Sebastian Sailer Kantate auf die Aderlässe Personen: Doktor Bauer Chor der Aderlässer Doktor     Der Doktor Jost bin ich genannt,     kann jedermann kurieren; in halber Welt gar wohlbekannt     durch Aderlaß, Laxieren. Der Patienten zähl ich viel, kuriere nach dem neusten Stil,     und laß mich nicht vexieren. 's ist meiner Regel ganz gemäß, daß ich verschreib die Aderläß,     denn die muß operieren. (Zu dem kommenden Bauren) Was willst du hier? Um die Gebühr     mach ich dich schnell gesund. (Fühlt ihm den Puls) Du kränkelst ja, ich fühl es da. Ich heil dich aus dem Grund. Bauer                     Herr Dokter! wia schmeazt mi's dô dana so g'fähr, dô hau-n-i an Oissa, a schreckelis G'schwär.     As brennt jô, as blosat, as ischt noitz as Fuir,     as ischt zwôr itt graißer as euser Zeahdschuir. Bei Dag und bei Naacht hau' koi' gotziga Ruah, a . . neahmet's Schpektivi und luaget darzua. Beim Blunder! i hätt schier mei' graischtes A'liega zua meim ärgschta Schada und Uebel verschwiega:     Mei' Kopf und mei' Hiara will ällas noitz klecka,     a . . denket, i könnt's mit am Finger verdecka. Ma hôt mar schau' Bad und Schtallkura verschrieba, dar Duifel ischt dänischt im Kopf dinna blieba. Dar Maga ischt au schleacht, koi' Kraft ischt itt dô, kalt isch itt, warm isch itt, und ischt au itt lô.     As g'schmeckt mar koi' Eassa, as g'schmeckt mar koi' Trunk,     und wenn i an Brodloib in Moscht eini tunk, so kommt do so wengli dar Luscht darzua drei', daß i noitz iß, as was in d' Bettziech gôht nei'. Purgatza, Schpeibatza seand sealtsame Schprüng, seand wüaschte, seand herbe, seand schädliche Ding;     denn, denn, denn, denn, denn, wenn dar Unterwind gôht,     so woißt ma schau', was in dar Pratik dinn schtôht: Schtuahlschpritza, nôch schuiß i am Koiser ins Land, dô hau't ar da Beattel nôh älls beianand. Purgieret, labetet voar und noah am Mau', i thua ui koi' Härle, koi' Dingle darvau'.     Für mi und mein Maga ischt älliges guat,     dees d' Därm reacht ausfürba und putza brav thuat. Koi' cremoris tatrum brauch noitz a so i, zwoi Pfund Keazaschtumpa ischt d' Lading für mi. Nu' 's Katzataplasma dees bitt i mir aus, kei ui mit dar Salba zur Schtubathür naus.     A, seand au, wia d' Leut, do mit uiere Sacha,     i fürcht nu', ar theand mi zum Narra gar macha; gauh't, geand mar au eabbas, so wengli wohl thuat, lau'd Nonnafüzla wär eaba au guat. Ar sagat au viel oft, 's ischt aber itt wôhr, und wenn ar's au treaffat, so ischt as au'g'fôhr.     Hôt oiner da Frairer, so geand ar am ei',     seand no so kombabel und sagat, 's muaß sei', bis d' Batza ausg'floga, dar Krank no im Neast; dô hoißt as halt dänischt au: probatum est . I muaß do au freassa, seand itt so au'keit, Herr Dokter, i bitt-ana, seand au wia d'Leut.     Ma sait denn, ma soll si wohl neahma in acht,     auh' daß ma da Hunger und d' Arbat betracht. Jetzt geand mar a Schüssel voll Knöpfla g'schwind rei', su'scht schwör i beim Duifel: Karfreitig soll's sei'! Ar singat, ar sagat, ar predigat viel; kommt's drum und dra', seand ar au seall mit im Schpiel.     Uf's Tränkle a Räuschle, do wia as sei' soll,     uf's Räuschle a Schläfle thuat ällamôl wohl. Wenn's Räuschle verganga, und älles ischt naus, dô denk i: Herr Dokter, da Hobel blôs aus! Doktor         Mein Freund, ich bedaure, daß du nicht gesund, doch klagest du Manches, das nicht hat viel Grund: Denn wenn es so fehlte, so könntest du noch nicht essen, nicht trinken, und müßtest ins Loch. Auch ist die Erzählung der Krankheit so quer, daß ich auf ein Mittel müßt raten ung'fähr. Daneben auch bist du so ziemlich erzgrob, davon du ablegtest ein' saubere Prob. Doch zähle mir teilweis die Leiden nun her, denn dir recht zu raten fällt mir gar nicht schwer. Vielleicht könnt dir dienen die Aderläß gut, denn man wird gesünder durch frischeres Blut. Bauer I will mi verklära, so guat i's gauh' ka', und bitt ui, theand healfa mir kränklicha Ma'. – I muaß nu' verschnaufa, daß i's ka' reacht saga, Und will-ana ällas uf's Pünktle hear klaga. Duett Bauer         Herr Dokter! krank bin i, as beißt mi, und klimmt mi. Doktor Freund! schick nur zum Bader, laß öffnen ein Ader. Bauer As Eassa gôht schleacht. Doktor 's ist d' Aderlaß recht. Bauer I ma' nimma sauffa. Doktor Laß Blut herauslaufen. Bauer I hau' a bais Bluat. Doktor Die Lässe macht's gut. Bauer Hau' g'schpia schau' in Kübel. Doktor Die Lässe hebt's Übel. Bauer Jetz fährt mar's in Grind. Doktor Zur Aderläß g'schwind. Bauer Jetz kommt mar's in d' Auga. Doktor 's wird d' Aderläß taugen. Bauer I g'sieh nimma heall. Doktor Zur Aderläß schnell. Bauer Jetz kommt as uf d' Blasa. Doktor Mußt halt Aderlassen. Bauer Jetz hau-n-is im G'friß. Doktor Die Lässe hilft g'wiß. Bauer Jetz kommt mar's ins G'nick. Doktor Zum Bader g'schwind schick'. Bauer Jetz hauni's im Bauch. Doktor Die Aderläß brauch. Bauer Mi schticht as und grimmt's. Doktor Nur d' Aderläß nimmt's. Bauer I schtirb, wie i g'schpür. Doktor Laß Ader dafür. Bauer Jetz g'schpür i's im Maga. Doktor Ein Ader laß schlagen. Bauer As brennt wia a Gluat. Doktor 's ist d' Aderläß gut. Bauer As schneidt wia a Measser. Doktor Die Lässe macht's besser. Bauer As schticht wia a Pfeil. Doktor Zur Aderläß eil. Bauer I schwitz wia a Sau. Doktor Auf d' Aderläß trau. Bauer Jetz kommt mar's in d' Händ. Doktor Zur Lässe behend. Bauer I ka's itt verleida. Doktor Thu d'Lässe nicht meiden. Bauer Jetz kommt mar's in d'Füaß. Doktor Durch d' Aderläß büß'. Bauer Jetz wear i ganz schteif. Doktor Zur Aderläß greif. Bauer Jetz fährt mar's ins G'säß. Doktor Gut macht's d' Aderläß. Chor der Aderlässer         Nun sitzet auf das Bänkle     bei der Rumpompei. Uns schmeckt ein gutes Tränkle     bei der Rumpompei. Horum harum Bänkle, Harum horum Tränkle,     Alles frisch und munter sei.