P'älzische G'schichte'. In der Mundart erzählt von Franz von Kobell.     München, 1863. E. A. Fleischmann's Buchhandlung. August Rohsold.     Der Gräfin Charl. von Fugger-Glött, Hofdame Ihrer Majestät der Königin Maria von Bayern. Als freundliches Andenken gewidmet                                 von dem Verfasser.     Inhalt. 'S Photographiee'-Lische 'S Görges-Philippin' Die G'schicht vum Fritz Bohrer 'S schlof'nde Lottche' Die Käfer's Freund Grogmann Die Kosake' 'S Lische vun Erbach Drei Freier     'S Photographiee'-Lische. 1. Es war e' Weinhändler in Neustadt, der hot Kercher g'hese un' hot e' gar schöni Tochter g'hat, die hot Lische g'hese. Deß Lische war der bsunnere Stolz vun der Fraa Kercher, ihrer Mutter, die in se neig'schaut hot wie in en Spiegl, dann 's Lische war aach e' g'scheut' un' gut Mädche. Deßwegn hot se dann eme junge Mann, eme gewisse Herr Ring , erschrecklich g'falle un' weil er viel Geld g'hat hot so is er aach bal' mit seiner Passion un' seine Heuratsgedanke rausgeruckt un' hot gemeent, es könnt gar nit anders sei, als daß deß Mädche »ja« sage thät, aber deß Mädche hot »ne« g'sagt. Deß hot den Ring gewaltig verdrosse un' der alte Kercher hot sich aach e' bische d'rüber geärgert, un' hot'n zu beschwichtige g'sucht, 's Lische wär' noch zu jung, es thät sich vielleicht später mache un' was mer halt bei solche Fatalitäte vorbringt. An dem ganze Ring war aber sei Geld die Hauptsach, dann sunscht war's ke' bsunners äschtimirte Persönlichkeit un' dem alte Kercher hot aach nit viel an 'm g'falle als halt sei' Geld. Aber Geld regiert die Welt un' deswege hot der Kercher dem Heiratscandidat nit gradewech vor de Kopp stoße wolle. 4 So is dann der Ring doch als wieder in's Haus kumme un' hot sei' Couralie' gemacht schun deswege', weil er sich hot weiß mache wolle, 's Lische hätt' nor aus Zimperlichkeit sei' Offert refusirt un' e' rechter Ernscht wär' nit dabei gewest. 'M Lische war's aber werklich Ernscht, dann sie hot e' heemliche Liebschaft g'hat, die ke' Mensch hätt' d'erroth'n könne'. Deß war nämlich so. Es sin' sellemol die Album's for Photographiee' Mode worre' un' 's Lische hot so e' Album g'hat un' hot unner annere aach Porträts vun Dichter gsammelt, dann sinnige Mädcher, wie se eens war, halte' was uff die Poesie un' uff die Dichter. Un' so hot se dann vun Schiller un' Göthe a' allerhand Dichter-Notabilitäte' in ihrem Album g'hat. Jetz hot se emol beim e' 'rumresnde' Photographe' e' Porträt vun emme junge' Mann g'sehe, in deß sie sich förmlich verliebt hot. Der Photograph hot selber nit gewißt wer der Mann war, hot 'n halt emol gemacht wie annere. 'S Lische kaaft sich deß schöne Bild un' legt's in ihr Album zu de' Dichter und wie se ihr Vater emol drüber gfrocht hot, weil er aach all's neigeguckt, so sächt' se, freilich e bische' verlege', sie hätt' g'hört, es wär' 's Porträt vum Dichter Heyse . »Was deß for Sache sin', sächt der Alte, heutig's Tag's wachse die Dichter wie die Champignon's über Nacht, meiner Zeit hot mer en' Schiller g'hat un' en Göthe un' somit Punctum un' war aach genug, dann wer kann dann all' die Vers' lese' un' deß Zeug', deß se emm vormache.« »Der Heyse, lieber Vater, sächt 5 's Lische, hot gar hübsche italienische Novelle' g'schriebe.« »So? no' wege meiner, so schreib' aber aach de' Name drunner, wie bei de' annere, daß mer doch weeß wer's is.« Un' 's Lische schreibt in Gottesname' Heyse drunner un' hot sich dabei gedenkt, dem Heyse thät ke' Unrecht mit g'schehe', dann er könnt' wohl zufriede' sei', wann er so e' hübscher Mann wär'. Der Mutter aber habe' so Sache' g'falle un' sie hot gern bei Visite deß Album producirt un' es bische' mit dene gelehrte un' poetische Bekanntschafte renomirt. Mer kann sich wohl denke wie oft deß Lische ihr Album studirt hot wege' dem vermeentliche Heyse. Ach Gott, den Mann wann ich emol sehe' könnt', hot sie nocher gedenkt, was wär' ich glücklich. Wer's nor sei' könnt'? er hot so was Geniales in seiner Physiognomie, so was Nobels in seiner Haltung, wann's nor nit gar e' Prinz is. So hot se geschwärmt un' deß Heemliche un' Eigenthümliche vun ihrer Lieb' war aach ganz dazu gemacht. Natürlich sin' solche Verhältnisse for den Herr Ring sehr ungünschtig gewest un' sie hot ihr' Freed kaam verberge' könne wie der amol uff' e' paar Woche' in G'schäfte' noch Meenz abg'fahre is. – Juscht am selle Dag is e' Gascht a'kumme, e' fremder G'schäftsreisender, Namens Ziechler , un' hot'n der Herr Kercher zum Souper ei'gelade' un' der Fraa Kercher g'sacht, es wär' e' wichtige Person for sei' G'schäft un' mer soll e' feines Souper richte' un' die Dame solle' sich hübsch anziehe'. Deß is dann aach g'schehe' un' 6 's Lische hot zum Ueberfluß vier schöne silberne Leuchter aus'm Silberkaschte' g'holt un' rosefarbene Stearinkerze' druff g'steckt un' uff die Dafel g'stellt, un' in die Mitt 'e Bouquett vun Jasmin un' Levkoje. Die Mutter hot ihr blau Gros de Naples -Kleed angezoge' und 's Lische ihr appelgrü' Seide-Kleed, sie hot damit so lieblich ausg'sehe wie e' Ros' im Garte'. Der Herr Ziechler is dann zur bestimmte Stund' a'kumma un' vum Herr Kercher un' ihr gar höflich empfange' worre' un' e' bische später is deß Lische erschiene un' hot se der Vater vorg'stellt. Wie deß Mädche' dem Ziechler in die Aage' schaut, werd se uffemol ganz blaß un' werd ihr ganz thormlich, daß se sich kaam hot halte' könne', dann weeß Gott, der Mann is deß Original vun ihrer geliebte Photographie! Der Vater un' die Mutter habe' for lauter Aufmerksamkeit for ihren Gascht die Verlegenheit vun dem Mädche nit bemerkt un' aach die Aehnlichkeit mit dem gewisse Heyse is ihne' nit uffg'falle'. So hot mer sich dann g'setzt un' soupirt und war der Fremde recht artig, hot 's Lische alls mit Intresse un' Wohlg'falle' betracht' un' allerlei G'spräch' mit ihr a'gfangt, aach vum Dheater, vun Opere, Romane un' Gedichte un' was so Mädcher interessirt. 'S Lische hot schier schüchtern geantwort un' deß nit viel un' so hot die Mutter Kercher gemeent, sie muß' for sie 's Wort nehme' un' sächt: »Mei' lieber Herr Ziechler, ich soll's nit sage', aber mei' Lische' kennt alle Dichter, ich bin's aach zufriede' 7 un' meen' es steht eme Mädche gut, wann se Sinn for 's Poetische hot, du lieber Gott, die Prosa bleibt im Lebe' doch nit aus. Sehe' Se emol, sächt se un' nemmt vum e' Spiegeltischche deß photographische Album, was mei Lische schun e' ganzi Gallerie vun Poete' beinanner hot.« 'S Lische hot gemeent, sie muß in de' Boddem sinke', wie der Ziechler deß Buch uffmacht un' 'rumblättert. Do fangt er uffemol zu lache a' un' halt' sei Porträt nebe' sich, daß se's all' habe' sehe' könne un' sächt: »Ei der tausend, wie kumm' ich zu der Ehr' do herin als Dichter Heyse zu figurire'?« Wahrhaftig was e' Aehnlichkeit, sächt der Kercher un' 's Lische' is roth worre' und sächt verlege': »Als wann's Ihr Bruder wär'.« Ne, ne, nix Bruder, sächt der Ziechler, daß deß mei' Photographie is weß ich gewiß, ich hab' se in Strasborg mache' losse, aber der Künschtler werd sich gedenkt habe', 'n Herr Ziechler werd niemand for e' Album kaafe un' do hot er 'n Heyse d'raus gemacht.« Do habe sie dann all' gelacht, aber die Mutter hot artig bemerkt, daß so e' hübsch Bild jedermann g'falle' muß, gleichviel was for'n Name' des Original hot un' 's Lische hot mit'm Kopp dazu genickt un' dabei ihrn Freund mit e' paar Aage' angeguckt, deß der vum selle Moment a' in deß Mädche sterbns verliebt worre' is. Er is jetz alle Tag in's Haus kumme un' weil sei' schöni Liebesfeschtung schun erobert war, eh' er se nor g'sehe', so ist nix zu 8 capitulire gewest un' wie er, 's is kaam e' Woch 'rumgewest, im e' günschtige Aageblick zum Lische' g'sacht hot: »Hören Se liebes Lische, wolle' Se mich glücklich mache', wolle Se mich heurate', so ist'm 's Lische um de' Hals g'falle' un' war der Himml voll Geige'. Eh' er aber beim Vater förmlich um se a'halte' woll', hot er g'sacht, so möcht' er der Erlaubniß vun sein'm Principal versichert sei', die nit fehle' könnt' un' so woll er noch vorher uff e' paar Dag' nach Strasborg, er gäb' ihr aber sei' Wort, sie thät sei' lieb' Weibche werre, so oder so, dann er hätt' selber Vermöge' un' wäre' schun allerlei Anstalte' getroffe', daß er sich selbständig etablire' thät. So is er dann ach bal' abgereest, der Kercher hot aber deß Verhältniß vun denne zwee doch erfahre', dann 's Lische hot's der Mutter g'sacht un' die Mutter hot's mit gröschter Freed natürlich wiedder ihr'm Alte' g'sacht. 2. Der glückliche Herr Ziechler war dem Kercher juscht nit näher bekannt, die Vollmachte aber die er vun sein'm Haus mitgebracht hot un' die Empfehlungsbrief ware' vun der Art, daß gar nit zu zweifle war, er wär' e' Parthie fors Lische wie mer se nor wünsche' könnt'. War also die Kercher'sche Famill ganz glücklich un' zufriede'. 'S' is aber uff der Welt schun oft um die Schwernoth zu kriege', daß gar ke Glück ungetrübt sei' kann un' daß der Deubl in die schönschte Bira alls 9 'n wischte Worm steckt der dra' 'rum nagt. So e' Worm is der ei'gebildte widderwärtige Ring gewest, der in Meenz bal' erfahre' hot, wie 'm der gewisse Ziechler beim Lische de' Rang ablaase will. Deß zu hinnertreibe' hot er allerhand Plän' gemacht un' Luge ausstudirt, um dem alte Kercher 'n Floh in's Ohr zu setze' un' vun dem verwünschte Ziechler abspenstig zu mache'. Um jo ke' Zeit zu verliere' is er g'schwind wiedder noch Neustadt g'fahre un' hot ganz keck de' Kercher über die Angelegenheit zur Red' g'stellt. Ganz verwunnert sächt 'm der, 's wär' wohl was dra', aber die G'schicht' wär' nix weniger als abgemacht, er woll' sich erscht genauer um die Verhältnisse erkundige'. »Deß könne' Se gut sei' losse', sächt der Ring, dann den Ziechler kenn' ich vun Paris her, 's is e' Schwindler un' e' mauvais sujet , mir habe' alls minanner bei Fouchart im Palais royale 'gesse un do hot er mer oft sei' Avanture un' G'schichte verzählt, ich kann Ihne' nor sage', daß deß e' schrecklicher Mensch is.« »Aber um Gotteswille', sächt der Kercher, wie kummt der Mann als erschter G'schäftsführer in des Strasborger Haus Philipp un' Comp., deß kann jo doch ke' unsolider Mann sei'.« »Lieber Herr Kercher, Sie wisse' wie so Sache' geh'n, mer munklt allerhand vun frühere Gefälligkeite, die er dem Haus erwiese' un' die e' Geheimniß bleibe' solle', korz ich kann als Ihr alter Freund nor rathe', mache' Se Ihr Lische mit dem Mensche' nit unglücklich.« 10 »»Deß is jo erschrecklich, jammert der Kercher, ich kann's dem arme' Mädche gar nit sage', so dauert se mich.«« »Ei, sächt der boshafte Ring, Sie brauche' ihr gar nix zu sage', Sie schreibe korzewech dem Ziegler, daß er sei' Plän' uff's Lische uffgebe soll, dann Sie hätte schun längscht e' anneri Parthie for se gewählt und aus wichtige' Gründe' müßte se dabei bleibe'. Sie könne deß um so mehr, weil er Ihne' vun seine Absichte gar nix g'sacht hot, was an sich schun ziemlich verdächtig is. Wann er frech genug is noch n' Brief an 's Lische zu schreibe', so is es ke' Kunscht den uff die Seit zu bringe' un' kummt er nit, wie natürlich, un' kriecht se aach keen' Brief, so werd se bal' merke, wie se dra' is un' ich denk', s'git noch annere Männer die se tröschte könne'.« Do hot er sich mit gemeent. – Der Kercher hot ganz traurig g'sacht, er woll's überlege, die Dame' aber habe' den Ring artig empfange, dann b'sunners 's Lische hot sich gedenkt, er werd se mit seine' Visite' wohl nimmer lang genire'. Der Kercher hot nit gewißt was er thu' soll, un' hot heemlich seiner Fraa die G'schicht verzählt un' is die im A'fang zu todt verschrocke'. Wie aber die Weiber in so Fäll' oft stärker sin als die Männer un' de Kopp nit verliere', so hot sie sich bal' widder g'faßt. »Wer wees', wer wees', hot se g'sacht, ob deß nit e' Intrigue vun dem Ring is, ich trau dem Mensche' nit, un' mer muß nit Alles glaabe', was er sächt, also nor ke' Uebereilung, mer kann sich jo in Strosburg erkundige'.« 11 »Ja, mei' lieber Schatz, sächt er, des is nit so leicht als de meenscht, dann so e' Subject gebt sich öffentlich alls de' Schein vum e' polirte ordentliche Mann un' mit de Philipp's solle Constellatione' sei', daß mer nit druff baue kann, was die vun 'm sage'.« »Ich glaabs nit,« sächt widder die Fraa', »wär' aber werklich' was dra', so soll der zudringliche Ring mei' Lische doch nit krieche un' wees' ich e' anneri Parthie for se. Guck' emol die Photographie a', fahrt se fort, un' gebt 'm so e Porträt vum e' hübsche junge' Mann; denk' deß is unser Neveu, der Fritz, der jetz' in Neu-York etablirt is, un' denk, der gute Fritz schreibt mer drzu, er woll unser Lische heurate' un' ich soll for 'n werbe'. Er hätt' se vor 3 Johr' emol in Mannheim, wo er 'n Accord abzuschließen g'hat hot, im Dheater g'sehe' un' hätt' se seitdem nimmer vergesse könne'.« Der Kercher hot große Aage' gemacht un' sächt nochher e' bische beruhigt: »No', 's is alls gut for de Nothfall, einstweile' aber sag 'm Lische' nor, der Fritz hätt' sei' Photographie geschickt un' sunscht nix.« Die Fraa Kercher war ei'verstanne' un' legt deß Bild im Lische ihr Album. Deß war Mittags un' noch 'm Esse', wie se so beim Kaffe sitze' is mei' Ring schun widder drhergeloffe kumme'. Die alt' Kercher hot 'n e' bische ernschthaft empfange un' 's Lische hot sich was zu thu' gemacht un' is bal' aus'm Zimmer g'schliche'. Do sächt die Kercher, »Herr Ring, Sie habe mei'm Mann vun unserm neue' Gschäftsfreund m' Herr Ziegler, coriose Sache' verzählt, denke' Se doch e' bische' noch, ich meen' alls Sie müsse sich in der Person geerrt habe'.« »»Sie könne sich druff verlosse, mei' liebi Fraa Kercher, der Ring errt sich in so Sache nit, 's hot jo der Mensch mit mir selber schun G'schäfte mache wolle'.«« Do war e' Paus' un' weil der Kercher aach in Gedanke' in e' Eck geguckt hot, so war e' Spannung, die de Ring selber verlege' gemacht hot. So nehmt er dann deß Album deß uff 'm Disch gelege' is, un' wie er drinn blättert un' die Name' unner dene Porträt's sieht, so is 'm glei' ei'gfalle', daß gewiß aach eens vum Ziegler drbei wär' un' daß er drvun Gebrauch mache' könnt for sei Lügerei. »E' hübschi Sammlung,« sächt er, »Schiller, Göthe, Uhland, Geibel, ei lauter Dichter un' Heyse , is deß aach eener?« frogt er gleichgiltig. Do habe' die Kerchers g'stutzt un' die Fraa sächt nochher scheinbar ebe'so gleichgiltig, »'sis eener vun de' neuere, aber sehe se doch ob der Herr Ziechler getroffe is, er hot uns aach sei' Bildche' gschenkt, es muß drinn sei'.« Un' der Ring sucht, find aber keens mit dem Name un' so kummt er an deß vun dem Neveu aus Amerika, des eenzige, wo ke' Unnerschrift ghat hot. Er war also überzeugt, daß deß der Ziechler wär' un' fangt ganz keck a': »Guck emol, do is er jo der Patron, mer kennt 'n an dere Schramm uff der Stern.« O du verlogener Spitzbu, denkt die Kercher, die wohl gewißt hot, daß ihr Neveu die Schramm beim e' Räuberattaque in Amerika kriecht hot; sie sächt 13 aber: »Ja was is es dann mit der Schramm, wie is er dann do drzu kumme?« »Deß will ich Ihne sage',« sächt der Ring, »er verzählt drvun e' langi G'schicht, wie er in Paris e' Duell ghat hätt' mit eme Officier, deß is awer nit wohr, er hot die Schramm vum e' chercutier kriecht, der 'n bei seiner Fraa beim e' Rendevouz unglücklicherweis überrascht hat.« Jetz' ware' die zwee Kercher am Losplatze' for lauter Indignation, aber in dem Aageblick kloppts un' wer kummt rei, der Herr Ziechler. »Ah Herr Ziechler,« springt der alte Kercher uff, »schun widder zuruck, deß freut mich,« un' guckt nochher den Ring mit eme durchbohrende Blick a'; der aber, obwohl betroffe' un' verschrocke', fragt mit eme rechte Fuchsg'sicht, »hab' ich recht verstanne? aach e' Herr Ziechler? « »Ja wohl,« sächt der Kercher, »un' wie Se sehe nit Ihr Bekanntschaft. »Ne, ne, gewiß nit,« sächt der Ring, un' will noch was stottere', aber der Kercher unerbrecht 'n un' sächt, »damit se aber aach wisse' wer Ihr vermeentlichi Bekanntschaft is, mit der gewisse Schramm, so will ich Ihne sage', daß deß en Neveu vun mer is, der Kercher heest wie ich und weil ich an ihre alarmirende Luge' jetz' genug hab', so muß ich schun bitte, daß Se künftig mein Haus mit Ihre Visite' verschone', habe' Se mich verstanne'?« Un' roth wie e' giftiger Biphan nehmt der Ring sein' Hut un' is 'nausg'fahre' aus'm Zimmer wie e' Rakett'. Der Fraa Kercher is for Alteration schier übel worre', aber Alles hot sich g'schwind wiedder zum Gute gewendt, 14 wie der verwunnerte Ziechler sei' Papiere vorgelegt hot un' mer hot des glückselige Lische gerufe' un' is die Verlobung zu selbiger Stund gewest un' korz druff hot des herrliche Pärche' der Parrer ei'gsegnt. Der abscheuliche Ring aber, der gern alle Ziechler un' Photographe' in de' tiefschte Erdsboddem verschlage' hätt', is ganz vun Neustadt weggezoge' un' mer hot nix mehr vun 'm g'hört. Des is die G'schicht' vum Photographiee-Lische.     'S Görges-Philippin'. I. In Landau hot emol e' gewisser Görges gelebt, e' Cigarrekrämer, ich hab' 'n gut gekennt, is e' großer vierschrötiger Mann gewest mit eme finschtre' G'sicht, hot nit gern geredt (e' Selte'heit beim e' Pälzer), un' deswege' un' weil er was harts ghat hot in sein'm ganze Wese, so hot mer'n aach de' steenerne Görges g'heese. Der Görges hot e' wunnerschöni Tochter ghat, die Philippin' , e' schlank' Mädche' mit schwarze Aage wie Kohle un', was mer so sächt, is e' kleener Spitzbu' drin g'seße. War e' gut' Kind, du lieber Gott, hot sich viel plooche' müsse mit dem griesgramige' Alte', un' hot Alles b'sorge müsse in der Haushaltung un' noch Marchande de Mode-Sacha mache müsse for die Leut, um e' bische' was zu verdiene, dann obwohl der Görges früher e' wohlhabender Mann war, so is es doch gar knapp im Haus hergange un' hot mer g'sagt, er hätt mit 're Speculation viel Geld verlore. Weil die Philippin' so hübsch war un' aach manchmol im Lade' hot Cigarre hergebe derfe, so hot's natürlich nit an junge Leut g'fehlt, die ihr die Cour gemacht habe, wann der Alte juscht nit do war, un' 18 unner denne hot ihr b'sunner's e' gewisser Renard g'falle, e' luschtiger hübscher Jung, e' Moler, der noch nit lang in Landau war. Im A'fang is gelegeheitlich zwische denne zwee mit allerhand Artigkeite hin un' her geredt worre; is zufällig e' Grosche' uff de Boddem g'falle, un' hot'n sei' Hand un' ihr Händche zugleich uffhebe' wolle', so hot er statt dem Grosche deß Händche erwischt un' so fort. Mer hot sich aach zufällig begegnt, wann die Philippin' e' Haub' oder 'n Spitzekrage zu der Fraa Bino getrage hot, e' reichi Fraa, die hot vor der Stadt e' Landhaus ghat mi'm e schöne Garte. Do is dann emol so zufällig am Ei'gang vun der Allee der Herr Renard g'seße, un' hot gezeichnt. »Ei was, Herr Renard, gute Morge', schun widder fleißig?« sacht die Philippin', die zu der Bino 'n Gang ghat hot. Do hot der Herr Renard die Hand uff sei' Papier gelegt ganz verschämt: »Ei freilich, Mamsell Philippin', und war schun der Müh' werth, daß ich do was a'gfanga hab', sehn Se, weil jo Sie derzu kumme sin, geht Alles gut, wann so e' lieber Engl in der Näh' –« – »Mei gehn Se ewech, 's is Ihne' nit Ernscht, aber zeige Se doch e' bische, was Se mache, die klee' Kalmit , oder was is es dann?« – »Ach Gott, ich möcht' zeichne, was ich im Herze hab', aber, lieb Binche, 's geht nit!« un' do thut er die Hand vum Blatt wech un' was sicht die verwunnert Philippin? Ihr eige's Porträt, ausgezeichnet schö' gemacht, ganz wie se leibt un' lebt! »Ei 19 was e' Ehr,« sächt se, un' werd ganz roth un' verlege, un' mit eme b'sunnere: »Adieu, Adieu!« springt se fort. Vun dera Stund a' war se bis über de Ohre' verliebt in den Renard, wie er in sie, un hot sich des Ding poetisch weiter g'spunna mit Briefcher un' Blume', Alles hübsch heemlich, daß der Alte nix merke soll. Wann er aber aach nix gemerkt hot, so is bal' e' Gelegeheit kumma, wo er was merke hot müsse', un' wann er hunnertmol der steenerne Görges gewest is. Des war so. Es is e' großer Ball uff der Poscht arrangirt worre vun vermögliche junge Herrn in Landau un' do hot der Moler Renard mit noch eem sei' feierlichi Eiladung beim Görges natürlich for die Philippin' gemacht. Dererscht hot der Görges freilich gedankt, aber die Philippin' hot gebitt' un' 's träf' grad uff ihrn Gebortstag, un' die Herrn sin' im Staat kumme' mit schwarze Fräck' un' weiße Gilets, deß hot 'm Görges e' bische geschmeichelt, un' so hot er endlich doch nochgebe. Gekoscht hot's nit viel, dann die Philippin' war g'schickt und hot sich ihren Ballstaat mit etliche Elle Mousselin un' er Paar farbige Bänder prächtig 'zammagericht (vun de' Crinoline hot mer selbichsmol glücklicherweis noch nix gewißt). Am selle Abe'd is e' groß' Gethu gewest in der Stadt, geputzte Mädcher un' geputzte Mama's un' schwarze Fräck hot mer gsehe' überall zu Fuß un' zu Wage, die Poscht war mit tausend Kerze' beleucht' bis unners Dach un' die 20 Dienschtmädcher un' die Gassebube habe' sich am Thor rumgedruckt mit Schwätze' un' Bable', un sin die Leut ausgericht' worre, wann se 'neigange sin un' gekichert un' gelacht über die oder den , wie's halt so geht. Is dann der Görges aach a'kumma un die schön Philippin'; natürlich war der Herr Renard glei' bei der Hand un hot ihr e' prächtigs Bouquet überreicht, 's Mädche hot gestrahlt vor Freed. Freundinne sin aach glei' entgegekumma, un' die Tänzer um se 'rumgschwärmt wie die Biene um e' Blum'. Uff emol hot's g'heese': »Gucke Se, gucke Se, die Fraa Bino mit ihrer Kathrin'! – Sapperment, was e' Staat! Die sin 'was werth minanner, guck emol die golde' Kett' un' die Bracelets un was die Alt' for'n Spitzekrage hot, un deß schwere seidene Kleed vun der Kathrin'. Aber G'schmack hot se nit, dann e' geeli Farb' wähle zu ihr'm grüne G'sicht, un was e' Frisur, die hunnert Locke un Löckcher, wie e' Puddl!« Do sächt e' Bekannter zu de Mädcher, die so g'schwätzt habe': »Losse' Se des gut sei' mit denne hunnert Locke, jedi Lock' stellt e' Röklche mit Dukate vor, un des is aach was werth.« Un' is aach wohr gewest, dann die Bino war enorm reich un is alls noch reicher worre, dann 's Knickre hot se verstanne. Die Kathrin' aber hot ke' Mensch gemöcht, dann 's war e' gar hochmüthig' Ding, un weil se emol in Paris war, hätt' se gern g'hatt, daß mer se for e Pariserin halte soll, un hot, wann's nor sei' hot könne, französch geplappert. 21 Jetz' is die Musik a'gange, un hot der Herr Renard mit der Philippin' getanzt. Alles is durchenanner gewerblt vor lauter Tanzwuth, un' do hot's natürlich manchn Stumper gebe un is manches zarte Füßche' getrete worre. Der alte Görges is im e' Eck vum Saal gesesse', un hot sein Hut vor sich uff 'm Boddem steh' ghat, un hot so zugeguckt, un wie die Philippin' emol bei 'm vorbeitanzt, fahrt e' anner Paar an se a', daß se schier vor de Vater hi'gekorchlt wär un fliegt ihr ihr Bouquet aus der Hand un mitte' in dem sein'n Hut 'nei. Er hot des Bouquet glei' widder 'raus un hot's der Philippin' widder gebe, die sich geärgert hot über das 'rumstoße, aber mer hot doch dazu lache' müsse. Druff is der Alte aus'm Saal fort un in's Billardzimmer, e' Cigarr zu raache un en Schoppe zu trinke. Do hot er e' Drepp nunner gemüßt und wie er de Hut uffsetze will, fallt e' Röllche Papier aus dem Hut. Was Deubl is deß for e' Papierche? un hebt's uff, un wickelt's ausenanner, un leest unner der Dreppelamp, un was leest er? »O Philippine, Der ich diene, Wie ich dich liebe, Du weißt es nicht, Hier zwischen den Rosen, Die schwesterlich kosen, Soll's künden dir dieß kleine Gedicht.   Renard.« »So so, sunscht nix! Hab' ich mer's doch gedenkt, mit dem Moler, da is es nit richtich. Die Gränk noch emol, deß wär' des Wahre! Hinne nix un vorne 22 nix, Windbeutlerei un' Versmacherei, recht hübsch! daß Dich der Deubl hol'.« – Un' 's hot nit viel g'fehlt', hätt' er Spektakel gemacht, und dem Renard die Meenung g'sacht, hot sich aber doch b'sunne wege' de böse Mäuler, die's genug gebe hot in Landau, un' dene e' Skandal juscht recht gewest wär'. Er hot also 's Beschte getha', was e' vernünftiger Mann in so ere Situation thu' kann, d. h. er hot 'n Schoppe Wei' getrunke, un noch een un widder een, un so fort, bis der Ball e' End ghat hot. Drheem aber is es über die arm' Philippin' losgange' ferchterlich un käm' der Renard noch emol in's Haus, so thät er'n todtschieße, er hätt' schun e' Pischtol d'rzu un 's war halt erschrecklich, wie der Mann wüthich gewest is un getobt hot. Der Philippin' is schier 's Herz d'rüber gebroche. – II. Nebe' dem bitterböse' Papa hot uff dem Ball nor e' eenzichi Person was gemerkt vun dem Verhältniß zwische' dem Renard un' der Philippin', un' des war die alt' Bino. Die hot sich schun länger de' Plan gemacht, daß der Renard ihr Kathrin heurate soll, un' hot gemeent, weil se stee'reich wär', so hätt' des gar kenn A'stand. Der Kathrin' aber hot der junge Mann schun deswege g'falle, weil er ganz hübsch französch geredt un aach emol verzählt hot, daß sei' Vater e' Gut in der Champagne hätt'. Die alt' Bino hot also 23 mit dem nämlichen Verdruß wie der Görges dem Aagegeblinsel un dere Courmacherei vum Renard gege' die Philippin' zugeguckt, un hot e' Gesicht gemacht wie die Katz, wann's dunnert, un Bosheite ausstudirt. Un wie der artige Herr Renard aach emol die Kathrin' engagirt hot, so sächt se ganz familiär zu 'm: »Lieber Renard, kumme Se doch morge, mit uns zu Mittag zu esse, do wolle mer über de' Ball schwätze; Sie habe' gewiß allerhand piquante Bemerkunge' gemacht, un deß interessirt mich, also gel'e Se, Sie kumme?« – »Mit Vergnüge,« sächt der Renard un' tanzt mit der Kathrin; die hätt' gern e' bische pretentiös un zimberlich getha', weil er mit der Philippin' vor ihr getanzt hot, der Renard hot aber getha', als thät er's nit merke. Also am annere Dag Diner bei der Fraa Bino. Die Kathrin' natürlich rausgeputzt prächtig, mit lebendige Camelie in de Hoor, wo e' eenzichi Blum' zwee Gulde gekoscht hot; die alt Bino hot's wenigstens so g'sacht. War noch e' Bruder vun der Fraa Bino in der G'sellschaft, e' alter Hagestolz, der sei' Geld verputzt ghat un' vun der Schwester gezehrt hot, natürlich war er alls ihrer Meenung, wann se was g'sagt hot. Jetz' is dann gar bal' 's G'schpräch uff den Ball kumma, un frocht die Bino: »No, sage' Se, wer war dann Ballkönigin?« – »Deß is schwer zu sage', Madame Bino, aber bekannt is, daß die Fräule' Kathrin' alls am 24 brillantschte a'gezoge is, und e' herrlichi Tänzerin –« Mit eme gnädige: » Merci bien « verneigt sich die Kathrin'. »Der Herr Renard,« sächt die Bino, »is e' artiger Herr, deß wisse mer, aber ich möcht' wisse, wer sunscht noch uff dem Ball noch sein'm Guschto gewest is? Meene sie nit,« sächt se, »'s Frank's Marieche odder die Guschtl vun Germersheim odder 's Görges Philippin'?« »Ei ja gewiß, sin' drei hübsche Mädcher, un b'sunners die Philippin', find ich, hot was Pikantes, 's is e' poetisch' Mädche, mer sicht ihrs nit a', e' kleeni Schwärmerin und die gut' Stund' selber. Un deß muß mer aach sage, gewachse is se wunnerschö'.« – »Jetz' deß find ich nit,« sächt die Bino, »dann kerzegerad sei, is ke' Kunscht, wann mer so mager is.« – »Erlaube Se,« sächt der Renard, »sie is gar nit so mager, sie kummt mer vor wie e' jungi Ros', do sin die Blätter freilich noch nit breet un dick ausenannergewicklt und sie hot so was Zarts in ihrem Wese, mer könnt sagen was Aetherisches –« Sächt er, der Bino, mit Lache: »Des Aetherische müßt se vun der aromatische Brüh' habe, mit der se de Tubak präparire, sunscht wüßt ich nit, wo's herkumme sollt!« – »Ei was e' gut bon mot vun dem Onkel,« platzt die Kathrin' 'raus, aber der Renard werft ihne 'n wüthige Blick zu un die alte Bino fangt e' anner Gespräch an. – Noch 'm Essen aber nehmt sie den Renard in e' Fenschter un sächt ganz heemlich: »Höre Se, mit 25 dere Philippin' is es nit so wie Sie meene, 's is e' gemeen's Mädche, e' leichtsinnig Ding. Ich kann Ihne nor sage, daß se mit unserm Gärtner, 's is freilich e' hübscher Borsch, Dechtlmechtl hot un so mit annere aach.« – »Madame Bino,« fahrt der Renard uff, »deß is Verleumdung, die Philippin' is e' ordentlich Mädche, wie's eens git.« »No, no, no,« sächt die Bino, »nor nit glei' obe 'naus! Kumme Se morge Abe'ds, so gegen acht Uhr, do hab ich se b'stellt wege' was ze nähe, un do derf ich nor dem Gärtner sage, er soll mer um die Zeit e' Bouquet schneide un' do werd er glei' bei der Hand sei', wann er se durch die Allee geh' sicht. Hot ihr schun öfters uffgepaßt un hot ihr e' Sträußche vun meine Blume gebe, ja wohl, un Sie könne's vum Garte'häusche mit anschaue, was des for e' ordentlich Mädche is.« – Der Renard is ganz ausenanner kumme, versprecht, sich einzestelle, und geht wie verzweifelt fort. Kaam war er fort, ruft die Alt' den Gärtner un' sächt 'm, er soll uff morge' die Philippin' Görges b'stelle' zu ihr bis Abeds um 8 Uhr un' soll im Garte' achtgebe wann se kummt un' soll ihr dann e' Sträusche gebe' un' vertraulich thu' mit ihr, als wann se sei' Schatz wär', 's gäb' e' Späßche' un' wann er sei' Sach' gut macht, so will se 'm 'n Dukat schenke'. Der Gärtner hot gelacht un' sächt, er will's schun b'sorge'. Die G'schicht is 'm g'schpaßich vorkumme, dann daß die Bino emol e' Douceur vom e Dukat 26 offrire' könnt', deß hätt' ke' Mensch geglaabt; no' der Dukat wär' schun recht gewest, aber wie die Philippin' vielleicht deß Ding nehmt, deß hot 'm Skrupel gemacht. Er soll mit ihr thu', als wann se sei' Schätzche' wär'! Deß is glei' g'sacht, denkt er, aber uff emol fallt 'm ei', ei! was soll ich do viel rischquire', ich b'stell' lieber glei' mein Schatz, statt der Philippin', do hab' ich gar ke' G'schichte' un' bei der Nacht sin alle Küh' schwarz, um 8 Uhr is es schun dämmrich un' mei' Liesche hot die nämlich' Figur, wie die Philippin', die alt' Bino hat ihr'n Spaß un' ich den meinige' un' den Dukat' habe' mer obedrei'! Vor's Weitere werd sich schun e' Lug' finne', wann's nothwendig is. Dictum, factum. Am selle Abe'd geht der Renard ganz betrübt noch dem Garte'haus, wo er all' sei' schöne Träum' vun der Philippin' zu Grund geh' sehe' soll. Die Fraa Bino, die e Weil im Garte' 'rumgewatschelt war, kummt aach. Er red't vun Unmöglichkeit, sie vun Werklichkeit u. s. f. 'S is e schwüler Summerobed gewest un' e Wetter am Himm'l. – »Guck! jetzt kummt se, die Philippin', sie tragt mei' Haub', – Aha! hot de' Gärtner schun g'sehe, sich! wie se steh' bleibt, ruft se 'm nit zu?! Ja freilich, ich hab' mer's glei' gedenkt, sehen Se, wie er springt mit sein'm Bouquet!« – Un' der Gärtner springt richtich zum Mädche', sie plaudre' ganz still mitenanner, er dreht se sanft beim Arm 'erum un' sie geh'n die Allee widder langsam zuruck; »die Gränk, er faßt se 27 gar vertraulich um die Mitt', ich glaab gar, er gebt ihr e' Küßche'!« In dem Aageblick, wo die Bino sich werklich über die Frechheit vun dem Borsch verwunnert hot, fahrt der Renard wie e' wüthiger Löw aus 'm Gartehaus un sterzt uff die Allee zu un' an den Gärtner, reißt 'n uff die Seit, das er schier umgekorchlt wär' un fahrt deß erschrockene Mädche a': »So muß ich Dich treffe, Du falsche Philippin'!« – »Um Gottes Wille, was is dann,« kreischt jetzt e' fremdi Stimm', »ich heeß' jo nit Philippin', heeß' Lische , wann Se's wisse wolle, Sie werre mich doch nit umbringe!« Un' der Gärtner hot sich aach widder erholt un' fangt a' zu räsonire un' zu drohe mit der Polizei, un' 'm Renard is gewest, als thät' mer'm kalt' Wasser in's G'sicht schütte. Do streckt er noch die Fauscht gege 's Gartehaus, un' ruft was vun »infamer Comödie« un' macht sich drvun. Die alt Bino hot im A'fang in ihr'm Nescht triumphirt, bis se die Red vum Lische g'hört hot un' dem Renard sein bös' Abschiedswort, do is ihr schwarz worre vor de Aage; mit zornverstickter Stimm ruft sie den Gärtner, heeßt 'n 'n boshaftige Schlingl un' Betrüger, un' statt 'm Dukat jagt se 'n aus'm Dienscht un' soll sich nimmer vor ihr blicke losse. D'raus is derweil 's Dunnerwetter aach losgebroche un' is e' ferchterlichi Nacht gewest im Haus un' außer'm Haus. 28 III. De annere Tag, was thut mei' Gärtner? Er geht schnurg'rad zum Görges un' verzählt 'm die ganz' G'schicht un' wie er die Mamsell Philippin' nit hätt 'neibringe wolle, un' deßwege' sein Schatz hätt' kumme losse, un' verzählt un' lügt aach, wie's juscht z'ammagepaßt hot. »Wart',« hot er sich gedenkt, »me' liebi Bino, Du alter Drach, Du sollscht mer mein' verlorne Dukat' un' mein' Abschied theuer büße'.« Un' richtig, wann er mit ere brennende Lunt' in e' Pulverfaß getuppt hätt', so hätt' er kenn' so Spektak'l a'richte könne, als er's bei dem griesgramige' Görges getha' hot. Der hot getobt als wann er die Bino glei' fresse wollt, loßt sich Alles nochemol genau berichte, un' im gröschte' Zorn hot er sich uff de Weg gemacht un' hi' zu der Bino. Die hot 'n zum Glück kumme sehe un' hot sich glei' gedenkt, daß deß nix Gut's bedeut', dann er is sunschst nie in's Haus kumme, un' so hot se ihr'm Mädche g'sagt, sie soll dem Görges sage, die Herrschaft wär' verreest nach Neustadt, sie wüßt' nit, wann se wiedder zuruck käme. Wie deß die Magd ausgericht' hot, sächt der Görges: »Schun gut, ich werr' se schun finne, un' wann se am End der Welt wär«, un' is die Magd schier an 'm verschrocke, dann er hot dem kleene Azorl, dem Leibhündche vun der Bino, der 'n e' bische a'geknorrt hot, mit sein'm spanische Rohr eens 'nuffgebe, daß der weit ewech 29 gefloge is un' jämmerlich g'heult hot. – Was deß e' Mensch is? Die alt Bino hot, wie er fort war, die Händ' über'm Kopp z'ammagschlage, wie se den Azorl g'sehe hot. Der Görges is aber korzwech uff die Eise'bahn un' noch Neustadt g'fahre, um dort sei' Opfer zu suche'. Die Philippin' hot wohl gemerkt, daß der Gärtner e' Nachricht gebracht habe' muß, die de Vater gewaltig bös gemacht, sie hot aber nit glei' dahinner kumme könne was es war, un' hot in eener Angscht uff die Rückkunft vum Vater gewart'. Weil er aber nit zum Esse kumme is, hot se sich gedenkt, er is vielleicht nach Speier in G'schäfte, dann er is öfter so rumg'fahre ohne was zu sage. Jetz' gege' Abe'd sicht se den Gärtner wiedder am Haus vorbeigeh', un' ruft 'm zu, er soll ihr' Rosestöck a'schaue, un' führt 'n unner dem Vorwand in ihr Zimmer un' frogt halt, was dann g'schehe wär. Der Gärtner hot ihr Alles verzählt un' die arm Philippin' hot gezittert vor Angscht un' Jammer. 'S Beschte war noch, daß se aus dere Erzählung deutlich g'sehe hot, daß der Renard brav is, un' daß er die Bosheit vun der Bino durchschaut hot. Un' wie der Gärtner fort war, hot se mit Thräne 'n Brief an de Renard g'schriebe un' dem ihr Leed geklagt. Wie se so mitte d'rin war, kummt die Magd aus'm Lade un' sächt', 's wär' e' Herr da, der e' aller Freund vum Herr Görges wär un' der die Dochter gern sehe wollt un' warte bis der Vater käm'. »Ach Gott, un' in 30 dem Aageblick –« aber 's hilft nix, der Herr steigt schun die Trepp 'ruff un' kummt in die Stub, als wann er im eigene Haus wär. »Hab ich die Ehr', die Mamsell Philippin' –?« »Fell mich Ihne', der Vater werd' bal' –« un' sie halt' verlege 's Schnuptuch vor's Gesicht. »Ei, ei, Mädche, was is es dann, was flennscht De dann, Kind? Derfscht mer's schun sage, bin jo e' alter Freund vun Dein'm Vater, heeß Fuchs, hot er nit manchmol vun mer geredt, he?!« »Ja wohl, Herr Fuchs«, sächt die Philippin' un' wischt sich die Thräne aus ihre schöne Aage. »No, was is dann g'schehe? Is Jemand krank in der Famill' oder gar Eens g'storbe?« »Ach nee, Herr Fuchs –« »Is im Geschäft e' Unglück passirt, wolle's nit hoffe?« »Ach nee, Herr Fuchs –« »Is der Schatz untreu worre, he Mädche, dann habe thuscht De een, des seh' ich d'r a'?« »Ach nee, Herr Fuchs –« »Ja die Kränk, was is dann nocher zu flenne un' de Kopp zu hänge?« Do horcht die Philippin' un' sächt: »Der Vater kummt, ich will 'm glei' sage, daß Sie do sin«, un' so springt se aus'm Zimmer. Glei' d'ruff kummt der Görges erei' un' wie er den Fuchs sicht, breit' er dir Arm ausenanner: »Ja was seh' ich! bischt's dann 31 werklich, mei guter alter Fuchs!« un' sie embrassire sich ufs's herzlichste. »Ei die Kränk«, sächt der Gascht, indem er de Görges so betracht', »Du hoscht Dich jo alt gemacht, Kerlche, weiße Hoor un' deß nimmer viel; wie ich Dich 's letschtemol g'sehe hab', warscht De jo e' pechschwarzer Lockekopp.« »O mei' lieber Fuchs, 's hot sei' Ursach, daß ich weiß worre bin; mei unglücklich' G'schäft mit denne Bilder nach Amerika, der verfluchte Moler, der mich drzu verleet un' so niederträchtich bschumlt hot, ich hab Dir's emol g'schriebe, un' noch allerhand, deß kann em schun weiß mache«. »Ja, ja, ich weeß, deß is lang her, aber hoscht Dich jo wiedder rangirt un' hoscht e' herrlich Kind, die d'r gewiß gut die Haushaltung führt. Un' jetz', Alterle, will ich Dir noch was sage, jetz' bin ich wiedder do un' nit mit eme leere Geldbeutl, verschtehscht De, un' kann Der helfe, wann Dich wo der Schuh druckt. Die Kränk, wie bin ich 'rumg'fahre in der Welt, hab' allerhand probirt un' is aach oft krumm gange', hab mer aber doch deßwege ke' graue Hoor wachse losse. Alls luschtig d'ruff! hab ich mer gedenkt, un 'weeschte, was mei Glück gemacht hot?« – »»Lieber Fuchs, wann mer so 'n Humor hot wie Du, is mer schun deßwege glücklich.«« »Ja, hör emol, die Leut' wolle Geld, un' am beschte Humor hot mer doch nix zu nage un' zu beisse. Sich! e' Fäßche Wei' leer zu mache, deß versteht der 32 Humor prächtich, wann er aber nor e' Bouteill' fülle soll, so loßt's 'n sitze. Ne, Freundche, un' doch hängt mei Glück mit'm Humor zamma, dann wer's versteht un' kann den verkaafa, der kost schun was.« »Ja, wie meenscht De deß?« »Ei ganz ee'fach, ich hab' oft gemerkt, daß erschrecklich phlegmatische lahme Kamrade beim Champagner luschtig werre un 'n Humor entwickle, daß mer staunt; do hob ich mer gedenkt: Mach' G'schäfte in Champagner, do machscht De Geschäfte in Wei' un' in Humor, un' alle zwee sin beliebt in der ganze Welt. Un' so hab' ich's gemacht un' hab' jetz' e' prächtig' Gut bei Epernay un' Moslchampagner mach' ich aach, dann luschtig macht der ee' wie der anner. Aber sag', Dei Döchterche hab' ich vorhin gar traurig getroffe', was hot se dann, ich kann so was nit sehe?« »Ja, wos hot se, deß is e' Elend, do is e' junger Moler, der hot ihr de Kopp verruckt, un' seit mich dersell' Schwindler so a'gführt hot, will ich vun kemm' Moler nix mehr wisse.« »Wie heeßt er dann, der Jung'?« »Ei, Renard, 's is e' hübscher Mensch, is noch nit lang hier, thut wohl als wann er was hätt', aber wer weeß es, ich will nix mit'm zu thu habe.« »Die Kränk, Renard sächscht De? Charles Renard, is er nit vun Coblenz kumma?« »Ganz richtig.« 33 Do fangt jetz' der Fuchs zu lache a' daß 'm der Bauch wak'lt: »Ne, deß is göttlich, mei' lieber Görges, deß is e' Capitalspaß, denk' der nor, du alter Brummler, der Charles Renard is mei' Sohn, heeßt Fuchs , wie ich, aber e' Dant' vun 'm, die 'm viel Geld gebe hot zu seiner Molerei, die hot die Bedingung gemacht, daß er sich Renard nenne soll, dann als französcher Moler wär's viel leichter bei der Arischtokratie Ei'gang zu finne, un' sie wollt's nit habe, daß er in der bourgeoisie stecke bleibe soll. No, Gott hab' se selig (die Gans, hätt' ich bal' g'sagt), sie is jetz g'storbe un' mei' Karl soll wiedder Fuchs heeße wie ich, un' dei' Tochter soll die Fraa Fuchs werre! Görges, do muscht De mich mache losse, der Jung ist brav, ich steh' d'rfor, loß'n nor glei' hole, wo wohnt er dann? ich bin jo erscht a'kumma.« »Ja, dei' Sohn? is es wohr?« stottert der Görges, »wär's möglich?« »Nit blos möglich, 's is werklich, jetz mach' nor ke' G'schichte.« »Ja du lieber Himml,« ruft der Görges ganz exaltirt, »do geb' ich jo gern mein Sege d'rzu,« un' er schickt glei' um de Renard, un' holt die Philippin' un' sächt ihr Alles, un' is e' Jubel gewest im ganzen Haus, daß deß ke' Fedder gar nit b'schreibe kann. Der junge Renard is mit Herzensangscht d'rhergeloffe', wie er aber sein alte Papa g'sehe hot, is'm g'schwind e' Licht uffganga, un' um's korz ze sage' un' ke' langi Brüh' 34 zu mache, 's is noch am selle Abe'd die Verlobung gfeiert worre un' in etliche Woche d'ruff die Hochzeit. Die alt Bino is aber, wie die G'schicht bekannt worre is, mit ihrer grüne Kathrin werklich nach Neustadt g'fahre, un' hot des dumme Landau gar nimmer sehe' wolle, un' die Kathrin is noch grüner worre, obwohl se die Alt getröscht' hot, die Parthie wär doch nix gewest, dann Madame Renard hätt' se nit heeße könne, deß hätt' der Alte nit gelitte, un' Madame Fuchs zu heeße, do hätt' se sich doch bedanke' müsse'.     Die G'schicht' vum Fritz Bohrer. 1. An der Bergstraß' nit weit vun Weinheim, habe' e' Bruder un' e' Schweschter e' hüb'schi geräumige Villa ghat mit eme große Garte' un' habe do ganz friedlich minanner gelebt. Bohrer war der Familie'name. Er der Bohrer war e' unverheurat'er Mann in de' fufzig un' e' leidenschaftlicher Jäger un' Fischer, un' hot nebe'her de' Garte' bsorgt, sie war a'fange' verzig, un' mer hot ihr a'gsehe, daß se emol hübsch gewest sei' muß. Sie war Wittwe vum e' gewisse Rahm un' hot 'n Bu' g'hat vun 12 Johr. Es sin' gar brave Leut' gewest un' habe viel Geld g'hat un' obwohl se wenig mit der Umgebung in Berührung kumme' sin, so hot's nit an Ei'ladunge' g'fehlt vun do un' dort, daß der Bohrer heurate' un' sie aach widder 'n Mann nemme' soll. Er hot aber alls gege' so e' Projekt geredt, wann's sei' Schweschter betroffe' hot, und sie ebe'so, wann mit ihm was in Aussicht war, for sich aber hot doch kenn's die Idee vun ere Heurat so geradewech verredde' möge'. Vun Verwandte war Niemand do als der Sohn vum e' verstorbene Bruder un' dem sei' Mutter, die 38 in Münche' gelebt habe'. Weil do wenig Vermöge war, hot der Bohrer sein'm Neveu e' Unnerstützung gebe' un' hot 'n studire' losse'. Der Jung hot aber alls mehr gebraucht, dann die Zeit is g'schwind 'rumgange' un' er is uff die Universität kumme' eh' mer dra' gedenkt hot. Des is e' Weil so fortgange', bis der Borsch, e' luschticher un' e' bische leichtsinniger Kamerad, a'gfange hot, allerhand Streech zu mache' un' nix mehr zu studire'. Statt über de' Pandekte' zu hocke', dann er hätt' Jurischt werre solle', hot er viel lieber in de' Kneipe' gelege' un' gaudeamus igitur gsunge' oder er ist taglang uff der Jagd 'rumgeloffe' oder hot sich uff'm Turnplatz 'rumgetummlt, hot Vers gemacht un' getha' als müßtn 'm die gebratne Vöchl in's Maul fliege'. Do hot dann der alte Bohrer im e' ungünschtige Moment endlich geschriebe', er thät 'm nix mehr gebe' un' er soll nor selber sehe' wie er fortkummt. Deß war dem junge Fritz , so hot er g'heese, freilich nit a'genehm, aber deß ewige Studire' war 'm noch unangenehmer un' e Liebschaft mit ere Tänzerinn hot 'n erscht ganz ausenanner gebracht, un' weil er selber for sei' Lebe' gern getanzt hot, so hot er bschlosse' e' Tänzer zu werre'. Sei Mutter is glücklicherweis um selli Zeit g'storbe', sunscht hätt' se viel Verdruß erlebt, un' so war der Fritz jetz' vollständig sich selber überlosse'. Sei' Geliebti, Namens Marie Keller , war gar e' hübsches un' aach e' ordentliches Mädche', ihr Tanze' un' 'rumhuppe' war aber nit weit her, sie hot nor im 39 Corps tanze' derfe' un' is deßwege' recht froh gewest, wie se so e' Theaterprincipal noch Mann'em engagirt un' Aussichte gemacht hot, daß se in kleene Pantomime' die Colombin mache' derf. Ihr Fritz aber hot g'sagt, er verloßt se nit un' is richtig mit noch Mann'em un' hot sich dort als Ballet-Eleve g'stellt un' weil er gut gewachse' un' voll Tanzeifer war, is er aach a'genumme' worre'. Deß Ding hot im A'fang ganz luschtig ausgsehe', dann bei denne' Tanzprobe' hot's allerhand Späß' gebe'; 's Tanze' selber is aber doch nit so leicht gewest als der gute Fritz gemeent hot; gleichviel, er war jo mit sein'm Schatz beisamme' un' was nit is kann noch werre', hot er sich gedenkt. No', der Wille war gut aber 's Geld is alls weniger worre', dann vun dem viele Tanze' un' Springe' hot der Jung oft 'n schreckliche Dorscht kriecht un' mit Wasser hot er sich de' Mage' doch aach nit verderbe' wolle'. Widderwärtig war dabei der Balletmeeschter, e' alter Pedant, Namens Leroy , dann wann der Fritz gemeent hot er mach' sei' Pas noch so schö', un' thät dem schönschte griechische Apoll in Attitude' nix nachgebe, so war's dem alte Leroy doch alls nit gut genug. Deß merschte vun de Ballets sin' Pantomime' gewest, un wann der Fritz in de Exercierstunde' uff die Bemerkunge vun dem Leroy e' bische naseweis geantwort hot, was nit selte' g'schehe is, so hot 'n der bei so Pantomime nit emol als Chorischt mittanz'n losse', sondern er hot alls een' vun de' Bediente', Baure' oder Polizeidiener mache' 40 müsse', die der Arlequin, wie deß so is, dorchprüchlt un' die über ennaner falle' müsse' wie die Säck, un' so Zeug. Deß hot den Fritz um so mehr geärgert, weil sei' Schatz die Columbin' war un' weil er sich mit so Rolle' for ihr g'schämt hot. Er hätt' deswege' gar zu gern de' Arlequin gemacht, aber der dumme Leroy hot's nie erlaubt un' hot alsfort g'sacht: »Mei' Lieber, du bischt noch lang nit degagirt genug for de' Worschtl.« Deß hot den Fritz bal' noch mehr verdrosse', wie er gemerkt hot, daß der Arlequin bei de' Prüchlereie' alls mehr uff ihn als uff die annere mit seiner Pritsch gekloppt hot, dann den Arlequin hot e' recht lidderlicher nixnutziger Bu vun Strasborg, e' gewisser Louis , gemacht, der die schö' Marie gern zum Schatz 'kriecht hätt' und deß Verhältniß vum Fritz zu ihr bal' bemerkt hot. Jetz' is emol was gschehe, deß dem Fritz sei' ganzi Balletg'schicht mit eem Schlag verdorbe' un' abgebroche' hot. Es sollt Arlequin's Hochzeit sei', un' aus besunnerer Gnad hot der Fritz den Zauberer mache' derfe', der dem Arlequin die Zauberpritsch gebt. Do muß dann der Fritz dem Arlequin, der ganz demüthig im e' Eck vum Dheater steht, en' Wink gebe', sich zu nähere, um die Zauberpritsch in Empfang zu nehme' un' muß 'm mit Pantomime' explicire', was an dem Gschenk is un' was er for Wunner mit mache' kann. Wie die Prob' war un' deß vorkumme' is, hot also mei' Fritz mit sei'm Stab gewunke' un' Alles gemacht wie er gemeent hot, daß es recht wär'. Aber 41 der Leroy war gar nit zufriede'. »Deß sin' jo mechanische Bewegunge' wie vum e' Automat', nix vun inne' raus, nix gfühlt, gedenkt un' überlegt. Wann du nit Phantasie genug hoscht, dich in die Situation ordentlich 'neizudenke, so redd' doch wenigstens, natürlich ganz still, das mer's nit hört un' sag' dem Worschtl, was de' willscht, do werre' die Bewegunge' vun dein'm Arm ganz anners werre'. Du sächscht for dich, merk dirs, »Worschtl do kumm her«, un' mit dem senkt sich der Arm vun selber un' deut' uff de' Fleck, wo der Worschtl hi' muß, verstehschst de' mich.« – Wie der Leroy deß im feyerlichschte Ernscht gsacht hot, platzt der Fritz mit so eme Gelächter los, daß des ganze Balletcorps davun a'gsteckt worre' is un' Alles hellauf gelacht hot. Do drüber aber is der Leroy wüthig worre' un' hot dem Fritz sein Zauberstab aus der Hand gerisse' un' hot 'm mit zornverstickter Stimm' g'sacht, er soll augenblicklich sei' Trupp verlosse', er woll' mit so eme ungezogene Sujet nix mehr zu thu' habe'. Vergebens hot die Columbin' for ihrn Fritz gebitt' un' aach der Pantalon, der mit 'm zammegewohnt hot, es war mit dem wüthige Balletmeeschter nix mehr zu mache', un' der Fritz hot fortmüsse'. Do war dann e' großes Lamento zwische' ihm un' der Marie un' 's ärgschte drbei, daß er kaam soviel g'hat hot, for e' paar Woche zu lebe', un' aach ke' Luscht mehr, e' weiteres Engagement beim e' Ballet noch zu suche'. In dere verzweifelte Lag' fallt 'm 42 endlich der Onkl vun Weinheim ei' un' die Tant'; zu denne woll' er geh', hot er der Marie g'sagt un' woll' se um Hilf' a'flehe' un' a'pumpe', so gut als möchlich. Wann ich nor wiedder Geld hab', sächt er, dernocher kumm' ich glei' wiedder zu dir, mei' herzliebi Marie, un' verleg' mich uff die Photographie, un' do fahre mer minanner uff alle kleene Schlösser un' Baurehöf im ganze' Land 'rum un' losse' die Sunn' die G'sichter uff's Papier mole' un' losse' se' hübsch drfor zahle' un' du werscht sehe', mir bringe's noch zum e' Haus in Mann'em un' wer'n stee'reiche Leut.« Aber die Marie in ihrer Aengstlichkeit hot gemeent, so gar leicht ging's mit seine Projecte doch nit, un' Photographe' gäb's jo wie Sand am Meer, un' die G'sichter, die nit schun photographirt wäre', thäte gewiß alle Tag seltner werre'. Recht hot se freilich g'hat, es is aber dem Fritz nix übrig gebliebe', als den harte' Gang zu de' Bohrer's zu mache'. 2. 'S war e' wunnerschöner Herbschtmorge', wie der Fritz gege' deß Landhaus vun sein'm Onkl kumme' un' langsam in allerlei Gedanke' durch die Mandlbeem un' Nußbeem, die ringsrum g'stanne' sin', fortgewandert is. Wo die Hügl an der Bergstraß hinner Weinheim a'fange', is deß Haus gelege', un' dorch die grüne Stagette' am Garte' habe' vun weitem schun rothe un' vichelette Dalie' g'schimmert un' goldiche 43 Sunneblume'. 'S Herz hot dem Fritz gekloppt, wie er all's näher hi'kumme is. Was werd der Onkl for e' Mann sei'? Er hot 'n nie g'sehe' un' die Tant' aach nit, vum Onkl hot er nor zuweile' mit dem g'schickte Geld Ermahnungsbrief 'kriecht, daß er ordentlich lerne' soll, und nocher den bitterböse Absagbrief, wo er 'm nix mehr g'schickt hot. Wann 's nor nit e' recht e' griesgramiger alter Mann is, hot er sich gedenkt, un' wie werd die Tant' sei'? Die Mutter hot 'm freilich emol g'sacht, 's wär' e' guti Fraa, un' er soll ihr doch emol schreibe', e' Gratulation zum Name'stag oder so was, deß is 'm aber alls zu viel Müh gewest. Jetz' hot's 'n freilich gereut. No'! er woll recht artig gege' se sei', hot er sich vorgenumme'. Der Weg zum Haus hot dorch de' Garte' g'führt, un' am Ei'gang is e' Gärtnerjung g'stanne' un' hot Rose'stöck uffgebunne'. So frocht 'n der Fritz, ob der Herr Bohrer drheem wär'. Nee, sächt der, der Herr is verreest un' werd erscht in sechs Woche' wiedder kumme, aber sei' Schwester, die Madam Rahm, is do, is aber juscht spatziere gange. Sie werd nit lang aus sei', sächt er. Dem Fritz is ganz wohl worre', wie er g'hört hot, daß der Alte verreest war, dann die Tant' kann mer jo aach Geld gebe', hot er gedenkt, un' is vielleicht mit dere' leichter e' gütig's Verständniß zu wege' zu bringe' Un' so legt er sich vor 'm Garte' unner 'n schöne' Keschtebaam in's Gras un' zünd't sich e' Cigarr' a' un' bloost in Gedanke' die Dubackswölkcher vor sich hi'. 44 Uffemol steht e' ganz stattliche Fraa vor 'm, die vum e' Seiteweg herkumme' is, wo er nit hi'g'schaut hot. »Gute Morge', sächt die Fraa', thun Se e' bische raschte', 's macht heeß heut', gel' e Se.« Deß is gewiß die Dant', denkt der Fritz, un' springt uff un' zieht de Hut. »Do habe' Se recht, gnädigi Fraa, sächt er, die Sunn' stecht ziemlich, un' do hob' ich mer erlaubt, unner dem Baam e' bische' de' Schatte' zu genieße'.« »»Deß war ganz g'scheit, un' genire' Se sich nit, Sie habe' wohl e' Fußparthie vor, vielleicht noch Hedlberg zum Turnerfescht; do sin Se 'e bische vun der rechte Stroß abkumme.«« In seiner Verlege'heit sächt der Fritz, ich bin wohl e' Turner, aber so Fescht koschte' doch alls was, un' 's is besser for mich, kenn's mitzumache.« Wie er deß so g'sacht hot, hot er die Rahm gedauert, un' sie sächt: Wann's Ihne nit pressirt, werd's gut sei', wann Se bei mir zu Mittag esse', dann 's is hübsch weit bis zum nächschte Werkhshaus.« »»Sie sin' zu gütig, antwort' der Fritz, ich nemm's mit Dank a'.«« Un' so hot se 'n ei'gelade', mit in's Haus zu kumme', wo ihr ihr Söhnche entgege'g'sprunge is. Do war dann zu ebener Erd' e' prächtiger Salon mit große Fenschter un' Alles voll Blume' un' feine Möbel un' Albums un' Bücher uff eme' Tisch, wie's nor bei reiche' Leut' so sei' kann. Deß hot dem Fritz gar gut g'falle, aber noch besser, wie's g'heese' hot, er soll in's Nebe'zimmer kumme', wo gewöhnlich 'gesse' worre' is, 45 un' wo die Fraa Rahm un' ihr Jung schon am Disch g'seße' sin'. »Nehme Se Platz«, sächt die Fraa freundlich, »aber Sie müsse' mer doch ihr'n Name' sage', daß ich weeß, wie ich Ihne anredde muß.« Jetz' is es dem Fritz wie Feuer über's G'sicht g'floge', un' ohne zu wisse wie, sächt er: »ich hees' Fritz Keller.« »Un habe' Se G'schäfte' in der Gegend oder wandern Se nor for Plaisir.« Ganz verlege' sächt er: »Eigentlich hab' ich ke' Geschäfte, aber ich könnt' aach nit sage', daß ich for Plaisir wanner', obwohl mer die Gegnd unendlich g'fallt, un' ich wees schier selber nit, wie ich do her kumme' bin'.« Do lacht die Fraa un' sächt: »Seh'n Se, 's is mer grad ei'gfalle', weil Se doch e' Turner sin', wann Se mei'm Karlche' do e' bische Unnerricht im Turne' gebe' wollte, wär deß ganz hübsch, un' weil Se doch nicht recht wisse, wie mer scheint, was afange', so mach' ich Ihne' die Proposition, bleibe' Se über die Ferie' do, bis der Karl wiedder in sei' Pension nach Mannem muß, so könne' Se die Geg'nd genieße' und Ihr' A'gelege'heite' ganz gemüthlich überlege', un' de Unnerricht solle' Se aach nit umsunscht gebe.« Natürlich hot der Fritz den Vorschlag mit gröschter Dankbarkeit a'genumme' un' hot verzählt, daß er schun öfter Turnunterricht in Mannem gebe' hätt, was aach wohr war, un' so is deß G'schpräch uff' Mann'em, uff deß dortige Lebe' un' aach uff's Theater kumme', wo er angeblich 'n 46 gute' Freund beim Ballet g'hat hätt', un' hot dann allerhand luschtiche G'schichte' verzählt, un' hot sich die Fraa Rahm, die übrigens nor selte' nach Mann'em kumme is, prächtig amusirt. Es hot ihr gut's Herz aach g'freut, dem junge' Mann, der sichtlich nit viel zu depensire' g'hat hot, uff e' netti Manier e' Unterstützung zu gewähre' un' Vergnüge' zu mache'. Is dann dem Fritz e' recht hübsches Zimmer a'gewiese worre', un' hot der glei' de' nächschte Tag Barre' un' Reck un' was' mer for deß Turnwese' braucht, am e' schöne Platz unner de' Bääm nebe' 'm Garte' herrichte losse, un' nocher mit dem Jung a'fanga turne'. Dem Fritz is lang nimmer so wohl g'west als bei dem Lebe' do uff'm Land. 'S geht aach nix über e' heiter's Landlebe', deß is gewiß; mer is frischer un' denkt frischer, un' 's is, als wann die Luft, die vun Wald un' Wiese weht, Alles am Mensche' wiedder neu un' g'sund, un' blank un' klar mache' thät. Deß schaale widderwärtige Gethu' in der Stadt kann drauß' nit uffkumme', un' um wieviel lieber hört nit e' sinniger Mensch deß stille Geplätscher vun Quell' un' Bach odder wie die Vöchl singe' un' sich rufe', wann er aach nit versteht, was se enanner sage' wolle', als e' städtisches Fraabase'g'schwätz un' politisches Gebabl. Weil mer in der unverdorbene' Gottesnatur is, geht aach alles leichter un' natürlicher, un' wer was uff'm Herze' hot, e' Liebsg'ständniß, e' Versöhnung, e' Sorg um die Zukunft, alles bringt er leichter fertig, un' überall 47 athm't er Droscht un' Hoffnung. Ja recht hot er g'hot der alte Horatius, wann er die Luscht am Landlebe' gepriese' un' verherrlicht hot! Die Turnerei ist bal' im schönschte' Flor gewest, un' die Fraa Rahm hot sich g'freut, wie ihr Jung im Springe' un' Schwinge' alls g'schickter worre' is, nebe'her hot ihr aber aach der Fritz kenn' gewöhnliche Ei'druck gemacht, wann er sei' schlanke' kräftige' Gliedder so leicht un' anmuthig bewegt hot, un' is ihr emol sogar der Gedanke kumme', wie's wär, wann se den junge Mann heurathe' thät. Ihrem Bruder wär's freilich nit recht, aber sie könn' am End' doch thu', was se woll'. Bei so Reflexione' hot se nor een's e' bische genirt, der dumme Verziger, dann sie hätt' jo dem Fritz sei' Mutter sei' könne', der Borsch hat noch ke' zwanzig g'hat. Der Effect aber vun all' dem war, daß se mit dem Fritz gar freundlich un' artig war, un' er natürlich mit ihr aach. Der Fritz hot seiner Marie bal' g'schriebe', wie gut 's 'm ging, un' sei' a'fängliche Verlege'heite' un' sei' Incognito, un' wie er hoff', e' schicklichi Gelege'heit zu finne', deß abzulege' un' sich mit der Dant' zu arrangire'. So sin' drei Woche' 'rumgange', do kriecht er 'n lamentable' Briefs vun der Marie. Sie hot 'm bitter geklagt, sie könn's bei dem Ballet in Mann'em nimmer aushalte', der Leroy thät alle Tag kritlicher werre', und der nixnutzige Strasborger Louis (deß war der, der alls in der Pantomim' de' Worschtl 48 gemacht hot) thät se mit seine' Liebesanträg' überall verfolge'. Sie ging fort zu ere Freundinn noch Karlsruh, aber gar zu gern möcht' se 'n in Weinheim sehe', un' hot'm de' Tag g'schriebe', wo se mit der Eise'bahn do a'kumme' thät. Der Fritz hot aach schun lang e' Sehnsucht g'hat noch sein'm Schatz, un' so hot er die Fraa' Rahm gebitt', an dem bestimmte' Tag uff Weinheim geh' zu derfe'; 's käm' sei' Schweschter dorch, hot er g'sagt, die als Fräule' im e' Institut in Darmstadt unnerkumme' möcht' un' er möcht' se natürlich bei der Gelegenheit widder emol sehe'. Die gut' Fraa Rahm sächt zu seiner gröschte Ueberraschung: »Ei lieber Herr Keller, lade' Se doch Ihr Schwester ei', e' paar Täg' bei uns zu bleibe', es macht mer e' Vergnüge', sie kenne zu lerne'.« Was war do zu mache'? un' wann aach 'was zu mache gewest wär', der Fritz hätt' doch in sein'm Liebesleichtsinn nix anner's getha' als er getha' hot, nämlich die Ei'ladung for sei' Marie dankbarscht a'zunemme'. Er ist also zur bestimmte Zeit noch Weinheim kumme' un' gros war die Freed, wie er sei'n Eng'l aus'm Wage g'hobe' hot. Die Marie wollt' in Weinheim über Nacht bleibe' un' nochher widder abreese', aber der Fritz hot ihr die Ei'ladung g'sacht un' 's wär' doch gar zu schö', wann se e' paar Däg' glücklich beinanner sei' könnte. »Daß ich dich for mei' Schwester ausgebe' hab', sächt er, schad't jo der Dant' nix un' war nit wohl annerscht zu mache un 49 bis se erfahrt, wie's is, wer wees', wie sich derweil die Constellatione' mache'«. »Aber ich bitt' dich Fritz, hot die Marie g'sagt, 'sis doch nit recht, so zu lüge', ich meen' ich kann die gut' Fraa' gar nit grad a'schaue', wann ich deß thu'.« Der Fritz aber hot se' zu beruhige' g'sucht, er nähm' Alles uff sich un' mer thät jo öfter ohne Noth so kleene Späß mache', um so weniger' könnt mer's üb'l nemme', wann mer in der Noth wär' und deß wär' doch gewiß mit ihne' der Fall. Un' so hot er dann nit nochgebe' un' die Rees' noch Karlsruhe hot aach nit pressirt, is also die Marie in Gottsname' mit 'm gange', un' hot ihr Sache' uff die Villa vun Bohrer's bringe' losse'. – Ich hab' schun g'sagt, daß die Marie e' gar schö' Mädche' war un aach brav, was wohl zu verwunnere war, dann ihr Aeltre hot se gar nit gekennt, die sin' zeitig noch Amerika ausgewannert un' habe deß Kind ere' alte' Schauspielerin zum Erziehe überlosse', die se nochher zum Ballet gebracht un' nimmer länger for se g'sorgt hot, wie se sich emol 'was verdiene hot könne'. Wann mer wees', wie's oft bei so Ballet zugeht, so muß der moralische Fond am e' Mädche schun bedeutend sei, wann se' solid bleibt, un' deß war die Marie. Der Fritz war aach ganz sicher, daß se' der Fraa Rahm g'falle werd, ihm ist wenigschtens vorkumme', sie hätt' was außerordentlich anziehendes un' modestes in ihrem Wese', deß alle 50 Mensche' g'falle' müßt'. Sie war aach nit so geputzt wie gewöhnlich die Theaterprinzessinne' sin', un e' paar blaue Kornblume' die se' unnerwegs geplückt un' uff ihr Strohhütche' g'steckt hot, war ihr ganzer Putz un' hot ihr aach gut g'stanne. Natürlich hot se' dem Fritz viel zu verzähle' g'hat vum Theater un' vun' all' denne' erlebte Intrique' un' Bosheite'; drzu habe' se' allerhand Plän for die Zukunft gemacht un' so is der Weg ganz korz worre'. Am Garte' is ihne die Fraa Rahm entgege' kumme', un' hot die Marie freundlich begrüßt, o du lieber Gott, die hot vor Verlegenheit kaam was sage' könne', aber die Fraa Rahm hot ihr die Hand gebe' un' hot se glei' in deß Zimmer g'führt, deß for se' hergericht war, un' g'sagt, sie soll thu' als wann se' do derheem wär'. »Sie sin' zu gütig, gnädige Frau, hot 's Mädche g'sagt, es schickt sich wohl nit, daß ich als Ihne' ganz unbekannt so drher kumm', aber ich kann nix drfor, der Fritz hot's zu verantworte'.« »»Mei', mache Se ke' Umständ', liebi Mari, gel' so heese Se', mich freut's, daß ich Ihr' Bekanntschaft mach', die Gegend is schö', ihr Bruder kennt Alles un' ich denk', es soll Ihne' nit reue', e' Paar Täg' do zugebracht ze habe'.«« Un' nocher hot se' ihr 's Haus un' de' Garte' gezeigt un' die klee' Oekonomie, un' die Marie hot gebitt', daß se' in der' Haushaltung mithelfe' derft, damit se' nit so for nix do wär' un' is so nett un' artig gewest, daß se' die Rahm nor alls 51 mit Vergnüge' a'gschaut hot. B'sunners war se' aber über die graciös Tournüre von dem Mädche verwunnert. Mer merkt's doch glei', hot se sich gedenkt, wann so e' Mädche in ere ordentliche Pension war, dann weil der Fritz g'sagt hot, sie woll' e' Stell in ere Pension nachsuche', hot se' gemeent, sie müßt aach in so eener gewest sei'. Drbei is ihr ei'gfalle', weil se' selber in ere Pension erzoge' worre is, was do die sogenannte Dame' oft for e' hartes Loos habe', wann juscht die Directrice e' rechter Drach' is, wie's genug vorkummt. Deß schöne Mädche hot se deßwege' werklich gedauert un' wie se' dann e' Paar Täg' mit ihr im Haus gewerthschaft' un' die Marie aach im Stricke', Häckle' un' so Sache' gar g'schickt gfunne hot, so is ihr gar nit ei'gfalle', die so g'schwind widder fortreese' zu losse', un' is die Marie alls lieber gebliebe', dann emol wiedder mit Ruh gut zu esse', un' zu schlofe', hot dem junge Blut gar wohl getha', un' mit ihr'm Schatz in der schöne Gegend spaziere' zu geh', war jo, was nor's Herz verlangt hot. Die klee' G'sellschaft war dann innig vergnügt un' hot Alles so harmonirt, daß se' wann's ihne' ei'gfalle wär' wohl die Stroph' aus dem alte' Lied hätte' singe' könne': Wir sitzen so fröhlich beisammen Und haben einander so lieb, Wir erheitern einander das Leben, Ach wenn es doch immer so blieb! 52 3. Die Marie war bal' zwee Woche uff dem Landhaus, do is gege' Abe'd, wo se' mit der Fraa Rahm un' mit 'm Fritz im Garte' g'sesse' is' un' juscht 'n Blume'kranz gebunne hot, uffemol e' Pferdgetramp'l un' Wagegerass'l drherkumme' daß die Rahm uffg'sprunge' is' un' g'sacht hot: »Ich glaab' gar, mei' Bruder kummt vun der Rees' zuruck! Kummt Kinner, wolle mer sehe', ob's so is'.« Un' so sin' se' de' Garte'weg 'nausgange' un' richtig fahrt der alte Bohrer die Stroß 'rei' un' hot schun vun weit'm mit 'm Hut gegrüßt un' gewunke'. Dem Fritz is' die Farb' aus 'm G'sicht g'schosse' un' der Marie aach, wer hätt dann deß gedenkt, daß er jetz' schun käm', 's hot jo g'heese, erscht in zwee Woche'! Wie werd's jetz geh', wie werd's werre'? »Ja, grüß dich Gott, sächt die Rahm, wie der Wage a'gfahre' is', was e' Ueberraschung, ich hätt' dich so bal' nit erwart'.« »»Grüß dich Gott, liebi Kathrin, sächt er, un' springt ganz frisch aus der Chaise, gel', ich hab' mich getümml't widder heem zu kumme, ich kann dr' sage', ich hab e' wahres Heemweh g'hat, dann der Spetak'l un' deß Mensche'gewühl in dem London un' Paris hätt' mer am End noch Koppweh gemacht, nee, eemol, aber nit nochemol.« 53 Un' die Rahm stellt die Gäscht vor un' der Bohrer hot se' freundlich begrüßt, un' mer hot 'm a'g'sehe, daß 'n die Schönheit vun der Marie frappirt hot. »Deß is' jo charmant, sächt er, dann liebe Leut' ich hab' so viel zu erzähle', daß drei kaam lange', um's a'zuhöre' un' Zeug hab' ich mitgebracht un' Sache', daß Se' der Schweschter schun gucke' helfe' müsse', mei' liebes Fräule', sunscht greift's ihr die Nerve' a'.« Un do hot er die Marie gar freundlich a'gelacht, un' is' ihr un' 'm Fritz wieder besser worre', wie se' g'sehe', daß der Onk'l e' ganz jovialer Mann is. Is' dann der Wage' abgepackt un' Koffer un' Kischte' in's Haus g'schleppt worre', wo der Fritz un' 's Karlche mitgholfe' habe' un' hot der Herr noch e' Weil mit der Schweschter geredt un' is nocher in sei' Zimmer. Die Rahm hot aber der Marie gewunke' un' sie soll 'n gute' Punsch richte', sie woll derweil in Küch un' Keller sehe', dann ihr Bruder hätt' Hunger un' viel Dorscht, hätt' er g'sacht. E' Stund d'ruff is Alles fröhlich beim Souper g'sesse' un' hot der Bohrer verzählt vun denne Weltwunner in der Londoner-Ausstellung, wo 'n aber bsunners die englische Flinte' un' deß viele Jagd- un' Fischzeug interessirt habe' un' nebe'her die Raritäte' aus China un' Japan un' Indie un' wer wees' wo her, die do zu sehe' ware'. Die Marie hot 'm alls besser g'falle' un' er hot sich 's mehrscht' an die addressirt, 54 obwohl se wenig geredt hot, der Fritz derzwische' hot die Rahm unnerhalte'. Do sächt der Bohrer, wie Feldhühner uff de' Disch kumme' sin': »die Gränk nochemol, wie steht's dann mit der Jagd, Kathrin, gits viel Hinkl, was sächt dann mei' alter Flurschütz?« Do hot die Schweschter gelacht: »Mei' lieber Wilhelm, sächt se, wann mer vun deiner Jagd hätte' lebe' solle', so wäre' mer lang verhungert, dann dei' alter George bringt gar nix, die Hühner do hab' ich vun Mann'em g'schickt kriecht.« Der Fritz aber hot versichert, es gäb' recht viel Hühner un' junge Hase' hätt er aach gsehe', die schönschte. »Sin Sie aach Jäger?« frogt der Bohrer. »Ich hab' viel gejagt, wie ich noch Student war, sächt der Fritz, un' geht mer gar nix über's jage', deß is wahrhaft e' ferschtliches Vergnüge'.« »Ei do müsse' Se mit, sächt der Bohrer, morge' glei' wolle' mer unser Glück probire' un' ich will die neu' Doppelflint, die ich aus London mitgebracht hab', einweihe. Noch 'm Frühstück will ich Ihne' mei' Jagdarsenal zeige', do könne Sie sich 'raussuche' was Se wolle'. Un' Sie, liebes Kind, müsse' mer Waidmanns Heil wünsche',« wendt er sich zu der Marie. »Mit'm gröschte Vergnüge',« sächt die, un' die Rahm bischpert ihr zu: »gucke' Se, so sin' die Jäger, vun mir thät er deß nit annehme.« »Aber ich, gnädige Fraa, bitt' d'rum, sächt artig der Fritz, un' was gilt's ich bring e' Mittagesse' mit.« Do habe' se gelacht 55 über die Jäger-Ei'bildunge un' nocher sin' Gsundheite' getrunke' worre' in Wei' un' Punsch bis Mitternacht, wo mer endlich in's Nescht is. Mit eme Seufzer hot sich die Marie niedergelegt un' mit eme Seufzer is aach der Fritz ei'geduselt. Wie werds geh'? wie werds werre? – De' annere Morge' is der Herr Bohrer schun jagdfertig zum Frühstück kumme', mit ere graue grü' gstickte' Blouse, rehfarbene Hose' un' Gamasche' un' eme grüne steyerische Hut, der zu sein'm sunneverbrennte' G'sicht gut gstanne' hot. Was 'n Jagdanzug betrefft is jeder ächte Jäger e' bische wählerisch, wann er aach sunscht nit viel noch de' Mode' fragt, der Bohrer hot aber beim Muscht're vun sein'm Anzug aach e' bische an die Marie gedenkt, dann 's is nix natürlicher als daß e' Mann eme hübsche Mädche gern gfalle möcht'. Der Fritz is aach gehörig armirt un' bstimmt worre, daß die erschte g'schossene Hühner glei' in die Küch g'schickt werre, um 's Mittagesse' zu completire', un' daß deß am e' Waldhang in der Näh', wo e' schöni Aussicht war, g'halte' werre' soll. Die Dame' habe' also allerhand zu b'sorge ghat un' die Herrn sin mit 'm alte' George, der se mit e' paar prächtige' Hund' im Garte' erwart' hot, uff die Jagd 'naus. Glei' an de' erschte Felder habe' se schun Hühner a'getroffe' un' hot der Bohrer meeschterlich e' Doublette gemacht un' er hot's gern g'hört, wie der Fritz e' freudiges Bravo gerufe' hot, dann der George war e' brummiger, 56 truckner Kerl, der nie Bravo gerufe' hätt, un' wann noch so viel Hinkl 'runnerg'falle' wäre'. Der Fritz hot aach sein' Mann gemacht un' wann er's dem Alte' aach nit gleich hot thu' könne', so hot er doch ganz gut g'schosse'. Wie se e' paar Stund' gejagt habe', war am e' schattige Plätzche e' klee' Gablfrühstück parat un' hot sich der Bohrer mit dem artige lebhafte Fritz, der allerhand Jagdg'schichte gewißt hot, prächtig unnerhalte'. Dernocher habe' se wiedder weiter gejagt un' sin' endlich ziemlich müd' vun dem 'Rumlaafe' in der Hitz mit etliche zwanzig Feldhühner zu de' Fraunzimmer kumme', die de' Disch recht zierlich hergericht' habe'. un' is luschtig getaflt un' g'schwätzt worre'. Noch 'm Esse' hot die Rahm de' Fritz wege' ere' Weganlag' consultirt un' is der Bohrer mit der Marie allee gewest. »Ja Ihr Waidmanns-Heil hot gut a'gschlage', liebes Marieche', sächt er, un' ich halt' was uff so Sache', bin aach so e' verpichter Jäger, daß es, wann ich was wünsche' derft', alsfort Herbscht sei' müßt. Ich bin wohl aach e' Blume'freund, aber die Herbschtblume' wäre' mer gut genug.« »»Aber, Herr Bohrer, sächt die Marie, 's Frühjohr mit sein'm Schmuck vun Primle', Veilcher, Narcisse un' Dulpe un' der liebe' G'sang vun de' Finke' un' Drossle', deß thäte Se doch gewiß hart gerothe', dann 57 nit umesunscht schwärme' die Dichter vum Erwache der Natur un' wie mer so sächt.«« »No, meintwege', Ihne' zu Gfalle' un' wege de' Waldschneppe' will ich's Frühjohr zugebe', ich kann Ihne aber sage', weil Se deß Erwache' der Natur citire', daß mer lieber wär', wann se gar nit ei'schlofe' thät', dann den langweilige Winter kann ich nit leide'. Aber sage' Se, was thäte' dann Sie wünsche', weil mer doch in dem Thema sin'?« »»O mei' Gott, sächt die Marie, ich thät mer nor wünsche', all's mit 'm Fritz zesamme' lebe' zu könne', deß wär' mei' eenziger Wunsch.«« »Wahrhaftig e' recht bescheidener Wunsch, Marieche', sehen Se do bin ich schun kecker un' thät' mein'm erschte Wunsch noch de' Zusatz mache', daß ich alls mit Ihne' zusammesey' könnt', verstehen Se, deßwege' könnte' Sie doch aach mit 'm Fritz zesamme' sey'.« »»Ach Herr Bohrer, Sie habe' e' lebhafti Phantasie, 's kann aber mit dem eene Wunsch so wenig was sei' wie mit dem annere'.«« »No'! deß is richtig, mei' Reduction der Jahrszeite' thät der Herr do drobe' schwerlich zugebe', deß glaab' ich selber, aber daß mir beinanner bleibe könne', deß meen' ich müßt' sich mache' losse', gebe' Se Acht, ich arrangir's.« Do hot die Marie g'seufzt un hot noch 'was antworte wolle', aber die Rahm is mit 'm Fritz zuruckkumme' un' is die Conversation allgemein worre' bis 58 mer heem is, wo der Bohrer noch Presente' vun seine Reis-Emplette' gemacht un' aach der Marie e' schönes Arbeitskäschtche g'schenkt hot. – O was for schöne' un' doch aach sorge'volle Dag' for die junge Leut'! Un' deß Lebe' is luschtich so fortgange. 4. Der alte Bohrer hot nooch und nooch an sich bemerkt, deß er werklich in die Marie verliebt war un' die Idee, er könn' jo deß Mädche' heurate', is 'm aach glei' in de' Kopp kumme'. Wie er emol in sein'm Zimmer an deß gedenkt hot, so hot er sich for de' Spiegl g'stellt un' e' bische sei' Aussehe' examinirt. »Jung bischt de nimmer, denkt er, aber e' homme mûr was mer sächt, die Schweschter thät' vielleicht e' bische brummle', aber nee', sie hot jo die Marie selber so gern. Aber die Marie? Ei die Gränk, was soll se opponire, 's Lebe' g'fallt ihr hier, gut leide' kann se mich aach, wann se jetz' noch e' Weil bei uns is un' der Fritz aach e' vernünftiges Wort zu ihr redd't, warum soll sich's nit mache?! Un' den Fritz kann ich gut brauche', ich hätt' so schun lang gern 'n Verwalter genumme', der kann's werre, e' guter Jäger is er aach. – Wann se dich aber doch nit nemmt? Do werscht de' hübsch ausgelacht als abg'fahrener Amor, deß is richtig. Ah was! Ich mach's wie uff der Jagd, wann ich fercht' 'n 59 Rehbock zu verderbe', so schieß ich lieber nit, wann ich aber schieß', so hab' ich 'n aach.« Un' so geht er zum Fritz un' sächt: »Hör'n Se, lieber Herr Keller, Sie müsse Verwalter vun mein'm Gut werre, deß is g'scheiter als e' Hofmeeschterstell odder so 'was, ich geb' Ihne 800 Gulde, Esse' un' Wohnung koscht aach nix, ich mach' mit meine Sache' nit viel Umständ', also frisch 'raus, wolle Se die Stell' annemme'?« Mer kann sich die Verwunnerung vun dem Fritz denke', »ach mit tausend Freude',« sächt er, un' druff der Bohrer, »deß bitt' ich mer noch aus, daß die Marie aach do bleibt, mir habe' se jo all' so gern un' will se heurate', so kann se hier wohl aach 'n Mann finne'. Also gute Morge', Herr Verwalter,« sächt er lächlnd un' geht aus 'm Zimmer. Der betroffene Fritz hot noch gehört, wie er ganz luschtig de' »Jäger aus Churpfalz,« die Stieg nunner gepiffe' hot. O du göttlicher Onkl, hot er sich gedenkt, wann ich nor mei' Incognito schun los hätt'! Un' is glei' zu der Marie g'sprunge', die ebe' ihr'n Hut uffg'setzt hot um mit der Rahm spatzire' zu geh' un' hot mit Jubl sei' Glück verzählt. »Ja du lieber Fritz, sächt die Marie, wie sehr's mich freut, so is es doch erschrecklich, wann ich dra denk, was die gute Leut' sage' werre, wann se erfahre', wie's mit uns is, ich sag' dir, ich ertrags nit, noch länger so mitzumache', bring's vorenanner so gut de 60 kannscht, aber ich muß fort, ich bin's fescht entschlosse un' übermorge' rees' ich noch Karlsruh.« »»Ich bitt' dich um Gottes Wille, Marieche, thu' doch deß nit, sich! die Leut habe' uns jetzt' kenne' gelernt un' habe uns gern, warum soll sich deß ännere, wann ich ihne 'als Neveu noch näher steh' un' meenscht de dann der Onkl werd, wo ich dich jetz' heurate kann, die Erlaubniß abschlage', nee' deß thut er nit, schun dir zu G'falle' thut er's nit.«« »Aber wann's halt anners is, wann er's recht übel nemmt, daß mer'n so hinnergange habe', was e' Schmach kann do über uns kumme'?!« »»Sei ruhig, Kind, hot der Fritz getröscht, un' geht's krumm, so laafe' mer halt in Gottesname' minanner drvu'.«« Un' do hot er deß Mädche' herzlich embrassirt, un' d'rüber hot die Rahm aus'm Garte' ruff' gerufe' zum Spazire' geh'. Ganz verwerrt is die Marie zu ihr 'nunner. »Ei, ei, Marieche«, sächt die Rahm, die an dem Mädche die Uffregung bemerkt hot, »was is dann heut' mein'm Schatz, was habe' Se dann, is Ihne' was Unangenehm's g'schehe'?« »»Ich hab' so an allerhand gedenkt, liebi Fraa Rahm, mer hot so Stunde', die emm' traurig stimme', mer wees' oft selber nit warum.«« Do is der Rahm der Gedanke' kumme', deß Mädche' hätt' vielleicht e' Verhältniß mit eme junge' Mann; die Aussichte zum Heurathe' werre' nit günschtig sei', 61 denkt se, aber vielleicht kann mer was helfe', wenigstens 'n gute' Rath gebe'. Un so fangt se wiedder a': »Sage' Se mer, Marie, ware' Se schun emol verliebt, habe' Se e' Bekanntschaft?« »»Ich kann's nit läugne'««, hot die Marie schüchtern geantwort'. »Un' wer is dann der Freund; Sie wisse', ich meen's gut mit Ihne', mir derfe Se Ihr Herze'sa'gelegeheite schun anvertraue', wie heeßt er dann?« Do is die Marie ganz roth worre', un' hot innerlich gekämpft, was se sage soll. Nee', denkt se, ich kann die gut' Fraa' nit a'lüge', ich kann's nit, un' so sächt se: Er heest Fritz Bohrer. »Fritz Bohrer? Ei so heest e' Neveu vun mer, der in Münche' studirt hot', ich hab' lang nix vun 'm g'hört, der werd's doch nicht sei', 's war e' böser leichtsinniger Jung.« »»Fraa Rahm, 's is werklich der nähmliche, aber ich kann Ihne' schwöre, er is seelegut und brav, un' wer weeß, hätt' 'm der Herr Bohrer sei Unnerstützung nit entzoge', nemme Se's nit übl, wann ich deß sag', vielleicht hätt' er bei'm Studire' aach noch gutgetha'.«« In der höchschte Verwunnerung sächt die Rahm: »Ja, was is dann aus 'm worre', ich wees' ke' Wort.« »»Er is jetz' Verwalter uff eme Gut««, sächt die Marie mit zögernder Stimm', »»un' mir könnte' aach heurathe', obwohl ich gar nix hab', aber ob er die Erlaubniß kriecht – Ach Fraa Rahm, froge Se mich 62 nit weiter, übermorge rees' ich fort, un' nocher werr' ich Ihne' Alles genau schreibe', un' bleibe Se mir gut,«« hot se g'sacht un' hot der Rahm mit Thräne' die Hand geküßt. »Ne', Marie«, sächt die, »fort derfe' Se nit, Sie sin' jetz' uffgeregt, deß werd' sich schun wiedder gebe', un' mer muß die Hoffnung nit glei' verliere, nor ke' Sorge' umesunscht, es rangire' sich so Sache' oft ganz ee'fach.« Die Rahm hot jetz' vun was anner'm zu redde' a'g'fange', un' is der Spatziergang kerzer worre', als er beabsichtigt war, dann die Fraa hot ke' Ruh' mehr g'hat, ihrem Bruder die G'schicht mitzutheile', un' zu mache', daß der was for die arm' Marie un' den verlassene Neveu thut. Wie se also wiedder heem 'kumme sin', is se glei' zum alte Bohrer, der beschäftigt war, sei' Fischapparat zammezurichte'. »Seid ihr schun wiedder zuruck«, sächt er, »no', jetz' kann dei' Marie getroscht noch länger bei uns bleibe', ich hab' ihrn' Bruder zum Uffseher vun meiner Jagd gemacht un' for die Oekonomie, dann mit dem alte George geht's nimmer recht, un' so kann die Marie aach do bleibe'.« Sächt die Schweschter, »deß wär recht hübsch. aber die Marie will fort un' will übermorge' abreese'.« »Ja warum dann, wo will se dann hi'?« »»Lieber Wilhelm, ich denk mer, sie will zu ihr'm Schatz.«« 63 »Was?« sächt der Bohrer, un' hot große Aage' gemacht, »zu ihr'm Schatz? ja hot dann die'n Schatz?!« »»Freilich, un' du werscht dich noch mehr verwunnere', wann ich dir sag', daß der Schatz unser Neveu, der Fritz Bohrer is, über den de dich so oft geärgert hoscht, sie hot mer's grad selber g'sacht.«« »Nit möglich, der nixnutzige Fritz! ja wie kummt se dann an den, un' was soll dann do d'raus werre?« »»Ich wees' deß Nähere nit, sie war so a'gegriffe', wie mer d'rüber zu redde' kumme sin', daß ich nor erfahre' hab', er wär' jetz' recht brav, un' wär' Verwalter uff eme Gut un' 's wäre' Anständ' wege' der Heurathserlaubniß; ich denk' mer wohl, sie hot aach dich mit gemeent, du sollscht halt dem Neveu verzeihe' un' dich wiedder mit 'm versöhne', deß werd's wohl gewest' sei', aber sie hot sich's nit zu sage getraut, dann sie will mer schreibe', hot se g'sagt, wahrscheinlich aus dem Grund. Viel werd' er nit habe', un' sie, der arme Narr, hot gar nix, un' do meen' ich, mir sollte ihr e' Aussteuer gebe', ach 's is mer leed, wann se fortgeht.«« »Die Gränk, mir aach,« sächt der Bohrer, »ich hab' se lieber als se meent – jetz' guck emol die G'schichte! No! 's is gut, noch Tisch werr' ich selber froge, was es dann mit dem Neveu do is, den mer schun schier vergesse habe'.« »Ja thu's«, sächt die Rahm, »aber gel' manierlich und freundlich«, – un' so is se 'naus. 64 »Guck' emol des Marieche«, sächt der Bohrer, wie er allee war, »wer hätt' ihr deß a'gsehe', ja stille Wasser sin' tief, heest's. Dunnerwetter, do hätt' ich hübsch 'neipatsche' könne' un' mich blamire'; was bin ich so froh, daß ich nit 'raus bin mit der Sproch, deß wär' e' recht ärgerlicher Fehlschuß gewest. Deß gute Kind, ja wann se nor glücklich werd', in Gottes Name'«. Un' die Gesellschaft is mit ere gewisse Spannung zum Diner kumme', nor der Fritz hot vun denne Erklärunge' nix gewißt, weil er de' ganze' Morge' in der Oekonomie zu thu' g'hat hot. Der war also heiter un' g'sprächig wie gewöhnlich, die Marie aber hot blaß ausg'sehe', un' nor nothgedrunge' gered't. Do nemmt jetzt bei'm Dessert der alte Bohrer sei' Glas un' stoßt mit der Marie a' un' sächt: »Apropos, Marieche, was hab' ich g'hört, Sie sin' Braut oder wenigstens versproche, un' gar mit mein'm Neveu? un' Sie habe mer nix d'rvun g'sacht?« – Un' die Marie hot ihr Schnupptuch for die Aage' g'halte. Der Bohrer aber hot fortgemacht, »daß Se sehe', daß mich als Onkl deß aach 'was a'geht, so will ich Ihne' sage', daß ich Ihr' Aussteuer übernemm', un' daß se sehe', wie e' wilder Jäger gege'über vun so eme liebe Kind, wie Sie sin', gar nit so grimmig is, so will ich aach die Heurathsbewilligung vermittle', aber die Gränk nochemol, ich wees' gar nix mehr vun dem Neveu' und Sie müsse mer sage', wo dann der Schlingl jetz' is?« 65 In dem Aageblick springt der Fritz vum Stuhl uff, un' sterzt dem Bohrer zu Füsse'. » Do is der Schlingl, ruft er, o lieber Onkl, ich bin nit der Fritz Keller, ich bin der Fritz Bohrer, un' die Marie is nit mei' Schweschter, sie is mei' Braut, o verzeih'n Se, die Noth und die Lieb' habe's gemacht, daß mer nit g'sacht habe, wer mir sin', o verzeih'n Se lieber Onkl, liebi Tant!« Un' die Marie is der Rahm um de' Hals g'falle', un' is so e' schrecklichi Rührung überall g'west, daß der alte Bohrer, der jetz' Alles g'schwind übersehe', die gröscht' Noth g'hat hot, zu beschwichtige' un' Ei'halt zu thu', dann die Rührunge' hot er nit leide' könne', un' war doch selber vum e' gar weeche' Gemüth. »Seid doch ruhig«, hot er gerufe', »mir kenne' euch jo jetz' genug, un' s'war jo doch nor e' Comödie widder Wille', also ruhig, un' Fritz verzähl' un' Marieche', trinke Se doch, daß Se wiedder zu Kräfte' kumme?« Und hot der Fritz Alles verzählt vun ihre Ab'n'teuer un' Noth und Sorge', un' bal' is wiedder überall blauer Himmel gewest, un' habe die Alte' herzlich lache müsse', wie se g'hört, daß die G'schicht mit dem Worschtl, anfangs 'm Fritz sei' Unglück, endlich in sei' Glück umg'schlage' is. In verzehn Dag' druff war großi Hochzeit, un' habe' all' vergnügt minanner gelebt wie vorher, un' der Fritz un' die Marie natürlich noch vergnügter.     'S schlof'nde Lottche'. Wer hot nit seiner Zeit vum Lottche' vun Permasens g'hört? Die war weit 'rum berühmt wege' ihrer Schönheit un' aach wege' ihrer Artigkeit un' Freundlichkeit, dann deß geht über alles Schö'sey' un' an der Schönheit allee, wann eeni pumpsich un' widderwärtig is, hot mer bal' genuch. Um deß Mädche' zu sehe' sin' die junge' Leut' oft stunde'weit geloffe' un' wer gar bei eme Ball mit ihr hot tanze' derfe', der war im siebe'te' Himm'l. Alles hot ihr die Cour gemacht un' vun de' beschte Familie' habe' sich Freier ei'gstellt und sie hot nor die Hand ausstrecke' derfe', so is an jedem Finger eener g'hängt. 'S Lottche' hot beim e' alte' reiche' Onkl gewohnt, un' weil er se so gern ghat hot, so hätt' se wähle' könne' wie sie gewollt hätt' un' nor e' eenzige Bedingung hot er for sei' Ei'willigung gemacht. Es is do drmit e' g'schpaßigi G'schicht gewest. Deß Lottche' nähmlich hot die Gewohnheit g'hat, noch 'm Nachtesse', wann's uff zehn Uhr gange' is, schläfrig zu werre, un' obwohl's nie an G'sellschaft g'fehlt hot, dann e' paar Herrn vun Permasens mit ihre Fraue' sin' schier jede Abe'd zum e' Spielche 70 kumme' un' beim Souper gebliebe', obwohl also e' A'sprach gewest wär', so hot se doch gege' halber elfe regelmäßig die Läde' vun ihre schöne' Aage zugemacht un' is ei'geduslt. Jetz' hot sich der Onkl die Marotte in de' Kopp g'setzt, daß nor derjenige e' verlässiger Mann for's Lottche' wär', bei dem se nit wie gewöhnlich ei'schloft, dann schloft se, hot er sich g'sagt, so hot se ke' Intresse for den, der nebe' ihr sitzt un' der doch sei' möglichschtes thut, um se zu unnerhalte'. Dem Lottche' hot er deß juscht nit g'sacht, aber die Freier habe's unner der Hand erfahre' un' manch'm, bei dem se so ei'g'schlofe' is, hot der Onkl ganz deutlich zu versteh' gebe', daß er nor weitergeh' soll un' soll sei' Bewerbung sey' losse'. Es war aach grad als wann deß Mädche' vum Heurathe' sei' lebtag nix wisse' wollt' un' als wann ihr deß ganze' Männerg'schlecht zuwidder un' gleichgiltig wär'. Un' doch hot se als e' sechzeh'jähriges Kind 'n junge' Mensche', der öfters in's Haus 'kumme' is, gar gern g'sehe'. Der junge Herr hot Carl Cetti gheese', is später mit seine Eltre', deß reiche Leut' ware', zu Verwandte an de' Niederrhein gezoge' un' hot do g'heurat'. Mer hot nocher vun der ganze Famill' nix mer g'hört. Wann's Lottche' in de' Garte' gange' is, oft so allee' for sich, so sin' ihr alls die Spaziergäng' mit dem Cetti ei'gfalle' un' sie hot nit recht gewißt warum se drbei schier traurig worre' is. Un' jetz' hätt' se 71 heurate' solle', der Onkl hätt's gern g'sehe', aber 's hot ihr halt gar kenner g'falle'. Do sin' uffemol vier Werber minanner kumme', charmante Leut' un' vun gute' Häuser empfohle'. Der ee' is e' Graf gewest, hot Pappe'berg g'heese', vun ere alte' Famill', der anner' war e' Baron Leonhard, der dritte e' berühmter Doctor, Herr Dittl vun Germersheim un' der vierte e' Rittmeeschter, Herr vun Grünewald. Die Herrn habe dem alte Onkl sei' Naupe' wohl gekennt un' sich uff den Abe'd, wo jeder beim Lottche' hot sitze' derfe, vorbereit', wie e' Schauspieler, der zum erschtemol for's Publicum kummt; e' paar habe' sogar deß Kammermädche' vun der Fräule hin- un' herg'frocht, was noch ihr'm Guschto wär un' was se int'ressire' könnt', um ihr Bekanntschafte un' so fort. Beim Mittagesse' un' sunscht hot natürlich aach jeder des Seinige getha', um' sich hübsch zu mache' un' zu g'falle'. Un so sin' dann die verhängnißvolle' Abe'd kumme' un' dererscht hot's de' Graf Pappe'berg getroffe' bei dem schöne Lottche' zu sitze'. Der Pappe'berg, e' feiner hübscher Mann, war e' Enthusiascht for die Musik un' e' großer Freund un' Kenner vun der Poesie, hot aach selber Vers gemacht. Im A'fang is vun Beethoven un' Mozart, vun Weber un' Mayerbeer geredt worre', un' nocher vun Schiller un' Göthe, vun Uhland un' Geibl un' annere Poete', recht lebhaft un' geischtreich, un' deß is prächtig so fortgange' bis gege' zehn Uhr'. 72 Do hot der Pappe'berg gedenkt, die Conversation thät doch pikanter werre, wann er uff sei' Absichte' aach kleene A'spielunge ei'mische thät', un' so hot er a'gfangt die Heine'sche Lieder zu lobe' un' sächt mit eme gar zärtliche' Blick, wie hübsch deß eene a'fangt. »Du hast Diamanten und Perlen Hast alles was Menschenbegehr Und hast die schönsten Augen Mein Liebchen was willst du mehr.« Un' dernocher sächt er wie wohr deß wär', wo der Heine vum Bild seiner Geliebte' traamt un' sächt »Doch mit dem Traum des Morgens Verrinnt es nimmermehr, Ich trag es dann im Herzen Den ganzen Tag umher.« Daß er so vum traame' un' schlofe gered't hot, war e' unglücklicher Gedanke', dann 's hot wie e' A'steckung uff deß Mädche' gewirkt un' obwohl se noch g'sacht hot »Sie habe' recht, deß is ganz hübsch«, so hot se doch Schlof 'kriecht un' obwohl der Pappe'berg g'schwind aus der Sentimentalität 'rausg'sprunge' is un' hot vun dem boshafte Atta Droll 'was verzähle' wolle', so war's doch zu spät un' 's Lottche' hot g'schlofe', bis Alles ausenanner 'gange is. – Der Pappe'berg is de' annere Tag abgereest. – Am selle' Abe'd is jetz' der Baron Leonhard an die Reih kumme'. Deß war e' großer Jäger un' hot ganz frisch vun der Jagd a'gfange' un' vum luschtige' Jägerlebe', hot aach die englische Fuchsjagde' citirt, wo sich die Lords wege' eme Fuchsschwanz heroisch die 73 Häls' brechen un' hot's recht lebendig g'schildert un' ausgemolt. Dernocher hot er verzählt, daß aach Dame' oft gejagt habe' wie die Maria vun Burgund, die Catharina vun Medicis, die Anna vun Baujeu u. s. f. Die altritterliche' Falke'jagde' sin' natürlich aach nit vergesse' worre un' was do for herrliche Gelegeheite' for Liebende ware', sich so gleichsam im Galopp zu verständige', was in unserer Zeit leider nimmer möglich wär'. Er hot aach allerhand Jagdabenteuer erlebt' die er zum beschte gebe' hot un' weil er emol im bayrische' Geberg e' Gems g'schoße' hot, so hot er an ere Bouteill' uff'm Tisch gezeigt, wie er hot nuff'grable' müsse' un' ausenannergsetzt was so e' Jagd poetisch un' g'fährlich wär'. 'S Lottche' hot mit Intresse zughört, er hots wenigschtens gemeent, un' so is er dann vun der Gemsjagd uff's Alpe'lebe' un' uff die Sennerinne' übergange' un' is mit der gröschte Hoffnung gege' zehn Uhr' uff die Alpe'lieder kumme'. »Das sin' sinnige Liedcher, hot er gsacht, aber schwer zu versteh', dann deß Oberbayerische is e' ferchterlichi Sproch. Ich kann Ihne' sage', Fräule Charlotte, daß ich lang gebraucht hab', bis ich so e' Liedche in e' ordentliches Deutsch hab' übersetze' könne'. Gebe Se Acht, e' paar laute' so. Es singt zum Beispiel' e' Mädche': »Mei' Herzche' is treu, Is e' Schlößche drbei Un' e' eenziger Bu Hot de' Schlüßl drzu.« 74 Oder e' junger Borsch: »Em Mädche' sei' Herz Kann ich nit ergründe', Ich wollt lieber en' Penning Im Schliersee dinne'.« Recht b'sunners is aach deß, sächt er: »Zwee schneeweiße Täubcher Fliege' über mei' Haus, Der Schatz, der mer b'stimmt is, Der bleibt mer nit aus.« »No', sächt 's Lottche un' hot e' bische gegähnt drzu, do sin' Se jo gut dra', wann Ihne der b'stimmte Schatz nit ausbleibt.« Do hot er noch ganz verlege' 'was vun Zweifl vorgebracht un' vun' Hoffnung, un' sie wüßt' schun, uff wen's a'käm', aber o weh, 's Lottche' hot die Aage' nimmer uffgebracht un' alli Müh' war umsunscht. – Leben Se wohl, Herr vun Leonhard! – De' nächschte Abe'd is der Doctor Dittl ei'gelade' worre', bei der Fräule' zu sitze'. Der hot uff rationellem Weg, nit so per Zufall, sei' Glück mache' wolle' un' hot sich 'was ausstudirt, die Nerve' a'zurege' un' so deß fatale Ei'schlofe' am holde Gegnstand seiner Verehrung zu überwinde'. Die Conversation war kaam im Gang, so bringt er de' Somnambulismus un' die Geischterseherei uff's Dapet. »Was is Ihr' Meenung, Fräule', sächt er, glaube' Se an Geischter?« 75 »»Warum nit, sächt 's Lottche', 's hot doch jeder Mensch sein' Geischt der in 'm wohnt.«« »Ja deß is schun recht, sächt der Docter, es handlt sich aber drum ob der Geischt noch rumwandle' kann, wann der Mensch nimmer is?« »»Ei ja gewiß, sächt se, er geht jo nit zu Grund un' weil er ohne Leib gar leicht un' beweglich sey' muß, so denk' ich mer, werd er sich die Welt erscht recht a'gucke', dann die Welt is schö' un' der sogenannte geistige Genuß steht jo über jedem annere.«« »Eigene Philosophie, mein Fräulein, aber glauben Se, dann deß is bei unser'm Thema die Hauptsach', glauben Se, daß mer 'n Geischt sehe' kann, werklich sehe', wisse' Se?« »»Ei, Herr Doctor, lacht se, habe' Se schun emol en' Gedanke' spazire' geh' sehe'?« »Ja wohl, sächt der Docter lebhaft, mein' liebschte' Gedanke' hab' ich heut' Morge' im Garte' spazire' geh' sehe' (do hot er 's Lottche' mit gemeent), un' wann Gedanke' sich so zeige' könne', so meen ich, kann mer dem Juschtinus Kerner nit Unrecht gebe', wann er vun Geischtererscheinunge' red't. Do is sei' Buch vun der Seherinn vun Prevorscht höchst merkwürdig, Sie habe's doch gelese'?« »»Nee', Herr Doctor, ich les' so Sache' nit, wann ich doch über die gewöhnlich' Welt 'nausgeh' will, so les' ich lieber e' hübsches Gedicht, deß schwebt jo aach über dem materielle' Erdboddem, aber nit wie e' 76 Boge' grau' Fließpapier den e' Storm im Nebel 'rumwerft, sondern wie e' freundlich' farbigi Blüh', mit der die Luft im Frühjohr spielt.«« »Charmant, sächt der Doctor, un' denkt sich, deß Ding geht prächtig, nor fort uff dem Thema!« un' um se recht zu animire' hot er mit Artigkeit e' bische widdersproche' un' verzählt nocher e' Geischterg'schicht', die 'm selber passirt is. Deß Fräule' hot e' Weil zug'hört un' der Docter hot während dem Verzähle' die G'schicht als wichtiger un' wichtiger mache' wolle', daß es e' langi' Brüh worre' is, aber zu sein'm gröschte Schrecke' sinkt dem Lottche' deß schläfrige Köppche', wie er grad als Haupteffect sein' Geischt hot erscheine' losse' wolle'. Aus war's, der Docter is ke' Mann for deß Mädche'. Uff den Rittmeeschter Grünewald hot zwar der Hausherr selber ke' b'sunners Vertraue' g'hat, dann der hot nit gar viel gered't, daß er aber 's Lottche' mit Liebespassion betracht' hot, deß hot der Alte wohl gemerkt un' hot sich im Stille' gewünscht, daß er ihr g'falle' soll, dann 's war e' hübscher Mann un' vum e' noble' Benehme'. Der Abe'd is kumme' un' er is beim Lottche' g'seße' un' is vun' allerhand gered't worre', eweil so sprungweis hi' un' her wie deß so geht. Is dann 's G'spräch aach uff de' Krieg kumme' un' hot 's Lottche' gemeent, daß mer do oft schreckliche Ueberraschunge' erlebe müßt', wann der Feind, wie mer's oft gelese' hot, 'n plötzliche' Ueberfall macht odder so 'was. 77 »Ja sehen Se, Fräule' Lottche', sächt der Rittmeeschter, was so Schrecke' betrefft, so kann mer die im tiefschte' Friede' grad so erlebe' wie im Krieg. Do hab' ich emol mit meiner Schweschter e' Avantür' g'hat, daß ich's mei' lebtag nit vergeß'. Wie mei' Schweschter sechzeh' Johr alt war, habe' mer 'n Gärtner uff unser'm Landgut g'hat, deß is e' böser Mensch gewest un' alls mehr betrunke' als nüchtern. Mei' Schweschter war e' gar schö' Mädche' un' der freche Gärtner hot e' Aag' uff se geworfe' un' wie se sich emol e' Bouquet geplückt hot, so kummt er drher un' helft mit un' faßt se uffemol an der Hand un' guckt se ganz leidenschaftlich a'. Mei' Schwester war natürlich indignirt, reißt sich los un' sächt 'm noch gutmüthig genug, wann er sich deß nochemol unnersteh' thät, so thät se 's 'm Vater sage' un' müßt' er aus 'm Dienscht.« – »»Curios, sächt 's Lottche', schier deß nähmliche hab' ich emol erlebt.«« »No so höre' Se. Uff deß sächt der Gärtner grad 'raus, wann se 'n nit liebe' wollt, so thät er se umbringe'.« »»Wie sonderbar, sächt 's Lottche' ganz erstaunt, erzähle Se, erzähle Se,«« – un' obwohl 's schun uff halber elfe 'gange' is, hot se den Erzähler mit gröschter Spannung a'geguckt. »Die Hauptsach' kummt erscht, fahrt der Rittmeeschter fort. Wie der freche Mensch so gedroht hot, 78 is mei' Schwester, was se gekönnt', drvu'geloffe' un' hot's 'm Vater gsagt. Der Mensch is entlasse' worre' un' bal' druff hot mer g'hört, daß er wahnsinnig worre' is un' daß mern hot ei'sperre' müsse'. Jetz' denke' Se, etliche Woche' d'ruff geh' ich mit der Schwester im Garte' spazire' un' kumme' mer an e' stilles schattiges Plätzche', wo e' Amorche uff emme Poschtament g'stanne' is ganz umwachse' vun wilde Rose'.« »»Ja was is deß, sächt 's Lottche', ich bin ungeheuer gspannt.«« – »No' do will mei' Schwester Rose plücke' un' uffemol rauscht's in de' Büsch' un' denke Se den Schrecke', fahrt der narrige Gärtner 'raus mit Heule' un' Zähnfletsche' uff deß Mädche.« – »»Um Gotteswille', kreischt jetz' 's Lottche', un' Sie habe' se gerett' un' Sie sin' der Carl Cetti, mei' lieber, lieber Freund, der Carl!«« »Ja, liebes Lottche', ruft jetz' der junge Mann un' faßt se zärtlich bei der Hand, ich bin's un' Sie ware' deß Mädche', gel 'e Se, deß ich sellemol zu rette so glücklich gewest bin.« »»Ach Gott, aber lieber Carl, for was dann deß Incognito, warum sich dann so verstelle?«« »Ja sehen Se, gutes Lottche', ich wollt wisse', ob se noch freundlich an mich denke', d'rum hab' ich mich als en' Fremde' vorgstellt, dann daß Se mich mit mein'm Schnorrbart nimmer kenne', hab' ich mer wohl gedenkt.« 79 »Wahrhaftig der Carl, ruft jetz' der Onkl, was e' Ueberraschung, mir habe' jo nix mehr vun Ihne' g'hört, seit Se g'heurat' habe', 's muß jo über fünf Johr sey'.« »Verzeihen Se, sächt der Carl, ich hab' nit g'heurat', deß is e' Bruder vun mer gewest, aber ich will heurate' un' 's Lottche' will ich heurate', wann se mich nemmt, dann wees' Gott ich hab' se alls noch so gern wie sellemol, wo mer als halbe Kinner beinanner ware.« Un' 's Lottche' gebt 'm ohne Zaudre' die Hand, sie falle' sich um de' Hals un' der Alte hot Bravo über Bravo gerufe', un war e' großer Jubl im ganze Haus. Is dann aach bal' druff e' prächtigi Hochzeit gewest. – Deß is die G'schicht' vum schlofende' Lottche' un' is e' Exempl, daß es ke wohrer's Sprichwort uff der Welt git, als »Alti Lieb' roscht nit.« –     Die Käfer's. 1. In Speier hot emol e' vermöglicher Mann gewohnt mit ere hübsche Tochter. Deß war der Herr Karl Käfer un' die Tochter hot Frens gheese', un' der Herr Käfer hot viel Geld g'hat, nix zu thu', hot aach nix thu' möge' un' het halt mit Esse un' Trinke', Spatzire'geh' un' Romanlese so fortvegetirt. 'S Frensche war e' niedlich' Ding un' hot e' kleeni Liebschaft mit eme Weinhändler, eme gewiße Blum , g'hat, un' wie's mit denne Liebschafte' halt geht, so is deß Flämmche' bal' e' Flamm worre' un' die Herze' habe' sich hübe' un' drübe' als mehr un' mehr verhitzt. Natürlich hot deß Pärche' heurate' wolle', do hot's aber g'happert, dann der Alte, der wohl 'was gemerkt habe' muß, hot öfters zum Frensche' g'sagt, zum Heurate' hätt' der Blum nit Vermöge' genug un' müßt' erscht 'was werre. Er hot überhaupt e' anner' Project g'hat un' hätt' gern deß Frens an 'n alte Geldsack verheurat' un' do war natürlich der junge Blum e' gar widderwärtiges Hinnerniß. Daß er aber in's Haus kumme is, hot er doch nit gut wehre' könne', dann die alte' Blum's, die in Worms gewohnt habe', un' die Käfers sin vun je befreund't gewest un' ware' allerhand Rücksichte. – 84 Wann dann die junge Leut oft verstohlens im Garte', der hinner'm Haus gewest is, zammakumma sin un' habe' sich Zärtlichkeite' gsagt un' derzwische aach Küßcher gewechselt, so hot 's Frensche alls tief gseufzt un' ihr'm Louis, so hot der Blum gheese', vorgejammert: »Ach lieber Louis, wie werd deß noch mit uns werre', mei' Vater will nix von der Heurat wisse', o lieber Louis, gel' du verloscht mich nit, aach wann de deß thätscht, ich thät in's Wasser springe'.« Un' do sin ihr die Thräne in de' Aage' gstanne' un' der Louis hot se weggeküßt un' gschwore', daß er treu bleibt, un' hot se getröscht, un' er hätt' juscht e' groß' G'schäft mit seine Wei', 's könnt' nit fehle'. »Sich! sächt er, liebes Kind, die nächst' Woch soll ich Probe' zum alte Guckes noch Frankfort bringe' un' sin' se' 'm recht, schreibt er, so is mei' Glück gemacht, dann er könn' viel, recht viel brauche. Ich wees aber gewiß, daß 'm mei' Wei' schmecke', d'rum sei ganz ruhich, liebi Seel, du werscht sehe', daß ich als Hauptlieferant vum Guckes zuruckkum'.« So hot er se getröscht. O du goldiger Guckes, hot 's Frensche nocher g'sagt, als wann se zum e' Heilige' bete thät, du werscht uns so helfe in unsrer Noth un' war ihr Gedanke' Tag un' Nacht ebeso der alte Guckes wie ihr junger Louis. In's Haus is noch e' Jugenfreund vum Käfer kumme, der Herr Hildebrand , e' guter Kerl, der 's Frens als e' klee' Kind schun gern g'hat un' jetz' deß Liebesverhältniß bal' gemerkt hot. Dem wär' die Heurat 85 ganz vernünftig vorkumme un' hot aach beim Käfer emol drum 'rum gered't, der aber hot korz hi'geworfe': »Is ke' Parthie for se« un' da war nix mehr zu mache'. – So is dann ee' Tag wie der annere 'rumgange' un' hot sich nix nit recht vorwärts un' ruckwärts bewegt, bis uffemol e' Gschicht drherkumma is, die den phlegmatische Käfer un' 's Frens un' de' Blum, un' 's ganze Haus in gewaltige Motione' gebracht hot. Deß war so. Der Käfer hot 'n Brief vun seiner alte Mutter 'kriecht, die for gewöhnlich in Mannheim gewohnt hot un' do schreibt se, daß se uff B'such kumme woll' for etliche Woche un' mer möcht' ihr deß Zimmer ebener Erd, wo se schun öfter gewohnt hot, herrichte' losse. In dem Zimmer hot derweil der George, der Bediente vum Käfer, gewohnt un' is also dem g'sacht worre, er soll ausziehe' in e' Stübche nebe 'm Stall im Hof. Do kummt jetz' der George ganz blaß un' verwerrt zum Käfer un' sächt, er dank' Gott, daß er aus dem Zimmer käm', aber for die alt' Fraa' wär's aach nix drunne, dann, dann – »No' was dann, sächt der Käfer, bischt de verruckt, was soll dann deß ängstliche G'stotter, so redd'.« »»Ja sehen Se, Herr Käfer, ich wees schun warum ich stotter' un' in Aengschte' bin, verstehen Se mich.«« »Ei die Grenk nochemol, aber ich wees' nix, was, Dunnerwetter, is dann gschehe'?« Un der George sächt jetz' ganz still un' mit zitternder Stimm': »Herr Käfer, in dem Zimmer 86 is es nit richtig, do geht's um, ich bitt' Ihne' um Gotteswille', losse' Se die Fraa Mutter nit do 'neiziehe'.« »»Was?! (fahrt der Käfer zama) Umgeh? Geischter, Gschpenschter?! Verschreck' mich nit George, was hoscht de' dann g'sehe?«« »G'sehe? Meene' dann Sie daß mir d'rum is so Undinger vun Gschpenschter sehe' zu wolle', ich sag' Ihne', ich hab' mer so genug g'hört , daß mer alli Luscht zum sehe' vergange' is. 'S is seit 8 Täg' heut Nacht zum zweetemol gewest, daß es, un' 's werd nit fehle' grad um zwölfe', en' Schlag getha' hot als wann 's Haus zammafalle' thät un' druff e' Kette'gerassl, schauerlich, sag' ich Ihne'. 'S erschtemol hab' ich gemeent, ich hätt' getraamt, aber nix, un' ich hab' Alles unnersucht, es geht um, un' nit um viel tause'd Gulde' thät ich länger in dem Zimmer bleibe.« Der George war sunscht e' resoluter Mensch, is lang Soldat gewest, un' dem Herr Käfer is es eiskalt über de' Buckl nunner gegrußlt un' hot nit gewißt was er sage' soll, dann daß der George ke' Späß' macht, hot er wohl g'sehe'. Endlich sächt er, aber 's is 'm nit vun Herze' gange: »Ei paperlapap, mei' lieber George, was soll do uffemol umgeh', jetz' wohn' ich schier dreißig Johr' in dem Haus, 's kummt ke' Mensch 'rei als höchschtns mei Hausherr, e' kreuzbraver Mann, der alle Abe'd uff der Poscht sei fünf, sechs, Schoppe trinkt un' mit eme Dußl heemgeht, un' 87 überhaupt die Zeite' mit denne Geischter sin' vorbei. D'rum mach' kenn Spetakl un' sag nix, ich werr' die Gschicht' unnersuche'.« »»Wege' meiner, ich hab's Ihne gsacht, sächt der George, un' geht.«« Der Käfer hot sich aber allerhand Gedanke' gemacht, hot wohl deß Zimmer visitire' wolle', hot's aber bis noch 'm Esse verschobe' un' nocher bis uff de annere Tag, weil's schun e' bische dunkl worre' is, un' corios, juscht wie er selli Nacht hot ei'schlofe' wolle', meent er, er thät aach was höre' drunne' un' hot 'n gfröschtlt als wann er e' Fieber hätt'. Was es doch for unangenehme Evennements git im Leve'! un' übermorge' Obe'ds soll die Mutter kumme'. – De' annere Tag, wie er beim Kaffee sitzt, kummt der Herr Blum drher. »Gute Morge', Herr Käfer, gel' e Se, ich kumm e' bische früh', Visite' mache', aber wisse' Se, ich rees' heut noch Frankfort, hab noch viel zu thu', wollt' Ihne aber doch Adieu sage' un' froge', ob Se dort nix zu bstelle' habe', ob ich Ihne' nix b'sorche' kann, ich thäts mit 'm gröschte Vergnüge.« »»Dank' Ihne', Herr Blum, ich wüßt nix, wie lang bleibe' Se dann wech?«« »Ich denk', in 8 Täg' bin ich wiedder hier, hab Gschäfte mit mein'm Freund Guckes, 's handelt sich um e' grossi Bstellung vun allerhand Wei' noch Rußland. Mei' Plän' sin' gemacht, un' ich muß reussire', Herr Käfer, deß werre se sehe'.« 88 Un' der Käfer sacht ganz trucka: »No' do wünsch' ich Ihne' viel Glück, Herr Blum.« Jetz' sächt der: »Aber Herr Käfer, Sie sehe' jo e' bische' a'gegriffe aus, ich kann mer denke' warum, der George hot so was gsacht vum e' Zimmer –« »»Hot er 's Maul nit halte könne', ich hab' mer's doch gedenkt, ja 's is e' dumme Gschicht'.«« »Ich will Ihne' was sage', sächt der Blum, 's is richtig, die Uffklärung is groß in unserer Zeit un' die Chemie hot enorme Fortschritt' gemacht, un' doch wisse' mer nit Alles, ne ne, mei' lieber Herr Käfer, mir wisse' nit Alles, sag ich Ihne'; es git Naturkräfte un' Erscheinunge' un' Beziehunge, vun denne mer halt nix wisse, do könne' die Philosophe' demonstrire' was se wolle'.« »»Ich hab' deß Nähmliche schun oft g'sagt, aber mer werd alls ausgelacht drmit. Höre' Se, lieber Blum, Sie habe' jo Chemie un' allerhand studirt, wollte Se wohl e' bische' in dem Zimmer sehe, was dann die G'schicht sey' kann, 's wär mer e' Gfalle'.« »»Herr Käfer mit Vergnüge', ich will thu' was ich kann un' ich meen', sächt er un' bsinnt sich e' bische, wann die Combinatione' richtig sin, so werd bal' Ruh werre'.«« »Sie werre doch ke' Bschwörung mache, sächt der Käfer ängschtlich, aber mache' Se was Se wolle', ich misch' mich nit 'nei', wann nor Ruh' werd, 's is zu ärgerlich um so unheemlich' Zeug.« »»Habe' Se ke' Sorg, Herr Käfer, aber höre' Se, wenn Se zufriede' mit mer sin un' wann ich gute' 89 Gschäfte in Frankfort mach' un' als e' vermöglicher Mann wiedder kumm, gebe Se mer 's Frensche, sie liebt mich wahrhaftich un' ich will se gewiß gut halte' un' wie en Engl verehre'. Wolle Se mer deß verspreche', Herr Käfer, sunscht freut mich, wees Gott, mei' Lebe' ke' Stund mehr.«« Dunnerwetter, deß aach noch, denkt der Käfer un' räuschpert sich voller Verlege'heit als wann er sich verschluckt hätt', drnocher nemmt er e' Pris' Tubak un' sächt: »Mei lieber Herr Blum, mir wolle' vun der Sach' emol spreche', wann Se wiedder von Frankfort zuruckkumme'.« »»Aber lieber Herr Käfer, was wolle' Se mer, wann ich als e' gemachter Mann wiedder kumm' un' den wiedderwärtige Spuck in dem Zimmer ausstudir' un' beseitig', sehe' Se, ich versprech' vielleicht mehr als ich halte' kann, wann ich's aber halt', o bringe se 's Frens nit in Traurigkeit un' losse' Se mich Ihrn ewig dankbare Schwiegersohn werre'.«« Wann nor deß verdammte Zimmer nit wär', denkt sich der Käfer, dann die Unannehmlichkeite mit Ausziehe' un' deß Geschwätz drüber, un drzu des Gejammer un' Gemaunz vum Frens, wann er's rund abschlagt, – es war erschrecklich, un' so sächt er endlich: »Herr Blum, ich will's zugebe', aber deß sag ich Ihne' wann Se nit Wort halte' in Allem , wohlgemerkt, so will ich nix mehr höre', un' derweil ke' Silb' gege' 's Frens un' Niemand.« Der Blum umarmt 'n 90 zärtlich un' fort war er, 's könnt' jo den alte Griesgram wiedder reue'. Bei sich aber hot er heemlich gelacht über die Geischtergschicht, dann er hot sich nix anners denke' könne', wo der Spetakl herkumme' sollt', als vun sei'm junge Champagner, der unner der Stub im e' Keller, den er gemieth' ghat hot, gelege' is un' wo alls Flasche' geplatzt sin. Der George is 'm uff der Trepp begegnt un' do hot er e' wichtig G'sicht gemacht un' hot sich in deß Zimmer führe losse', hot do die Händ' an die Wänd' gelegt un' was for sich hi'gemormlt, un' hot beim Fortgeh' gsacht »Jetz' wolle' mer hoffe', daß in Zukunft Ruh sey' werd do drinn.« Drheem aber hot er sein'm Bediente, 'm Jakob, uffgetrage', er soll den junge Champagner in en annere Keller lege' un' alte Wein drfor 'nei, es wär for de' Champagner e' bische zu warm. Un' druff is er mit beschte Hoffnunge' noch Frankfort g'fahre'. – Der Käfer aber hot um Alles nit habe' wolle', daß die Mutter vun dere Gschpenschtergschicht was erfahrt un' daß er sich geforchte hot un' war 'm bang, der George könnt' 'was drüber schwätze'. Un' so hot er den gege' Obe'd nochemol vorgenumme un' hot 'm gsacht, 's hätt sich jetz' gfunne was Ursach an dem nächtliche Gepolter wär, dann – wie 's Frens mit der Magd, der Kathrin', deß Zimmer in Ordnung gebracht, do hätte' se e' Katz aus eme Winkl gejagt, die müßt' bei der Nacht was umgschmisse' habe', deß wär die ganz' Gschicht'. Der George hot freilich de' 91 Kopp g'schüttlt, hot aber nix sage' derfe'. Un' die alt Fraa Käfer is wohlbehalte' a'kumma un' mit viel Begrüßung un' Gebabl in deß gewisse Zimmer g'führt worre'. – 2. Die Fraa Käfer war tief in de' sechzig, aber an Lebendigkeit alls noch bei der Heck un' grad 's Gege'theil vun ihr'm Sohn, sie hot for e' halbi Gelehrti gegolte un' viel gelese' un' aach gern e' bische dick mit getha'. Die Fraa hot in dem ominöse Zimmer prächtich gschlofe un' de annere Tag war se die erscht in der Stub, wo g'frühstückt worre is. Do hot die Kathrin die Tasse hergericht' un' der George mit ere Gießkann bei de' Blume' am Fenschter zu thu' g'hat. Die Kathrin' sächt: »Schöne gute Morge', habe 'Se gut gschlofe, Fraa Käfer?« »»Dank schö', ganz prächtich.«« »Un' sin gar nit uffgeweckt worre'?« »»Kenn' Aageblick, warum dann Kathrin?«« »No' ich hab nor so gemeent.« – Un' wie die wiedder was holt in der Küch', frogt aach der George: »Un' habe gar nix g'hört Fraa Käfer?« »»Ja was hätt' ich dann höre' solle?«« »Ich hab' nor so gemeent,« sächt der aach. Un wie der Käfer kumme' is, hot er aach gfrocht wie die annere un' is deß der alte Fraa wohl uffgfalle', hot aber juscht nix gsacht. Deß is aber schier alle Tag, un' bsunners vum George die nähmlich' verwunnerlich' Frogerei gewest, un' endlich sächt die Fraa 92 Käfer: »George, sag' Er doch was soll dann deß ewige Froge' bedeute' ob ich nix g'hört hätt' bei der Nacht, was is dann deß?« Un' der George vertraut ihr heemlich sei' Erlebnuß. »Du lieber Himmel, sächt er nocher, deß hätt ich mei' Lebtag nit geglaabt, daß der Herr Blum in so Sache bewannert is, un' 's grußlt mich wann ich dra' denk'. Dann ich will Ihne' noch sage, der Mammsell Frens hot er aach de' Kopp verruckt, ja ja, der alte George merkt Alles, wann er aach nit dergleiche' thut. Un' ich bleib' halt 'drbei, 's geht doch um.« Do sächt die Käfer e' bische ärgerlich: »Mei' geh' mer ewech mit dem dumme' Zeug, was sächt dann mei' Sohn?« Un' der George zuckt die Achsle »E' Katz hätt' den Spetakl gemacht, hot er mer weiß mache' wolle', ja wohl e' Katz, aber was for eeni, Gott bewahr' em drfor, aber wisse' Se Madame Käfer, er glaabt selber nit an die Katz, un' er thät' um ke' Geld allee' in deß Zimmer geh', deß hab' ich wohl merke' könne'.« »Mei' lieber George', sächt die alt' Fraa ganz pikirt, bhalt' Er sei' Hischtör'cher for sich, deß rooth ich 'm, dann es is nix als Ei'bildung un' ich will ke' Gschwätz über so Sache' in meiner Famill, versteht Er mich.« Un' loßt 'n steh' un' geht in die Stub' zu ihr'm Sohn un' fahrt den a', daß er ganz verschrocke' is. »Was muß ich dann do höre' vun mein'm Zimmer, Gschpenschtergschichte', Geischterbanne'? was soll deß 93 heese', was mer der George verzählt hot? Ich will nit hoffe, mei' lieber Karl, daß de so Sache' glaabscht, un' mit so Dumheite' unser Famill blamirscht un' dei' alti Mutter! deß wär' wahrhaftich e' Schand!« »Ich, ich? stottert der Käfer, ich glaab' jo nix, hab' jo gar nix g'sacht, was mache' Se dann Spetakl wege' dem eefältige' George do?« »»Is genug, daß de dich so vergesse kannscht, eme Mann wie der Herr Blum was d'rüber vorzeschwätze' un' 's hot ganz de' Anschein, daß de' 'n noch consultirt hoscht, was muß der Mann denke? daß de' ke' Genie bischt, mei' lieber Karl, deß wees ich, Gott sey's geklaagt, lang genug, aber, nemm mers nit übl, for so dumm hätt' ich dich doch nit g'halte'.«« Ganz verschrocke' sächt der Käfer: »Ja du lieber Himml, deß sin lauter Phantasiee', ich hab' zum Spaß wohl dem Blum drvun gsproche', aber nix consultirt oder daß er helfe' soll oder so was, ke' Gedanke'.« Un' so hot er geloge' was möglich war um die alt' Fraa wiedder zu beruhige', dann so e' respectabels Familliestück kann e' Haus umkehre', wann se juscht in die Hitz kummt. Er aber hot sich gedenkt, mit dem Blum werd mer, wann er wiedder zuruck is, vun dere Gschicht' wohl nit nochemol a'fange'. – Deß Ding war gut. Die alt' Fraa hot bei'm Frensche noch e' bische sondirt weche' dem Blum, den se als en' artige Mann selber gekennt hot, un' hot sich ihr Gedanke' gemacht. – Zwee Täg' druff is e' 94 großi Hitz gewest, dann 's war im Juli un die Fraa Käfer hot Nachts in ihrm Zimmer nit recht ei'schlofe' könne' un' hot sich deßwege' noch spät e' Licht a'gezündt um ze lese'. Alles war ruhich im Haus, der Käfer hot schun lang g'schlofe, der George un' die Kathrin aach, nor 's Frensche hot noch am e' Brief g'schriebe' an ihren Louis mit tause'd Zärtlichkeite' un' daß es halt mit dem Guckes gut geh' mög', un' daß se alle Dag' de' liebe Gott bitte' thät, daß er denne Ruße' de' Dorscht nit ausgeh' losse' soll un' daß ihne' 'm Blum sei' Wei' besser schmecke' solle' als alles anner' Gewächs un' Fabrikat uff der ganze Welt \&c. – 'S war gege' Mitternacht un' die Käfer hot juscht 's Licht auslösche' wolle', so thuts ufemol 'n Schlag wie e' Pistole'schuß un' zugleich hört se 'n laute' Schrei vun ere weibliche Stimm'. Drnocher war wiedder Alles still. Um Gottes Wille' was is do gschehe'? denkt die Fraa', faßt sich aber glei' wiedder, schluppt in 'n Schlofrock un' geht 'naus, de' George zu wecke'. Wie se an dem sei' Stub kummt, steht der schun mit eme Licht vor der Thür un' sächt mit wackliger Stimm': »Gel' e Se', gel' e Se', jetz' habe' Se's selber g'hört.« »» Was hab' ich g'hört? sächt die Alt', Er werd wohl aach ghört habe', daß e' Mädche' gekrische' hot, do is Fleesch un' Blut, mei lieber George, aber ke' Gschpenschter un' wann Er nit als e' Hasefuß morge' aus'm Dienscht gejagt sey' will, so nemm Er jetz' 'n Prüchl odder so was un' geh' Er in de' Keller um zu sehe', 95 was es do gebe' hot, dann der Spetakl muß do drunne' gewest sey'.«« »Ja, ja, Fraa' Käfer, ich meen jetz' aach, ich hatt' e' weiblichi Stimm drbei g'hört, un' so was fercht ich nit.« Un' nemmt e' dicki Bohne'stang, die im e' Eck g'stanne is un geht vor der Käfer her an die Kellerstieg'. Die Alt' hot obe' gewart' un' er schleicht nunner. Do sicht er Licht im Keller vum Blum, den er wohl gewißt hot, un' wie er nei' guckt, so sitzt do 'm Blum sei' Jakob mit ere' junge Magd aus der Nochberschaft un' habe e' Flasch Wei' vor sich un' kichre' un' trinke'. »Die Grenk nochemol, sächt jetz' der George un' geht 'nei', was macht Ihr dann for dumme Späß' do mitte' in der Nacht?« Aber der Jakob winkt 'm still zu sey' un sächt: »Lieber George mach' kenn' Lärme', ich soll heut noch Wei' ei'packe' for mein' Herrn nooch Frankfort un' 's Lische' war so gut mer zu leuchte' drbei un' do is vun unserm junge Champagner juscht e' Flasch geplatzt un' is deß Lische' d'rüber verschrocke' un' hot gekrische', deß is die ganz' Gschicht.« Un gebt 'm 'n Gulde, daß er sein'm Herrn nix sage sollt, es thät nimmer g'schehe', dann der junge Wei' käm' morge' fort, er hätt' 'n schun früher 'nausthu' solle', hätt's aber halt vergesse'. – No', der George is wiedder die Drepp nuffg'stiege un' hot der Fraa Käfer explicirt wie die Gschicht war, nor hot er statt dem junge' Lische e' alti Putzfraa substituirt, die beim Blum alls zu thu' ghat hot. Die Käfer 96 war zufriede', hot noch e' bische' gebrummlt un' is wiedder in ihr Nescht un' der George in sein's. – 3. Natürlich is de' annere Tag viel vun dere nächtliche' Avantür verzählt worre' un' habe' sich der Käfer un' 's Frensche höchlich über die Courage vun der Großmutter gewunnert un' is die selber stolz druff gewest. Mer hot viel gelacht un' war recht vergnügt, bsunners aber der Käfer. Do is dann aach der Herr Hildebrand drzu kumme', dem Alles nochemol verzählt worre' is, un' hot der der Fraa Käfer Cumplimente' gemacht un' gsacht, sie könnt' wohl e' Muschter sei' for viele Männer, dann Courage un' Schnorrbart ginge' nit alls minanner. Wie nocher die Weiber uff ihr Zimmer gange' sin', gebt der Käfer dem Hildebrand e' Cigarr' un' sächt: »Ja mei' lieber Freund, die Gschicht is mehr werth als de' meenscht, dann jetz' hab' ich deß gewisse Blümche los,« un' verzählt was er mit dem nothgedrunge' contrahirt hätt'. »Sei' Wort hot er nit ghalte', sächt er, dann 's hot wiedder Spetakl gebe', sei' Combinatione' sin dummes Zeug, mir sin' jetz selber drhinner kumme' un' habe' sei' Gelehrsamkeit un' Magie un' was wees' ich, nit gebraucht, jetz' soll er mer nimmer kumme' mit seiner Bewerbung um's Frens.« Dem gute Hildebrand is Leed gewest um die junge' Leut' un' 's muß 'n der Gott Amor selber erleucht' habe' dann mit e' 97 Paar kleene Bemerkunge' hot er dem Käfer sein' Triumph gewaltig niedergedruckt. »'S wär' Alles recht, sächt er, wann aber der Blum beim Guckes sei' Gschäfte' glücklich abgemacht hot, un' deß hot er wie ich vum e' Gschäftsmann g'hört hab', wann also sei' Auskumme' g'sichert is, so is die Gschpenschtergschicht der eenzige Vorwand den de hoschst, sein Antrag abzeweise'. Wann de aber deß thuscht, so werd natürlich Alles bekannt, was vorgange' is, jetz' denk' d'r deß Dunnerwetter, deß nocher bei der alte Fraa losgeh' werd, deß möcht ich, wees' Gott, nit erlebe. Du weescht jo selber, daß se die Marott hot, daß sie un' ihr ganzi Famill berühmt sey' solle' mit ihrer Uffklärung un' der Blum werd aus Aerger aach nit spare', dich als 'n abergläubische Dickkopp hi'zustelle'. Deß is e' bösi Gschicht'.« Do hot der Käfer große Aage gemacht un' mit der Fauscht uff de' Tisch g'schlage. »Die Grenk nochemol, recht hoscht de, an das hab' ich gar nit gedenkt, 's is doch zu arg, was mer Unannehmlichkeite' un' Verdruß habe muß mit so junge Leut.« »»Ja 's is bös,«« sächt ganz ruhig der Hildebrand un' bloost die Tubackswolke' for sich hi'. »Aber, fangt der Käfer wiedder a', kann ich dann nit sage', ich hätt' die Gschicht' for 'n Spaß vun 'm genumme?« »»Deß kannscht de' schun, aber sich! wann's so spaßich gemacht werd, hoscht de aach kenn' Grund, 98 die Heurat deßwege' abzulehne', sunscht blamirscht de dich wiedder un' die Mutter hot genug g'hört, um's zu merke', daß de' 'n schwache Moment ghat un die Gschicht' ernschthafter genumme hoscht als de' thu' willscht.«« »Ja, aber was soll ich dann mache? 's is jo zum verzweifle, wann die gut' Mutter nor wiedder fortreese' thät,« jammert der Käfer. »» Die geht jetz' nit fort, sächt der Hildebrand, was ich gemerkt hab', wart' se absichtlich, bis der Blum zuruckkummt, um dei' Benehme' mit 'm Glanz vun ihrer Uffklärung zu paralysire'.«« »Deß soll se mache' wie se will, wann's nor nit an mir ausgeht. O lieber Hildebrand, könnt' ich's nor arrangire', daß du drbei bischt, wann's drüber zu Explicatione' kummt.« »»Ich will dir was sage' mei' lieber Käfer, ich thät in dem Fall wees' Gott dem Blum lieber zwee Töchter gebe' als eeni, dann wann de die Mutter ausenanner bringscht, so werscht de dei' Wunner sehe', was deß e' Gschicht' werd, aber probire' könne' mer's, ob nit dorchzukumme' un' do werd's am beschte sey', daß de den Blum, wann er kummt, glei' zum Esse ei'ladscht un' mich aach. Die Mutter werd sicher bal' losgeh mit dem Gschpenster-Thema un' seh' ich, daß es krumm geht, so will ich mei' möglischtes thu', die Sach zu tournire', daß se nit merkt, wo's happert, 99 aber deß sag' ich dir, wann's uff's äußerschte kummt, muscht de aach uff's äußerschte g'faßt sey'.«« – Un' drüber kummt die Großmutter un 's Frens in die Stub' un' hot 's Frens der Alte' e' Paar prächtig g'stickte Hausschuh' aus eme Papier gewickelt un' als e' klee' Present a'gebote' un' hot die e' rechti Freed g'hat un' 's Frens geküßt. Ueber e' Weil sächt se zum Käfer: »Apropos, lieber Karl, ich hab' ebe' de' Herr Blum über die Stroß geh' sehe', er is vun Frankfort zuruck. Schick doch zu 'm un' lad' 'n zum Esse', ich möcht gern wisse', wie's seiner Schweschter, 'm Julche' geht, die noch Amerika g'heurat' hot.« »»Wie Se wünsche',«« sächt der Käfer un' benützt glei' die Gelege'heit aach de Hildebrand ei'zulade un' geht nocher 'naus, de' George fortzeschicke'. Un' die Großmutter hot wie gewöhnlich die Kanarie'vöchl g'füttert un' mit denne geplappert un' der Hildebrand hot zum Frensche' vum Blum was gebischpert, daß die 'n ganz rothe Kopp 'kriecht hot un' is nocher der Disch hergericht' un' 's Esse' b'sorcht worre', ganz prächtig, dann die alt' Fraa hot's so gewollt un' 's Frens hot's schun wege' ihr'm Louis gern getha'. – Un' die Eßstund hot endlich g'schlage' un' der Herr Blum is kumme' im schwarze' Frack un' hot rechts un' links sei' Complimente gemacht un' der alte Fraa gar manierlich die Hand geküßt. »O du Pifficus,« hot sich der Käfer gedenkt. – Mer setzt sich, un' noch de' 100 erste Frage' über Frankfort, Reese' un' Eise'bahn, fangt richtig die Fraa Käfer vun dere fatale Gschicht' a'. »Mir müsse' doch 'm Herr Blum unser Avantür verzähle, sächt se, vun dem gräuliche Rumor, wo de' gute George so verschreckt hot. Ich muß gsteh', wann ich e' bische abergläubisch wär', so hätt' mich der Spetakl in der letztschte Nacht, wees' Gott' allarmire' könne'.« Der Blum hot große Aage' gemacht un' sächt ganz verlege': »Ei wie so Fraa Käfer?« »Ja, ja, sächt die, Sie habe' jo schun drvun ghört un' heut Nacht die nähmlich' Gschicht', aber ich bin dr'hinner kumme', denke' Se, 's war Ihr ungezogener Champagner, der sich von Zeit zu Zeit de' Spaß gemacht hot, e' Bouteill' zu sprenge un' deß Gekorchl vun de' Scherbe' uff 'm Boddm war 'm George sei' Kette'geraßl, 's is werklich komisch un' mir habe' viel d'rüber lache' müsse'.« Der Blum war in der gröschte Verlege'heit un' hot in Gedanke' schun den arme Jakob zum Deubl gejagt. »In unserer Famill, fahrt die Käfer fort, is mit so altmodische G'schichte' vun Geischter un' Gschpenster nit beizukumme', dann Uffklärung war mein'm Mann selig sei' erschtes Wort bei jeder Gelegenheit un' ich hätt's kemm vun de Kinner rothe' möge', 'n Aberglaabe zu habe, un' wie mei' Mann gewest is, so war ich aach mei' Lebtag. Ich hoff' nit (guckt se lächlnd de' Blum a), »daß Sie e' Mischtiker sin' odder so was.« »»Gewiß nit, Fraa Käfer, wann aber e' Verdacht 101 uff mich falle' soll, so muß ich mich wohl entschuldige', sehen Se die Gschicht war so –«« Un' do unnerbrecht 'n der Käfer un' sächt: »wie die Gschicht' war, wisse mer un' is natürlich ke'mm vun uns ei'gfalle', was Gschpensterhafts drbei zu sehe', die Ursach' vun dem Spetakl hot aber der Herr Blum zufälligerweis so wenig errathe' wie ich. Gel' e Se, Herr Blum, so is es, aber sage' Se, was macht dann der alte Guckes, Sie habe' jo G'schäfte mit 'm gemacht?« Un' der Blum zieht 'n Brief 'raus un' übergebt 'n 'm Herr Käfer, der lest un' sächt: »Ei, ei, do gratulir' ich, Sie sin Compagnon worre' vum Haus Guckes, do habe' Se e' gut' G'schäft gemacht.« Un der Blum, ganz überwältigt vun Hoffnung un' Angscht wege' seiner Heurat, sächt: »Ja du lieber Himml, deß wär' glücklich gelunge' un' der Herr Käfer werd wege' dem annere Punkt wohl aach gütig sey'« – un' do guckt er erwartungsvoll noch dem Käfer, der ganz verlege' sei' Glas an de' Mund setzt. Un' die Mutter sächt mit eme unheemliche' Blick: »Was is deß for e' Punkt, Karl? Is es e' Geheimniß?« – In dem verhängnißvolle' Aage'blick ruft der freundliche Hildebrand: »Halt! den Punkt loß ich mer nit nemma zu beleuchte' un' zu glorificire', der Hauptpunkt is es im Lebe', heest Heurate' un' wer werd heurate'? Soll ich losgeh'? ruft er zum Käfer, un' glei druff: der Herr Blum werd unser lieb' Fränsche' heurate', Vivat die Brautleut hoch!« 102 Un' All' fahre' uff vor Ueberraschung, die Aage' noch 'm Käfer gericht' un' der sächt mit eme innrliche Seufzer: »Abgemacht! Ich kann nor allerwärts gratulire'!« Jetz' is e' großer Spetakl gewest mit Embrassement un' Jubl un' Gratulire' un' der Käfer hot nolens volens mitmache' müsse', dann die Fraa Mutter war ganz ei'verstanne' un' vergnügt d'rüber. 'M Blum is gewest als wär er aus de' Wolke' g'falle' un' er hot gar nit begreife' könne', wie der Käfer uffemol über den eene Punkt so leicht weggange' is, er hätt' aber, wann er aach gewollt hätt', ke' Uffklärung 'kriecht, dann 's is vun nix mehr die Red' gewest als vun der Heurat un' wem mer's sage' un' schreibe' un' ausposaune' müß' un' war in dem Trouble ke' Dunnerwetter mehr zu bsorge' vun der alte Käfer. Un' so is dann aach bal' die Hochzeit gewest, wo der Blum bei de' Toascht e' wohl ei'studirti Improvisation zum beschte gebe' hot, vun der ich e' paar Strophe' mittheile' will. Unner annere hot er g'sagt: Wie, liebe Eltre, dank ich Euch, Die mich gemacht so froh, Ich meen' ich bin im Himmlreich, Mein' Engl hab ich jo'. Der Champus hot viel Gut's getha', So lang er exischtirt, Deß hohe Glück aach knüpt sich dra', Deß heut' vor mich florirt. 103 Drum ihm aach will ich dankbar sey', Un' wo 's e' Fescht nor git, Nie fehle' soll der liebe Wei' Un' juble' soll er mit! Un' der liebe Wei' hot aach nit g'fehlt un' den gute' George so wenig verschreckt wie die annere. Der Name' Champus is aber bei seller Hochzeit zum erschtemol gebraucht worre', weil Champagner nit in de' Vers hot passe' wolle'. Mer muß deß dem Blum als eme' Dillettant im Dichte' verzeihe', dann was e' rechter Poet is, der kummt mit 'm Champagner so gut fort wie mit 'm Champus.     Freund Grogmann. »Was deß e' Kreuz is um e' Paar junge Leut', die verliebt sin' un' möchte' sich gern heurate' un' wolle's doch nit zug'steh', un' wann alls eens for 'm annere sein innigschte' Wunsch versteckt, for nix un' wiedder nix. 'S is nit zum a'sehe'!« So hot die alt' Fraa Kuchler for sich hi' gebrummelt, wie juscht e' Kaffeeparthie bei ihr ausenanner gange' is un' ihr Bäsche die Gäscht bis an die Hausthür begleit' hot. Deß ware' e' paar Freundinne aus der Nochbarschaft, un' e' junger Gutsbsitzer, der Herr Wagner, der dem Bäsche schun über's Johr die Cour gemacht hat, ohne sich ordentlich zu erkläre' un' den aach 's Lenche, so hot deß Mädche g'heese', sichtlich gern g'hat hot, ohne e' Sylb drvun sage' zu wolle'. Es war aach mit denne junge Leut gar nix a'zufange', dann wann mer nor e' bische uff ihr' Verhältniß a'gspielt hot, so is deß Lenche feuerroth aus 'm Zimmer geloffe', un' er hot sich so Späß', wie er g'sagt hot, ernschtlich verbete'. Un' doch habe se enanner so gern g'hat, wie e' Paar Täubcher, deß hot mer ihne' an de' Aage a'gsehe'. Die Fraa Kuchler hätt' die Heurat gern g'sehe', um 's Lenche gut versorgt zu wisse', un' die junge Leut hätte aach in jeder Beziehung zammagepaßt. 'S Lenche war e' hübschi Blondin mit Aage wie 108 Vergißmeinnicht, weiß wie Milch un' Blut, e' schlankes großes Mädche' un hot 'n wunnerschöne kleene Fuß g'hat. Sie hot gar schö' singe könne' un' die Guitarre dazu spiele', un' deß hot de' Herr Wagner b'sunners entzückt un' in Extase gebracht. Der war dann aach e' großer schöner Mann mit schwarze Hoor un' schwärmerische dunkelbraune Aage' un' e' Meeschter im Klavierspiele', e' recht vermöglicher Mann, e' Gutsbesitzer, mit eme eigene Haus, mit Oekonomie und Wei'berg an der Hardt. Die alt' Kuchler hot in der Näh' e' hübsches Anwese' g'hat, un' weil se vun ihrem Mann ke' Kinner g'hat hot, so hot se deß Bäsche in's Haus genumme'. Er, der Kuchler, hot sich wenig um die Werthschaft bekümmert un' war bei allerhand Fabrike' un' Speculatione' betheiligt, so daß er die mehrscht' Zeit uff Reese un' nit drheem gewest is. In deß Kuchlerische Haus is oft e' alter Freund vom Kuchler kumme', e' gewisser Grogmann, e' Wei'händler, der den Wagner gut gekennt un' for 'n G'schäfte gemacht hot. Der kummt dann an dem Dag, wo die Kaffeeparthie gewest ist, vun der ich g'sagt hab', gege' Ab'nd zu der Kuchler un' do klagt halt die alt Fraa wiedder ihr Noth mit 'm Lenche und mit dem Wagner. »Sehen Se, lieber Grogmann, sächt se, die G'schicht greift mer die Nerve' a', schier alle Dag kummt der Wagner, mit 'm Lenche Musik zu mache', wie er sächt, un' ich kann 's wohl bemerke', wie se kaam die Stund erwarte' kann un' zum Fenschter 'naus guckt, ob er 109 noch nit kummt, un' wie er alls was zu bringe' hat, die schönschte Lieder un' Bouquettcher, un' wie se nocher singt un' er accompagnirt, wo se oft enanner a'gucke, als wann se alle zwee verschmelze' wollte'. Un' ke' Erklärung nit hi' und nit her, alls uff dem alte Fleck, 's is um die Gränk zu krieche'. Mir ware' doch aach jung, un' mer is aach nit mit der Thür in's Haus g'falle, aber so e' Gethu is nit vorkumme', die Mädcher habe' sich e' bische geziert un' nocher Ja g'sagt un' frisch weg g'heurat', Punctum!« – Do sächt der Grogmann: »Verhitze' Sie sich nit, Fraa Kuchler' die G'schicht' werd' sich schun mache'; wann emol zwee junge Beem zammawachse', so wachse' se alls feschter zamma, ich meen' aber, wann ich mit dem Wagner ganz ruhig d'rüber red' un' Sie mit 'm Lenche, so müßts's ihne' selber lieb sei' un' habe' se sich nor emol gege' uns ausg'sproche, so redde' mir for se, deß will ich nocher schun arrangire'.« »Um Gotteswille' nit, sächt ganz heftig die Kuchler, ich hab's jo schun probiert, do verderbe mer mehr als mer gut macha, deß is jo ebe' mei' Verdruß, sie wolle' nix höre' un' nix sage'. Mei Lenche' möcht' wohl oft mit was 'raus, ich seh's ihr a', aber 's werd nix, sie drixt alls rum vun eem' Tag uff de annere un' 's werd halt nix, un' er is e' langweiliger Zeppler , der mit all seiner G'scheitheit un' Musik zu keem Entschluß kumme' kann.« Do lacht der Grogmann un' hockt e' Weil in 110 Gedanke', dernocher sächt er: »Ich will Ihne' was sage', Fraa Kuchler, in dem Aageblick is in der Sach' nix zu thu', dann der Wagner muß in G'schäfte nothwendig noch Worms, aber in drei Woche', wann er zuruckkommt, will ich was probire mit denne junge Leut' un' ich will nit Grogmann heese', wenn se nit losgeh'n un' entweder uns e' G'ständniß mache odder sich selber.« »Ach lieber Grogmann, was habe' Se dann vor? Ich bitt' Ihne, verderbe' Se nor nix, dann deß überzarte Liebes-Gebäud' vun denne zwee kummt mer vor wie e' Karte'haus, deß die Kinner baue'; mit eme Dupper fallt die Paschtet' 'zamme, sie fange freilich glei' wiedder zu baue' a', aber 's is for unser eens doch wahrhaftig e' höchst langweiligi G'schicht, deß a'zusehe!« »»Loße Se mich nor mache', sächt der Grogmann un' halte' Se noch denne drei Woche' wiedder e' Kaffeeparthie, ich meen' die soll besser ausfalle' als die letscht!«« Un' somit wünscht er ihr gut' Nacht un' geht, un' die Fraa Kuchler is ganz verwunnert gewest un' hot sich nit denke' könne', was er vorhot. Wann's gelte thät, 'n Spaß zu mache', hat se sich gedenkt, da wär' der Grogmann schun recht, dann er war for en' luschtiche Cumpan bekannt, ob er aber in so ere ernschthafte G'schicht' reussire' werd', deß war se gar nit versichert, aber was war zu macha? – De' annere Morge' is der Herr Wagner kumme', um sei' Rees' anzukündige' un' Abschied zu nehme' 111 un' hot wiedder e' großes prächtiges Bouquet mitgebracht. 'S Lenche un' die Dant' sin' im Wohnzimmer am Fenschter g'seße, un' habe g'strickt. Noch der erschte Begrüssung sächt die alt' Kuchler: »Sie wolle uns verlosse, Herr Wagner, wie mer der Grogmann sächt?« »Nor uff e' Paar Woche', Fraa Kuchler, sächt der Wagner un' überreicht drbei 'm Lenche sei' Bouquet. »Ei was schöne Blume', ruft 's Lenche, guck nor Tante, un' wie viel', ich dank schö' Herr Wagner.« Die Alt' hot 'n Seiteblick uff den Strauß geworfe' und wie se drinn Pensée's sicht un' so feuerrothe Blume', die se emol hot »brennendi Lieb« nenne' höre', so fahrt ihr's durch de' Kopp, vielleicht mit denne Blume' dem Wagner en' Erklärung abzulocke'. »Deß ist jo e' Strauß, wie mer se nor bei Hochzeite' sicht, sächt se', un' Sie habe' e' recht hübschi Auswahl getroffe' un' gewiß e' bische d'rbei poetisirt, explicire' Se uns emol deß Bouquet.« »'S is nit viel dra' zu explicire', sächt der Wagner, 's sin' gewöhnliche Blume'!« »»Was is dann deß do? frogt die Kuchler un' deut' uff die brennrothe Blümcher. Heest mer die nit brennendi Lieb?«« »Ja wohl, sächt er, 's is aber nix als e' Varietät vun Geranium, ich hoff' im nächste Summer kann ich schönere Blume' bringe', dann mei' Garte' is noch 112 nit, wie er sei' soll, un' ich hoff ebe' in Worms 'n geschickte Gärtner zu finne'.« »Do habe' Se recht, sächt die Alt' (un' denkt sich: o du Lapps), ja in Worms sin' g'schickte Gärtner.« Un' die junge Leut habe' glei' wiedder vun der Musik a'gfange un' nochher musicirt un' zärtlich enanner a'geguckt, bis sich der Wagner empfohle' hot. »Grüsse' Se mer 's Lange's un' 's Gollers Frens, sächt die Alt' noch, un' schreibe' Se uns emol, wie's Ihne geht, un' wann Se 'n Wunsch habe' un ich kann Ihne' was b'sorge', mit Vergnüge.« Der schüchterne Jüngling hat sich höflich bedankt un' mit viele Complimente empfohle' un' is abgereest. Noch acht Täg' hot er richtig der Tant' Kuchler g'schriebe' mit alle mögliche Wohlgeboren, un' daß es 'm ganz gut geh', und weil se so freundlich gewest wär' un' hätt' sich a'gebote', allenfalls was for 'n zu b'sorche, so thät er bitte', bei Gelege'heit sein' Verwalter zu erinnere, daß er den großen Orangebaam alls bei der Nacht in's Glashaus stelle' soll, weil die Nächte e' bische kühl wäre', un' er loßt sich 'm Fräule Lenche g'horsamst empfehle'. – E' hübscher Brief, hot die Kuchler for sich hi'gsacht, do muß mer e' Geduld habe' wie e' Haus, jetz' hab ich 'm die schönscht Gelege'heit gebe', deß wenigstens zu schreibe, was er sich nit zu sage' getraut, un' do schreibt er vun sein'm alte Orangebaam, 's is zu arg! 113 Die drei Woche' sin' 'rumgewest, un' kaam war der Wagner a'kumme', so hot 'm der Grogmann aach schun e' Visit gemacht. Sie habe' vun Worms gered't, vun' G'schäfte un' allerhand, bis endlich der Wagner sächt: »No' un' was git's dann hier Neues, lieber Grogmann, was mache' die Kuchler's?« »»Kotz Blitz, sächt der Grogmann, bal' hätt' ich's vergesse', Ihne' die Neuigkeit zu sage vun de' Kuchler's, 's intressirt Ihne gewiß, mer sächt, 's Lenche sei Braut.«« »Was? Braut?« fahrt der Wagner uff un' guckt de' Grogmann mit ganz verstört'm Blick a'. »Ja, so heest's«, sächt der ganz trucke'. »»Un' mit wem dann?«« »Mer sächt, 's is e' Klaviervirtuos, er hot 'n g'schpaßige Name', ich glaab, Zeppler . Ich meen', ich hätt' 'n emol in Mann'em im e' Concert g'hört.« » Zeppler? « sächt der Wagner, »is mer ganz unbekannt, aber sage' Se nor, wie kummt dann deß Lenche zu dem Zeppler?« »'S is e' alter Bekannter vun ihrm Onkl, un' was ich hör', will der die Heurath habe', un' Sie kenne' jo deß gute Lenche, was der Onkl will un' die Tant, deß thut se halt.« »Un' deß hot sich so g'schwind gemacht, nit möglich, is er hier?« »»Soviel ich wees', is er geschtert a'kumme'. Ja sehen Se, die G'schicht is mer ganz begreiflich. 'S Lenche is jetz' zwee-e-zwanzig Johr alt, deß schönschte Alter for e' Mädche zum Heurathe'. Der alte Kuchler hot über den Punkt oft g'sacht, die Mädcher sind wie die Draube' un' die Hochzeit wie die Weinles'. Wann mer die Traub' überzeitig werre' loßt, so git's allerhand Sache', daß die Les' nimmer so luschtich is. Un' so werd' er sich's aach beim Lenche gedenkt habe'.«« »Ach Gott, lieber Grogmann, Sie könne' sich nit vorstelle, was mich deß allarmirt, ich hab' deß Lenche, wees' Gott, recht lieb. Ich meen alls, es kann nit sey', is es dann werklich wohr?« »»Ich wees' nor, was mer sächt, aber apropos, die Kuchler hot mer geschtert g'sagt, Sie solle heut' zum Kaffee kumme', ich kumm' aach, do werre mer wohl erfahre, was dann an der G'schicht is und wie sich deß gemacht hot. Vielleicht is es nor so e' G'schwätz. 'S Lenche werd' Ihne' Alles gern sage', dann Sie gelte' jo viel bei ihr, deß wisse se. Also à revoir .«« Un' so geht der Grogmann fort, un' der arme Wagner hot die Händ' gerunge'. – Der Grogmann aber geht jetz' schnurgrad in's Kuchler'sche Haus un' war 'm ganz recht, daß die Tant' ausgange' un' 's Lenche allee drheem war. »Gute' Morge', Lenche«, sächt er, wie er in die Stub' kummt, wo 's Lenche wie gewöhnlich am Fenschter g'sesse is un' am e' Geldbeutl g'häcklt hat. 115 »»Ei grüß' Ihne' Gott, Herr Grogmann, geht mer gut, wie geht's dann Ihne?«« »Dank' lieb's Lenche, wie 's halt so eme alte' Kerl geht. Ich kumm grad vum Wagner, er is glücklich wieder zuruckkumme'.« »»So is er wiedder hier, was macht er dann?«« »Werscht dich verwunnere', Kind, wenn ich sag, was er macht, Projecte macht er, sei' Haus zu verkaafa un' sein Garte' un' noch Worms zu ziehe', dann denk nor, der schüchterne Wagner is – Bräutigam!« »»Was?! ach lieber Grogmann mache' se ke' Späß'!«« – und 's Lenche hot drbei ihr Arbeit falle' losse' un' is ganz blaß worre. »Ja, stille Wasser sin' tief, sächt 's Sprüchwort, no' er hot recht.« »»Ja um Gotteswille, wer soll dann die Braut sey'?«« »Mer sächt, 's is e' Sängerinn, e' gewissi Mammsell Drix ,« sächt der Grogmann un' hot Müh' g'hat, bei dem Name nit zu lache'. »»E' Sängerinn? O du lieber Gott, ja uff Singe' hat er alls was g'halte'. Aber woher kennt er dann die Drix , ich hab mei' Lebtag den Name' nit g'hört?«« »Wann ich mich nit err', hab' ich se emol g'sehe in Meenz beim Sängerfescht. 'S is e' hübsche Blondin, ziemlich groß, un' soll e' recht e' brav Mädche sei.« »»Beim Sängerfescht in Meenz, do war ich jo selber drbei; e' Soloparthie hat se' emol nit g'sunge, 116 aber sie hot vielleicht gar nit mitg'sunge'. Daß aber der Wagner nie e' Wort vun ihr g'sagt hot! Un' so gschwind! –«« »Ja, die Lieb' geht oft g'schwind un' die Heurath langsam, un' umgekehrt kummt's aach vor, deß werscht de aber heut' noch alles erfahre', lieb's Kind, dann er kummt nach Tisch zum Kaffee.« Un' 'm Lenche sin' die Thräne' in die Aage kumme' un' sie hot um se zu verberge, kaam noch 'rausgebracht: »Ja richtig, ich muß in die Küch'«, und is aus 'm Zimmer geloffe, daß es 'm Grogmann an' Aageblick schier leed gewest und bang worre' is. Hat sich aber g'schwind wiedder getröscht, dann er hot jo alle Fäde in der Hand g'hat. Wie er die Drepp nunner geht, begegnet 'm die alt' Kuchler. »Fraa' Kuchler, sächt er, die Mine' sind gelade', vor'm Kaffee werd 's losgeh', mache Se nor, daß die junge Leut allee sin', ich kumm' schun e' bische' früher un' schlupp' glei in de' Alkov' un' versteck mich, daß ich beobachte' kann, was vorgeht. Mache Se sich nix d'raus, wann 's Lenche e' bische blaß is odder gar e' bische geflennt hot, thun Se, als wann Se's nit merke' thäte', 's hot nix zu sage'«. Die Kuchler hot 'n noch ausfroge' wolle', er hot aber g'sacht: »Sie wer'n 's schun höre'«, un' is fort. Un' richtig is Alles gange', wie 's projectirt war. Der Grogmann is zeitig kumme', hot g'sacht, er woll' noch 'n Brief schreibe' im Onkl sein'm Zimmer un' 117 is vun do in de' Alkove' g'schliche nebe' 'm Wohnzimmer, wo die Kaffeeparthie hot sey' solle'. Wie die die Tant' un' 's Lenche noch de' Tisch gericht' un' Obscht un' Süßes zurecht g'stellt habe', kummt der Wagner, sichtlich a'gegriffe' un' verlege'. Die Tant hot 'n flüchtig begrüßt, is aber unner 'me Vorwand, noch was bsorge zu müsse', glei' wiedder 'nans un' hot deß arme Lenche mit 'm allee' loße'. Mer hot dere' wohl a'sehe' könne', daß was b'sunners vorgange' is, un' der Wagner hot 's uff die Ueberraschung vun ihrer Brautschaft g'schobe'. »Hot 's Ihne' gut g'falle' in Worms, Herr Wagner,« fangt 's Lenche endlich mit eme Seufzer a'. »Ziemlich gut, Fräule Lenche, 's is nit üb'l, e' Paar Däg do zu sey'.«« »Nor e' Paar Dag? sächt se bitter lächelnd, Sie sin' doch drei Woche dort gewest, un' ich meen' in A'gelegeheite, die Ihne deß Worms lieb mache' müsse'.« »»Un' was wäre' deß for A'gelegeheite'?«« »Thun Se nit so, mer wees', Sie habe' dort e' Braut g'funne', ich gratulire Ihne drzu, Herr Wagner.« Der Wagner hot gemeent, Sie woll' d'rmit e' Späßche mache' un' deß hot 'n verletzt un' so sächt er: »»Noch dem, was ich vun Ihne' erfahre', Fräule Lenche, is mer nix übrig gebliebe', als mei' Glück wo anners zu suche' un' ich hoff', ich hab 's gfunne««, setzt er e' bische' bockbeenig drzu. 118 Verwunnert fragt 's Lenche: »Vun mir habe' Se was erfahre'? Un' was wär' dann deß?« »»Ich kann Ihne' nor sage', sächt der Wagner gereitzt, daß ich recht gut begreif', daß Se 'n Klaviervirtuose, wie der Herr Zeppler sey' soll, mir, eme unbedeutende Dilletante' vorziehe', daß Se aber deßwege' Späß' über mich mache', hätt' ich Ihne' wahrhaft nit zugetraut««, un' bei denne letschte Wort hot 'm die Stimm' gezittert vor innerer Bewegung. »Ja um Gotteswille', hot 's Lenche gerufe' un' hot ihr schöne Aage' groß uffgerisse', was soll dann deß sei', was redde Se dann, ich soll en Herr Zeppler heirathe', 'n Mann, vun dem ich mei Lebtag ke' Sylb' g'hört hab'?! Mei' lieber Herr Wagner, mir scheint, Sie treibe mit eme arme Mädche' Muthwille', un' deß is, wees Gott, nit schö vun Ihne'.« Un' do halt se ihr Schnupptuch for's G'sicht un' sin' ihr die Thräne 'runnergeloffe'. Jetz' nemmt se der Wagner heftig bei der Hand un' ruft: »Ja Lenche, mei' liebes Lenche, was is deß, Sie sin nit Braut, Sie heirathe' den Zeppler nit?« »»Ich wees' gar nix««, flennt 's Lenche. »'S is also nit wohr! o was ich glücklich bin, ach Lenche, hundertmol schun hab' ich Ihne Herz un' Hand a'biete wolle', un' jetz hab' ich gemeent, 's is Alles verlore', weil Se en' Annere gewählt habe«. Un' er 119 küßt ihr zärtlich die Hand, aber sie zieht se 'm weg un' sächt: »»Ja Herr Wagner, ich hab' Ihne' geliebt, aber loße' Se mich, ich will Ihne' an der Mammsell Drix nit wortbrüchig mache!«« Jetz' hot's der Grogmann nimmer aushalte' könne', un' wie der Wagner im höchschste Erstaune frogt: »Ja wer is dann die Drix? «, so springt der Grogmann vor un' ruft: »Ich wees, wer die Drix is, mei' lieber Wagner, un wer der Herr Zeppler is. Sehen Se, 's Lenche hot alls 'rumgedrixt un' hot's nit 'rausbringe könne, daß Se Ihne so gern hot, un' Sie habe' alls 'rumgezeppelt un' habe' 's dem Mädche aach nit sage könne', wie lieb se Ihne' is, jetz' wißt ihr die G'schicht un' verzeiht mer's Kinner, wann ich euch mit de' Name Drix un' Zeppler verschreckt hab'. Ich hab's gut gemeent, un' Gottlob 's hot aach gut reussirt.« Do is dem erstaunte Pärche' wiedder die Sunn' uffgange in de' G'sichter, un' wie se manchmol durch die letschte Rege'troppe noch eme Gewitter scheint, so hot se sich bei'm Lenche als e' freundliches Lächle durch die Thräne' gestohle', un' der Grogmann hot gelacht, un' der Wagner hot aach afange' lache'. Un' überdem hört mer die Tante mit 'm Kaffee kumme' un' nemmt der Grogmann die junge Leut' links un' rechts un' ruft ihr entgege': »Victoria, Fraa Kuchler, Hochzeit im Haus, Bräutigam un' Braut!« Glücklicherweis' 120 hot die Magd de' Kaffee getrage', die Alt' hätt 'n gewiß falle' losse', un' 's Lenche is ihr an de' Hals g'sprunge', un' All' ware' glückselig, wie Ihr's euch wohl denke' könnt. – Es is oft so bei Verliebte, un' manchi Mamma, die deß lest, denkt sich vielleicht: »Wann ich mer nor aach en' Freund Grogmann wüßt.« –     Die Kosake'. 1. Um's Johr 1814 hot zwische' Kaiserslautre' un' Johanniskreuz e' ärarialisches Forschthaus gstanne' un' hot do e' alter Förschter, Namens Rickes , gewohnt. Der Rickes hot e' Töchterche g'hat, deß aach e' Bu' hätt' sey' könne', dann 's war ihr nix lieber als mit 'm Vater uff die Jagd zu geh', uff die Scheib zu schiesse' un' so Sache' zu treibe', wo die mehrschte Mädcher gar nix drvun wisse'. Sie hot Nannche' gheese' un' weil se hübsch war, so habe' Jäger un' Jagdliebhaber gern bei dem Förschter zugsproche' un' sin' mit Vergnüge' kumme' wann e' Jagd gewest is. Unner denne Gäscht' is aach e' junger Mensch vun Kaiserslautre, e' gewisser Bloch , gewest, der Sohn vum e' reiche' Wollhändler, un' der hot dem Nannche' gewaltig de' Hof gemacht. Deß Mädche' hot 'n aber nit leide' könne', weil er e' recht ei'gebildeter Jung war un' nebe'her e' naseweiser Schwätzer, 'm Alte' drgege' is mitunner der Gedanke' kumme, sei' Nannche könn' do emol e' guti Parthie mache' un' hot 'n alls uff die Jagd geh' losse'. Jetz' war aach e' Jagdghilf' bei dem Rickes, der hot Hannadam gheese' un' dem is der Bloch noch zuwidderer gewest als 'm Nannche, 124 dann er war selber in deß Mädche' verliebt un' hot sich gedenkt, daß 'm e' Heurat mit ihr aach 'n gute Poschte' ei'trage' könnt', dann e' Bruder vum Rickes is bei der Regierung gewest un' hätt' schun was mache' könne'. Der Hannadam war e' durchtriebener böser Kerl, aber e' feschter Jäger un' im Dienscht wohl zu brauche' gege' Holzdieb un' Braconniers , die juscht nit selte' ware'. Weil er stark war wie e' Bär, so hot nit leicht enner mit 'm a'gebunne' un' den vierschröttige' Hannadam hot mer überall g'fercht. »Wann ich nor dem verfluchte' Bloch die Visite' vertreibe' könnt«, hot er oft gedenkt un' hot sich noch bsunners d'rüber geärgert, daß er 'n uff die Bersch hot führe' müsse', die freilich oft genug so ei'gericht't worre' is, daß der Jung ke' Hoor un' ke' Fedder zu sehe' 'kriecht hot. Wie dann der wiedder emol gege' Abe'd drherkumme' is, 'n Berschgang zu mache un' 's Nannche' um 'n Kaffee gebitt' un' sich recht niedlich bei ihr gemacht hot, so sächt der Hannadam zu 'm: »Ich glaab alls, 's werd am beschte' sey' wann Se's heut mit emme Rehbock uff 'm Anstand probire', mit der Bersch kummt nix 'raus, wann zwee minanner gehn, 's is jetz' gar zu trucke' un' kracht jedes Aeschtche' uff 'm Boddm, daß mer sich nit genug in Acht nehme' kann. Ich wees' aber 'n Platz, 's is ke' halbi Stund' vun do, wo ich schun öfter 'n gute Sechserbock hab' 'rausziehe' sehe'. Ich meen' wann Se sich do hi'poschtire', werre' Se schieße'.« 125 »»Is mer ganz recht, sächt der Bloch, deß 'rumlaafe' macht emm' ohnehin erschrecklich müd, Er muß mich aber, wanns finschter werd, wiedder abhole', dann in der Nacht thät ich am End nimmer aus dem Wald 'rausfinne' un' ich muß heut' noch heemfahre'.«« »Deß werr ich thu', sächt der Hannadam, obwohl der Weg uff die Stroß leicht zu finne' is, dann 's geht e' Schneiz kerze'grad vun dem Platz uff die Stroß raus un' uff's Haus her.« Un somit is er aus 'm Zimmer um sich zamme'zurichte' un' 's Nannche hot de' Kaffee gebracht. »Was wolle' Se heut wiedder mache', sächt se, alls uff den Rehbock, den Se nie krieche' oder gar uff en' Hersch?« »»Was mer vorkummt, Nannche.«« »Un' wann Ihne' jetz' e' Wolf käm' oder e' Wilddieb begegne thät', so 'was kummt aach vor?« »»Ach was Wolf un' Wilddieb, do fercht ich mich eher, wann mer 's Nannche e' bös' Gsicht macht wie neulich, un' was hab ich dann verlangt, e' Küßche, deß is was rechts.«« »Juschtement, daß Se sehe', daß deß was rechts is, hab' ich Ihne' e' Gsicht gemacht, wann ich emol küsse' will, küss' ich mein' Schatz, werd schun enner kumme' der mer g'fallt.« »»Also ich g'fall' Ihne' gar nit, aach wenn ich unnerthänigst frog': Goldiches Nannche' wolle' Se mich nit heurate'?«« 126 »»Nee', lieber en' Kosak!«« lacht 's Nannche' un' springt aus 'm Zimmer. Mer hot sellemol überall viel vun de' Kosake' geredt, die schun am Rhei' gstanne' sin', un' hot nit genug verzähle' könne', was deß for abscheuliche Kerl wäre'. – »Heut hot se wiedder ihr Naupe', sächt der Bloch for sich un' juscht wann se so bös' un' obschtinat is, juscht so is se am schönschte.« Wie der Kaffee getrunke' war, is er dann mit 'm Hannadam ausgezoge', anzusehe' wie nochemol e' Modell vum e' Sunntagsjäger, dann er hot alle mögliche Feddre' uff sein'm Hut stecke' g'hat, 'n ganze Stoß vum e' Birkhahn, 'n Flügl vum e' Nußheher drnebe' un' Feddre vun Schneppe un' Ente' un' obe'drei' 'n Kopp vun ere Nachteul mit ei'gsetzte geelrothe' Glasaage'. Der korze grüne Rock war aach stutzerisch mit bloe' Stahlknöpf, wo Wölf' un' Bäre'köpp druff ware' un' ganz verschnürt war er mit Rieme' vum Pulverhorn, Schrottbeutl, Couteau de chasse un' noch eme extrae' Patrontäschche for Kugle'. Er hot e' prächtigi nachlneui Doppelflint getrage', wo heut jeder Lauf mit zwee Kuchle' gelade' war. Der Hannadam hot unbedeutend drnebe' ausgsehe' mit ere graue Jack' un' ere grüne Kapp uff 'm Kopp, en' gewöhnliche Jagdranze an der Seit' un' e' eenfachi Kuglbüchs' uff der Schulter. Wie se vun er Stroß weg sin', ke' fufzig Schritt vum Haus, is die Schneiz (Durchhau) 'nei gange' 127 in de' Wald, vun der der Hannadam g'sagt hot. Do sin' se jetz' 'nei. Es war e' prächticher Wald mit Buche', Eiche', Ahorn un' Kiffre' un' alls kleene Aesungsplätz' drzwische', wie's e' Jäger gern hot. Wie se e' Weil gange' sin', bleibt der Hannadam bei drei großi Buche' steh' un' sächt zum Bloch: »Jetz' stelle' Se sich do her odder wann Se wolle', setze' Se sich uff den Stock bei denne' Buche' un' halte' Se sich recht ruhig. Der Bock, den ich meen', zieht grad gege'über uff selli Lichtung 'raus, wo nor e' paar Haslbüsch stehe.« Un' zeigt 'm den Fleck un' der Bloch setzt sich uff den Stock. Wie der Jäger Waidmanns Heil wünscht un' weiter geh' will, sächt der Bloch noch, er soll nit vergesse', daß er 'n abholt wann's finschter werd. Versteht sich, sächt der Hannadam un' geht; mei' Bloch aber hot sich e' Cigarr a'gezünd't un' hockt halt do, sei' Flint for sich queer uff de' Knie', in Erwartung was kumme' werd. Er hot drbei an allerhand gedenkt un' um die Zeit zu vertreibe', die Glässer an sein'm Perspektiv geputzt, sei' schöne Knöpp betracht, sei' neui Flint' un' so fort. Bei denne' Knöpp is 'm ei'gfalle', was 's Nannche' vum e' Wolf g'sagt hot un' vum Wilddieb' un' 's is 'm drbei e' bische' unheemlich worre'. »Dummes Zeug, sächt er, so allee' do herhocke', hätt' ich nor mit dem brummige' Hannadam geberscht, unnerhaltlicher wär's doch gewest.« Un' 's is schun a'fange' dunkl worre', do raschlt 'was hinner 'm un' wie er sich umguckt, 128 so steht do e' Mann mit eme g'schwärzte Gsicht, e' dunkl bloi Blous' a', 'n schwarze Hut uff'm Kopp un' 'n Prüchl in der Hand. »Was is'?! schöne' gute' Obe'd,« sächt der verschrockene Bloch mit zitternder Stimm, aber der Kerl hebt sein' Brüchl uff un' mormlt ganz grimmig: »hab' ich dich emol.« In dem Aageblick fahrt' mei' Bloch vun sein'm Sitz uff wie's Dunnerwetter, loßt vor Schrecke' die Flint' falle' un' springt in die nächschte Büsch' un' 'naus uff die Schneiz un' rennt als wann der Deubl hi'ner'm wär' alls fort bis an die Stroß. Bei dem Wegspringe' hot er noch sein' Hut verlore' un' is, was mer sächt, im e' recht pitojable Zustand gewest. »Der Deubl soll den A'stand hole',« sächt er, wie er ganz erschöpft uff's Förschterhaus hi'geht un' componirt sich natürlich g'schwind e' G'schicht um sei' Avantür' gehörig zu verzähle'. Was hot der Förschter geguckt un' 's Nannche', wie er so drherkumme' is, ganz blaß un' verschwitzt un' verkratzt! »Ja was is dann deß Herr Bloch, ruft der Rickes erstaunt, wie sehen Se dann aus, is Ihne' 'was passirt?« »»Deß wollt' ich meene', sächt der Bloch un' werft sich im Alte' sein' Lehnstuhl, so 'was habe' Se noch nit erlebt, mei lieber Rickes, um e' Hoor, so läg' ich jetz' todt gewercht bei de' drei Buche' an der lange Schneiz.« »Ja um Gotteswille', was is dann g'schehe', hot Ihne' e' Räuber attaquirt?« 129 »»Ja wohl e' Räuber un' e' Mörder un' e' Braconnier, alles in eener Person, – loße' Se mich nor emol trinke', drnocher verzähl' ich's Ihne'.«« Un' do schenkt 'm 's Nannche Wein ei' un' wie er 'n tüchtige Zug getha', fangt er keck a': »Sehen Se, die Gschicht war so, ich bin bei denne' drei Buche' uff eme Stock g'seße' un' hab' uff en' Rehbock gepaßt, wie mer's der Hannadam g'sagt hot. Der is nocher fort un' ich hock' uff dem Stock. Jetz' wie's schun ziemlich dunkl worre' is, hör' ich 'was hinner mer un' wie ich mich umdreh', steht e' riese'mäßiger Kerl vor mer mit eme g'schwärzte' G'sicht un' reckt mer zwee Läuf' her. Was thun Se jetz'? – Gebe' Se Acht, was ich getha' hab'! mit eem' Satz schlag' ich 'm sei' Flint uff die Seit', fahr' 'm an die Gorgel un' renn' 'n an 'n Baam, daß es nor so gekracht hot. Jetz' gebt mer der Kerl mit der Fauscht 'n Stoß uff die Bruscht, daß mer der Odem vergange' is, ich loß aber nit los un' will 'n über mein Fuß werfe', wie ich aber den Fuß fescht wedder de' Boddm stemme' will, kumm ich in e' Loch zwische' zwee Worzle, natürlich fang' ich a' zu torchle' un' wie er mich noch emol wegstoßt. muß ich loslosse' un' schlag' rücklings hi', daß mer höre' un' sehe' vergange' is. Natürlich hab' ich nix anners gemeent, als daß jetz' mei' letschter Aageblick wär', aber ich muß dem Kerl doch imponirt habe', dann er hot nor g'schwind noch meiner Flint gelangt un' is in's Dickicht g'sprunge'. 130 Was hab' ich do noch mache' wolle', sollt' ich 'm nochspringe', daß er mer jetz' vier Läuf' herreckt wie vorher zwee? Nee, lieber Rickes, so dumm sin' mer nit, dann wann's Lebe' hi' is kann mer's nit nochemol kaafe', versteh'n Se mich, aber e' Doppelflint kann mer wiedder kaafe', hab' ich nit recht? Un' so hab' ich gemacht daß ich weiter kumme' bin, wahrhaftig alle Gliedder thun mer noch weh.« »»Deß is jo doch erschrecklich, sächt der Förschter, do derfe' Se noch vum Glück sage', daß es so 'gange' is. Deß is richtig, Spitzbube' sin' do, ich hab' erscht geschtert wiedder zwee verdächtige Schuss' g'hört.«« »Ja wisse' Se, fahrt der Bloch lebhaft fort, was mich am mehrschte ärgert, deß is daß der Kerl nit e' Vertlstund' später kumme' is, dann do wär' der Hannadam sicher aach kumme' un' mir hätte 'n g'fange' so gewiß als ich Bloch hees'.« Ueberdem geht die Thür uff un' kummt der Hannadam 'rei' un' hot dem Bloch sein' Hut in der Hand. Jetz' is dann glei' g'frogt worre, ob er nix g'sehe' hätt' un' die Gschicht nochemol verzählt worre', eh' er noch e' Wort hot sage' könne'. Wie dann deß endlich fertig war, sächt der Hannadam: »die Gränk nochemol, 's is mer so e' Lump begegnt mit eme schwarze' Hut uff 'm Kopp un' e' Blous' a'.« »»Ganz richtig, sächt der Bloch, der war's schun.«« »Un' der Kerl hot e' Doppelflint' getrage', ich kenn' 'n. 's is e' Kohle'brenner, den ich schun emol 131 beim Schlinge'lege' ertappt hab'. Er hot mich nit gsehe'; wie er jetz' an dem Baam wo ich gstanne' bin vorbei is, so schrei' ich: »halt'! odder ich schieß'« un' do hot er die Flint' weggschmisse' un' mit e' paar Sprüng' war er weg. Muß doch sehe', was deß for e' Flint' is, sächt er, ich hab' se im Gang drauß uffg'hängt.« Un' so geht er 'naus un' bringt die Flint'. »Wees' Gott mei' Flint, ruft der Bloch, ei deß is jo prächtig! un' was so e' Kerl im Schrecke' dumm is, dann hätt' er de' Kopp nit verlore', so hätt' er doch eher sein' alte' Scherbe' weggschmisse als so e' Flint wie die!« »»Ja wie so, Herr Bloch, sächt der Hannadam, er hot jo nor ee' Flint' g'hat?«« »Was?! Nor ee' Flint? un' reckt mer zwee Läuf entgege' wie ich noch uff 'm Stock g'seße bin?« »»Deß kann doch nit wohl sey' Herr Bloch, do müsse' Se sich verguckt habe' un' der Mensch hot überhaupt ke' Courage, Jemand a'zupacke', ich versteh' die Gschicht nit.«« Jetz' hot 's Nannche gelacht un' sächt: »Ei Herr Bloch, am End habe' Se die ganz' Gschicht' nor so getraamt, sin' e' bische' ei'geduslt un' der arme Kohle'brenner hot die Gelege'heit benutzt, Ihne' die Flint zu nemme'.« Un' do hot der alte Förschter aach e' bische' gelacht un' der Bloch is ganz roth worre'. 132 »Schlechte Witz', hot er g'sagt, aber ebe' fall' mer ei', bei dem Raase' hot er sei' Flint jo falle losse' müsse' un' hot in der Gschwindigkeit die meinig' erwischt wie er fort is.« »»Nee, Herr Bloch, sächt der bockbeenige Hannadam, dann so gut ich uff dem Platz Ihr'n Hut g'sehe' hab', hätt' ich aach die Flint' gsehe', wann eeni do gelege' wär', dann 's war noch gar nit so finschter.« Un' 's Nannche hot wiedder gelacht un' hot 'm e' bische boshaft zugebischpert: »Lieber 'n Kosak« un' is der Bloch bitterbös worre'. »Flint' hi' Flint' her, hot er gsagt, die Gschicht' war emol wie ich se verzählt hab'« un' zieht sein' Geldbeutl 'raus un' gebt dem Hannadam zwee Krone'thaler zum Andenke' an die Avantür', spannt sei' Wäglche ei' un' is abg'fahre ohne weiter e' Wort zu sage'. 2. De annere Morge', wie 's Nannche im Hof die Hühner g'füttert hot un' die Ente', un' ihr'n schöne' Po (Pfau), kummt der Hannadam aus 'm Oekonomiehaus, wo er sei' Stub g'hat hot un' sächt: »Gute' Morge' Nannche', habe' Se gut gschlofe' uff die Gschicht vum Herr Bloch?« »»Gute' Morge' Hannadam, freilich, ich hab' noch recht lache' müsse, er hot uns gewiß was drherphantasirt, ich glaab's nit anners.«« 133 »Ei versteht sich, dann sehen Se, Nannche', die G'schicht' kenn' ich am allerbeschte, ich war jo selber der Kohle'brenner, hab' in mein'm Ranze e' Blous' un' 'n alte Hut mitgenumme' un' e' paar Kohle' un' wie ich vum Bloch weg bin, hab' ich mer 's Gsicht g'schwärzt un' wie's dunkl worre' is, hab' ich mich wiedder hi'gschliche. Daß er aber mei' Büchs' nit kennt, hab' ich die weggelegt un' 'n Prüchl in die Hand genumme'. Sie hätte' nor sehe' solle' wie der Held beim erschte Blick uff mich g'sprunge' un' dorchgebrennt is, ich hab' mich schier todt gelacht.« »»Er is aber doch e' rechter Spitzbu,«« sächt 's Nannche un' habe' se alle zwee gelacht. »'M Vater müsse' Se nix sage', sächt der Hannadam, der werd sich sein' Theel schun selber denke', aber meene' Se, ich hätt' die Gschicht' nor zum Spaß arrangirt? Nee, ich hab's Ihne' zu Gfalle' getha', Nannche, un' ich denk' der Herr Bloch werd Ihne' so bal' nit wiedder annuire' mit sein'm Gebabl.« »»Wahrhaftig, sächt 's Nannche', ich bin recht froh wann er nimmer kummt.«« »Un' kriech' ich nix for mei' Kunschstückche, e' Küßche, meen' ich, he Nannche, hätt' ich doch verdient?« »»So zahl' ich ke' Schulde', Hannadam, aber e' paar Schoppe' Wei' soll Er habe' for den Ei'fall.«« Do sächt der Hannadam: »Höre' Se, Nannche, ich hab' 'n vermögliche' Onkl, er is schun lang krank un' peift jetz' uff 'm letschte Loch, ich muß 'n erbe' 134 un' kriech' e' niedliches Anwese' un' do brauch' ich e' Hausfraa, un' die müsse' Sie werre'.« »»Ich mag aber nit, Hannadam, loß Er mich in Ruh«« sächt 's Mädche' un' geht in's Haus. »Helft doch nix!« hot ihr der freche Hannadam mit Lache' nochgerufe'. O mei' Gott, deß gute Nannche hot schun lang e' stilli Liebschaft g'hat, aach mit eme Jäger, der vor 'm Hannadam G'hilf bei ihrm Vater war, aber der hot Soldat werre müsse' un' is in der mördrische Schlacht bei Hanau am Arm blessirt worre. Er hot ihr vun dort emol gschriebe' un' daß er hoff' sein' Abschied zu krieche' un' wiedder zu kumme', aber er is halt nit kumme' un' do hot se sich oft bekümmert drüber. Es war ihr deßwege' aach nit so zuwidder wie ihr'm Vater, daß es g'heese' hot, der Krieg käm' alls näher, dann sie hot sich gedenkt, um so gewisser kummt aach ihr' lieber Louis, so hot er g'heese', wiedder heem. Der Hannadam is alls zudringlicher worre', aber der Bloch is richtig nimmer kumme' un' sie hot gar nimmer an 'n gedenkt, do kriecht se uffemol 'n Brief vun 'm un' schreibt der boshafte Borsch, er hätt' g'hört, daß in e' paar Täg' e' Regiment Kosake' noch Kaiserslautre käm' un do hätt' er den Ei'quartirungsofficier gebitt', er soll doch aach etliche Stück zu Rickes schicke', damit sie, 's Nannche, sich een' 'raussuche' könnt' zum Gemahl, weil ihr doch e' Kosak lieber wär' als der gehorsamschte Bloch, so hot er den Brief gschlosse'. Do 135 is deß Nannche glei' zum Vater geloffe' un' hot 'm deß verzählt un' is der ganz wüthig worre. »So schlag' doch e' Dunnerwetter drei', sächt er, wann uns der Borsch deß G'sindl uff de' Hals schickt, der soll mer nochemol kumme', so weis ich 'm mit der Hundspeitsch die Thür'.« Un' der Mann hot recht g'hat, dann wann's aach nit g'schehe' wär', so war's doch recht boshaft, die Leut so zu verschrecke', aber am e' schöne' Nachmittag, 's war im März, sin' richtig sechs Kosake' mit eme Gendarm' drhergeritte' kumme', um Gotteswille! un' was for Kerl! Bärt' habe' se g'hat bis uff de' Sattlknopp un' Gsichter wie die Wildkatze, wie viereckig, un' habe unner ihre flache runde Pelzkappe recht heemtükisch un' gräulich 'rausgeguckt. Sie habe' weite blaue Hose' a'ghat un' Collets mit ere Meng' Knöpp un' Pischtole' un' Messer im Leddergurt, drzu noch krumme Säbl un' lange Spieß'. Es is emm ganz unheemlich worre', wann mer se wie Kobold uff ihre kleene' Perdcher hot hocke' sehe'. Sie sin' glei' in de' Hof 'neigeritte' un' habe' do ihre Perd die mitgebrachte Futtersäck a'ghängt, dann Haber habe' se selber bei sich g'hat. Der Gensdarm' hot 'm Rickes g'sagt, er müß' ihne' zu esse' gebe' un' Wei' un' jedm e' paar Glässer Schnaps, sie thäte' de' annere Morge' ganz früh wiedder de' nähmliche' Weg zuruckreite', deß wüßte se schun. Hot nocher mit 'm Rickes e' Scheuer a'gsehe', wo se habe' schlofe' könne' un' hot die alt' Berbl, die eenzig' Magd im 136 Haus, Stroh 'neischleppe' un' die Liegerstatt herrichte' müsse'. Der Gensdarm' is aber glei' wiedder fort, weil er noch e' Ordre noch Neustadt hot bringe' müsse'. Jetz' habe' die Kosake die Scheuer a'geguckt un' deß kleene Oekonomiegebäud', wo e' Kuh im Stall war. Die hot eener vun denne Kerl glei' losgemacht un' hot se durch's Thor am Hof mit seiner korze Reitpeitsch in de' Wald getriebe' un' hot sei' Perd in de' Stall g'führt. Die Berbl hots mit Schrecke' g'sehe', hot sich aber nix zu sage' getraut. Dernocher sin' se all' in's Haus un' in die groß' Stub, wo der Rickes Brod un' Wei' un' kalte' Rehbrate' am e' runde Tisch uffgsetzt hot. Un' do habe' se a'gfange zu esse' un' zu trinke' ganz luschtich. Die Wei'flasche' war aber g'schwind ausgetrunke' un' e' zweeti un' dritti Lieferung aach un' hot der Rickes jetz' jedm e' Gläsche Schnaps ei'gschenkt. Do habe' e' paar die Gläscher uff een' Schluck ausgetrunke' un' habe' se an de Wand g'schmisse' un' uff die Schoppe'gläser gedeut', daß mer ihne' do Schnaps ei'schenke' soll. Natürlich hot's der Rickes getha' un' is 'naus, noch mehr Schnaps zu hole', un' hot 'm Nannche in der Küch' geklagt, 's wär' entsetzlich wie die Kosake' saufe thäte' un' er wär' bang, was g'schehe' könnt' wann se Räusch kriege'. »Wann nor der Hannadam do wär', sächt er, daß wenigschtens all's eener bei 'n wär', dann du darfscht dich nit sehe' losse', Nannche', die Kalmuke' do sin' e' freches Volk, deß 137 hab' ich schun gemerkt. Schick mer de' Hannadam nor glei' wann er heemkummt, 's e' Kreuz, daß ich 'n juscht heut in de' Wald gschickt hab'.« 'S Nannche hot gsagt, sie woll recht Acht gebe', wann er kummt un' woll's 'm sage'. Ueberdem habe' die Kosake' in der Stub' wiedder zu lärme' a'g'fange' un' die leer' Schnapsflasch durch die Thür 'nausgschmisse', daß die Scherbe' 'rumgfloge' sin' un' zwee sin' 'rauskumme' un' habe' dem Förschter alls Zeiche' gemacht, daß se noch saufe' wolle'. Der Rickes hot mit 'm Kopp genickt un' hot gsagt »ja, ja, ich bring' schun,« aber sie sin' 'm nit vun der Seit' un' sin' mit 'm in de' Keller nunner zu sein'm gröschte Aerger. Do sin' im e' Eck sechs Flasche' vum beschte' Mannheimerwasser gstanne, die dem Rickes emol e' guter Freund gschickt hot for e' Present un' wo sich der nor sei' Jagdfläschche' mit g'füllt hot, wann e' recht wischtes naßkaltes Wetter war, um sich e' bische' abstoßend zu mache'. Die Kosake' habe' vielleicht ihr Lebtag ke' so viereckige Flasche' nit g'sehe', aber doch habe' se glei' gemerkt, daß deß die rechte' wäre' un' habe' se alle sechs mit 'nuffgenumme', der Rickes hot Geschte' mache könne' wie er gewollt hot. Wie er wiedder 'ruffkumme' is in de' Gang, so hört er in der Stub' e' gewaltiges Schlage' un' Krache' un' wie er 'neiguckt habe' se sein' schönschte Kaschte' zammegschlage' un' triumphirnd a' halb Duzend silberne Löffel, die se drinn gfunne' un' e' silberni Dus' uff de' Tisch hi'geworfe' un' eener 138 hot Werfl aus 'm Sack 'raus un' so habe' se a'fange' um die Sache' zu spiele' un' habe' sich aach glei' über deß Mannheimerwasser hergemacht, der Rickes hot die Händ' übr'm Kopp zamme'gschlage'. Während deß g'schehe' is, hot 's Nannche 'm Vater sein' Hühnerhund, de' Hektor, dorch de' Hof 'reispringe' sehe' un' is glei' 'naus, dann der Hannadam hot den Hund bei sich g'hat. Der Hund is freundlich am Nannche' 'nuffgsprunge' un' der Hannadam aach drherkumme'. »Um Gotteswille', Hannadam, sächt 's Mädche', Kosake' sin' do, 's geht ferchterlich zu im Haus, der Vater wees' nimmer, was er a'fange' soll.« Un' hot 'm halt die Gewaltthätigkeit vun denne' Kosake' verzählt un' ihr Angscht un' was dann zu thu' wär'. Der Hannadam is mit ihr in sei' Stub un' sächt: »deß is e' verfluchti Gschicht', do is guter Roth theuer, dann mit Gewalt is nix zu mache', 's sin' ihrer zu viel, aber probire' will ich doch was. Hole' Se mer, aber daß es kenner sicht, de' Uniformshut un' de' Mantl vum Förschter un' sei' spanisches Rohr, verstehen Se, aber gebe' Se Acht daß kenner drzu kummt.« 'S Nannche' hot nit lang gfrocht for was un' is in die Schlafkammer vum Vater, die im obere Stock war un' do ware' die Sache', die se dann eiligscht dem Hannadam gebracht hot. Der hot derweil in alte' Papiere 'rumgekramt un' en' große Boge' mit gedruckte Forscht- un' Jagd-Verordnunge' 'rausgholt un' den viereckig zammagelegt. Wie 's Nannche' kumme' 139 is, hot er de' Mantl a'gezoge' un' den Hut ufgsetzt, den Boge' Papier ei'gsteckt un' deß spanische Rohr unner de' Arm genumme'. »So, sächt er, jetzt Nannche, rufe' Se keck Ihrn Vater aus der Stub' un' sage' Se 'm, wann ich kumm, soll er mich an der Thür mit tiefe Complimente' empfange', wisse' Se, als wann ich e' recht vornehmer Beamter wär' un' er soll sich nit aus der Contenance bringe' losse' über deß, was ich thu' werr'.« Is also 's Nannche 'nei' un' hots so gemacht un' mei' Hannadam marschirt ganz gravitätisch zu de' Kosake 'nei'. Der Förschter hot ee' Kompliment um's annere gemacht un' die Kosake' habe' g'stutzt un' sin still worre', wie er, den große' Hut uff'm Kopp, an de' Tisch hi'gange' is wo se 'rumgseße' sin'. Do zieht er jetz' sein' Boge' Papier 'raus, falt' 'n breet ausenanner un' lest mit lauter Stimm Artikl for Artikl, vum A'lege' vun Holzschläg, vun Streuabgab, vun der Läng' vum Klafterholz un' so fort, un' alls derzwische bringt er deß Wort » Alexander «, un' do hot er sich e' bische verneigt, un' lest mit unnermischte' »Alexander« de' ganze' Boge' runner. Die Ruße' sin' dogsesse' wie versteenert. Wie er mit Lese' fertig war, legt er den Boge' wiedder zamme, steckt 'n ei' un' nemmt jetz' deß spanische Rohr un' haut dem nächschte über de' Buckl, daß es nor so gepatscht hot un' so der Reih' noch 'rum als wann er Säck' auszekloppe' hätt'. Der Förschter hot Aage' un' Maul 140 uffgerisse' über den Kerl, aber die Kosake' habe' die Köpp geduckt un' habe' nit gemurrt. Druff nemmt der Hannadam die Löffl un' die Dus' un' was noch an volle' Flasche do war un' gebt se dem Förschter un' winkt 'm, daß er se 'naustrage' soll. Zum Schluß hot er nochemol sein' Stock in die Höh' g'hobe' un' gerufe': »Wann euch Lumpe'gsindl nor der Deubl hole' thät – Alexander! « un' hot sich umgedreht un' is feierlich wiedder 'naus. Der Förschter hot 'm ganz still drauß' gedankt un' ebe'so 's Nannche', deß voll Schrecke' uff den Ausgang vun dere G'schicht' gewart' hot. Die Kosake habe' aber dumpf in die Bärt' gebrummlt un' gemormlt, habe' ruhig die Glässer ausgetrunke' un' sin' in die Scheuer, wo se am offene Thor ihr Perd a'gebunne' habe'. Wie's überall ruhig worre is, is der Hannadam in's Haus un' er un' der Förschter un' 's Nannche un' die Berbl habe' jetz' enanner ganz bischperich all' ihr Aengschte verzählt un' die Corage vun dem Hannadam bewunnert. Der hot g'sagt, es war 'm deß Ding so ei'gfalle', weil 'm e' alter Kamrad, der erscht vun Münschter zuruckkumme' wär', verzählt hätt', daß er dort gar viel so Kosake g'sehe' un' daß er oft g'hört hätt' wie se Schläg' krieche', wo alls eener 'was vorlese' un' Alexander sage' thät. »Aber die Gränk Hannadam, bischpert der Förschter, daß se nit gemerkt habe', daß deß nit russisch war, was Er gelese' hot.« »»Ei was wisse' die Kerl, sächt der 141 Hannadam, deß is grad als wann ich mit 'm Hektor französch redd, der kennt's aach nit; de' Alexander un' de' Stock habe' se verstanne' un 's anner' war Nebesach.« Do habe' se in die Schnupptücher gelacht un' der Förschter hot 'm Hannadam vun dem glücklich gerettet' Mannheimerwasser ei'gschenkt un' hot 'm die silbern Dus' gebe' als e' wohlverdienti Belohnung for sei' Bravour. Wie se schlofe' gange' sin' hot natürlich jedes sei Thür wohl verrieglt un' verrammlt, am nächschte Morge' sin' aber die Kosake, wie's der Gensdarm g'sagt hot, ganz früh un' ohne alle' Spetakl wiedder fortgeritte'. 3. Seit dere Kosake'gschicht hot der Hannadam dem Nannche noch mehr zug'setzt mit seine' Liebeserklärunge, hot sich öfter groß gemacht, er hätt' ihne' all' 's Le'be gerett' un' hot sich fescht vorgenumme', sowie der kranke Onkl glücklich abg'fahre' wär', woll er ohne weiters beim Rickes um 's Nannche a'halte'. Aber der zähe Onkl is nit abgfahre', im Gegetheil er hot sich wiedder ganz erholt un' zu dem Malheur is for de' Hannadam noch e' anners kumme', an deß er gar nit gedenkt hot, dann am e' schöne' Morge' is der gewisse Louis, der frühere Jagdg'hilf am Haus a'gfahre' un' hot 'n Brief vum Maire gebracht, er soll beim Förschter wiedder Ghilf sey' wie vorher, dann 's wär' zur Anzeig kumme', daß die Braconniers in der Gegend stark überhand 142 nemme' thäte' un' so aach anner's Diebs- un' Räubervolk un' so woll' mer 'n dem Förschter noch als enn' zweete Ghilf beigebe'. Dem Rickes war's ganz recht un' 's Nannche' war natürlich glückselig. Der Louis hot, wie er vun Hanau weg is, noch mit seiner Blessur zu thu' g'hat un' deßwege' sein' Abschied kriecht, is aber bal' ganz frisch un' gsund worre' un' hot sich wiedder uff sein' alte' Poschte' gemeld't un' hot 'n aach kriecht. Der Bloch hot aach drzu beitrage', die Gegend erschrecklich unsicher zu schildre' un' vun de' Allirte', die sellemol uff Paris los sin', habe' sich die Marodeurs un' allerhand verloffenes Volk weit 'rum zerstreut un' ihr Unwese' getriebe'. 'S war aber nit wege' 'm Nannche' allee, daß der Hannadam den neue' Kamerad nit gern g'sehe' hot. Der Hannadam war nähmlich selber heemlich e' Braconnier un' gar mancher Rehbock un' mancher Has' is wo anners hikumme' als in's Forschthaus, dann der Hannadam hot alls viel mehr gebraucht als der Dienscht getrage', weil er e' gar dorschtiger Mensch gewest is un' 's Wasser nie hot leide' könne'. Do war dann e' lidderlicher Holzknecht un' e' Lump vum e' Werth, die 'm g'holfe' habe' un' beim Schieße' is er nit leicht verrothe' worre', deß hot er schun zu mache' gewißt. Wie aber jetz' der Louis aach in de' Wald 'gange' is, war's nimmer so leicht dorchzekumme'. Do hot er sich bal' de' Plan gemacht, den Louis zu verdächtige' als 143 wann der Wild stehle' thät, un' e' günschtiger Umstand for 'n war, daß der Louis, weil er mit 'm genaue schieße' außer Uebung war, etliche Rehböck', die mer sellemol aach im Frühjohr gschosse' hot, a'geblenklt un' nit 'kriecht hot. Wie er deß emol wiedder 'm Förschter geklagt hot, sächt der Hannadam heemlich zu dem: »Herr Förschter, deß A'blenkle' will mer nit g'falle', ich will nix g'sacht habe', aber wette' wollt' ich, daß mer vielleicht schun morge' bei dem verrufene Pemperwerth 'n frische' Rehschlegl kaafe' kann, wann mer 'm jemand schickt, wo er sich nit verrothe' glaabt.« »»Dunnerwetter, deß wär' mer deß rechte, sächt der Förschter, fort müßt' er un' wann er sunscht vun Gold wär', dann deß hab ich g'schwore' un' halts, e' Ghilf, der mer was veruntreut, der muß weg, aber vum Louis kann ich's nit glaabe.«« »Ich wills aach nit hoffe', hot der Hannadam g'sagt, ich hab' nor so gemeent, mer derf aber nit traue' un' beim Soldate'lebe lernt sich allerhand.« So Stichlrede hot der Hannadam öfter g'führt un' aach gege' 's Nannche, daß die ganz bös' worre' is. »Er is e' recht boshafter Nikl, hot se emol zu 'm g'sacht, daß er den gute' Louis beim Vater gern verschwätze' thät, wann ich was zu sage' hätt' wär' Er die längscht Zeit Jagdghilf gewest un' ich thät 'n als Kosake'prügler a'stelle'; do drfor taugt er, aber sunscht for nix.« 144 »» So redd't die Mammsell? is jetz' der Hannadam losgange', also deß is der Dank for mei' Verdienschte', aber gebe' Se Acht, 's werd noch Alles an de' Dag kumme' un' do wolle mer sehe', wer vun uns zwee die längscht' Zeit gedient hot.«« »Un' ich leid's nit, hot 's Nannche gezankt, deß is e' Schlechtigkeit, eme ordentliche Mensche' so 'was nochzuredde, deß sag' ich 'm, un' fercht mich gar nit for sein'm grippebisserige Gsicht.« – Wann se sich so über den Hannadam ereifert hot, so wollt' se doch gege' ihr'n liebe Louis nix drvun merke' losse' um dem kenn' Verdruß zu mache'. 'S war jo gar so e' lieber Borsch, e' schlanker blonder Jung, wie mer de' Fridolin molt, un' e' guti treuherzigi Seel'. Un' was hot er schun for Feldzüg' mitgemacht un' wie interessant hot er Alles verzähle' könne'. Der alte' Rickes hot 'm selber gern zughört un' die gröscht Freed ghat, wann er uff 'm Tisch die Stellunge' vun de' Allirte' un' vun de' Franzose' mit schwarze un' weiße Bohne' deutlich gemacht un' explicirt hot. Er hot sich aach bei mehrere Gelege'heite' ausgezeichnt un' emol sein Oberscht, der schun g'fange' war, mit Lebensg'fahr befreit, un' schun deßwege' hot 's Nannche' gemeent, müßt' mer 'm vun rechtswege' e' Förschtersstell' gebe' un' 'n Ordn' obe'drei'. 'S wär' Alles gut gewest, dann junge Leut sin' jo aach mit Hoffnunge' zufrieden, aber der Hannadam hot nit uffghört mit sein'm falsche Gered' un' der 145 Rickes hot deßwege' vun verläßige Holzknecht, Wegmacher, Kohle'brenner un' so Leut', die im Wald zu thu' habe', Erkundigunge' eigezoge'. Zu sein'm gröschte' Erstaune' hot er do g'hört, daß es beim Hannadam nit richtig wär', während vum Louis Niemand was gewißt hot. Un' was sellemol der Hannadam zum Nannche' g'sagt hot, daß noch Alles an de Tag kumme' werd, deß is aach g'schehe, 's is aber ganz' 'was anners an de' Tag kumme' als der böse Jäger gemeent hot. 'S war A'fangs April in der schöne Zeit wo die Auerhahne' zu balze' a'fange', do sin' die Jäger all' fleißig 'naus, so 'n stattliche' Vochl zu schiesse'. Deß Balze'höre' un' deß Anspringe' is gar was luschtigs for en' Jägersmann un' der Rickes wie sei' G'hilfe' habe' ke' Müh' gspart', was zu krieche'. Wie der Hannadam un' der Louis emol in der Nacht so 'nausgange' sin' un' sich nocher getrennt habe', so hört der Hannadam zwee Auerhahne balze', ganz nochet beinanner. Er probirt se a'zuspringe' kummt aber zufälligerweis' an die Henne', die uff 'm Boddm ware' un' wie deß so geht, stehn' die uff un' streiche' bei denne' Hahne' vorbei un' nemme se mit. Der Hannadam hot sich gewaltig d'rüber geärgert, do hört er uffemol ganz weit weg, in der Richtung wo se hi'gstriche' sin', wieder een' balze'. Er tummlt sich also uff den Platz, aber der Hahn steht wiedder ab, for nix un' wiedder nix, un' fangt weit ewech nochemol zu balze' a'. Die 146 Gränk, denkt sich der Hannadam, do treib' ich dem Louis die Hahne' zu, wann deß so fortgeht, dann er hot gewißt wo der Louis geberscht hot. Er is aber doch nochgschliche'. Do fallt richtig e' Schuß beim Louis un' der Hannadam hot grad d'rüber zu fluche' a'fange' wolle', so sicht er en' Hahn streiche', an dem er glei' gekennt, daß er was kriecht hot un' sicht 'n am e' freie Grasplätzche runnerplumpse'. Do springt er g'schwind hi', nemmt den Hahn un' laaft mit 'm fort un' heem zu. »Hot 's Bürschche emol wiedder g'schoße un' bringt nix, deß is juscht Wasser uff' mei' Mühl'. Am End' muß der Rickes doch dra' glaabe' un' ich steck' dem Pemperwerth den Vochl in's Heu in sein'm Stall un' will' schun mache', daß 'n der Rickes do findt. Der Werth kann sich leicht 'rauslüge' un' dem Louis bleibt sei' Treffer.« Mit so abscheuliche' Gedanke' hot er den Hahn in sein' Ranze' gsteckt, is heem un' hot 'n in seiner Stub' in e' Kischt gelegt, wo er Schieß- un' Fischzeug drinn ghat hot, un' hot die Kischt sorgfältig zugsperrt un' de' Schlüßl zu sich genumme'. Er wär' schun glei' zu dem Pemperwerth gange', wann er nit g'fercht hätt', daß 'm der Rickes in de' Weg' kumme' könnt, weil der dort in der Gegnd aach uff Auerhahne' geberscht hot. 'S hot nit lang gedauert, so is der Förschter mit eme Auerhahn heemkumme' un' frogt de' Hannadam ob er g'schoße' hätt', er hätt' 'n Schuß g'hört. »Ich hab nit g'schoße', sächt der, 's muß der Louis 147 gewest sey', ich bin an gar ke' Hahne' kumme'.« Bal' druff kummt dann aach der Louis un' klagt wiedder über sei' Unglück, er hätt' 'n Hahn a'gschoße', hätt' aber trotz all'm Suche' nix finne' könne', obwohl der Platz, wo er hi'gstriche' is, ziemlich frei gewest wär', er könn's gar nit begreife', dann er wär' wunnerschö' uff dem Hahn abkumme' un' hätt' 'm aach Feddre' ausgschosse'. Wie er deß so sächt, winkt der Hannadam 'm Förschter mit de' Aage, der hot's wohl bemerkt, hot aber doch zum Louis nix g'sacht als, er soll doch besser achtgebe' un' sei' Flint' ei'schieße' um zu sehe', ob's nit do dra' fehlt un' soll mit 'm Hektor nochemol suche'. Wie der Louis aus der Stub' 'gange' is, hot der Hannadam a'gfange' sein' Plan auszuführe' un' hot dem Rickes die Proposition gemacht, gege' Abe'd oder de' ann're' Morge' beim Pemperwerth e' kleeni Visitation zu halte' un' so fort. Der Förschter war recht ärgerlich über die Gschicht. Während se so noch d'rüber redde', kummt 's Nannche' in's Zimmer g'sprunge' un' ruft: »Vater' e' Maus, e' Maus!« – 'S war g'schpaßig, deß corragirte Mädche' hot die Mäus' erschrecklich g'fercht. – »Was is 's dann, sächt der Rickes, wo is dann e' Maus?« »»Ei, im Hannadam seiner Stub', ich bin grad dorch de' Hof gange' un' do is der Hektor neber m'r hergsprunge', jetz' wollt' ich der Berbl was sage' die beim Hannadam die Stub gekehrt hot un' wie ich 'nei'geh, springt der Hund mit mer un' steht uffemol 148 ferm wie uff der Hühnerjagd un' klotzt in e' Eck, wo die Kischt vum Hannadam steht. Die Maus muß hinner dere' Kischt sey', wann' mer se nor krieche' thäte', dann ich fercht se so, die abscheuliche Thier.« Do sächt der Hannadam, der die Farb' im G'sicht gewechselt hot: »Bleibe' Se, Herr Förschter, 's werd nix sey', ich will glei' sehe', was der dumme Hund hot,« aber der Förschter steht uff un' sächt: »die Gränk nochemol, deß will ich doch aach sehe, dann der Hektor hot mich uff' der Hühnerjagd oft genug geärgert, wann er so vor de' Mäuslöcher gstanne' is als wann e' Fasan vor 'm läg', un' ich hab' gemeent' ich hätt's 'm endlich abgewöhnt.« Zum gröschte' Schrecke' vum Hannadam geht also der Förschter mit un' richtig steht mei' Hektor noch ferm vor der Kischt. Jetz' habe' se die weggezoge', un' 's war nix vun ere Maus zu sehe', aber der Hektor hot nit uffghört an dere Kischt 'rumzeschnoppre', so daß deß dem Förschter uffgfalle' is. »Er muß doch was wittre', sächt er, sperr' Er emol die Kischt uff, Hannadam, ich bin doch begierig was deß is.« Jetz' hot der Hannadam ganz verlege' in de' Säck 'rumgsucht un' gsacht, er könn' de' Schlüßl nit finne', er müß' 'n verlegt habe', aber dem Rickes war deß Ding verdächtig un' er sächt: »so bringt e' Stemmeise' un' 'n Hammer her, ich will wisse' was in dere' Kischt is.« Jetz' zieht der Hannadam de' Schlüßl 'raus un' sächt mit erkünschtltm Lache': »Wann mer nor der Hund 149 nit do drüber kumme' wär', 's hätt' 'n Gschpaß gebe' mit 'm Louis un' Sie hätte' gewiß aach gelacht Herr Rickes. Sehen Se, ich hab' heut morge' 'n Auerhahn g'schoße' un' hab 'n do versteckt, um 'm Louis e' Wett a'zubiete', daß ich beim helle Mittag so en' Hahn schiesse woll, natürlich hätt' der die Wett a'genumme' un' ich wär' mit mein'm Hahne' 'naus, hätt' g'schoße' un' hätt' 'n wiedder 'rei'gebracht. Sehen Se, deß is die G'schicht« un' do hot er die Kischt uffgsperrt un' de' Hahn 'rausg'holt. Ueberdem is der Louis drzu kumme' un' hot aach den Hahn betracht' un' zieht uffemol zwee abgschoßene' Schwungfeddre aus 'm Gilettäschche' un' sächt: »Herr Rickes, deß is mei' Hahn, den hot mer der Hannadam g'stohle' un' will uns jetz' was weiß mit mache'. Do gucke' Se, wie die Kiel vun denne' abg'schoßene Feddre' anenanner passe'.« Do is dem Förschter e' Licht uffganga' un' wüthig wend't er sich zu dem ganz consternirte' Hannadam un' sächt: »Er nixnutziger Borsch, bin ich 'm emol uff die Schlich kumme'?! Augenblicklich pack' er sei' siebe' Sache' 'zamme' un' heut noch geht er aus 'm Haus, ich werr' mei' Anzeig' mache'.« Un' so is er mit de' annere 'naus un' der Hannadam hot g'flucht zum verschrecke', un' er woll' schun noch abrechne' mit dem Rickes un' woll 'm de' rothe Hahn uff's Haus setze', er soll noch an 'n denke'. Hot nocher all' sei' Sache' in die Kischt gschmisse' un' 150 der Berbl g'sagt, sie soll se 'm Bote' noch Neustadt mitgebe', un' hot sei' Flint' genumme' un' is fort. 4. O was ware' jetz' herrliche Täg' for de' Louis un' for 's Nannche', ke' Hannadam hot se mehr genirt mit sein'm ewige' Uff'passe' un' Verschwärze' un' der Förschter hot sichtlich nix gege' ihr' Liebesverhältniß g'hat, dann er hot jetz' erscht recht g'sehe', daß der Louis e' braver ordentlicher Mensch is. Daß er den Hannadam fortgejagt, hot 'n nit reue' derfe', dann wie deß allemol so geht, so habe' sich allerhand Leut jetz' mit der Sproch 'rausgetraut, die aus Forcht vorher nix g'sacht habe' un' so sin' dann dem Rickes e' Meng' Lumpereie' un' Schlechtigkeite' vun dem böse Borsch zu Ohre' kumme'. Sei' Drohunge' habe' den Rickes aach nit verschreckt, dann so was hot er schun oft g'hört, wann er en' Braconnier erwischt un' a'gezeigt odder korzwech uff's Amt ge'bracht hot. Was aber aus 'm Hannadam worre' is, hot ke' Mensch gewißt, er war wie verschwunde' un' mer hot sich gedenkt, er hätt' sich bei der Armee a'werbe' losse' un' wär' noch Frankreich. Wann mer aber do ke' Bsorgniß ghat hot, so war doch e' schlimmi Zeit un' Vorsicht nothwendig, weil's an räuberischm Gsindl nit g'fehlt hot un' die Zigeuner sellemol in ganze' Schaare' in de' Wälder un' in de' alte' Borge' un' Schlösser 'rumgelungert sin un' g'stohle' habe', wo's möglich gewest is. 151 'S war vielleicht vier Woche' noch der Auerhahng'schicht, so kummt gege' Obe'd e' Kerl am Haus a'gfahre' vun lumpichm Aussehe' un' mit eme eigebunnene' Gsicht. 'S Nannche' is juscht unner der Thür g'stanne' un' hot 'n gfrocht, was er will. »Ich bin e' Pelzwaare'händler, sächt er, un' möcht' de' Herr Förschter froge', ob er ke Fuchsbälg' hätt', ich thät se 'm abkaafa', ich kann mich nit uffhalte', will die Mammsell nit froge'?« Do geht 's Nannche' 'nei un' sächt's 'm Vater un' holt der e' Duznd so Fuchsbälg', die er g'hat hot, un' is mit dem Händler bal' eens worre' über de' Preis un' hot der die Bälg' bezahlt. Dernocher sächt er, der Forschtmeeschter vun Kaiserslautre', bei dem er aach Bälg' gekaaft hätt, der hätt' 'm g'sagt, wann er zum Rickes käm', möcht' er 'm 'n schöne' Gruß ausrichte' un' sage', er soll sein Ghilfe' Louis de annere Morge' bis sieben Uhr an die Hocke'schneiz schicke', do thät er de' Forschtmeeschter treffe' un' der hätt' 'm was zu sage'. Der Förschter hot gsagt, er woll's bsorge' un' der Mann is wiedder weiter g'fahre' gege' Johanniskreuz zu. Die Hocke'schneiz war zwee gute Stunde' vum Forschthaus weg un' is der Weg dohi' e' zeitlang der Fahrstroß nochgange' un' nocher in de' Wald enei'. Der Rickes hot 'm Louis die Bstellung gsacht un' gege' fünf Uhr früh is der fortgange' um zur rechte Zeit am Platz zu sey'. Er war vielleicht e' annerthalb Stund fort un' der Rickes hot mi'm Nannche' juscht de Kaffee getrunke', 152 so sterzt die Berbl voll Schrecke' in die Stub un' sächt: »Um Gotteswille', Herr Förschter, 's kumme' wiedder Kosake' die Stroß' 'ruffgeritte', die quartiere' sich gewiß bei uns ei'.« Der Rickes springt uff un' guckt un' richtig kumme' zwee Kosake' drher un' kerzegrad uff's Haus un' in de' Hof 'nei'. Do hot se der Hektor a'gebellt un' in dem Aageblick hört der Förschter e' Gebrüll vun denne' Kosake' un' hört sein' Hund schreie' un' bis er 'nausspringt, habe' die Kerl den arme' Hektor mit ihre' Spieß' schun maustodt niedergstoche g'hat. O Ihr verfluchte' Kerl, Ihr Unmensche', hot der Förschter gschimpft un' lamentirt un' war ganz ausenanner for Zorn, aber die Kosake' habe' mit Geschte' un' deute' zu versteh' gebe', der Hund hätt' se beiße' wolle'. Un' jetz' sin' se in's Haus un' habe' mit ihre' Peitsche' uff de' Tisch g'schlage' un' Zeiche' gemacht, daß se 'was zu trinke' wollte'. Do hot der Rickes halt doch Wei' bringe' müsse', er hätt' se lieber todtgeschlage'. Eener drvun war e' großer breetschulteriger Mann, der hot über die Stern un' über's linke Aug' e' schwarzi Bind' ghat, der anner war e' kleener un' magerer derrer Kerl. Sie müsse' vum e' annere Land gewest sey, wie die erschte', dann die G'sichter ware' nit so kalmucke'haft un' die Sproch war aach anners. Sie habe' aach nit viel gered't, nor manchmol enanner 'was zugemormlt un' den Rickes drbei unheemlich fixirt. Jetz' steht uffemol der große uff un' geht 'naus un' holt do e' Holzaxt, die nebe' 153 der Küch' im e' Eck gelehnt un' die er wahrscheinlich beim 'reigeh' g'sehe' hot. Mit dere Axt kummt er wiedder 'rei' un' geht, ohne e' Wort zu sage', uff en' Komodkaschte hi', wo der Rickes sei' Geld g'hat hot un' schlagt do mit eem' Streech die Schublade'wand nei'. Do springt der Rickes drzu un' will 'm wehre', aber jetz' packe' die zwee Kerl den alte' Mann wie zwee Wölf' mit Zähnfletsche' a' un' mit eme Höllelärm reiße' se 'n im Zimmer 'rum. Wie 's Nannche deß hört springt se im Vater sei' Schlofzimmer, reißt e' geladni Pischtol, die an sein'm Bett g'hängt is, runner un' rennt in die Stub, wo deß Geraas gewest is. Do habe' die Kosake' den Rickes juscht uff de' Boddm geworfe' un' der große' hot 'n am Hals g'hat. Do schießt deß Nannche', ohne sich zu besinne' uff den un' hört 'n Schlag uff de' Boddm, in dem Aageblick springt aber der annere aus 'm Pulverdampf mit der Axt uff se zu'. Jetz' rennt se de' Gang zuruck gege' de' Hof un' der Kosak mit Brülle' noch, aber an der Thür hört se uffemol hinner sich: »Halt du verfluchter Kosak!« un' wie se umguckt sieht se de' Louis, der den Kerl am Krage' gepackt un' in eener Gschwindigkeit nebe' die Kellerthür' higeworfe' un' die Axt aus der Hand gerisse' hot. Do schreit der Kosak uff gut Deutsch: »Thun Se mer nix, Herr Louis, thun Se mer nix, ich bin ke' Kosak, bin e' armer Judd, der Hannadam hot mich verführt!« Der Louis war for Erstaune' wie aus de' Wolke' 154 g'falle' un' d'rüber kummt der alte' Rickes ganz blaß aus der Stub un' 's Nannche' springt 'm mit Thräne' an de' Hals: »Um Gotteswille Vater, weil de nor lebscht! wo is dann der anner'?« »»Der is dorch's Fenschter 'naus««, sächt ganz erschöpft der Rickes un' ruft 'm Louis zu, loß 'n nit loß, ich kumm', ich kumm! Der Louis hätt' aber sein Mann todtgschlage', wann er sich gemuxt hätt', aber der is ganz verstört dogelege'. Do hebt der Förschter die Fallthür vum Keller uff un' sächt zum Louis: »Schmeis' 'n nunner do den Kosake'spieler, daß er in sei' Quartier kummt wie's 'm g'hört« un' mit eme Ruck schmeist der Louis den Judd die Trepp' enunner, daß er jämmerlich gegrische' hot. Jetz habe' se die Thür obe' verriechelt un' 's hot e' Weil gedauert bis se enanner habe' sage' könne' wie alles gewest is. »Gut hoscht de' g'schoße', sächt endlich der Förschter zum Nannche, dann wie der Kerl de' Louis drauß g'hört hot un' zum Fenschter 'naus is, hot 'm der rechte Arm nor so 'runnergepamblt, un' 's war richtich der Hannadam, dann er hot wie er uff den Schuß an die Wand getaumlt un' hi'gfalle' is, sei' Bind verlore' un' do hab' ich 'n glei' gekennt. Ich wollt 'n leicht gepackt habe', aber ich hab' so g'schwind nit uffsteh' könne'. Aber sag' mer nor, was for e' Engl dich zuruckgführt hot Louis, mei' lieber Louis, die Kerl hätt'n uns all' umgebracht, wann de nit kumme' wärscht.« 155 »Ja sehen Se, sächt der Louis, die Spitzbube'! der do im Keller is der nähmliche Judd, der geschtert die Bstellung vum Forschtmeeschter gemacht hot, um mich vum Haus weg zu bringe', wie ich aber unnerwegs die Kerl hab' reite' sehe', hab' ich mer glei' gedenkt, daß se do her kumme' un' daß es 'was gebe' könnt', un' so bin ich wiedder umgedreht un' bin Gottlob zur rechte' Zeit do gewest.« Do hot 'n der Förschter herzlich umarmt un' 's Nannche aach, natürlich, un' d'rüber laaft die Berbl mit zwee Holzknecht drher die se im Schrecke' vum e' Platz in der Näh' g'holt hot, wo die Holz gemacht habe'. »Gott sey Dank, 's is ke' Gfahr mehr, ruft 'n der Rickes zu, aber Ihr kummt grad recht, holt jetz' den Judd aus'm Keller un' bind't 'n un' ich dictir' derweil 'm Nannche mei' Anzeig' un' nocher führt den Lump uff Kaiserslautre', der Louis kann uff eem vun denne' vermeentliche' Kosakegäul mitreite'.« »»Soll gschehe', sächt der Louis, aber erscht geh' ich mit de' Knecht de' Hannadam suche', daß Ihr sicher seyd.«« Un' so nemmt der Louis sei' Flint' un' geht mit de' Hokzknecht der Blutspur vum Hannadam noch. Schier e' halbi Stund weit habe' s' 'n gspürt, dernocher aber nimmer, un' an dem starke' Blute' hot mer wohl gekennt, daß er 's Zuruckkumme' bleibe' losse' un' ke' Luscht habe' werd, sein' Gäul zu hole' odder noch sein'm Kamerad zu schaue'. Sie sin' also wiedder heem, habe' den jammernde' 156 Judd' gebunne' un' sin mit 'm fort wie's bstimmt war. Ei, was hot der Forschtmeeschter geguckt wie se den Kerl bringe' un' wie er dem Rickes sein' Bericht gelese' hot! Die Gschicht hot natürlich deß gröschte Uffsehe' gemacht, dann der Judd war noch obe'drei' e' Haupthahn bei ere Räuberband, die mer schun lang verfolgt hot, un' so is der Lohn for de' Louis un' for 's Nannche' nit ausgebliebe' un' e' Woch druff is e' Försterpatent for 'n a'kumme'. Daß er jetzt glei' um's Nannche a'ghalte' un' der Rickes mit Freede' sein' Sege' drzugebe' hot, versteht sich von selber un' so habe' se g'heurat' un' sin' glücklich gewest. – Vum Hannadam hot mer aber nix mehr g'hört. –     Vum Lische' vun Erbach. 1. »Liebes Lische', loß e' vernünftiges Wort mit d'r redde'; du bischt jetz' in de' Johr wo e' Mädche' heurate' soll un' 's wär nit klug, e' guti Parthie auszuschlage', wann sich eeni mache' will, dann deß habe' schun viel Mädcher bereut, daß se alls gemeent habe', 's käm was bessers nooch, aber 's is nix nooch kumme'. Sag' emol, hoscht de nie bemerkt, das dir mei' Freund Brehm , was mer sächt die Cour macht, natürlich nit wie e' Springinsfeld, der sich de' Kopp schier uff'm Bodd'm ei'rennt, um sein'm Dämche 'm Hänsching uffzehebe', nee, sondern wie e' g'setzter solider Mann thut, hoscht de deß noch nit gemerkt?« So hot der Schulmeeschter Kribler vun Erbach zu seiner Tochter gered't, aber 's Lische' hot g'sagt: »»Ach lieber Vater, Er macht nor Späß, ich hab' nie' was gemerkt, obwohl ich de' Herr Brehm als Kind schun gekennt hab' un' zum e' Oekonome' thät ich gar nit passe', dann ich fercht' die Küh' un' die Ochse'.«« »Was soll dann deß heese' for e' groß' Mädche', Küh' un' Ochse' ferchte'? Ich wees' wohl, du gehscht ihne' all's aus'm Weg, aber probir's emol un' geb' 160 ihne' e' bische' Brod un' Salz, do werscht de sehe', daß se zahm sin' wie die Schoof. Du weescht aber aach, daß der Brehm ke' Bauer is, sondern e' rationeller Oekonom, der studirt hot un sogar die Theoriee' vum Liebig kennt. 'S is e' braver, verläßiger Mann, e' Mann in de' beschte Johr un' hot e' recht hübsches Vermöge', was willscht de' dann mehr?« »»Aber lieber Vater, wie kummt Er uff den Ei'fall, der Herr Brehm hot sei' lebtag ke' Wörtche' vum heurate' gsagt un' ich glaab, er mag gar nit heurate'.«« »Kind, stille Wasser sin' tief, ich wees' deß besser, er hot schun öfter drvun a'gfange' un' hot deutlich merke' losse', daß er an dich denkt. Ich will d'r was sage', weil er e' Freund vun Blume' is, so bring' 'm e' Bouquet vun Rose aus unserm Garte', ich will's glei' schneide', un' sag' 'n schöne Gruß vun mer, es wäre' die erschte' die blühe' thäte'. Wann de so allee' bei 'm bischt, so soll's mich wunnere', wann er d'r vun seiner Passion nix sagt, un' thut er's, so sey gscheut, schlag's nit in de' Wind, du wollscht's überlege' sag'; aber ich bitt' dich, sey vernünftig un' stoß' dem Mann nit for de' Kopp.« Un' somit is der Vater Kribler in de' Garte' un' hot bal' e' großes Rose'bouquet drher gebracht, hot 's Lische' nochemol ermahnt, e' gutes Töchterche' zu sey', un' hot sich dann deß Mädche' uff de' Weg gemacht. Es war e' kleeni halbi Stund bis zum Haus vum Brehm un' is der Weg zwische' Wiese un' Kornfelder 161 gange' un' hätt' deß Mädche' mit ihre' Rose' nerge'ds schöner aussehe' könne' als in dere ee'fache' Landschaft nebe' denne' reich un' üppig stehende' Felder, dann 's Lische' war e' gar hübschi Blondin' un' frisch un' freundlich wie ihr' Rose'. Un' deß schöne Bild sollt' dann aach der Herr Brehm sehe', der juscht sei' Morge'peif aus 'm Fenschter geraacht un' in's Freie 'nausgeguckt hot. Er hot deß Lische' schun vun weit'm gekennt un' hot nocher gschwind vor 'm Spiegl e' bische Toilette gemacht un' sein alte' Schlofrock mit eme a'ständige Ueberrock vertauscht. 'S Mädche' is langsam in Gedanke' dahi'gange' un' um so langsamer als se näher an dem Brehm sei' Haus kumme' is. Sie hot aach viel zu denke' g'hat, for's erschte an ihr'n Schatz, deß aber nit der Brehm war, un' nocher an den , wo se jetz' e' Liebeserklärung hätt' hole' solle'. »Mein' Schatz geb' ich nit uff, hot se fescht for sich g'sacht, aber wie mach ich's daß ich mit dem Brehm ohne Verdruß dorchkumm'?« Sie hot den Mann als gar gutmüthig gekennt un' sollt' se's dann nit wage', glei' grad 'raus mit der Sproch zu geh'. Der Gedanke' is ihr all's wiedder kumme' un' endlich zum B'schluß worre, nor hot se sich noch bsunne', wie sich die unvermeidlich mit verbunnene' Fatalitäte' mildre' ließe' un' daß deß g'schehe' könnt', wann's ihr gelinge' thät, dem Brehm sei' schwachi Seit' zu treffe' un' 'n so 'rumzukrieche' un' merb zu mache'. Jeder Mensch hot so e' schwachi 162 Seit' wo mer'n leicht packe' kann un' dem Brehm seini war die, daß er sich ei'gebild't hot, Alles e' bische besser zu wisse' un' mache' un' arrangire' zu könne', als annere Leut. Do hot's ke' Uffgab gebe' un' ke' verwicklte' Verhältniße, wo er nit e' Lösung gewißt hätt'. »Ei deß macht sich jo leicht so,« hot er alls g'sagt, odder »wißt Ihr was ich thät? deß un' deß,« un' war drbei e' Redensart vun 'm »denkt dra', der Brehm hot's gsagt.« Hot mer 'n nochher über sei' Ei'fäll' gelobt odder sich gar drüber verwunnert, so hätt' mer alles vun 'm krieche' un' hätt' 'n, was mer sächt, um 'n Finger wickle' könne'. An deß hot 's Lische gedenkt un' verschiedene Plän' gemacht die se aber all' wiedder vergesse' hot, wie se an's Haus kumme' is. Der Brehm hot ihr schun an der Thür zugerufe': »Ei gute' Morge', liebes Lische', wie kumm' dann ich zu dem Glück, daß Sie mich besuche'? Deß is so herrlich, kumme' Se 'rei' un' trinke' Se e' Tass' Kaffee mit m'r.« »»Ich dank' Ihne, Herr Brehm, sächt 's Lische, ich hab' schun Kaffee getrunke' un' bin vum Vater hergschickt, Ihne' die erschte' Rose' aus sein'm Garte' zu bringe', er wees', daß se' e' Liebhaber vun de' Blume' sin' un' loßt Ihne' schö' grüsse'.«« Un' mit eme zierliche Knix überreicht se ihr Bouquet. »Ei wie schö', was prächtige Rose', ich dank halt gar höflich un' derf ich se bhalte', so möcht' ich 's 163 Lische' aach mit bhalte', dann deß is doch die schönscht' Ros', die mer mei' Freund gschickt hot.« Do lacht 's Mädche' un' sächt: »»Sie habe' doch alle Talent', Herr Brehm, die mer sich nor denke' kann' un' ich glaab', wann Se Gedicht' mache' wollte', Sie könntens' wie nor eener. O du lieber Gott, mir fiel nit ei' so hübsche Sache' zu sage' un' wann ich mich hunnertmol drüber bsinne' thät.«« »Is ke' so großi Kunscht, liebes Kind, sächt der Brehm gschmeichlt, ich hab jo nor sage' derfe' was wohr is un' was ich werklich vor mer seh'.« 'S Lische' hot ihr Köppche' g'schüttlt un' er hot weiter gsagt, indem er ihr 'n Stuhl gebracht hot: »No' wie gehts dann alls liebes Lische?« »»Ach Herr Brehm, 's ging schun recht, aber Sie wisse' wohl, wies drheem so einsam is, der Vater un' die Magd, die Chrischtl, un' ich, un' mehr hätt' oft 'was uff 'm Herze' un' möcht' sich 'n gute' Roth hole', un' 's git jo Sache', die mer, obwohl se gar nix unrechts sin', eme Vater nit anvertraue' kann un' noch weniger ere Magd. Deß kummt mer oft recht hart vor.«« Der Brehm hot g'stutzt, aber um dem Mädche' zu g'falle', sächt er: »Un warum zähle Se mich nit zu der Famill', wann ich aach nit im Haus wohn', g'hör' ich doch als Schulkammrad vum Vater in die klee' G'sellschaft un' gute Rooth geb' ich allzeit gern, wann ich kann.« Do hot 's Lische' g'seufzt un' ganz kümmerlich uff 164 de' Bodd'm geguckt. »Sie könne' viel, sächt se', deß wees' ich wohl, aber was ich meen', do könne' Se gewiß aach nit helfe.« Do drüber e' bische' pikirt sächt der Brehm: »Ei warum dann nit, deß wolle' mer doch emol sehe', e' gewerflter Mann wie ich find't oft allerhand was mer brauche' kann, wo annere nix finne', un' deß is aach oft wie 'm Columbus sei' Ei, gar ke' Hexe'werk. Also 'raus mit, was bekümmert Ihne' dann, Lische'?« »»Ach Gott, Sie sin' so gut un' wann Se mer verspreche' nit bös zu werre', so will ich Ihne' gern sage', was mich bekümmert.«« Un' do hot 'm deß hübsche Kind ihr zartes Händche gebe' un' ihm is ganz wunnerlich zu Muth worre', dann 's war als thät's 'm vorschwebe' was se sage' werd'. Aber korz gfaßt, sächt er: »'raus mit, 's werd sich schun 'was mache' losse'.«« »»Ach, Herr Brehm, sehen Se, die Gschicht is so, ich hab', wie ich im vergangene Johr bei meiner Tant' in Franke'thal uff B'such gewest bin, 'n junge' Mann vun Mann'em kenne' gelernt un' den will ich liebe' mei' lebelang un' er liebt mich aach, aber der Vater will nix vun 'm wisse'. Die Tant' muß was gemerkt un' drüber g'schriebe' habe' un' daß er e' Dichter wär' un' hätt' mer e' paar Gedicht gemacht, dann wie ich heemkumme' bin hot der Vater glei' noch denne' Gedicht g'frocht un' hot se gelese'. Obwohl gar nix drinn gstanne' is als vun der Harmonie vun Lieb' 165 un' Frühling un' so was, so hot er doch ganz übler Laun' un' ernschthaft gsagt: »Lische, hot er gsagt, deß bitt ich mer aus, deß du dir den Dichter do aus'm Kopp schlagscht, die heutige' Dichter sin' 's mehrschte Demokrate' un' Freigeischter un' ich mag so Leut nit.« So hat er g'sagt un' wie ich hab' explicire' wolle', der junge Mann wär jo ke' Dichter vun Profession, sondern nor so nebe'her, hot mich der Vater gar nit a'ghört un' ganz bös' a'g'fahre', ich soll ke' Wort mehr d'rvun redde'. Jetz' roothe Se, lieber Herr Brehm, was is do zu mache'?« Do hot der Brehm freilich die Aage' groß uffgerisse', 's war werklich wie's 'm dunkel vorgange' is, un' wann's schun nit gar luschtich is, vum e' Liebhaber uff 'n Freund reducirt zu werre', so is e' Reduction uff en' väterliche Freund, wie die gegenwärtig' ausg'sehe' hot, noch weniger luschtig. Der gute Mann is dann aach wie versteenert dog'sesse', dann er hot werklich im Sinn g'hat, beim Lische' emol a'zukloppe' un' deß schöne' Kind zu heurate'. 'S Liesche hot sei' Ueberraschung wohl bemerkt un' sächt: »gel' e' Se, do git's ke' Hilf, ich hab' mer's gedenkt.« Deß hot uff'n reagirt un' is der alte Ehrgeiz »alls was zu wisse', wo annere nix mehr wisse'«, uffemol wiedder lebendig worre'. »Ho ho!, sächt er, nor nit glei' verzweifle, aber wie heest dann der Mensch un' was is er dann?« »»Er heest Heinrich Haller un' is Musikus, un' 166 singt prächtig, un' deß is ebe' deß ärgerliche', daß mich der Vater nit a'höre' hot wolle', dann die Musik hot er gern un' componirt jo selber. Aber um Gotteswille', den Name' Haller derfe' Se nit nenne', dann der steht unner denne' Gedicht, wo de' Vater so bös gemacht habe'.«« »No', so heese' mer'n Herr Heinrich,« sächt der Brehm, un' d'rüber ruft 's Lische ganz entzückt: »O was e' herrlicher Ei'fall, der is jo Gold werth, lieber Herr Brehm, mit dem Name' is er for de' Vater e' neui Person un' 's is doch sei' Name' un' thät 'n der Vater nor emol kenne' lerne', so ging gewiß Alles gut.«« »Un' do soll ich, sächt der Brehm e' bische bitter, den Herr Heinrich zu mer ei'lade', weil ich aach e' Musikfreund bin, un' do könnt' Ihr euch sehe' un' ich kann 'n 'm Vater vorstelle' un' so fort, gel' e' Se?« Aber 's Lische hot getha' als wann se die Ironie, die in seiner Frog gelege' is, gar nit merke' thät un' springt vum Stuhl uff un' fliegt dem sunnverbrennte un' verwitterte Oekonom an de' Hals un' küßt 'n, un' ruft: »Wär's möglich, Sie wolle' 'n zu sich ei'lade' un' mit 'm Vater bekannt mache', o wie werd Alles jetz' hell un' freundlich, was bis jetz' so trüb un' traurig war, habe' Se tausend Dank, lieber, lieber Herr Brehm!« Der Brehm hot's freilich nit so gemeent, wie sie's genumme' hot, aber der Kuß un' die Freed un' Dankbarkeit vun dem Mädche' hot 'n dann aach in's rechte Fahrwasser gebracht un' wie er se so betracht' hot 167 in ihrer reiznde Uffregung, so hot er bei sich gedenkt: »Wär' doch, wees' Gott, schad um deß junge Blut, wann se een nemme' müßt, den se nit mag, – ja wann se frei wär', aber so, nee –« un' mit dere' Resignation is jetz' e' wahrer Eifer in 'm uffgewacht, die junge' Leut' zammezubringe' un' alle' Hinnerniß zu überwinde'. »Gebe' Se Acht, liebes Lische, sächt er, wann der Brehm 'was in de' Hand nemmt, muß es geh' un' klappe', ich hoff' unser Herr Heinrich is e' ordentlicher Mensch un' hot 'was gelernt un' so soll sich die Parthie mache', denke' Se dra', der Brehm hot's g'sagt.« 'S Lische war glückselig un' is ausgemacht worre', sie soll an den Haller schreibe', daß er als Herr Heinrich uff die klee' Villa vum Brehm kumme' soll un' ließ 'n der ei'lade zum e' Landaufenthalt. 'S weitere woll' er schun bsorge', hot der gute Brehm gsagt. – Wie 's Lische for Freed strahlnd heemkumme' is, hot der alte Kribler schun ganz begierig gewart' un' glei' gfrocht, wie's gange' hot. »Wie ich mer's gedenkt hab', lieber Vater, sächt 's Lische, der Herr Brehm war recht freundlich un' luschtich, hot aber ke' Wort g'sagt, daß er mich heurate' woll'. Die Rose' habe' 'm viel Vergnüge' gemacht un' er loßt vielmols danke' drfor.« »»Sonderbar, sächt der Kribler, aber so gehts, for annere Leut' wees' der Brehm alls was zu rothe' 168 un' abzumache', sich selber aber kann er nit helfe', for annere ging' er in's Feuer, for sich hot er nit Courage genug, eme simple' Mädche' zu sage', daß er se heurate will.«« No', deß Ding war gut, die Heurat hot juscht nit pressirt un' der Herr Heinrich is dann richtig mit Vichelin, Guitarre un' eme' tüchtige Pack Musikalie' beim Brehm a'kumme'. Es war e' blühender junger Mann mit eme Raphaelkopp un' schöne' schwarze Aage'. Der Brehm hot 'n freundlich un' jetz' als Vertrauter vum Lische empfange', hot sich glei' um sei' Verhältniß' erkundigt un' um sei' Aussichte' un' hot nocher ganz befriedigt sein' Operationsplan entworfe', um den obstinate' Kribler zu gewinne'. Drbei war sonderbar, daß sei' Plan ganz ähnlich dem war, wie 'n bei ihm selber, ohne daß er's gemerkt, 's Lische a'gewend't hot, dann er wollt' den Kribler aach beim Eitlkeitszipfl packe', der 'm gar wohl bekannt war. Der Kribler hot nähmlich' gern Lieder componirt un' hot sei' Compositione', uff die er erschrecklich viel g'halte', dem Brehm oft uff eme' alte' Cembalo vorgspielt, aber er hot se nit singe' könne' un' der Brehm aach nit, un' 's Lische aach nit', un' so war deß oft e' Jammer vun dem Kribler wann er se nor emol ordentlich könnt' vortrage' höre', weil's 'n aach gejukt hot, die Herrlichkeit 'rauszugebe', daß se die Welt bewunnre' 169 könnt'. 'S war 'm aber um so mehr dra' gelege', die Sache' ordentlich singe' zu höre', weil der Cantor vun Erbach, der wohl gsunge' hot aber nit schö', allerhand Ausstellunge' dra' hot mache' wolle', daß es zu hoch nuff ging odder zu tief nunner un so allerhand, deß den Kribler geärgert hot. Jetz' war aber der Herr Heinrich wie's Lische' richtig gsagt hot, e' herrlicher Sänger, hot 'n Tenor g'hat wie e' Silberglock un' hot die schwerschte' Sache' vum Blatt weg g'sunge' un' mit der Guitarre accompagnirt. Noch e' paar Täg' geht also mei' Brehm zu sein'm Freund un' sächt, 's wär' 'm vum e' Verwandte e' dorchreesnder Musikus empfohle' worre' un' weil er so schö' singe' könnt', so hätt' er 'n gebitt', e' paar Woche' beim 'm zu bleibe'. »Geb mer doch, sächt er, etliche vun deine Lieder mit odder schick mer se dorch's Lische', ich loß se nocher vun mein'm Sänger ei'studire' un' übermorge' müßt Ihr zu mer kumme' zum e' musikalische Kaffee, un' do soll se der Herr Heinrich, so heest mei' Mann, singe'.« Der Kribler hot die gröscht' Freed über die Nachricht g'hat un' weil er gemeent hot, der Brehm thät bei dere' Gelege'heit wiedder uff's Lische' speculire', so hot er g'sacht, er woll' erscht die beschte Lieder 'raussuche' un' 's Lische soll se 'm bringe' un' wiedder Rose' drzu. Deß is dann aach bal' g'schehe' un' hot 's Lische' die Lieder un' die Rose' zum Ueberbringe' 'kriecht un' hot natürlich drbei die A'kunft vun ihr'm Heinrich 170 erfahre'. O wie glücklich is se den Weg jetz' 'gange', der ihr vor e' paar Woche' so viel Sorge' gemacht hot. – 2. Was is es doch schön's um e' jungi ehrlichi Lieb', um e' Lieb', die natürlich gewachse' is, wie e' Blum' im Wald, ohne Falsch un' ohne' Verkünschtlung, un' nit verzoge' un' verderbt dorch allerhand Speculatione' un' Gemeenheite', wie se leider genug in der Welt zu finne' sin'. So e' naturwüchsigi edli Lieb' aber hot zwische' dem Lische' un' ihr'm Heinrich geblüht. – Wie 's Lische' an's Haus vum Brehm kumme' is, hot der wiedder mit seiner P'eif' beim Fenschter 'rausgeguckt un' wie er se g'sehe', hot er dem Heinrich gerufe' un' is der zum Empfang 'nausgsprunge'. »Mei' Heinrich! mei' Lische!« un' sie sin' sich in de' Arm gelege' un' der Brehm hot nit gewehrt un' sin' 'm die Aage' übergange, er hot nit gewißt warum. Jetz' is dann nocher viel verzählt un' besproche' worre' un' der Heinrich hot aach glei' die Lieder dorchg'sehe'. »Ei der Tausend, sächt er, do sin' gute Sache' drbei, o Lische', ich will mer alli Müh' gebe', daß ich se schö' vortrag'.« Un' een's deß vun der Lieb g'handlt hot, deß hot er glei' g'sunge' un' so schö' hot er's g'sunge', daß der Brehm selber g'sagt hot, er hätt' nie so 'was g'hört. »Ich will's aach 'm Vater glei' verzähle', sächt's Lische, gewiß hot er e' 171 großi Freed d'rüber.« – Wie se fort is, hot se der Heinrich noch e' Stück Weg's begleit', die junge' Leut ware' voll Hoffnung un' Glückseligkeit. Un' der musikalische Kaffee is gewest un' war aach der Cantor un' sei' Fraa ei'gelade'. Un' wie der Heinrich a'gfange' hot singe', so war nor ee' Erstaune' un' der Kribler hot for Entzücke' 's Maul nimmer 'zammegebracht un' der Cantor hot bekenne' müsse', daß ke' Fehler an de' Lieder wär', es thät sich deß erscht jetz' zeige', wo se so e' ausgezeichneter Künschtler g'sunge' hätt'. Wie die Lieder g'sunge' ware', hot der Brehm den Kribler abseits in e' Fenschter gezoge' un' sächt: »Kribler geb Acht, mei' Sänger macht dich noch zum e' berühmte Mann mit dene Lieder.« Do hot der Kribler die Ohre' gewaltig g'spitzt un' sächt: »du bischt zu gütig, aber ich meen selber, die Lieder sin' gut.« »»Gut? sächt der Brehm, ausgezeichnet sin' se, du muscht aber schun dem junge Mann e' bische' schö' thu', verstehscht de, daß er emol im e' ordentliche' Concert 'was vun d'r singt, 's is e' recht artiger Mensch, aber du weescht, so Künschtler wolle' all's e' bische' g'hätschlt sey'.« »»Ja ja, du hoscht recht, sächt der Kribler, un' is scharmant mit dem Heinrich gewest un' hot 'n zum Esse' ei'gelade' un' hot 'n fetirt wie er gekönnt hot, dann der Gedanke' »der macht dich noch zum e' berühmte Mann mit deine' Lieder« is 'm nimmer aus 'm Kopp 'gange'. Der Heinrich is dann oft in's 172 Haus kumme' un' do hot natürlich nit verborge' bleibe' könne', daß er 's Lische' gar zärtlich betracht' hot un' sie ihn aach, un' ebe'so hot der Kribler bemerkt, daß der Brehm über deß Gethu' vun denne' junge' Leut sich eher g'freut hot, als daß er eifersüchtig odder bös worre' wär'. Do is der Kribler uffemol brummig worre' un' bsunners gege' 's Lische' un' bei Gelege'heit hot er sich gege' sein' Freund d'rüber ausgsproche'. »Sich! Brehm, sächt er, es will sich zwische' dem Heinrich un' 'm Lische' e' Verhältniß mache' un' deß is mer nit recht. Ich wees' wohl, daß mei' Lische' e' braves ordentliches Mädche' is, aber 's g'fallt mer nit, daß se ihr Neigunge' so gschwind wechsle' kann. 'S is noch ke' Johr, daß se bei meiner Schweschter in Franke'thal war un' do hot mer die gschriebe', daß e' gewisser Haller, e' Dichter, 'n tiefe' Ei'druck uff's Lische' gemacht hätt' un' ich hab' wohl zwische' de' Zeile' lese' könne', daß sich sogar e' werkliche Liebschaft a'gspunne' hot. Du weescht mei' A'sichte' über die Poete' un' über's Versmache'; gel' e' Wolk', vun der Aurora bescheint, sicht aus wie e' lebendiges Feuer, aber der Ofe' in der Stub' werd nit warm drvun un' vun' Rose' un Vergißmei'nicht kann mer ke' Brod backe'. So is es un' drum hab' ich energisch gege' 'm Lische' sei' Verhältniß zu dem Haller protestirt un' doch g'steh' ich, daß es mer widderwertig is, daß 'n deß Mädche' so g'schwind vergesse hot un' jetz' mit 173 dem Heinrich grad so thut, wie sellemol mit dem annere.« Der Brehm hot Müh' g'hat, nit zu lache' un' sächt, ohne' uff die Reflexione' vum Kribler ei'zugeh: »»der Heinrich wär' e' guti Parthie for's Lische, der macht emol sei Carriere.«« »Ja, sächt der Kribler, ich hab selber schun dra' gedenkt un' 's wär' doch aach for unser' Famill e' Ehr', wann mer vun meine' Compositione' redde' thät, deß wär Alles recht schö' un' gut, aber wer steht mer drfor, daß 'n 's Lische' aach werklich so gern hot, wie's zum heurate' g'hört un' daß ihr nit morge' wiedder e' annerer g'fallt. So a'genehm als mer der Heinrich is, so muß ich doch sage', daß es mir lieb wär', wann er vorläufig abreese thät, ich thät mich nocher am Lische' besser auskenne'.« »»No' sich! Kribler, deß macht sich in de' nächschte Dag', dann der Heinrich hot 'n Ruf an e' Kapell' in Meenz 'kriecht un' muß fort. Ich hab' dr deß schun sage' wolle' un' zugleich, daß ich morge e' Abschieds-Diner for 'n gebe' will. Do kummscht de mit 'm Lische un' do wolle' mer dei' Wein'lieder singe' un' recht luschtich sey'; 's annere wolle' mer der Zeit überlosse'.«« Der Kribler war's zufriede' un' der Brehm un' 's Lische sin' noch in de' Garte' gange', Blume' zu hole', un' hot nocher deß Mädche 'm Vater g'sagt, wie se sich uff deß Abschiedsdiner freue' thät, deß thät gewiß recht luschtig werre'. 174 »Wie kann se sich do drüber freue', hot der Kribler bei sich gedenkt, mer freut sich doch nit, wann een's fortgeht, deß mer gern hot; ich versteh's nit, nor deß is mer klar, daß 's Lische' wiedder in die Stadt muß um mehr junge Leut' zu sehe', dann bei so eme unerfahrene Ding is leicht Hahn im Korb sey', wann nor ee' Hahn do is.« – Der Tag for 's Abschieds-Diner is kumme', die Eßstub beim Brehm war mit grüne' Kränz' geziert, der Tisch prächtig gedeckt, un' Alles feschtlich hergericht'. Der Brehm hot den Kribler un' 's Lische mit seiner Equipage abhole' losse' un' hot der Kribler 'n schwarze Frack a'g'hat un' e' weißi Cravatt', un' 's Lische' hot wie e' weißes Däubche' ausgsehe', so fei' un' so nett un' hot ihr e' zierliches Rose'sträußche' vor der Bruscht gar gut' g'stanne', der Cantor als alter Hausfreund war aach do un' sie, e' guti huzlichi Zahnraffl, die aber 's Lische' gar gern g'hat hot. Alles is' ganz vergnügt gewest un' 's war eher als wann's e' A'kunftsdiner for de' Herr Heinrich wär', dann der war aach im beschte Humor. Wie dann e' hübscher Theel vun der uffg'stellte Weinbibliothek ausgelese' war un' der Heinrich hot a'gfange' zu singe', so is es wie e' wahri Glorie über die klee' Gsellschaft kumme'. Am mehrschte Effect hot aber 'm Kribler sei' Composition zu dem alte Lied vun Novalis gemacht: »Auf grünen Bergen ward geboren Der Gott der uns den Himmel bringt \&c.« 175 Wie deß g'sunge' war, hot sich dann aach der Kribler nit enthalte' könne', dem Heinrich 'n Toast auszubringe' un' is uffgstanne' un' hot ganz begeischtert g'sagt: dem Sänger bring ich e' Hoch aus, der's versteht wie kenner, e' Lied lebendich zu mache' un' daß es wohlthätig farbig wie e' prismatischer Sunne'strahl zum Herze' dringt, dem Sänger bring' ich's, der Kunscht un' Natur so herrlich in harmonischm Klang zu verbinne' wees, vivat hoch, es leb' der Herr Heinrich! – Un' do habe' se gerufe' hoch! der Brehm hot aber gsagt: »lieber Kribler, bei so eme Toast muß mer den Mann beim ganze' Name' nenne', es leb' unser Heinrich Haller hoch!« un' 's Lische un' die annere habe' wiedder gerufe', dem Kribler aber is die Stimm' stecke' gebliebe'. »Ja lieber Freund, sächt der Brehm, deß is der nähmliche Haller, der die Gedicht gemacht hot, die de' kennscht, der 's Lische' liebt un' den sie liebt un' for den ich jetz' um se anhalt'; dein'm alte Freund werscht es nit übl nemme', wann er die G'schicht gericht' un' arrangirt hot, wie se 'gange' is un' hot's der Brehm recht gemacht, so b'sinn' dich nit un' sag' Ja! – Un' do hot der Kribler gerufe': »Ja! un' nochemol vun Herze' Ja!« un' is 'm Lische' um de' Hals g'falle' un' hot se' so zärtlich geküßt wie nie, dann er hot ihr jo was abzubitte' g'hat. Un' deß Abschiedsfescht is e' Verlobungsfescht worre' un' der Haller un' Lische' e' glückliches Paar. – Un' so sicht mer aus dere' kleene' Gschicht', wie 176 es gut ei'gericht is, daß jeder Mensch sei' schwachi Seit hot, dann wer wees' wann deß nit wär', ob nit der Brehm un' der Kribler mit ihre' Projekt um 's Lische' bockbeenig gebliebe' wäre' un' nocher hätt' deß gute Kind am End ihr'n Heinrich gar nit 'kriecht. –     Drei Freier. Genrebild in einem Akte.   Personen. Christina Appl , Holzhändlerswittwe. Gustl , ihre Tochter. Kaspar Semser , Weinhändler. Philipp Berger , Maler. Jean-Baptiste , Jäger. Die Scene spielt in einem Dorfe bei Neustadt a. d. H.   1. Scene. Wald. Semser auf einer Rasenbank. Später Jean-Baptiste . Semser (ein Schreibbuch in der Hand, in das er öfters hineinsieht) .'S is doch e' wahres Elend for 'n vernünftige' Mann, wann 'n die Lieb sekire' thut. Der Franzos sächt nit umesunscht: Vive la pipe, le diable emporte l'amour! Ja emporte! nix emporte! wo se sich emol ei'genischt hot, do sitzt se fescht, ja recht fescht aach noch! Wie oft hab' ich zu mir gsacht: Kaschper sei gscheidt, guck die Mädcher nit zu viel 'a, 's is nix mit 'n, sie führe' dich doch nor an der Nas' rum, Kaschper nemm dich in Acht, verlier' dei' Freiheit nit un' so fort. Ja wohl! Do zwickt die Guschtl die Aage' nor e' bische' zamma un' lacht mit ihre Perle'zähn un' alli Philosophie is wie weggeblose'. No' ke' Unglück kann mers am End freilich aach nit nenne', wann ich se heurat', 's is nor so widderwärtig, daß mer so viel dorchmache' muß bis es endlich drzu kummt. Un' e' Spitzbu' is die Guschtl, wie ihr nor ei'fallt mich Räthsl rothe' zu losse', un' glei' drei, eens verzwickter als deß anner'. Bsinn mich schun zwee Täg' über deß dumme Zeug un' kann halt nix 'rauskrieche'. (Schaut wieder studierend in das Buch.) 180 Jean-Baptiste (von der Seite kommend und den Semser sehend) . Die Gränk nochemol, is deß nit deß dicke Männche, deß sich an die Guschtl mache' will un' als Bouquetcher un' Obst un' Wei' schickt. Wart Kerlche, du kummscht mer grad recht. He Monsieur! Was habe' Se do in dem Wald zu thu'? Semser (fährt auf und schaut den Jäger verwundert an) . Was ich do zu thu' hab', deß werd wohl de' Herr Jägersmann nix a'geh', meen ich, he? Jean-Baptiste . Nor nit naseweis, sunscht geh'n Se mit mer, versteh'n Se mich? Semser . Ja was fallt Ihne' dann ei', mer werd' doch unner eme Baam hocke' derfe? Jean-Baptiste . Un' Schlinge' lege', gel' un' ausspionire', wo die Reh die Wechsl habe' un' bei Gelegeheit e' Auerhenn todt schlage' so im Spatziregeh, die Späß kenne' mer all'. Semser . Aber um's Himmlswille' Herr Förschter, ich seh doch kemm' Braconnier gleich. Wisse' Se, wer ich bin? deß will ich Ihne' sage', ich bin der Wei'händler Semser vun Neustadt, hab' mich erscht etablirt do, un' bin e' vermöglicher Mann! Jean-Baptiste . So? Sie sin' der Semser, der alls der schöne Guschtl nachschleicht wie e' Fuchs eme junge Hinkel. Merke' Se sich, die Guschtl is mei' Schatz un' Sie untersteh'n sich nimmer, do Visite' un' Couralie' zu mache', deß sag' ich Ihne'. Semser (springt auf) . Ja, was Dunnerwetter 181 nochmol. Sie werre' mer wohl nit vorzuschreibe' habe', wo ich hi'geh' soll un' wo nit, un' wann Se voller Herschfänger un' Flinte' hänge' thäte'. Sie könne' Ihr' Späß mit eme Jüngling wie der Moler Berger is, probire', der aach zu Appl's kummt, aber mich verschrecke' Se nit un' wann Se hunnertmol der berüchtigte Jean-Baptiste selber wäre'. Jean-Baptiste . Was? berüchtigt? ich bin der Jean-Baptiste, un' nochemol so e' Wort, so gebe' Se Acht, wie ich mit Ihne' umspring'. Semser . No, no, no, berühmt hab' ich sage' wolle', aber in der Terkei lebe mer' nit, mei' lieber Freund, mir habe' unser gute Institutione', wo de' ordentliche Mann schütze' un' mer habe' unser Assise un' 'n Code penale un' nochemol sag' ich's, ich geh' hi' wo ich will un' loß mich nit verschrecke' un' loß mich nit comandire'. Un' wär' der Herr Jean-Baptiste bei der Guschtl Hahn im Korb, so hätt' ich aach was drvun g'hört, deß is aber nit so un' ich sag's Ihne' in's Gsicht, alle Respect for Ihrer Stärk' un' Corage, aber so e' zartes Mädche wär' doch nix for Ihne'. Jean-Baptiste . Aber for Ihne' wär' se, ei guck eener emol deß zarte Männche, so zart wie e' Burgunderfaß, kann sei', daß die Reef vun Silber sin' un' daß die deß Mädche locke' solle'. Desto schlimmer. Ich hab's Ihne gsacht, daß ich's nit leide' will', wie Se der Guschtl nochlaafa, un' ich leid's aach nit, denke' Se an mich. (Drohend ab.) 182 Semser . Was deß an' impertinenter Mensch is, so 'was is mer doch noch nit vorkumme, do sin' die Baure im Odewald noch Engl dagege'. Deß ging noch ab, statt der Guschtl ihr Hand zu krieche', die Tatze' vun dem Bär uff'm Leib zu habe'. 'S Glück is nor, daß er selte' zu Appl's kumme kann, weil er zu weit wech wohnt un' weil 'm 'n Wilddieb zu fange' über Guschtl un' Heurat un' Alles geht. Jean-Baptiste?! was sich der Borsch nor' ei'bild't! Tragt der Renomischt 'n Herschfänger un' git ke' Hersch uff ke' Meil' Wegs! Ne', mei' Lieber, du machscht mer die Gäul nit scheu un' die silberne Reef sin' am End' doch mehr werth als dei' Eise'freßerei. Die Guschtl kann mich gut leide', deß is gewiß, ich versteh nor nit, warum se alls lacht, wann ich uff e' Heurat a'spiel', was is dann do zu lache', un' mir zuzumuthe' Räthsl uffzelöse', deß is doch aach e' Ei'fall wie e' Haus. Aber so sin' die Mädcher un' deß is die Gschicht, grad weil se so sin', sin' se pikant. Die dumme Räthsl ärgern mich, aber wart'! do is der alte Paschtor der alls in die Wei'stub kummt, der kennt allerhand so Späß, der muß se 'rauskrieche', ich sag', ich hätt' se emol im e' Blättche' gelese'. Aber nocher, mei' liebi Guschtl, loß ich mich uff so Zeug nimmer ei', aut oder n'aut heeßt's nocher un' was gilt's, sie werd die Madame Semser un' dem Jean-Baptiste macht mer (Gebehrde mit der Hand) e' langi Nas'. 183 (Verwandlung.) 2. Scene. Das Innere eines ländlichen Hauses, Zimmer und anstoßende Kammer (links). Neben der Mittelthüre, die in's Zimmer führt, hängt rechts an der Wand das Bild eines Mädchens, der Gustl. Auf einem Tisch ein Blumenstrauß, Visitenkarte. Gustl (tritt auf. Den Strauß sehend) . Guck emol, schun wieder e' Bouquettche', gewiß vum Herr Semser. (Sieht die Karte.) Ja richtig, un' wie zärtlich »dem holde' Gustche«. O mei' lieber Herr Semser, deß Blume'schicke' könnte' Se sich spare', 's helft Ihne' doch nix. 'S is schun merkwürdig, daß der gute Mann gar nit merke' will, daß ich 'n nit mag. So grad 'raus kann mer's doch aach nit sage', deß thät sich jo nit schicke', aber hinnerum hab' ich's oft genug zu versteh' gebe', aber er merkt's nit. Ich wollt' noch nix sage', wann er mein' liebe Philipp nie g'sehe' hätt', aber er kennt 'n recht gut un' wees, daß er mer g'fallt. Wann er jetz' nor e' bische sei' dicki Knolle'figur mit dem schlanke' hübsche' Philipp vergleiche' wollt', so müßt er doch selber druff kumme' daß mer der besser gfalle' muß wie er, aber nee. Er meent halt sei' Geld thät Alles ersetze'. Ach Gott, hätt' mei' Philipp odder ich nor die Hälft' drvun, so wär's lang gut, aber er hot wenig un' ich schier nix, deß sin' böse Aussichte'. (Beschäftigt sich mit der Wäsche oder dergl. und singt.) 184 Lied . Mütterche' thu' mer 'was schenke'. Kind was willscht de dann? – Will ke' Spitze' vun Brabant, Will ke' Gold vum Mohre'land, Mütterche' schenk mer 'n Mann! rep. Mädche' was thuscht de' verlange', Loß die Männer geh', O sie sin' all' eenerlei, Sin' gar bös' un' kenner treu, Bleib' du nor lieber allee'. rep. Mütterche', kann nit begreife', Wie mer deß sage' kann, Eener doch is, den ich wees', Der is treu un' is nit bös', Geb' mer den eene zum Mann! rep. (Philipp tritt ein.) Ei do is er! (springt ihm entgegen.) Schöne gute Morge' lieber Philipp! Philipp . Guten Morgen, herzallerliebstes Gustchen, gelt', ich komm' ein bischen spät, ich muß dir sagen, ich fahre heute Mittag nach Mannheim, wegen meines Projekts, wegen des gewissen Conservators, und da hatte ich noch allerlei zu besorgen. Gustl . Wann's nor gut geht, lieber Philipp, dann sich! die Mutter meent bis jetz' alls noch, 's wär' nor so zum Spaß, daß de' mer hübsche Sache' sächscht un' mei' Bild so schö' gemolt hoscht, wie s' es aber nemme thät, wann se wißt, wie's e' heiliger 185 Ernscht is un' wie mer nie enanner losse' wolle', gel' lieber Philipp, nie, nie, was se do sage' thät wees' ich nit. Philipp . Sei ruhig, liebes Kind, es wird sich Alles machen. Mein letztes Bild hat in Mannheim gut gefallen und der Kunstverein hat es gekauft, auch schreibt mir ein Freund, daß die Gräfin Rockdorf ein ähnliches für ihren Mann bestellen will. Wenn ich nur einmal bekannt bin, so wird es an Arbeit nicht fehlen. Aber Geduld müssen wir haben. Ach liebe Gustl, ich gebe wohl gute Lehren, hab' aber selber keine Geduld und du, die morgen nach Gefallen eine reiche Frau werden kann, eine Madame Semser, wird dich die Geduld nicht verlassen? Gustl . Ach Philipp, mit dem gute Semser hab' ich die Tag 'n Spaß g'hat, deß muß ich d'r erzähle'. Er hot mer wiedder vum Heurate' vorgebablt un' um 'n los zu werre', sag ich, e' alti Bas', die Kathrin, hätt' mer gsacht, wann ich heurate will, soll ich jo de' Verstand prüfe' vun mein'm künftige' Mann, dann wann mer do nit gut zamestimme' thäte, wär's nix. Dernocher frocht er, wie ich dann deß a'fange' woll'. Jetz' hab' ich gsacht, die Bas' hätt' mer Räthsl gebe', die soll ich rothe' losse', un' an dem thät ich's kenne', un' sag' 'm die Räthsl, die hot aach die Kathrin werklich selber gemacht. Philipp . Nun da bin ich begierig, aber ich bitte dich, zähl' nicht darauf, daß ich sie herausbringe. 186 Gustl . Ei bewahr'. Jetz' geb' Acht, 's sin' drei. Deß erschte is, was is deß? Zu Weißeborg im Dum Do wachst e' geeli Blum Un' wer die geel' Blum will habe', Der muß ganz' Weißeborg verschlage'. Gel' is hübsch? Philipp . Ja hübsch, aber wer bringt's 'raus. Gustl . Deß is jo ebe' die Gschicht. Sich! Philipp, deß is der Dotter im Ei, weescht de', der Dotter is die geel' Blum un' 's anner is Weißeborg. Gel' hübsch. Jetz geb Acht, deeß zweete is: Wenn se kumme' so kumme se nit Un' wann se nit kumme' so kumme se'? Philipp . Aber diese Idee, wie einem nur so etwas einfallen kann! Gustl . Verstehscht de deß sin' die Taube' un' die Erbse', wann im Frühjohr die Taube' kumme', so kumme die Erbse' nit un' wann' die Erbse' kumme', kumme' die Taube nit. Gel' is ganz richtig. Un' deß dritte is: Ringsrum bloo un' in der Mitt' e' Quetsche'kern un' doch ke' Quetsch. Philipp sich! deß is e' bayrischer Soldat, der 'n Quetsche'kern gschluckt hot! Philipp . Ei Gustl, das ist der Fourirschütz vom Oberst Trenk in Mainz, der schluckt »die Kern mit de Quetsche«. O du armer Semser! Aber Gustl, das hätt' ich nie geglaubt, daß du die Leute so necken kannst. Gustl . Ei lieber Philipp, ich muß doch aach e' 187 bische' 'n Spaß habe' for die Langweil, die mer der Semser mit seine' Zärtlichkeite' macht, und vielleicht kummt's 'm doch emol, daß er denkt, 's is nix mit' m'r un' loßt mich in Ruh. Philipp . Goldige Gustl, wie froh bin ich, daß mir die Aufgabe nicht geworden, mit diesen Räthseln deine Liebe zu gewinnen, aber was thust du denn, wenn sie der Semser doch auf irgend eine Art herausbringt? Gustl (lacht) . An deß hab' ich noch gar nit gedenkt, werd' mer schun 'was ei'falle'. Aber e' annri Sorg' is es, die mich quält. Du kennscht jo den Jäger, den Jean-Baptiste? Philipp . Gewiß, ich habe den Burschen ein paarmal im Wald gesehen und er betrachtete mich immer mit wilden herausfordernden Blicken; das war mir aber gerade recht, denn nun bildet er als Landsknecht die Hauptfigur in meinem neuesten Bilde. Gustl . Philipp, ich sag' d'r, der Jean-Baptiste is e' böser Mensch un' e' gewaltthätiger Borsch, mer sächt er hätt' schun 'n Bauer todtgschoße' un' eme Müller hot er 'n Arm abgschlage' beim Streit im Werthshaus. Er is früher alls emol zu uns kumme' un' hot bsunners mit der Mutter freundlich gethan, aber 's letschtemol, 's werd jetz' acht Täg' sei, daß er do war, ich sag' dir do hot er mich so widderwärtig zärtlich a'geguckt, daß mer ganz unheemlich worre' is. Dernocher sächt er: »Guschtl, du muscht aach schieße' un' jage' lerne', dann deß g'hört sich for 'e 188 Jägersfraa.« Jetzt hab' ich gsacht, warum ich dann e' Jägersfraa werre' soll, fiel mer gar nit ei' un' do sächt er recht frech: »werd d'r schun eifalle' mei' Schatz, deß wees' der Jean-Baptiste besser.« Philipp . Es wird ihn doch die Mutter nicht protegiren? Gustl . Mei' Gott, die Mutter fercht't 'n wie ich, aber sich! emol hätt' die Mutter recht nothwendig 100 Gulde' gebraucht, e' alti Schuld zu zahle', an die ke' Mensch mer gedenkt hot un' sie hot's nit g'hat un' erzählt drvun, wie er juscht do war. Do hot er gsacht, Fraa Appl, die 100 Gulde' geb' ich Ihne', sie sin' bei Ihne' gut uffghobe'. Die Mutter hot's freilich nit a'genumme' aber ob's es nit hinnenoch doch getha' hot, deß wees' ich nit, 's wär' erschrecklich, wann se gege' den Mensche' e' Verbindlichkeit hätt'. Philipp . Ei liebe Gustl, da mach dir keine Sorgen, hab' ich auch wenig, mit hundert Gulden kann ich doch auch aushelfen, such' nur von der Mutter zu erfahren, wie es steht, ich geb' dir das Geld von Herzen gern. Gustl (nimmt ihn bei der Hand) O mei' Philipp, du bischt recht gut. Philipp . Und will er mit Gewalt Händel haben, nun wohl, so soll er's probiren, ich will mir schon Ruhe verschaffen. Gustl . O du lieber Himml, nor so 'was nit, 189 aber ich hoff', die Mutter is 'm nix schuldig, 's is mer nor so ei'gfalle'. (Man hört eine Uhr schlagen.) Philipp . Horch jetzt schlägt's elf Uhr, Kind jetzt muß ich fort. – Gustl . Un' ich geh' noch e' bische' mit d'r, kumm geh' mer durch de' Garte über die Wies' (setzt einen Strohhut auf) so, (im Abgehen) do is es näher un' könne' mer noch e' bische' plaudre. (Ab.) 3. Scene. Die Mutter Appl tritt auf, dann Semser , später Gustl . Appl (bleibt einen Augenblick vor dem Bild steh'n, geht dann in den Vordergrund, einen Brief in der Hand) . O du guti Guschtl, was deß noch werre' werd. Ich wees' nit was sich e' Mutter wünsche' soll, e' hübschi Tochter oder ke' hübschi. Ich meen schier ke' hübschi wär' besser, dann do is doch e' Ruh im Haus un' wann se brav und gscheidt is, kriecht se ihr'n Mann aach, dann Heurate' un' Courmache' is zweeerlei. Wann aber eene hübsch is, was is deß for e' Gelaaf und Gethu vun ältere Männer grad so wie vun de' junge Leut. Un' wer wees' wann se eener heurat', ob er se nit bloß wege ihr'm schöne G'sichtche nemmt un' wie lang 's mit 'm Schö'sei' dauert, do könnt' ich e' Lied drvun singe', dann ich war grad so e' hübsches Mädche' wie die Guschtl. Was mer deß Kind Sorge' macht! Der Berger is gar nix als e' guter Jung un' der g'fallt 190 ihr, deß hab' ich wohl gemerkt, der Semser wär ke' so übli Parthie, aber den mag se nit un' jetz' die Gschicht' mit dem Jean-Baptiste, ich wees gar nit wo mer der Kopp steht. Semser (unter der Thür) . Stör' ich nit, Fraa Appl? Appl . Ah der Herr Semser, kumme' Se nor 'rei'. Sie mache' heut zeitig Ihr'n Spaziergang. Semser . Hab' gehört, daß morge' der Fraa Chrischtina Appl Ihr Name'stag is un' do hab' ich mei' Gratulation heut schun mache' wolle'. Appl . Sie sin' zu gütig, ich bedank' mich gar schö', Herr Semser, wie geht's Ihne' dann mit Ihr'm neue Landhaus, sin' se zufriede'? Semser . So ziemlich, Fraa Appl, wisse' Se, e' bische' einsam kummt's mer for, 's fehlt mer so, was mer sächt, e' Ansprach, aber ich hoff' deß macht sich aach, dann sehen Se, Fraa Appl, ich will heurate'. Appl . Ei was un' derf mer wisse' wen? Semser . O Sie kenne' mei' Auserwählti gar gut, 's is e' recht hübsches braves Mädche' un' ich denk' mir sin' so weit nit vunanner, sie will 'n verständige', mer derft schun sage' 'n geischtreiche' Mann un' ich meen, ich kann die Prob' b'steh'. Natürlich, liebe' Fraa Appl, in meine Verhältniß un wann mer so e' groß' Geschäft hot, do is nit genug, daß Spiritus im Wei' is, 's muß aach e' bische' eener im Kopp sei', dann Sie wisse' wohl, jetziger Zeit, wo die Champagnerfabrikation so e' wichtigi Roll' spielt, muß unser 191 eenes schun e' bische' mehr wisse' un' studire' als vor fufzig Johr, denke' Se nor an die Chemie. Appl . Die Chemie, Sie werre' doch, nemm' e' S' es nit übl, wann ich so schwätz', Sie werre' doch Ihr Wei' nit schmiere'? Semser . Ei warum nit gar, aber wisse' Se, die Chemie braucht mer schun for die Entwicklung der Kohlensäure! Appl . Der Kohlensäure?! Semser . Ja mei' liebi Fraa, sehen Se die Kohlensäure is es, die de' Knall macht un' wisse' Se deß luschtiche' Moussire', deß ist die Kohlensäure! Appl (verwundert) . Deß is die Kohlensäure? do hab' ich mei' Lebtag nix drvun g'hört. Semser . Ja sehen Se, deß is halt der Fortschritt, es is mühsam mitzelaafa, aber Sie begreife', deß weckt de' Verstand, deß bringt 'n vora'! Gustl (tritt auf) . Gute' Morge', Mutter, 'fehl mich, Herr Semser. Semser . Ah! Fräule Guschtche, aach schun spazire' gewest? Appl . Warscht de' im Garte'? Gustl . E bische', Mutter, 's is schö' heut im Garte' un' do is unser Nachber, der Herr Berger, durchgange', weil 's der nähere Weg uff die Eisebahn is un' do bin ich e' Stückche' mit 'm gange', er is noch Mannem. Semser . Sage' Se nor, wer is dann der 192 Berger, daß er e' Moler is wees' ich wohl, aber was thut er dann alls hier? Er is ke' Pälzer? Gustl (setzt sich an den Tisch) . Ich dank' for's Bouquet, Herr Semser, deß sin' jo prächtige Rose'. Ja der Berger, sage' Se, was er hier thut, er molt, er is vun drübe' 'rüber, aus Bayre', un' is schun e' zeitlang in Mannem, aber wisse' Se, er molt lieber hier , er sächt 's is schöner hier. Semser . Do hot er freilich recht, mir g'fallt 's hier aach besser als in Neustadt un' is ke' Wunner (während dem macht sich die Alte an einem Kasten zu thun und trägt Leinenzeug weg und geht ab. Semser fährt fort) un' wisse' Se, Guschtche, warum 's mer hier besser g'fallt, – wege' Ihne' , weil Sie do sin'. Gustl . Mei' geh'n Se, was wär' so bsunners an mir? Semser . Sehen Se, deß g'fallt mer so an Ihne', daß Se vum e' Mann Spiritus, Phantasie, Poesie un' so was verlange', was mer nit alle Tag finne' thut. Gustl . An was habe' Se dann deß gemerkt? Semser . Ja sehen Se, der Semser merkt allerhand, wo mer net dra' denk, mer sicht's 'm nit a', un' meene Se dann ich hätt' die Räthsl, die Se mer uffgebe' habe', nor for e' Späßche' genumme'? Ne, lieb's Guschtche, 's is richtig, mer kann drmit uff e' luschtigi Art werklich e' Prob' mache' wie bei 'm Verstand der Barometer steht, gel 'e Se. Gustl . Ei richtig die Räthsl, no' habe' Se eens 'rausgebracht? Semser . Alle drei hab' ich se: Dotter im Ei, Taube un' Erbse', bayrischer Soldat mit 'm Quetschekern! Aha, habe' mer 's Mädche' g'fangt, sächt se jetz' ja? soll ich die Mutter rufe'? Gustl . O bewahr', 's war nor e' Spaß vun mer, aber doch wär's besser gewest, Herr Semser, wann Se die Räthsl nit 'rausgebracht hätte'. Semser . So? un' warum dann? was soll dann deß wiedder sei'? Gustl . Ja sehen Se, mei' Bas' hot gsacht, Guschtl, 'n Mann, der die Räthsl d'erroth', den nemm jo nit, dann der is viel zu gscheidt for dich, nebe' so eem bleibscht de e' Gänsche' dei' Lebtag un' derfscht gar kenn' Wille' habe' un' ke' Meenung un' gar nix. Semser . Was?! Die Bas' hot ihr Naupe', deß merk' ich, aber 's helft doch nix. Wahrhaftich Guschtche, die Bas' hot recht, ja recht hot se, wer die Räthsl 'rauskriecht muß 'n übermenschliche' Kopp habe', aber glücklicherweis kann ich schwöre, daß ich se nit 'rausgebracht hab', ne' Guschtche gewiß nit. Sehe' Se, 's is so, e' alter Paschtor den ich kenn un' der voll so Witzlereie' steckt, der hot mer die Ufflösung gsacht, ja gucke' Se nor, 's is so, so wahr ich Semser hees'. Gustl . Was?! Sie lüge'? Sie habe' mich a'geloge' un' hinnergeh' wolle'. Ei ei Herr Semser, 194 do sin' mer fertig minanner, dann mei' Bas' hot gsacht, Guschtl, 'n Mann der dich a'lügt, den nemm schun gar nit, do weescht de' nie, wie de dra' bischt, do bischte verrothe' un' verkaaft. Ne Herr Semser, mit uns is es nix, do b'hüt' mich der Himml. (Läuft fort.) Semser (ihr stumm nachsehend, dann zornig) . O du heemtückischi Mamsell! – War deß Spaß odder Ernscht? Ich verwees' mich gar nit! G'schieht mer aber recht, was treib' ich's aach so romane'haft un' loß mich mit Räthsl narre' un' bring' Blümcher un' Bouquettcher un' stell mich a', als wollt ich Paul und Virginie spiele' un' Hermann un' Dorothea! Dummes Zeug for 'n etablirte Mann wie ich, der e' großartiges G'schäft hot un' an annere Sache' zu denke' als an Liebesgewinsl un Seufzerglückseligkeit. Hätt' ich gar nix mit dem Backfisch verhand'lt un' die Gschicht' vernünftig mit der Mutter abgemacht, so wär' deß Guschtlche so sicher mei', als die Sunn' am Himml steht. For was hab' ich dann Geld un' Staatspapiere e' ganzi Kischt voll! Die alt' Appl hätt' schun lang gern deß Häusche do schuldefrei gemacht; e' Paar so Papiercher als e' Present, e' bische' Instruction über Kinnerversorgung u. s. f., do werd mei' Vogl bal' anners peife', un' die Bas' do, die nix zu nage' un' zu beise' hot, die werd mer aach noch 'rumkrieche könne'. Was gilt's, for e' kleeni Pension bringt se der Guschtl ganz annere Heuratstheoriee' bei. 'S beschte wär' freilich, wo anners a'zukloppe'. O! 's 195 Schmids Lische thät mer gewiß mit eme freundliche Gsicht die Thür uffmache', un' die Schläg' die mer der rothkoppige Jäger octroyre' will, die könnt' ich aach dem Berger überlosse', aber nee', juschtement jetz' setz' ich mein' Kopp uff die Guschtl! Also 'raus mit de' Papiercher, 'raus mit denne' Paixhans, wo nix wieddersteht. Semser denk, daß de der Semser bischt. (Holt seinen Stock, den er an's Fenster stellte – erschrocken) Dunnerwetter noch emol, is deß nit der Jean-Baptiste? Wahrhaftig! der werd doch nit do her kumme', deß ging noch ab. Ne' Gottlob der Bär geht in's Dorf. Aber fort jetz', de' neue' Angriff zu präparire'! (Schnell ab und dabei mit dem Finger gegen das Bild der Gustl drohend.) 4. Scene. Die Mutter Appl tritt auf, dann Gustl . Appl (einen offenen Brief in der Hand) . Emol muß es doch 'raus, ich muß ihr's sage'. (Ruft) Guschtl! (Gustl in ihrer Kammer: Mutter was is? ) Guschtl kumm e' bische' her. Gustl (aus der Seitencoulisse) . Will Se was, liebi Mutter? Appl . Ich hab' d'r 'was zu sage', liebi Guschtl, setz' dich her, 's is 'was Wichtiges un' kummt mich hart genug a'. Gustl . Ei liebi Mutter, Sie is so ernschthaft, Sie verschreckt mich ganz; was is dann g'schehe'? Appl . Sich! Guschtl, in dem Brief do halt't der Jean-Baptiste förmlich um dich a'. 196 Gustl . Was? Mutter! der böse Jean-Baptiste, den nemm' ich mei' Lebtag nit. Appl . Ach Kind, 's is e' bösi Gschicht'. Sich! drei Täg trag' ich den Brief schun 'rum un' hab' d'r nix saache wolle', dann ich wees', daß de den Jäger nit magscht, aber denk d'r nor, heut Nacht traamt mer vun dein'm selige' Vater, vun mein'm gute Appl, un' ich seh 'n freundlich for mer steh', wie er im Lebe' gewest is. Voll Sorge' über den Brief war mer als müßt' ich 'm was drvun sage', un' so sag' ich dann: »ach lieber Appl, der Jean-Baptiste hot um die Guschtl a'ghalte', du weescht daß es e' gewaltthätiger Mensch is, was sächscht dann du drzu? Un' do sächt der selige Appl, ach Guschtl, ich hab's recht deutlich g'hört. Gustl . Um's Himmelswille', Mutter, was hot er gsacht? Appl . Er hot ganz ruhich un' feierlich gsacht: » der Jean-Baptiste werd 'm Guschtche sei' Glück macha «. Gustl . Nit möglich, Mutter, deß kann der liebe Vater nit gsacht habe', (heftig und weinend) ne' de' Jean-Baptiste kann ich nit heurate', nor den Mensche' nit, nor den nit! Appl . Sei ruhig Kind und sei e' bische vernünftig. Du weescht, 's hot wohl g'heese, mei' seliger Appl hätt' mit sein'm Holzhandl viel Geld gemacht, aber wie er g'storbe' is, war so wenig do, daß mer 197 recht knapp vun mein'm 'bische' Vermöge' lebe' müsse' un' deß werd alle Dag weniger. Der Jean-Baptiste is e' wohlhab'nder Mann un' wann er aach e' wilder Mensch is, sich! Guschtl, e' gscheidi Fraa kann do viel ännere. Gustl . Ach liebi Mutter, nor den Mensche' nit, e' bische' e' Lieb g'hört jo doch aach zum Heurate, ich kann nit, ich kann nit. Appl . Ei liebes Kind, deß stellscht de d'r alles anners vor, als es in der Werklichkeit is. Glaab mir, die Heurate', die so, was mer sächt, aus ere brennende Lieb entsteh'n, sin' nit alls die glücklichschte. Die Lieb, sich! is wie e' hees' Wasser un' der Ehestand is wie e' kaltes Wasser: wann de jetz' e' hees' Wasser un' e' kaltes zammagieße' thuscht so werd die Hitz' bal' weg sei' un' über korz odder lang wees' mer gar nimmer, wie hees' deß eene Wasser war, mer wees' oft nit emol, ob's überhaupt hees' gewest is. Deß is halt so uff der Welt un' e' Schwärmerei vun ewiger Lieb' is dummes Zeug, mei' Kind. Die Hauptsach' beim Heurate' is e' anständigi Versorgung un' die is dir bei dem Jean-Baptiste garantirt, dann er hot e' hübsches Auskumme'. Gustl . O Mutter, ich sterb' wann ich den gewaltthätige Mensche' heurate' soll, un' ich muß Ihr's nor sage', liebi Mutter, ich hab' en' annere Schatz un' vun dem loß ich nit. (Hält die Schürze vor die Augen und schluchzt.) 198 Appl . Was hör' ich, wohl gar den Moler?! (Gustl nickt mit dem Kopf und weint fort.) Appl (für sich) . Do habe' m'rs. (Zur Gustl) Aber ich bitt' dich, der Berger is wohl e' guter Mensch, aber er hot halt nix un' dei' seliger Vater hot's jo selber gsacht, daß dich der Jean-Baptiste glücklich mache' werd, ich hab' deutlich jedes Wort verstanne'. Gustl . Ne Mutter, deß kann nit sei', der gute Vater hot vielleicht gsacht, daß mich der Jean-Baptiste nit glücklich mache' werd, un' Sie hot deß nit überhört. Un' der Berger kann doch aach noch 'was werre', Conservator hot er gsacht, o Mutter, ich verwees' mich nicht vor Angscht un' Elend. (Weint.) Appl (für sich) . Sie dauert mich in der Seel', deß gute Kind, nee ich kann's nit länger a'sehe'. So hör' nor uff, Guschtl, wann's d'r halt gar so zu Herze' geht, so schreib ich 'm ab in Gottsname'. Gustl . O Mutter, goldichi Mutter! (Fällt ihr um den Hals.) Appl . 'S is erschrecklich, was es for Sache' git uff der Welt, un' jetz' wiedder der Brief; ich muß zu der Kathrin geh', die kann mer'n uffsetze', ich bring's nit zamma. Gustl . Ei Mutter, deß will ich schun thu', die gut Kathrin schwätzt gern 'rum. Appl . Hoscht recht, no' so mach halt e' Conzept, aber ruhig un' artig, gel, un' ich thät' finne' daß de noch zu jung bischt un' so 'was. 199 Gustl . Ich will's mache', so gut ich kann. Appl . No', ich muß doch zu der Kathrin, ich sag' ihr aber nix! wann ich wiedder zuruckkum, wolle' mer den Brief fertig mache'. (Ab.) 5. Scene. Gustl . Später Jean-Baptiste . Gustl . Ach! was ich froh bin, daß der Storm vorbei is un' daß die Mutter ke' Geld' gelehnt hot vun dem Jean-Baptiste, dann deß hätt' se schun gsacht, so sin' doch ke' Verbindlichkeite' do. Ich bin ganz müd' vun dem Schrecke', aber des Conzept will ich doch glei' mache'. Je früher der Brief fortkummt, desto besser. (Holt aus einem Schrank Tintenzeug und Papier und fängt an zu schreiben.)     Werthgeschätzter Herr Jean-Baptiste – Ich bedauere Ihnen schreiben zu müssen – (ne' halt, mer derf nit so mit der Thür in's Haus falle') – Sie waren so gütig, um meine Tochter (Geräusch an der Thür, Jean-Baptiste tritt herein.) Ach Gott, do is er, der schreckliche Mensch. (Knickt schnell den Brief zusammen und schiebt ihn in die Tasche der Schürze; ergreift ein Strickzeug.) Jean-Baptiste . Gute' Morge', Guschtl, (nimmt einen Stuhl und setzt sich zu ihr.) wie geht 's, Schatz? Gustl . Dank' schö', wie 's so geht; wie geht's Ihne' Jean-Baptiste? Jean-Baptiste . Wie 's ee'm geht, der heurate' will, mer is alls e' halber Narr drbei. 200 Gustl . Ei, do solle' Se nit heurate'. Jean-Baptiste . Ich will aber doch heurate' un' dich will ich heurate', ja guck mich nor a', ich hab' 's deiner Mutter g'schriebe' un' weil se mir nit antwort, so will ich jetz' die Antwort vun dir selber hole'. Du weescht, daß ich dich gern hab' un' daß ich dich versorge' kann, also mach' 's korz. Gustl . 'S muß Ihne' nit verdrieße', Jean-Baptiste, aber ich denk' gar nit an's Heurate', bin recht zufriede', so mit der Mutter zu lebe'. Jean-Baptiste . Deß heeßt nix, e' Mädche' muß e' Fraa werre, un' du wärscht deß erschte, deß nit heurate' wollt'. Gustl . Die Mutter hot selber gsacht, ich wär' noch zu jung zum Heurate'. Jean-Baptiste . A was, zu jung, bischt 18 Johr alt, bischt jetz' grad in der rechte' Blüh, un' machscht mer aach nit weiß, daß de' noch an kenn' Mann gedenkt hoscht; ich will dir 'was sage', uff Zimperlichkeite' versteh' ich mich nit un' wisse' will ich, wie ich dra' bin. Wann's dich aber hart akummt frei vun der Leber weg zu rede', so will ich dir deß spare', daß de sichscht, daß ich Rücksichte' hab' for e' mädche'haftes Wese, wie's so Mod' is. Ich hab' jetz' 'n Gang zu mache' un' in 're Vertlstund kumm ich wiedder. Willscht de mich nit , so hängscht de e' Duch do über dei' Bild, deß der Pinslelev' Berger gemolt hot, willscht de mich, so loß es wie's is. Derweil 201 b'hüt dich Gott un' ich hoff' dich als mei' Braut wiedderzusehe'. Adieu! (Setzt seinen Hut nach der Seite auf und geht ab.) Gustl (leise und ängstlich) . Weil er nor fort is! (springt an's Fenster.) Do geht er 'm Wald zu, de' Hut schepp uff sein'm rothe' Kopp un' schier wie e' Räuber a'zusehe'. Aha, dort fahre' se Holz aus 'm Wald, er winkt, hot wohl denne' Knecht was zu sage'. Jetz' gschwind, er kann bal' wiedder do sei'. (Sie läuft nach dem Waschkasten und holt eine Serviette hervor, stellt einen Stuhl vor das Bild, steigt hinauf und verhängt es, steigt herunter und besieht es, und steigt noch einmal hinauf, das Tuch fest hinter die Ecken der Bilderrahme einzwängend.) (Mit erhobenen Händen) O mei' guter Vater, o verzeih' mer's, wann ich den Jean-Baptiste nit heurat', o sei nit bös' drüber un' bring' uns nit in's Unglück. – Was werd er jetz' thu'? Ich zitter' am ganze' Leib. Im Nothfall schrei' ich daß 's ganze Dorf zammelaaft. – (Wirft sich ermattet in einen Stuhl, springt aber gleich wieder lauschend auf.) Ich meen', ich hab' was g'hört. – Jetz' hör' ich was klappre' in de' Stee' uff 'm Weg, o du lieber Himml jetz' kummt er. (Versteckt sich hinter einem Schrank.) Jean-Baptiste (tritt auf) . Sie is nit do', (sich nach dem Bild wendend) Was?! Sie untersteht sich? Sie macht mer den Spott?! Die Guschtl, die ich als e' halbes Kind schun gekennt hab', mit der ich alls so freundlich gewest bin, die Guschtl, die nix is un' nix hot, die will mich abweise'?! O do steckt 'was anners 202 drhinner, do steckt der Bu' drhinner, der Berger. Ei so schlag' e' Dunnerwetter drei'! Aber wart', Moler, ich werr' d'r zeige' mit was for eme Pinsl ich mol, (zieht den Hirschfänger) ich werr' d'r e' Prob' dolosse', wie ich dir noch emol die Farb' uffsetz' (rennt auf das Bild und haut es in Stücke) So werr' ich dich zeichne', deß sin' die Strich vum Jean-Baptiste! (ab.) 6. Scene. Gustl , dann Berger und Appl . Gustl (die Hände ringend) . Bal' hätt' ich gekrische', deß is jo 'n entsetzlicher Mensch, un' den zu heurate'! Was er nor Alles verhaut un' verschlage' hot. Ich hab gemeent, 's ganze Haus fallt z'amma. (tritt vor und bleibt stehen beim Anblick des zerfetzten Bildes, welches auf dem Boden liegt.) Mei' Bild! deß schöne Bild vum Philipp! wie schad', wie abscheulich! (Hält die Rahme mit dem zerfetzten Bild in den Händen.) Appl (tritt auf) . Ja was is dann deß? dei' Bild verrisse', Guschtl, was hots dann' gebe'? Gustl . Ei Mutter, der böse Jean-Baptiste hot's getha', mit sein'm Herschfänger hot er's vun der Wand runnerg'haut, weil ich 'n nit mag. Appl . O der Unmensch, deß is jo erschrecklich, un' e' ganzes Loch hot er in den Wandbalke' g'haut, wie kann dann deß sey'? Ei deß is jo wie hohl! (zieht ein Paket hervor) Ja was seh' ich, ach Guschtl, deß Paket kenn' ich, deß sin' die Obligatione' vum selige' 203 Appl, die mer alls gsucht habe', guck nor guck, sechstausnd Gulde'! O du lieber Gott, deß hot er nimmer sage' könne', daß er se do versteckt hot. O Kind, jetz' bischt de versorgt, un' gel' der Vater hot doch recht g'hat, daß dich der Jean-Baptiste glücklich mache' werd. Gustl . Ja du lieber Himml wie wunnerbar! Berger (springt den Hut schwingend herein) . Conservator! Conservator! Freue dich, Gustchen, ich habe die Stelle bekommen, mein Landsknechtbild hat den Ausschlag gegeben. Gustl . Wahrhaftig Philipp?! O Glück über Glück! (läuft zum Berger und schüttelt ihm die Hand.) Appl (freudig) . Ei was e' Tag, was kummt heut' Alles zamme', un' denke' Se nor, Herr Berger, mir habe' 'n Schatz g'funne' im Haus! Berger . Einen Schatz? O Frau Appl, ich habe längst einen Schatz im Hause gefunden und bitte, daß Sie mir den lassen wollen, ich verlange keinen andern. O geben Sie mir die Hand meiner lieben, lieben Gustl?! Gustl . O Mutter – Appl . Ja Kinner! jetz' hab' ich jo nix mehr dawidder un' geb' euch vun Herze' mein Sege'! (Philipp umarmt die Gustl, in diesem Augenblick erscheint Semser an der Thür, betroffen stehen bleibend, ein Paket in der Hand.) Appl . Kumme' Se 'rei', kumme' Se 'rei', Herr Semser, denke' Se, die Guschtl is Braut, der Herr Conservator Berger der Bräutigam! 204 Semser (das Paket einsteckend, für sich) . Do hab' mer die Gschicht! Trop tard! (gegen die andern) gratulir', gratulir' –. Gustl (zu Semser) . Un' Sie müsse' mei' Brautführer sey' (nimmt ihn bei der Hand) gewiß deß thun Se mer zu G'falle', Sie sin' jo der a'gesehenschte Mann weit 'rum im Land, deß gebt der Hochzeit erscht de' rechte' Glanz! Semser (für sich) . Der angesehenschte Mann! 'S is doch e' guti Seel'! (zu Gustl) Wann ich's recht sage' will, lieb's Guschtche, so wär' ich wohl lieber der Bräutigam als der Brautführer, aber fait accompli! do mach' ich ke' Gschichte' un' ich mach' de' Brautführer. Berger . Und morgen soll die Verlobung seyn und das ganze Dorf lad' ich ein' und alle Welt soll wissen wie glücklich wir sind! Semser . Un' ich geb' de' Champagner drzu, un' knalle' soll er mit seiner Kohlensäure, daß mer's bis Speier hört, un' Alles uff's Wohl vum neue Brautpaar!   (Der Vorhang fällt.)