Ādyanātha: Anuttaraprakāśapañcāśikā
oṃ namo 'nuttaraprakāśaśaṅkarāya
akṛtrimāhamāmarśa
prakāśaikaghanaḥ śivaḥ
śaktyā vimarśavapuṣā
svātmano 'nanyarūpayā
//
śivādikṣitiparyantaṃ
viśvaṃ vapur udañcayan
pañcakṛtyamahānāṭya
rasikaḥ krīḍati prabhuḥ
//
pṛthagartham arthavattā
viśvaviśvaśarīrayoḥ
na viśvaviśvavapuṣor
bhinnatā kāpi tāttvikī
//
bhede sattāsphurattābhyāṃ
bhinnaṃ kiṃ tu jagad bhavet
sattāsphurattāsaṃbandhāt
sattā-bhānaṃ ca tan na cet
//
asataḥ kiṃ satas tābhyāṃ
saṃbandhaḥ so 'yam iṣyate
svarūpalābhasulabhaḥ
saṃbandho na hy avastunaḥ
//
na labdharūpasaṃbandhe
tābhyāṃ kiṃ cid upekṣyate
upekṣāyām avasthānaṃ
na syād etasya kiṃ cana
//
svabhāvataḥ sphurattā ca
sattā ca na vināśinī
vināśānabhupagame
jaḍatāpi nivartate
//
tato gatyantarābhāvāc
cid eva pariśiṣyate
sataś cidaikyaṃ prakṛtaṃ
kadā cin na nivartate
//
prakāśe 'nanyato bhāvaḥ
svātantryollāsakevalaḥ
parichinnātmikā śaktiḥ
śambhor viśvātiśāyinaḥ
//
yat prakāśātmakaṃ sarvaṃ
tamaḥkevalatāṃ gatam
yac ca kiṃ cij jagad etat
prakāśād atiricyate
//
vimṛśyasaraṇīṃ prāptam
ity eṣā tāttvikī matiḥ
avabhāsaikatānānāṃ
matir ekātra sākṣiṇī
//
kiṃ pramāṇāir varākais taiś
cidānuprāṇitātmabhiḥ
na hi vaikartanaṃ jyotir
dīpālokam apekṣate
//
śaktipātapavitre 'smin
dhītattve ca parīkṣyatām
ādarśavimalābhoge
na tu sarvaṃ prakāśate
//
itthaṃ cidātmakaṃ sarvaṃ
ṣaṭtriṃśadbhedatattvataḥ
ādau śuddhātmakaṃ tattvaṃ
pañcadhā-tamasaḥ param
//
śivaḥ śaktiś ca sādākhyam
īśo vidyeti bhidyate
akṣādiśāntavarṇātmā
niramāyi śivena tu
//
kalāvidyārāgakāla
niyatir bandha ucyate
māyāpūrvo vakārādi
kṣakārāntākṣarātmakaḥ
//
pumāñ śaktir mano buddhir
ahaṃkārādipañcakam
śrotrādipañcakaṃ tādi
ṭādi vāgādipañcakam
//
tanmātrapañcakaṃ cādi
kādi vyomādipañcakam
sisṛkṣoḥ prathamaspandaḥ
śivatattvaṃ vibhoḥ smṛtam
//
icchaiva sāparimlānā
śaktitattvam udañcayan
svecchayā-sūcitaṃ viśvam
ācchādyāhantayā sthitam
//
sa eva tattvaṃ sādākhyaṃ
sarvānugrahaṇodyatam
sa eveśvaratattvaṃ syāt
paśyan viśvam idantayā
//
idantāhantayor aikyam
iti vidyā nigadyate
svāṅgakalpeṣu bhāveṣu
māyātattvaṃ vibhedadhīḥ
//
māyāgṛhītasaṃkocaḥ
śivaḥ puṃtattvam ucyate
ayam eva hi saṃsārī
jīvo bhoktaiva dṛśyate
//
jñatvakartṛtvapūrṇatva
nityatvānyasya śaktayaḥ
tatsaṃkocāt saṃkucitaḥ
kalādyātmatayā mataḥ
//
māyātmakaṃ kalā nāma
kiṃcitkartṛtvakāraṇam
kālaḥ paricchedakaro
niyatiś cedam eva me
//
kartavyaṃ nānyad ity eṣā
vyavasthā yantraṇākṛitiḥ
prakṛtir guṇasāmyaṃ syād
ahaṃkārādijanmabhūḥ
//
ahaṃ mamedam ity etad
buddhihetur ahaṃkṛtiḥ
buddhir adhyavasāyasya
kāraṇaṃ niścayātmanaḥ
//
saṃkalpasya vikalpasya
bījaṃ mana udīryate
vacanādeś ca śabdāder
vāgādiśravaṇādikam
//
kāraṇaṃ śravaṇādīnāṃ
grāhyaṃ tanmātrapañcakam
ākāśādyavakāśādi
kāraṇaṃ bhūtapañcakam
//
parāparāśaktimaye
śuddhe vidyādipañcakam
tadanyad aparāśaktir
ity etat tattvam īritam
//
iyaṃ devī parā śaktiḥ
śuddhāśuddhādhvagarbhiṇī
pṛthivyādīni tattvāni
yadā-līnāni kāraṇe
//
tadā kāraṇamātrāṇi
bahir udvamate vibhuḥ
anuttarecche unmeṣe
ānandeśanam ūnatā(?)
//
kriyecchājñānaśaktīnāṃ
sattā ṣaṭ . . . . .*
iccheśanāntarārūḍhā
sphuṭāsphuṭajaganmayī
//
*COMM.: anuttaretyāditripadyeṣv arthāsaṃgatyā pāṭhāśuddhiḥ pratibhāti
catvāraḥ parato varṇāḥ
ṣaṇḍātmānaḥ pracoditāḥ
anuttarānandaśāktis
trikoṇād vṛttiyogataḥ
//
tathaivoneṣayogena
kriyāśakteḥ sphuṭaṃ vapuḥ
uktaṃ triśaktisaṃghaṭṭāt
triśūlaṃ dvaitaghasmaram
//
parasparavirodhe tu
kāryeṣu pravirohati
na kathaṃcid upādeyam
āsāṃ rūpam idaṃ bhavet
//
bindur vedyasya saṃskāro
vimarśaḥ sarga ity asau
kalāṣoḍaśakākārā
śaktir vijayate parā
//
tithayaḥ pratipatpūrvāḥ
pañcadaśeti māyayā
sūryācandramasau svāntaś
carantau sthitihetave
//
yathā-vimarśavapuṣaḥ
sargasyādyāḥ kalāḥ smṛtāḥ
dvidheyaṃ mātṛkā devī
bījayonyātmanā sthitā
//
nityapravṛttaśṛṅgāṭa
vapurviśvasya janmabhūḥ
hṛdayaṃ bījam etasyāṃ
sāraṃ yat tat paraṃ mahaḥ
//
vaṭabīje yathā vṛkṣas
tathātra nihitaṃ jagat
vicāryamāṇe naivedaṃ
kāraṇād atiricyate
//
mṛdādeḥ kalaśādīnāṃ
tattvaṃ nānyan nirūpaṇe
ity āhus tattvavādinyaḥ
śrutīnām antimā giraḥ
//
idaṃ sarvaṃ sad evāsīd
agre iti viniścayāt
sattāvācini bīje 'smin
bhāti māyā tv idaṃ jagat
//
viluptapratyayākāram
etat sa pariśiṣyate
tato jñānakriyāsāra
vidyeśvarasadāśivāḥ
//
śaktitriśūle līyante
caturdaśakalātmani
ūrdhvādhaḥ sṛṣṭivapuṣi
sarvaṃ līnam ataḥ [param]
//
itthaṃ parasyāṃ saṃvittau
sarvaṃ saṃkucitaṃ kramāt
athavā manasātīte
yatra kvāpi nirañjane
//
ṣaṭtriṃśattattvalaharī
kalahātītagocare
viśvātmani mahāmantre
svabhāve sā vilīyate
//
kṛtaś cainmathite dhāmni
dīpte kenāpi hetunā
sarvaṃ havir idaṃ juhvan
na dāridryeṇa pīḍyate
//
pañcapañcātmakaṃ viśvaṃ
pañcaspandavijṛmbhitam
saṃkocayatparāmarśāt
sāmānyaspandakevalam
//
ahami pralayaṃ kurvann
idamaḥ pratiyoginaḥ
parākramaparo bhuṅkte
svabhāvam aśivāpaham
//
iti ṣaḍadhikatriṃśadbhedaprasaktajagattanuḥ
prasarati mahāśaktyullekhavicitramahāpaṭī
jayati bahuśaḥ spandākārā parā cid anuttarā
vimṛśata janāḥ kiṃ no svabhāvavijṛmbhitam
//
iti śrīmadādyanāthaviracitā anuttaraprakāśapañcāśikā samāptā
seyaṃ kāśmīrabhūpāla
saṃśritena prakāśitā
satā mukundarāmeṇa
sanmude 'stu śive 'rpitā
//