den grisen Rock Fründ Rein ....,
[339]
De stakt dor rüm mit sine langen Bein
Un löppt dor Schritschauh, dat't so pufft,
Sin Hakennäs' hoch in de Luft.
Kum hett em de Kann'dat dor seihn,
Dunn rönnt hei piplings up em in.
»War'n Sie nicht gestern bei Kabell?
Und sind Sie nicht ein Bäckergesell?
Nun sag'n Sie mal, wer ich woll bin?«
»Je«, seggt uns' Rein ...., »wat süll'n Sei sin?
So'n Ihrenkannedat villicht?«
»Mein lieber Freund, das bin ich nicht,
Ich bin ein richt'ger Schneidergesell.«
»Dat dacht ick mi«, seggt uns' Fründ Rein ....
Un swenkt links af mit sine langen Bein,
»Dat heww'ck Sei gistern glik anseihn.«
56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

56. De Sokratische Method'

De Schaulrat Ix ut Ixenstein,
De süll de Schaulen mal nahseihn
Un kamm denn ok nah Ohserin
Tau den Schaulmeister Rosengräun.
Na, nu ward grot Examen sin.
De oll Schaulmeister hett in Nöten
Un sihr in Angst un Bangen seten!
Doch helpt't em nich, hei möt heran
Un wisen, wat hei lihren kann.
Dat deiht hei nu, un kolle Sweit
Deiht em von dat Gesicht 'raf lecken.
Denn wat hei sünst so prächtig weit,
Dat is hüt allens in de Hecken,
Un de verdammten Jungs, de weiten nix,
Un unse gaud Herr Schaulrat Ix,
De sitt so vörnehm un so still
In sinen Lehnstaul achteräwer leggt,
[340]
As wenn hei all'ns sick marken will,
Wat hir vör dummes Tüg ward seggt.
Doch gung dat beter, as hei dacht,
Denn de Herr Schaulrat hadd vergangen Nacht
Ganz prächtig rauht,
Ok gaud verdaut,
Sin Unnerliw was in de Reih,
Un frühstückt hadd hei hüt vör twei.
Hei seggt denn also blot: »Mein lieber Freund,
Sie unterrichten noch nach alter Mode,
Warum nicht nach Sokratischer Methode?«
»Ich weiß nich, woans diese seind«,
Seggt Rosengräun, »wenn Sie's mich weisen wollen,
Denn will ich gerne Schul nah hollen.«
»Nichts leichter ist als das.
Komm her, mein Sohn, und sag mal, was
Ist das wohl für ein kleines Flüßchen,
Das dicht hier fließt am Dorf vorbei?
Nun, nun! Besinne dich ein bißchen!
Du weißt es nicht? – Nur keine Scheu!
Nun sag mal, wenn man Böses hat getan,
Was muß man später dafür leiden?
Du, meine Tochter! Bu – Bu? Wer weiß es von euch beiden?«
»Denn tun wir Buße«, seggt Fik Thran.
»Ganz richtig! Und statt 'Buße' sagt ihr 'Busse',
Denn habt den Namen ihr vom Flusse. –
In welchen Fluß fällt nun die Busse?
Nun, Kinder, nun! Besinnt euch wieder!
Was fällt wohl all's vom Himmel nieder?
Nun?« – »Regen.« – »Weiter!« – »Snei.« – »Was weiter?« – »Dak.«
»Was weiter sonst?« – »Ick weit't«, seggt Hanne Knak.
»Nun denn, mein Söhnchen?« – »Hagel.« – »Recht!
Und wenn ihr nun statt 'Hagel' 'Havel' sprecht,
So habt ihr's ja heraus, ihr findet
Den Fluß, in den die Busse mündet.
[341]
Und nun die Havel! Sagt, wie ist ihr Lauf?
Und welcher Fluß nimmt wohl die Havel auf?
Nun? Nun? – Ihr werd't ihn sicher kennen.
Wer kann von euch den Fluß mir nennen? –
Nicht? – Nun, denn tret mal einer vor, ihr Lieben,
Damit ich auf den Weg ihm helfe.
Nun zähle mal!« – »Eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben.«
»Nun, weiter!« – »Achte, neune, zehne, elfe.«
»Halt an! Statt 'elfe' saget ihr nun 'Elbe';
Ihr seht, es ist beinah dasselbe. –
Nun aber ...« – »Herr«, seggt Rosengräun,
»Dies Stück hätt ich Sie schon afseihn,
Das könnt ich auch. Wenn Sie das wollen,
Denn müggt ick woll 'ne Prauw afhollen.«
»Jawohl, jawohl, mein lieber Freund,
Das würd' mich ganz besonders freun.«
»Na, denn man zu!« seggt Rosengräun,
»Da wir nun bei der Elbe seind,
So woll'n wir sehn, wo selbe bleibt.
In's erst geht sie nach Hamborg ran,
Wo sie sehr starke Schiffohrt treibt
Un wo man wieder sehen kann,
Wie weise Gott es ingerichtet hat,
Daß bei 'ner jeden großen Stadt
Ein großer Fluß fließt auch vorbei,
Damit die Schiffohrt möglich sei.
Nu sag' mich aber, Jochen Plasten,
Wo bleibt nu woll die Elbe nahsten,
Wo mündet sich die Elbe rein? –
Dat weißt du nich? – Na, Körling Heinz,
Komm du mal her, un zähl mal eins!»
»Eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben, acht, neun,
Zehn, elf, zwölf ...« – Halt!« seggt Rosengräun,
»Wo mündet nun die Elbe rein?
Fällt keinem denn der Name ein? –
[342]
Nun, 's ist doch so'ne leichte Sach'!
Denkt doch bei 'zwölfe' etwas nach!
'Zwölf' – 'zwölfe'! – Tut's euch überleggen! –
Seid ihr denn alle in den Däs'?
Da stehn sie nu, die Dämelkläs'!
Stats 'zwölfe' müßt ihr 'Nordsee' seggen.«
57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

57. Schön Dank!

In Drömsacht lewt vör Johr un Dag
En Kopmann Bäuk; was ok Ökonomus
Dor bi de Kirch, dat hei nah'n Rechten sach.
Doch nennt kein Deuwel em »Ökonomus«,
Kamm Bur un Börger bi em taum Besäuk,
Denn säden s': »Morg'n, Herr Komes Bäuk!«
Uns' Komes Bäuk bedrew ok Ackeri,
Un wil sin Hofrum knapp man wesen ded,
Führt hei sin Wagens för sin Dör
Up apen Mark un let s' dor stahn.
Dat wull'n sei eig'ntlich nich recht liden,
Doch in de ollen gauden Tiden
Hett nümms em dorüm grot wat dahn,
Denn wenn de Herr'n von'n Magistrat
Des Abends von den Keller kemen,
Denn gung'n sei 'ne ganz anner Strat,
Wo sei meindag nich Schaden nemen,
De Knipers kregen ehren Snaps
Un nemen't denn nich so genau
Un deden hübsch de Ogen tau,
Un lep en annern dummen Taps
Des Abends up den Distel rup,
Denn säd uns Komes Bäuk: »Dauh Hei de Ogen up!«
Nu is't in Drömsacht anners word'n:
Mit Fuhrwark un mit Wagens is dat dull,
[343]
De stahn nu unner streng Kuntrull,
Nu ward'n an jeden Sünndagsmorg'n
De Straten spunnt mit Stricken un mit Keden,
Dormit de Framen känen beden,
Dormit ehr jo bileiw nicks stürt;
Un wenn wer Frömds hendörch passiert,
De möt denn dörch dat Scheperhürn
Un dörch de Arm- und Bein-Strat führ'n.
't is beter, dat ein Arm un Bein riskiert,
As dat sin Jammern äwer'n slichten Damm
Un sihn Gestähn so'n säutes Gotteslamm
In sine frame Andacht stürt.
Na, as ick seggt, dunn süll dat ok nich sin,
Dat Nachts en Wagen för de Dören stünn;
Un, as ick seggt, was't mal gescheihn,
Bi Komes Bäuk würd dörch de Fingern seihn.
Na, einmal 's Winterabends lat
Geiht Unkel Rühl – wer hett em kennt?
Gelgeiter Rühl, dor ut de Achterstrat –,
Ward Unkel Rühl dor rümmer bistern
Un torkelt up den Mark herüm un rönnt
Up einen Distel los in'n Düstern
Vör Komes Bäuken sine Dör.
Hei wringt sick irst nu hen un her
Un riwwt un drückt un kned't de Mag',
Doch endlich geiht hei in den Laden
Un seggt: »Herr Komes Bäuk, ick bün
Sihr in Verlegenheit üm eine Sag',
So'n oll lütt Handsag' blot – up ein Minut;
Ick bring' Sei s' glicksten wedder rin.«
Hei kriggt de Sag' un geiht nu rut,
Un as't en beten her deiht sin,
Dunn kümmt hei rinne in de Dör
Un slept wat Sweres achter her.
»So, Herr, hir is de Sag ok wedder,
[344]
Un hir legg ick den Distel nedder,
Den kän S' as Kaffeeholt verbrennen:
Nu kann doch kein mihr mit sin Mag'
Up den verdammten Distel rönnen.
Adjüs! Schön Dank ok för de Sag'!«
58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht

In Dütschland gaw't mal eins 'ne snaksche Tid,
Binah so snurrig as wi hüt,
As sei mal up de Demagogen
As sünst up Vöß un Hasen jogen.
En jeder, de en Snurrbort drog
Un sick 'ne wide Büx antog,
En Ziegenhainer in de Hand
Un üm de Mütz en bunten Rand,
Un drog en beten länger Hor,
Dat was en Sand.
Un de en Posten hadd as Aktuor,
Durschriwer, Amtsprotokollist,
De glöw't, dat hei d'ran glöwen müßt,
Dat em dat Metz stünn an de Kehl,
Dat s' em vör allen up den Kiker hadden
Un dat hei up besonderen Befehl
Von de geheime Oberdemagogenkumpani
Ganz in de Still süll afmurkst warden,
Un höll sick vör en Kotzebue.
De Herrn, de wull'n ehr Hut sick wohren
Un grepen allens up mit langen Horen,
Mit Ziegenhainer un mit bunte Mützen,
Mit Snurrbort un mit wide Büxen,
Un hadd'n s' so'n armen Burßen fat't,
Denn würd hei glik von wegen »den Conat
Zum konstatierten Hochverrat«
In't irste beste Lock herinne spunnt,
[345]
Glikvel, ob fucht un ungesund.
Na, männigein, de kamm dor up den Hund,
Un männigein gung ok koppheister.
Tau Trippnitz ok de Herr Burmeister –
Des' nich, dat ded de anner wesen –
Hadd vel von Demagogen lesen
Un höll de Näs' hoch in de Luft
Un snüffelt Demagogen-Duft
Un seggt to sinen Kniper: »Kneifer,
Ihm fehlt der patriotsche Eifer.
In jeder kleinen Stadt hat man schon einen
Von den verdammten Demagogen,
Soviel ich weiß, ins Trockene gezogen,
Und wir in Trippnitz haben keinen!
Das darf nicht sein, es muß der Staat
Sehn, daß der hies'ge Magistrat,
So gut wie einer, einen hat,
Und darum, Kneifer, greif Er einen!«
De Kniper geiht un snüffelt ok,
Un nah 'ne Stunn kümmt hei taurügg.
»Herr«, seggt hei, »bi den Gastwirt Smok,
Dor sitzt so'n Demagenerich.«
»Hat er en Bart?« – »Ja, Herr, den hätt er,
Un as en wahr'n Brandstifter lett er.«
»Sein Haar?« – »Bis auf die Schultern run.«
»Ja, ja, ich hoff, das ist woll einer!
Wie war es mit dem Ziegenhainer?«
»Ja, Herr, ich glaub', sein Stock, der stunn
Woll in der Eck; er hätt da keinen.«
»Wie war die Hos' an seinen Beinen?
Hier, Kneifer, richtig aufgepaßt!
Denn an der Beinbekleidung können
Wir seine Art am sichersten erkennen.«
»Je, swarzen Samtmanschester was't
As Ratsherr Schulten seine Sünndagsjack,
[346]
Un weit as en Sößschäpelssack,
Un'n Metz hätt er all in der Hand.«
»Natürlich, ja! Das ist so'n zweiter Sand!
So ziehn sie aus von Land zu Land
Auf den Befehl von dem geheimen Orden,
Die Fürstendiener zu ermorden.
Auf, Kneifer, auf! Nun, Kneifer, greif Er
Mir schnell den Kerl! Nehm Er den Scherenschleifer
Und den Gesellen von dem Nagelschmidt
Sich als Sukkurs für alle Fälle mit,
Und bring' Er mir den Burschen ran!«
De Kniper geiht, un nah 'ne Virtelstun'n
Bringt hei den Kirl. Von baben bet nah unn'n
Kickt de Burmeister nu den Burßen an,
As so'n Burmeister kiken kann,
Un kümmt em gliksten hellsch verdwas.
»Sie sind«, seggt hei, »ein Demagog.
Heraus, mein Herr, mit Ihrem Paß!«
De Frömd, de antwurt't nich un tog
Den Paß herut un gaww em den'n.
De Herr Burmeister kickt herin.
»Hieraus sind Sie nicht zu erkenn'n,
Signalement tut gar nicht passen;
Ihr großer Bart steht nicht darin.«
»Den hab ich später wachsen lassen.«
»Nu kik den Kirl!« seggt Kniper Kneifer,
»Höllt Hei sin Mul nich, ward'ck Em rute lüchten.«
»Halt, Kneifer, zähm' Er seinen Eifer!
Rausschmeißen hört zu meinen Pflichten. –
Sie, Herr, Sie sind ein Demagog,
Sie sind«, un nam de Fust un slog
Eins up den Disch, »ein zweiter Sand!«
»Erlauben Sie, ein reisender Kommis
Und bin hier in der Stadt bekannt.«
»Nicht räsoniert! Herr, schweigen Sie!«
[347]
»Ick lat Sei süs«, seggt Kniper Kneifer,
»Wenn Sei noch mal dat Mul upriten,
Von'n Herrn Burmeister rute smiten.«
»Still, Kneifer! Geh Er raus und greif Er
Uns mal so'n Burschen von Barbierer.«
De Kniper bringt so'n Burßen ran.
»Komm Er mal her, mein lieber Mann,
Nehm Er den Menschen mal, un schmier Er
Mit Seif' ihn ein, und dann rasier Er
Mir mal ganz kahl den Volksverführer!«
De wehrt sick denn nu, wat hei kann,
Dat helpt em nicks,
De Kniper kriggt em bi de Büx,
De Schirensliper
Helpt den Kniper,
De olle Nagelsmidtsgesell,
De höllt em wiß up sine Stell,
Un swutsch! un swutsch!
Smitt em de Bengel von Barbutsch
Den Sepschum rinne in't Gesicht,
Un rutsch! un rutsch!
Herunne flüggt
Up eine ganz behenne Ort
De schöne Demagogenbort.
Kum is hei runn, dunn stört't herin
De Kopmann Lisch: »Herr Gott, ick bün
Doch woll hir all tau späd nich kamen?«
Un as hei't süht, sleiht hei de Hän'n tausamen.
»Herr«, seggt hei, »Herr, was machen Sie?
Was machen Sie in Himmels Namen?
Dies ist ein reisender Kommis
Aus Stralsund, Joseph Dünnbier heißt er,
Ein Mann, grad' wie ein Lamm so zahm,
Dem machen Sie hier solchen Blam!
Was machen Sie, Herr Bürgermeister?«
[348]
Un Joseph Dünnbier steiht nu dor,
Wäult mit de Hand in't lange Hor:
»Na, Rache«, seggt hei, »schwör ich dir!
Ich schwör's, ich, Joseph Dünnebier!«
Un geiht herute ut de Dör,
Un Kopmann Lisch geiht achter her,
Un achter den'n geiht de Barbier,
De Smidtgesell un denn de Schirensliper.
De Herr Burmeister kickt den Kniper,
De Kniper den Burmeister an.
»Herr, dit was woll kein Demagog.
Dat schint, dit was en Handelsmann.«
»Ja, Kneifer«, seggt sin Herr un tog
Vir Gröschen ut de Westentasch,
»Er war in diesem Fall zu rasch;
Nach diesem, Kneifer, sei Er schlau!«
»Kein Bom föllt up den irsten Hau«,
Seggt em de Kniper, »täuwen S' man,
Ick slep Sei bald en annern ran.«
»Nein, Kneifer, hört Er? Greif Er keinen,
Ich hab die Demagogen dick«,
Un giwwt em dat Virgröschenstück,
»Da, lieber Kneifer, pfeif Er einen!
Red Er im Publikum nicht d'rüber,
Wir haben sonst Verdruß, mein Lieber!«
Na, dat is gaud; de Tid vergeiht,
Bet Wihnacht vör de Dören steiht,
Dunn kümmt en Breiw mit de Stralsunder Post,
De an fiw Daler Vörschuß kost't,
Denn eine Schachtel is dorbi,
Un Breiw un Schachtel sünd nich fri.
De Herr Burmeister, de is ut,
Un Fru Burmeistern seggt tau sich:
»Das ist gewiß der neue Hut,
[349]
Den mein lieb Männing hat für mich
Zu Weihnacht in Stralsund bestellt,
Den löse ich natürlich ein.
Hier, lieber Freund, hier ist das Geld. –
Was wird das für ein Jubel sein!
Wie wird mein liebes Männing lachen!
Wie wird er auf die Augen reißen!
Denn ich will mir das Späßchen machen
Und das Geschenk, für mich bestimmt,
Heut abend ihm zum Julklapp schmeißen.«
Na, as de Herr Burmeister kümmt,
Dunn ward'n de Dannenböm anstickt,
De Julklapps warden rinne smeten
Un warden ein taum annern schickt
Un de Verpackung runne reten;
Un allens steiht un lacht un kickt,
Un allens is so wollgemaud.
Dunn kümmt de Schachtel mit den Haut:
»Dem Herren Bürgermeister Z.«
Un lachten s' irst, denn lachten s' nu irst recht,
Denn sine leiwe Fru, de hett
De annern von den Spaß all seggt.
De Herr Burmeister nimmt de Schachtel
Un is so lustig as 'ne Wachtel
Un böhrt s' tau Höchten: »Wie mich deucht,
Ist dies Geschenk ein wenig leicht;
Da ist am Ende gar nichts drin.
Wer sollt, ich ahn es nicht von weitem,
'ne Überraschung mir bereiten?«
Ja, raupen s' all, dor wir wat in!
De Herr Burmeister lös't den Band
Un makt noch Witze allerhand.
As allens üm em rümmer stunn
Un as hei böhrt den Deckel run,
Dunn würd hei wider nicks gewohr
[350]
As luter Hor un Hor un Hor,
Un sine leiwe Fru, de stünn
Dor liksterwelt as Botter an de Sünn,
De nige Haut was in de Wicken.
Doch Herr Burmeister freut sick sihr.
»Mein liebes Kind, dies dank ich dir,
Dies ist wohl eine von den neu'n Perücken,
Den Gummi-Elastiks, mein Kind,
Die mir so angepriesen sind? –
Nein, nein! Dies ist ja keine P'rücke!
Dies sind ja lauter kleine Stücke!«
Un langt herin un halt s' hervör:
Wohrhaftig, ja,'t sünd lute Bör
Von allerlei verflucht Kalüren;
Weck brun, weck swart, weck vossig wiren,
Un all von 'ne verschiedne Ort:
Dor was en richt'gen Judenbort,
En Knebelbort von so'n Majuren,
En Backenbort bet acht're Uhren,
En Leutnantsbort, as Dunen zort,
En Snurrwichs un en Wallenstein,
Ok Proppentrecker sünd tau seihn;
Un ok en Breiw, de liggt dorbi:
»Geehrter Herr!
Entschuldigen Sie,
Wenn ich mit dieser Zuschrift Sie beschwere.
Bei meinem letzten Aufenthalt
In Ihrer Stadt ward mir im Polizei-Verhöre
Der Bart geschoren mit Gewalt.
Da Sie an meinen Einspruch sich nicht kehrten
Und, was ich einwandt', schlugen in den Wind,
So schloß ich d'raus, daß Sie ein Freund von Bärten,
Vielleicht gar Sammler deren sind.
Im hies'gen heilgen Christ-Verein,
Gestiftet, kleine Kinder zu erfreu'n,
[351]
Kam auch die Red' auf Euer Wohlgeboren
Und wie Sie freundlichst mich geschoren
Und ob Sie wegen Ihrer Kindereien
Den Kindern etwa zuzuzählen seien.
Man gab dies zu und sagte, es gehörte
Sich so, daß ich dem lieben Kinde,
Das mir den Bart einst runter scherte,
Zum frohen Weihnachts-Angebinde,
Wenn ich mich revanchieren wollte,
Auch Bärte heut bescheren sollte.
Das tu ich denn hiemit
Und bitt,
Zugleich den Nagelschmidt,
Den braven Scherenschleifer,
Vor all'n jedoch den Kniper Kneifer
Zu grüßen, Wertester, von mir.
Stralsund – ergebenst Dünnebier.

Nachschrift:


Wenn Sie sich mal das Späßchen machen sollten
Und eine oder andre Art
Von diesen Bärten selber tragen wollten,
Zum Beispiel mal den Demagogenbart,
So nehmen Sie ein wenig Kleister ...«
»Verfluchte Kirl!« röppt de Burmeister
Un ritt den Breiw in dusend Stücken,
»Kümmst du mi hir mal wedder her!
Lettst du di hir mal wedder blicken!«
Un rönnt herute ut de Dör.
Dit Stückchen wir nu woll tau En'n,
Un kein hadd dorvon wat erfohren,
Wenn nich de Düwel sine Hän'n
Hadd allentwegen mang. – Nah ein'gen Johren
Kam nah uns' Stadt 'ne Kummischon,
Dat sei dor mal eins revidiert,
[352]
»Weil leider dorten öfter schon
Unregelmäßigkeiten sei'n passiert
Und Fehler in der Rechnung sei'n entdeckt« –
In Preußen segg'n s' dortau »Konfekt«.
Na, dese Kummischon, de fünn
In de Stadtreknung ok en Posten:
»Für eine Schachtel an Postvorschußkosten,
Wo die verdammten Bärte waren drin,
Fünf Taler.« – »Ih, wat süll dat sin?
Raupt Kniper Kneifern mal herin!«
De ward nu kräftig inquiriert,
Un dese Bösewicht, de wir't,
De het't vertellt; so 's't rute kamen.
Un unse Kummischon, de sleit
De Hän'n un Arm un Bein tausamen.
»Nu bidd ick jug in Gottes Namen,
Wat all' in so'n Stadtreknung steiht!«
59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

59. De Afgunst

De Fisch, de wull'n en König wählen.
Je, wer süll't sin?
Na, wer am fixsten swemmen künn,
De süll von nu an König spelen
Un in de Ostsee kummandieren.
Sei sünd denn nu ok alltausamen
Heranne treckt von nah un firn,
Ut Bäk un Strom un Landsee kamen
Tau de, de in de See all wir'n.
Dat Mal würd prickt entlang den Strand
Von Travemün'n bet Warnemün'n,
Un an de beiden En'n, dor stünn'n
De Wils un Dösch mit Fahnen in de Hand,
Denn de würd'n dor as Richters stahn,
Dat all'ns mit Rechten tau süll gahn.
[353]
De Fohrt geiht los, los geiht de Jagd.
Wo hett dat Volk sick afmaracht!
Dat jappt un snappt un swabt un spaddelt
Mit Keim un Mul, mit Start un Flott,
Un männigein hett, leiwer Gott!,
Sick richtig bet tau Dod afmaddelt.
So kamen s' gegen Dobberan,
Dunn is dat dörch ehr pustig Reih'n
Denn hen un her mit Fragen gahn.
»Wer is nu vör?« fröggt irst de ein.
»Wer is nu vör?« fröggt all's tausamen.
»De Hiring!« röppt't von Vören her,
»De Hiring hett de Spitz uns namen!
De Hiring! Hiring! De is vör!
Mit den'n kümmt hüt kein Deuwel mit.«
»De nakte Hiring!« seggt de Bütt
Un tog ehr leiwes Mul verquer,
»De nakte Hiring! De is vör!
Nu kik doch mal!«
Un tog ehr leiwes Mul vör Afgunst dal.
Dunn stödd de Bedklock tau Dobb'ran,
Dunn blew dat Mul ehr scheiw bestahn.
60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

60. En Rock möt dorbi äwrig sin

De oll Schipper Bradenal,
De führt för Kopmann Bolzendalen
Von Rostock oft nah Fehmern dal,
Üm Tüften, Speck un Botter dor tau halen
Un andere Vertehrungsmiddel.
De Oll, de drog en slichten Kittel,
Denn sin Verdeinst, de was man swack;
Un was sin Utkunft ok man spirlich,
Hei was doch ümmer tru un ihrlich,
Rein was sin Hand un rein sin Jack.
[354]
»Je«, seggt denn mal ein von sin Frün'n,
»Du deihst wohrhaftig wohre Sün'n
An di un an din Fru un Kinner.
Schriw doch en Rock dor mal mit rinner
Mang all de Botter un den Speck!
De Kopmann hett allein Gewinn,
Du arbeitst för en puren Dreck:
En Rock möt dorbi äwrig sin.«
Hei markt sick dit. – Dat negste Mal
Kümmt hei taum Kopmann Bolzendal
Un reikt em sine Reknung in.
De Kopmann kickt de Reknung nah.
Sei stimmt. »Ja«, seggt hei, »ja!
Sei's richtig. Äwer dese Posten? –
För'n nigen Rock, de sall twölf Daler kosten?
Wo kümmt de nige Rock hir rin?«
»Je«, seggt nu uns' oll Bradenal,
»Sei segg'n jo all', Herr Bolzendal,
En Rock möt dorbi äwrig sin.«
»Wat hir, wat dor!« seggt Bolzendal,
»So lüdt bi mi hir nich de Klock!«
Un strickt den Oll'n, der Deuwel hal!,
Dwas dörch den schönen, nigen Rock.
De Oll, de geiht. Sin Fründ, de trefft en
Des Abends in en Gastlokal.
»Gu'n Abend, Jochen Bradenal!
Na, wo güng't denn mit din Geschäften?«
»Je, dor kamm'ck in Verlegenheiten.
Denn von den Rock wull hei nicks weiten,
Den wull hei mi nich mit bereken,
Den hett hei glatt mi rute streken.«
»Wo? Di mag jo de Düwel plagen!
Hest du den düdlich rinne set't?«
»Ja, in de Reknung heww'ck en dragen
[355]
Un heww em up twölw Daler schät't.«
»Je, ja, je, ja! Kennst du nich Bolzendalen?
De Ort, de ward di schön bi 'Schätten',
De ward för di en Rock betahlen!
Ne, mang de Botter möß't du'n setten,
Du mößt em in de Botter steken,
So ein in't anner;
In'n Bogen mößt du em bereken.«
Un set't sick an den Ollen ranne
Un ward mit em mal düdlich spreken.
»Versteihst mi nu?« – »Ja, ick verstah.«
»Na, Bradenal, denn dauh dornah!«
De Oll, de geiht un führt denn wedder,
Vel kläuker makt, nah Fehmern nedder
Un kümmt taurügg un reikt sin Reknung in.
De Kopmann nimmt s' un lacht un fröggt,
Ob wedder ok en Rock d'rin stünn?
Dunn lacht oll Bradenal un seggt:
»Ja, Herr, de steiht dor wedder in,
Un'n Rock möt dorbi äwrig sin.
Doch ditmal kän'n Sei lang naug reken;
Ick heww em in de Botter steken.«
61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

61. De Hauptsak

Herr Moritz Gimpel kamm nah Stuer,
Dor was sin Blümchen in de Waterkur,
Un seggt tau Kahlen – dunn was Kahl
Dor Dokter bi de Waterpump
Un heilt Herrn Moritz sin Gemahl
Mit Venusgürtel, natten Strump,
Mit Regenbäder un mit Duschen,
Mit käuhlen Drunk von baben bet nah unn'n;
Ok müßt schön Blümchen männig Stun'n
[356]
In so'n verdammtes Sitzbad kuschen –,
Un seggt tau Kahl'n: »Herr Dokter«, seggt'e,
»In eine Notsach' bin ich hier,
In der ich wohl das Blümchen sprechen möchte:
Was noch ein Bruder is von ihr,
Der Mauses, der is tot.«
Je, seggt nu Kahl, wenn't hadd so grote Not,
Denn müßt dat sin, denn künn hei dat nich hinnern,
Hei süll de Äwerraschung äwerst minnern,
Hei süll ehr't nah un nah bibringen;
De ganze Kur künn süs mißlingen,
Denn Blümchen wir sid gistern morg'n
Tau sine Freud sihr elend word'n,
Un tau de Freud' von jedermann
Füng sei all an tau duften an.
»Das nenn'n wir 'Krisis', wir Doktoren,
Und was 'ne Krisis is, Herr Moritz Gimpel,
Das weiß in Stuer jeder Simpel.«
Na, Moritz Gimpel ward von Kahl
Herinner nödigt in den Saal,
Dor sitt sin Blümchen blaß un welk
Un stippt en Stuten in de Melk
Un fohrt tau Höcht: »Nu, Gimpelche, wos is?
Zu Haus' is wos pessiert gewiß.«
»Wos süll da gepessiert denn sain?
Pessieren? – Nu, pessieren tut's
Ja alle Tag', bald Schlimm's, bald Gut's.
Doch halt mol still! Da fällt mer ain,
Der Borsch, der Itzig Rosenstain,
Der hat gewoltsam Schläg' gekriegt.«
»Wo vor denn?« – »Nu, vor's Rathaus von's Gericht.«
»Das frag' ich ja nich, Gimpelleben!
Worüber hob'n sie ihm die viele
Grausame Prügel denn gegeben?«
»Worüber? – Über die Machile.«
[357]
»Ih, Gimpel, hör mich doch mal ahn!
Ich frage jo, wos hot er denn getan,
Daß sie so grausam schlugen ihn?«
»Getan? Getan? – Au waih! hat er geschrien.«
»Ih, Moritz, hör' doch nur, ich main ...«
»Ich hob genug. Loß sain! Loß sain!
Genung vor dich, daß er se hot!
Ich hob zum Schmusen kaine Zait,
Du bist nu prächtig vorbereit't,
Verschreck dir nich: der Mauses, der is tot.«
»Der Mauses tot?« Un sackt tauhopen
Un kreg't Beswimen von't Verfiren,
Un all', de üm ehr rümmer wiren,
De krigen't Rönnen un dat Lopen.
Doch Kahle bringt dat stracks in'n Gliken,
Hei lett ehr an koll Water rüken
Un hett sei ut de Ahnmacht weckt
Un treckt Herrn Moritz ut den Hümpel.
»Herr Gimpel sind ein wahrer Simpel!
Sie hab'n sie bis zum Tod erschreckt;
So was ist nicht für kranke Ohren,
Die ganze Kur ist jetzt verloren,
So etwas kennen wir Doktoren.«
»Au waih geschrie'n! Mein Geld! Die ganze Kur!
Doch warten Sie, Herr Dokter, nur!«
Un schüwwt de annern utenanner
Un geiht an sin schön Blümchen ranner.
»Wo haißt? Wos is? Wos fällt dir ain?
Wo kannst du so verschrecklich sain?
Du wirst die ganze Kur verderben!
Der Mauses is nicht tot.
Woßu soll denn der Mauses sterben?
Und wenn er stirbt, sind wir die Erben.«
Un geiht herut. »Ich hob nich Zait;
Ich muß zu Haus' zaruck noch heut.«
[358]
Sin Wagen steiht denn ok bereit,
Un as uns' leiw Herr Moritz Gimpel
Heruppe stiggt up sin Gerümpel,
Dunn stahn de Kurgäst vör de Dör,
Un't Lachen geiht nu hen un her.
Dunn kickt Herr Moritz von den Wagen
So höhnschen op de Gäst hendal
Un ward sick an de Taschen slagen
Mit sine langen, dreck'gen Knäbel.
»Geld is de Hauptsach' doch, Herr Kahl.
Un, meine Herrn, besuchen Se mich in Räbel!«
62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

62. Wo is dal Fü'r?

Wer in Demmin sünst hett verkihrt,
De kihrte dunn bi Böckel an;
Wer in »Stadt London« nu logiert,
Logiert bi Buck, so heit de Mann.
Dat is de Lop so in de Welt,
Un wenn't di just ok nich geföllt,
Dat helpt di nich, du möst mit ran:
Is hüt din Utseihn jung un smuck,
Büst morgen du en ollen Mann;
Wat »Küken« heit, dat ward 'ne Kluck;
Un ut en Böckel ward en Buck.
Un sünd wi nu ok olle Lüd',
So denk wi girn noch an de Tid,
Wo sei uns tellten tau de Jungen
Un wi as Häuken rümmer sprungen.
Un hellsch fidel un häglich was't,
As Böckel Wirt un Piter Gast;
So as de Gast was, was de Wirt.
Dunn würd mit Narenkappen lüdt,
De Esel bi den Start upschirrt;
Sin'n Nar'n hett jeder Zucker gewen
[359]
Un Düwels-Jux un -Ulk bedrewen;
Dunn würd in männig lustig Nacht
De Sorg' tau'r Husdör rute lacht.
Doch hett de Sak mal gruglich en'nt,
As Piter rep: »Kreuz Element!
Herr Böckel, rut! Ehr Hus, dat brennt.«
Doch de Geschicht will ick vertellen.
Eins seten lustige Gesellen
Bi Win in de »Stadt London« wedder.
Herr Böckel, de gung up un nedder
Un ded so recht vergnäuglich sin,
Sin Wirtshus was bet baben vull.
Dunn klingelt buten dat verdull,
Un Piter Krohn, de kümmt herin
Un makt denn glik en groten Larm.
»Kellnär, en Zimmer gleich! Un warm!
Was gibt's zu essen? Karte her! –
Kalbsbraten, Beefsteaks, Ribbespeer –
Mir Beefsteak, Eier drauf geschlagen!
Doch erst en Kognak für den Magen!«
»Je«, seggt nu Böckel »'s tut mir leid,
Die Zimmer sind besetzt für heut;
Ich habe leider kein Quartier.«
»Was? Hier kein Zimmer mehr für mir?«
»Herr Krohn, bedaur', ich kann nicht dienen,
Hab kein apartes mehr for Ihnen.
Indessen doch – en Ausweg weiß ich,
Auf Nummero dreihundertdreiunddreißig
Logiert aus Gladbach ein Herr Joseph Timm.«
Un flustert em nu tau mit lise Stimm:
»Taum irstenmal, is noch so'n Gräunen,
Wenn Sie mit dem sich könnten einen,
Dann ließ die Sach sich arrangieren,
Sie könnten dann bei dem logieren.«
Na, Piter Krohn, de söcht sick dissen
[360]
Un drinkt tausam mit Josep Timmen
'ne Buddel Spon von Josep Nissen
Un ward em för den Anslag stimmen.
»Je«, seggt hei denn, »mein lieber Timm,
Ein Umstand ist dabei nur schlimm:
Nachtwandeln, könn'n Sie dat verdragen?«
»Je, ich ...« – »Nein, Freundchen, still! Ich weiß,
Was Sie mir alles können sagen –
Nein, nein! So wahr ich Piter heiß,
Ich habe keinen noch geschlagen,
Keinen gewürgt, das G'nick ihm umgedreht
Und mich in der Fatalität
Nur höchst gemütlich stets betragen.
Und sollt es leider heut gescheh'n,
Daß Sie mich schlafend wandeln sehn,
So rufen Sie nur: 'Piter Krohn!',
So wie Sie rufen, wach ich schon.«
Na, Josep Timm seggt: »Schön!« un geiht tau Bedd,
Doch unse leiwe Piter hett
Sick noch 'ne lange Tid mit ein'n gewissen
Herrn von Laros' un von Lafitt',
Mit de hei girn tausamen sitt,
Vel Schön's vertellt von Josep Nissen.
Un as den Stoff hei gründlich hett verhandelt
Nimmt hei sin Licht, steiht up un wandelt
Mit sihr verquere Beinphilosophie
De Trepp herup nah sin Logis.
Still rauht dor Josep Timm, un Piter Krohn
Pöllt sick ut sin Kledasch' herut,
Dunn hürt hei buten so'n Ton,
So'n Larmen ward't un so'n Gelut!
Hei makt dat Finster up un kickt heraf,
Dunn rönnt vörbi in vullen Draf
En oll Nachtwächter un schriggt: »Fü'r!«
Un Piter fröggt, wo't Füer wir?
Ob in de Stadt, ob mang de Schünen?
[361]
»Ne«, röppt de Kirl, »das brennt bei Ihnen!«
Na, Piter nu, de prallt taurügg,
Grippt irst nah sinen Prauwenkasten –
»Ne, ne! De hett noch Tid! Den nich!
Ne, irst de Hos'! Ne, nich! De nahsten!
Irst Josep Timm, de künn verbrennen!«
Un ward an't Bedd heranner rönnen
Un kriggt em packt bi Hor un Fell
Un springt in'n Hemden vör em rüm.
»Heraus! Heraus! Herr Joseph Timm!
Es brennt bei uns, hier im Hotel!«
De springt ut Pitern sine Hän'n
Nu pil tau Höcht un hell tau En'n
Un denkt, uns' Piter wandelt Nacht,
Un röppt: »Herr Krohn, Herr Piter! Aufgewacht!
Sie sagten doch, Sie hätten keinen
Gewürgt und keinen umgebracht,
Warum denn mir? Herr Piter, mir?
Herr Jes! Nu rennt er aus der Tür!«
Un Josep Timm
Nu achter drin!
»Ei Gott, Herr Jes im Himmelsthron,
Herr Piter, Piter, Piter Krohn!«
Je, hett sick wat tau Pitern un tau Krohnen!
Uns' Piter rönnt in'n Hemden blank
Mit »Fü'r! Fü'r!« den Gang entlang
Un ward nich Bein un Lungen schonen.
Un ut de Timmern links un rechts
Im tweiten un im drüdden Stock
Stört't all'ns in Hos' un Unnerrock,
Wat männlichen un weiblichen Geschlechts.
Un't ward dor in den halben Düstern
So'n Rönnen, Lopen un Verbistern.
Herr Kreihenbom up Holtenhagen
Ward nah sin Döchter schri'n un fragen.
En Kopmann söcht sin leiwes Wiw.
[362]
De hett in Angst den Arm üm't Liw
Von einen jungen Leutnant slagen,
Halw dod bi dese Schreckenspost,
Un rauht an sine Heldenbost.
De beiden lütten Kreihenböhmings,
De heww'n sick richtig so'n por Strömings
Ut ehr Bekanntschaft rute gabelt
Un liggen bleik ehr in den Arm.
Madam Perdöhl hett in den Larm
En Judenjungen rute kabelt
Un liggt mit ehr twölw Stein Gewicht
Den armen Mauses fast taunicht,
Un bi ehr steiht ehr Nahwer Smidt
Un strakt un deiht un tröst't un gütt
Ehr sin Waschbecken in't Gesicht
Un döpt den Judenjungen mit,
Un Piter steiht in den Krawall
Un schriggt, as wenn hei hängen sall,
Noch ümmer: »Fü'r! Dat brennt! Dat brennt!«
Un Josep Timm hett bi dat End
Von't Hemd em packt un treckt un lacht:
»'s ist all' nicht wahr! 's ist all' nicht wahr!
Herr Piter träumt nur von Gefahr,
Herr Piter Krohn, der wandelt Nacht.«
Un de Verwirrung würd so grot
As bi den Babylonschen Torm,
Doch wir s' wohrschinlich gröter word'n,
Wir Krinolin dunn all in Mod'.
Na, endlich kümmt denn von't Parterr'
Von dat Hotel herup de Herr,
Herr Böckel, hellisch in Verdruß,
In puris naturalibus,
Dörch Hemd un Nachtmütz swack versteken.
»Wer?« ward hei sihr in Arger spreken,
»Wer hett sick dat hir unnerstahn,
Hir baben Füerlarm tau slahn?«
[363]
»Ich«, seggt uns' Piter, »Sie zu dienen!
Mir hat's der Wächter selbst gesagt.
Herr Böckel, Herr! Es brennt bei Ihnen!«
De Larm ward gröter nu dor buten,
Dor ward mit Sprütten rümmer jagt,
De Klocken gahn, de Wächters tuten.
»Ja, Füer is hir tau Demmin!
Herr Je, wo mag dat Füer sin?«
»Bei Ihnen!« röppt uns' Piter wedder.
Nu geiht dat denn Trepp up, Trepp nedder,
Nu ward in'n Hus' herümmer tüffelt,
Nah Brand un Damp un Rok rüm snüffelt
Von unn'n bet baben, vörn un hinnen,
Je, Fü'r is nahrends nich tau finnen!
Dunn föllt dat Herren Böckel in,
Den Wächter sülwst mal tau befragen.
Hei geiht herut, kümmt wedder rin.
»Herr Krohn, Sie mag der Deuwel plagen,
Uns solchen Schreck hier einzujagen!
Was kümmern Ihnen ungelegte Eier?
Beim Kaufmann Ihnen ist das Feuer.«
»Je, das«, seggt Piter nu, »das wußte
Ich nicht, er sagte ja 'bei Ihnen',
Womit er Ihnen meinen mußte;
Wie konnte ich das anders wissen?«
»Ach, still! Mein Herr, ich sah's, Sie schienen
Mir gestern allzusehr mit Joseph Nissen
Zu sein in süßer Harmonie.
Gehn Sie zu rechter Zeit zu Bette!
Studier'n Sie hübsch Orthographie!
Denn wenn der Wächter mich gemeinet hätte,
Denn hätt' er nicht gesagt: 'Es brennt bei Ihnen',
Er hätt' gesagt: 'Es brennt bei Sie.'«
63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

[364] 63. En lütt Verseihn

De Dokter Dörwald un de Dokter Brunn,
Von de ein jeder mal bi uns' Husoren stunn
Un olle Krigskamm'raden wiren,
De warden mal nah Jatsch rut führen.
Na, wenn s' sick beid ok sülwst nich Dokter nennten,
So würd doch Dokter tau ehr seggt.
De ein, de hadd en Ossen taum Patschenten,
De anner hadd den Ossenknecht.
Sei gahn nu beid nah ehre Kranken
Arm in den Arm den Hof entlanken;
De ein geiht unnen in den Stall,
De anner stäwelt up den Bähn.
Bi beiden is't en slimmen Fall.
Up beide Fläg' is grot Gestähn,
Un beid Patschenten sünd sihr slicht.
De Knecht, de hett'ne dägte Gicht,
De Oß, de hett 'ne dägte Pogg;
Taum Glücken äwer lewen s' noch.
De ein, de fäult den Puls den Kranken,
De anner grippt em in de Flanken,
De ein lett sin'n de Tung utrecken,
De anner ward den Start em trecken,
De ein ward up dat Water achten,
De anner Fastes irnst betrachten;
Un maken beid' sihr irnst un sihr vernimm
De üblichen bedenklichen Gesichter.
»Hm, hm! Das ist sehr schlimm, sehr schlimm!
Das ist 'ne übele Geschichte!«
Denn ok en Tierarzt ward bi jeden
Sihr slimmen Kasus hochdütsch reden.
Doch segg'n sei endlich alle beid',
Dat mit Geduld un Pünktlichkeit,
Vör allen dörch ehr Medizin
De Krankheit würd tau heilen sin.
[365]
»Ick ward 'ne lütte Buddel schicken«,
Seggt Dörwald baben,
»Dorvon gewt Ji den ollen Knaben
Tweistündlich einen Lepel in
Un lat't em jo rein rute licken!«
»Ick ward 'ne grote Buddel schicken,
Dat ward 'ne gaud' Pottsbuddel sin«,
Seggt unnen Brunn,
»De nemt un schüddelt s' düchtig, un
Denn up tweimal
Geit Ji s' em dal!«
Sei gahn denn nu, vernüchtern sick en beten,
Un as se drunken heww'n un eten,
Dunn stigen sei up ehren Wagen
Un führ'n nah Hus. – Nah twei, drei Dagen,
Dunn führ'n sei wedder rut nah Jatsch;
Taufällig is dor Ohrenklatsch.
Worüm süll'n sei nich rute führen,
Bi Austköst lett sick gaud kurieren.
Sei kamen an, doch bi dat Dur,
Dor stigen s' af. »Ne, irst de Kur!
Ne, irsten gahn wi nah uns' Kranken!
Man weit dat woll, bi so'n Geschicht,
Dor gahn tauwilen de Gedanken
Ein'n ganz gefährlich ut de Richt;
Dor künn Verwesselung gescheihn,
Un 'ne Verwesselung un en Verseihn
In desen bitterbösen Fall –
Na, Brunn!« – »Na, Dörwald! Denn wir't all.«
Herr Brunn, de geiht nah sinen Stall,
Herr Dörwald geiht nah sinen Bähn.
»Wo geiht di dat, min olle Sähn?«
Je, ja, je ja! Hei hürt kein Wurt,
Hei süht nu tau: sin Krank is furt!
Un as hei dal nu geiht nah unnen,
[366]
Dunn is ok unsen gauden Brunnen
Sin Oß verswunnen.
»Dat weit denn doch de Swerenot!
De beiden Patschienten dod!«
Sei gahn denn trurig nu tausamen,
Doch as sei nah den Hof rut kamen,
Steiht Dörwald ganz verdutzt un röppt:
»Wo? Dunner! Is dat nich Hans Voß,
De Ossenknecht, de dor rüm löppt?«
Un Brunn, de röppt: »Kik dor, min Oß!«
Un löppt up sinen Ossen in
Un fröggt den Ollen, de em ledden deiht,
Ob dat nu beter mit em steiht
Un ob hei wedder freten künn?
»Ja, Herr«, seggt de, »hei's ganz nu wedder gaud,
Hei frett un süppt un aderkau't,
Un wat vör allen is dat best,
Hei hett all gistern nüdlich mest,
Un ick heww hüt all mit em hakt.«
»Na, heww'n Ji dat denn ok so makt,
As ik dat letzt heww anordniert?«
»För tweimal, Herr, tau wenig wir't;
Ick göt em dat mit einmal run.«
»Hei mag den Deuwel!« röppt uns' Brunn.
De Oll, de treckt 'ne Buddel rut un seggt:
»Wat sall up tweimal denn so'n Bettel?«
Un Brunn, de nimmt s' un lest den Zettel:
»Für Johann Voß, den Ochsenknecht«,
Un steiht vör Wunnern stiw un stumm
Un denkt, de Oll, de will em foppen,
Un dreiht dat Glas, rückt an den Proppen:
»Wahrhaftig, ja! 's ist Colchicum!«
Un 'n beten afwarts von den Ossen
Steiht Dörwald dor mit Jehann Vossen.
»Wo, büst du all herut, min Sähn?
Ick was all rup nah dinen Bähn.
[367]
Büst du all wedder beter word'n?«
»Herr Dokter, ja! Sid gistern morg'n.
De Medizin veracht ick nich;
Twors wörgt sei mi ganz fürchterlich
Un slog bi mi ok hellsehen dör,
Un 'n hellsehen Grugel hadd'ck dorvör,
Doch heww ick s' richtig runne sluckt.«
»Hest du de Buddel ut all brukt?«
»Ne, Herr, ne, dat wir woll nich mäglich!
Ick nem min Deil ganz richtig däglich;
Doch as ick mi dat äwerslag',
Heww'ck woll noch naug up vierteihn Dag'.
Hüt heww ick denn mal äwerschaten,
Ich wull de Austköst nich verpassen«,
Un ward sick an de Taschen faten,
»Doch süll dat mit mi warden slimmer,
Ick drag sei ümmer mit mi rümmer.«
»Na, wis' doch mal!« – Hei treckt de Buddel rut;
Herr Je, wo sach de Dokter ut,
As hei dat Beist höll in de Hän'n!
Hei ward dat dreihn, hei ward dat wenn'n,
Hei schüddt de Buddel, schüddt den Kopp,
Hei makt tauletzt den Proppen up,
Hei rückt, hei lickt – wo spuckt hei ut!
»Pfui Deuwel!« seggt hei, »wat hett Brunn
För Düwelstüg tausamen brut!
Un dat, dat söpst du allens run?
Dat is jo Kalk un Theriak
Un Tobacksjauch un Salmiak.«
»Ja, Herr, dat heww ick all innamen,
Un't is mi jo ok gaud bekamen.«
Un Oß un Ossenknecht, de gahn.
Un unse beiden Dokters stahn
Un kiken sick enanner an,
Un Dörwald lacht un fängt nu an:
[368]
»Na, du haddst bald wat angestift't,
Du haddst mi minen Johann Vossen
Bald mit din olles Jux vergift't!«
»Ja«, lacht ok Brunn, »un du den Ossen.«
»Na, woll'n nicht weiter davon reden«,
Seggt Dörwald, »woll'n nich all un jeden
Die Sache auf die Nase binden,
Manch Dummkopf könnt ein Haar d'rin finden,
Was weiß der Laie von Natur?
Von ihrer Kraft
Und Eigenschaft?
Der heut'ge Fall lehrt wieder nur,
Daß jede Kur
Vergeblich ist, wenn die Natur
Nicht hilfreich ihre Hand uns reicht.
Weh jedem Arzt, der von der Spur
Der helfenden Natur abweicht!
Ihr Viehdoktoren habt es leicht:
Es steckt in einer Viehnatur
Zehntausendmal mehr von natürlicher Natur
Als in der Menschenkreatur.«
»Na«, lacht denn Brunn, »lat dat man wesen!
Ick heww dor ok mal wat von lesen.
In'n ganzen gew ick di ok recht –
Doch hett en Oß ok eine forsch Natur,
Sei langt nich an so'n Ossenknecht.«
64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

64. Hei is woll klauk up sine Bäuker,
Doch Jöching is en ganz Deil kläuker

De Schaulrat Ix ut Ixenstein
Würd mal tau Kramersdörp nahseihn,
Wo wid in Schriwen, Lesen, Baukstafieren,
In'n Katekism' de Gören wiren.
Hei fünn dat Ganze man sihr swack,
[369]
Vör allen was't lütt Jöching Tack,
De würd sick hellischen blamieren,
Wüßt nicks un kratzt herüm in't Hor.
Na, as tau En'n nu was de Krempel,
Stellt em de Schaulrat as Exempel
»Der schauderhaftsten Dummheit« dor.
De Schaulrat führt den Middag furt,
Un as hei rut kümmt ut den Urt,
Weit hei nich mit den Weg Bescheid.
Hei röppt sick also einen Jungen,
De dor sin Gössel häuden deiht.
De Jung' kümmt munter ranne sprungen,
Un de Herr Schaulrat fröggt: »Min Sähn,
Wo geiht de Weg nah Groten-Klähn?«
Dunn lacht em Jöching dwaslings an:
»Hei's süs doch so en klauken Mann,
Is Hei mit einmal dämlich word'n?
Hei was doch noch so klauk vermorg'n?
Un nu weit Hei nich mal Bescheid,
Wo't nah dat negste Dörp hengeiht?«
65. Jo nich quälen64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

65. Jo nich quälen

»Min leiwe Pröhl«, segg ick tau Wewer Pröhlen,
»Hir is de Hund, man mit em furt!
Un dat Sei em man jo nich fehlen,
Un dat sin Qual nich länger durt!«
»Je, Herr«, seggt Pröhl, »Sei möten mit;
Mi folgt hei willig nich allein,
Un wenn hei an den Strick so ritt,
Denn kann ick't ok nich gaud anseihn,
Denn ick bün ok man sihr weikmäudig.«
Na, ik gah mit. »Kumm, Wasser, kumm!«
Un min oll Wasser, stiw un stumm,
Half blind, de beiden Uhren bläudig,
[370]
Geiht tru un trurig an min Sid.
»So«, segg ik, »nu man fix heran!
Hir binn'n S' em sick man an de Wid
Fast, dat hei sick nich rögen kann!
Un denn vör'n Kopp, dat't fix vörbi.«
Oll Wewer Pröhl, de binnt em an
Un dreiht sick üm un seggt tau mi:
»Herr, sall'ck em up dat Bladd nich scheiten?«
»Ne«, segg ick, »ne! Wat sall dat heiten?
Grad vör den Kopp! – Denn's't glik gescheihn«,
Un ward mi von em afwarts dreihn
Un stah un lur nu up den Paff.
Oll Pröhl leggt an, set't wedder af
Un seggt tau mi: '»Herr, weiten S' wat?
Ick scheit em richtig up dat Bladd.«
»Ih, ne«, segg ick, »grad vör den Kopp!«
Hei nimmt sin Flint un böhrt s' herup,
Set't s' wedder af un röppt mi tau:
»Herr, wenn'ck oll Wassern scheiten sall,
Scheit ick – de Düwel hal! – up't Bladd.«
»Ne, ne!« segg ick, »wat sall denn dat?
Vör'n Kopp! Un nu man tau! Man ball!
Up't Bladd, dor kän'n Sei em verfehlen;
Wotau den armen Köter quälen?«
»Je, Herr«, seggt Pröhl, »dat is dat eben:
Vör'n Kopp künn't em so'n Drähnung gewen.«
66. De richtige Grund65. Jo nich quälen64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

66. De richtige Grund

Hett all sin'n Grund hir up de Welt,
Du möst dor man nah fragen.
Wer an en Pfiffkopp Fragen stellt,
De ward ok nich bedragen;
So'n Pfiffkopp weit för allens Rat,
Hett Grund un Ursak stets parat.
[371]
En hohe Herr was mal nah Johren wedder
In eine Stadt, wo hei studieren lihrt,
Un güng mit Herrn von Lüttmann up un nedder,
Up'n Hoppenmarkt tau Rostock wir't,
Dunn ward en oll Professer dor vöräwer gahn,
Bi den hei in de Lihr hadd stahn,
Un as de Oll nu deip sick bückt
Un treckt den Haut bet unnen dal,
Dunn süht hei, dat sin Kopp was kahl
Un blank, as hadd de Bull em lickt.
»Ei, Herr von Lüttmann, seh'n Sie mal!«
Seggt unse Herr, »als ich hier war,
Da hatt' er noch sein volles Haar,
Zwar grau, doch noch en vollen Schopf.
Woher hat der den kahlen Kopf?«
De Herr von Lüttmann steiht un steiht
Un sinnt, wo dit woll taugahn deiht,
Doch endlich platzt hei mit de Antwurt rute:
»Soll ich mich, Hoheit, unterfangen
Zu sagen, was ich fast vermute? –
Das Haar ist ihm wohl ausgegangen.«
67. Dat ward all' slichter in de Welt66. De richtige Grund65. Jo nich quälen64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

67. Dat ward all' slichter in de Welt

Oll Mutter Schultsch liggt up den Dod
Un wünscht in ehre letzte Not
Mit den Herrn Paster noch tau reden.
Sei hadd up't letzt sihr veles leden
Un hadd in ehren letzten Dagen
Vel Armaud un vel Elend dragen.
De Paster kümmt denn hen tau ehr
Un seggt, dat Starben wir woll swer,
Sei müßt sick up den Himmel trösten,
In'n Himmel wir dat doch am besten.
Hir up de Ird, gestünn hei in,
[372]
Künn't allentwegen beter sin,
Un't würd von Dag tau Dagen slimmer.
»Drum hoffet auf den Himmel nur,
Der Himmel nur gibt uns Gewinn.«
»Ja«, seggt de Ollsch, »dat säd ick ümmer,
Doch segg'n sei all' jo, Herr Pastur,
Dat sall dor ok nich mihr so sin.«
68. Up wat67. Dat ward all' slichter in de Welt66. De richtige Grund65. Jo nich quälen64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

68. Up wat?

»Fik«, seggt de Ollsch, »dat is vörbi.
Du lettst nahgrad de Treckeri!
Ick heww den ganzen Rummel satt,
Taum Frigen, Dirn, dor hürt ok wat,
Un du hest nicks, un hei hett nicks,
Ut de Geschicht dor ward kein Büx,
Du kannst noch gaud en annern krigen.
Hei is en wohren Snurrer jo!
Up wat denn wull'n ji jug woll frigen?«
»Up Pingsten, Mutting, dacht' wi so.«
69. Not- und Liebeswerke68. Up wat67. Dat ward all' slichter in de Welt66. De richtige Grund65. Jo nich quälen64. Hei is woll klauk up sine Bäuker63. En lütt Verseihn62. Wo is dal Fü'r61. De Hauptsak60. En Rock möt dorbi äwrig sin59. De Afgunst58. Wat all' in so'n Stadtreknung steiht57. Schön Dank!56. De Sokratische Method'55. 'ne Geschicht' von minen ollen Fründ Rein ...54. Ümstän'n verännern de Sak53. Wat einen Spitzbauwen hollen kann52. Dat Bannen51. De Fulheit50. En Schmuh49. Dat geiht woll nich48. 'ne gaude Utred47. De Drom46. Verachtung der Welt45. Grugliche Geschicht44. In'n Brand lopen43. Wat ut en Scheper warden kann42. En Prozeß will hei nich hewwen41. En snacksches Dird40. Wenn einer wat ward39. Respekt vör'n Großherzog sinen Rock38. Dat is'e!37. Du dröggst de Pann weg36. De schöne Spandillg35. De nige Paleto34. De richtige Reknung33. De gaude Will32. Ümkihrt31. 'ne schöne Gesellschaft30. Dat sünd up Stunn's sihr slichte Tiden29. De Reknung ahn Wirt28. De Kalwerbrad27. Dat kümmt mal anners26. Wat wull de Kirl25. Oh, Jöching Päsel, wat büst du för'n Esel!24. Wat sick de Kauhstall vertellt23. Dat Best22. Woran einer einen pommerschen Buren kennen kann21. Dat smeckt dor äwerst ok nah!20. Man nich verkopslagen19. Snider-Begnäugen18. Jo nich wedder seggen!17. Täuw, di will ick betahlen16. Wenn einer deiht15. En beten anners14. Wo dat woll taugeiht13. De beiden Baden12. De Klingenklöpper11. Wer is kläuker10. De Deckelweden9. De Korten8. De Korten7. En Mißverständnis6. Dat wir bald wat worr'n5. De Buren bi Regenweder4. De Börgers bi Regenweder3. Dat nige Whist2. En gaud Geschäft1. De swarten PockenGedichteReuter, FritzLäuschen un Rimels. Neue Folge

69. Not- und Liebeswerke

Herr Pastor Zahn tau Hogen-Zittel
Hett sin Bedkinner vor sick stahn
Un kümmt denn nu up dat Kapittel,
Wat Not- un Liebeswerke sünd.
»Nu sag mal«, seggt Herr Paster Zahn,
»Nun sag mir du mal, liebes Kind,
Was Not- und Liebeswerke sind!«
Un wend't sick an lütt Fiken Schachten,
Ut de ehr'n lütten roden Mund
Un ut de Ogen krall un rund
Noch Kinnerspill un Hägen lachten.
[373]
»Du weißt es«, seggt de Paster, »wie ich merke;
Was sind wohl Not- und Liebeswerke?
Du gibst gewiß mir d'rauf Bescheid.«
Un Fiken kickt den framen Mann
So recht vertrut unschüllig an.
»Wenn ein den annern frigen deiht.«