<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?><?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?><TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_bilhaNa-caurapaJcAzikA">
  <teiHeader xml:lang="en">
  <fileDesc>
  <titleStmt>
	<title>Caurapañcāśikā</title>
	<author>Bilhaṇa</author>
	<respStmt>
	 <resp>data entry</resp>
	 <name>Somadeva Vasudeva</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>contribution to GRETIL</resp>
	 <name>Somadeva Vasudeva</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
	 <name xml:id="RG" ref="gnd:1254542736">Reinhold Grünendahl</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
	 <name xml:id="MM" ref="gnd:133215709">Maximilian Mehner</name>
	</respStmt>
  <respStmt><resp>Update in TEI encoding</resp><name xml:id="JCT" ref="gnd:1243174773">José Calvo Tello</name></respStmt><respStmt><resp>Metadata curation</resp><name xml:id="DH" ref="gnd:1348968648">David Herting</name></respStmt></titleStmt>

  <publicationStmt>
	<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
	<availability>
	 <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
	</availability>
	<date when-iso="2020-07-31"/>
  </publicationStmt>

  <notesStmt>
	<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/5_poetry/2_kavya/bicaupau.htm">bicaupau.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
	<note type="legacyheader">
	 Bilhana: Caurapancasika
<lb/>Based on the ed. by S.N. Tadpatrikar
<lb/>Poona : Oriental Book Agency, 1966
<lb/>(Poona Oriental Series, 86)
<lb/>
<lb/>Input by Somadeva Vasudeva
<lb/>
<lb/>ANALYTIC TEXT (BHELA conventions)
	</note>
  </notesStmt>

  <sourceDesc>
	<bibl>S.N. Tadpatrikar. Poona : Oriental Book Agency, 1966 (Poona Oriental Series, 86)</bibl>
  </sourceDesc>
  </fileDesc>

  <encodingDesc>
  <projectDesc>
	<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
  </projectDesc>

  <editorialDecl>
	<correction>
	 <p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
	</correction>

	<normalization>
	 <p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
	 Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>

	 <p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
	 Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
	 These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>

	 <p><table>
	 <head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
	 <row role="label">
	 <cell>Character</cell>
	 <cell>Character Name</cell>
	 <cell>Unicode Code Point</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>a</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
	 <cell>U+0061</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ā</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+0101</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>i</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
	 <cell>U+0069</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ī</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+012B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>u</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
	 <cell>U+0075</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ū</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+016B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṛ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E5B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṝ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E5D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḷ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E37</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḹ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E39</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>e</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
	 <cell>U+0065</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>o</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
	 <cell>U+006F</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṃ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E43</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḥ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E25</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>'</cell>
	 <cell>APOSTROPHE</cell>
	 <cell>U+0027</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>k</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
	 <cell>U+006B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>g</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
	 <cell>U+0067</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṅ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
	 <cell>U+1E45</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>c</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
	 <cell>U+0063</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>j</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
	 <cell>U+006A</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ñ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
	 <cell>U+00F1</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṭ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E6D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḍ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E0D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṇ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E47</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>p</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
	 <cell>U+0070</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>b</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
	 <cell>U+0062</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>m</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
	 <cell>U+006D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>y</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
	 <cell>U+0079</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>r</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
	 <cell>U+0072</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>l</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
	 <cell>U+006C</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>v</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
	 <cell>U+0076</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ś</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
	 <cell>U+x015B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṣ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E63</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>s</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
	 <cell>U+0073</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>h</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
	 <cell>U+0068</cell>
	 </row>
	 </table>
	</p>
  </normalization>

  <quotation marks="some">
	<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
  </quotation>

  <segmentation>
	<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
  </segmentation>

  <interpretation>
	<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
	<list>
	 <item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
	 <item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
	 <item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
	</list></p>
  </interpretation>
  </editorialDecl>

  <refsDecl>
  <p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
  <list>
	<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Caurapañcāśikā = BiCaup,</item>
	<item>the number of the <label/> in arabic numerals,</item>
	<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
  </list>
  </p>
  </refsDecl>
  </encodingDesc>

  <profileDesc>
  <langUsage>
  <language ident="san">Sanskrit</language><language ident="en">English</language>
  <language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
  </langUsage>

  <textClass>
  <keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
	<term type="categories">Sanskrit -- Poetry -- Kāvya</term>
  <term type="collection">poetry</term></keywords>
  <keywords scheme="http://textgrid.info/namespaces/metadata/core/2010#genre"><term>verse</term></keywords><keywords scheme="http://uri.gbv.de/terminology/bk/"><term key="18.67" ref="http://uri.gbv.de/terminology/bk/18.67">Sanskrit: Language and literature </term><term key="17.97" ref="http://uri.gbv.de/terminology/bk/17.97">Texts by a single author</term></keywords><keywords scheme="https://d-nb.info/gnd/"><term ref="https://d-nb.info/gnd/4163532-2">Kāvya</term><term ref="http://d-nb.info/gnd/4036774-5">poetry</term></keywords></textClass>
  </profileDesc>

  <revisionDesc>
  <listChange>
  <change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
  <change when-iso="2025-05-20" who="#JCT">Added BK, GND and ISO code for language.</change></listChange>
  </revisionDesc>

</teiHeader>

<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="BiCaup">
  <body>
<lg xml:id="BiCaup_1">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ kanakacampakadāmagaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">phullāravindavadanāṃ tanuromarājīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suptotthitāṃ madanavihvalalālasāṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ pramādaguṇitām iva cintayāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ kanaka-campakadāma-gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">phulla-aravinda-vadanāṃ tanu-roma-rājīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">supta-utthitāṃ madana-vihvala-lālasa-aṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ pramāda-guṇitām iva cintayāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_2">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ śaśimukhīṃ navayauvanāḍhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīnastanīṃ punar ahaṃ yadi gaurakāntim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi manmathaśarānalapīḍitāṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gātrāṇi saṃprati karomi suśītalāni</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ śaśi-mukhīṃ nava-yauvana-āḍhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīna-stanīṃ punar ahaṃ yadi gaura-kāntim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi manmatha-śara-anala-pīḍita-aṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gātrāṇi saṃprati karomi suśītalāni</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_3">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ yadi punaḥ kamalāyatākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi pīvarapayodharabhārakhinnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpīḍya bāḥuyugalena pibāmi vaktram</seg> <seg type="pāda" n="d">unmattavan madhukaraḥ kamalaṃ yatheṣṭam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ yadi punaḥ kamala-āyata-akṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi pīvara-payodhara-bhārakhinnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpīḍya bāḥu-yugalena pibāmi vaktram</seg> <seg type="pāda" n="d">unmatta-van madhukaraḥ kamalaṃ yatha īṣṭam</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_4">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ nidhuvanaklamaniḥsahāṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="b">āpāṇḍugaṇḍapatitālakakuntalālim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchannapāpakṛtamantharam āvahantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭhāvasaktabāhulatāṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ nidhuvana-klama-niḥsaha-aṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="b">ā-pāṇḍu-gaṇḍa-patita-alaka-kuntala-ālim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchanna-pāpa-kṛta-mantharam āvahantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭha-avasakta-bāhu-latāṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_5">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ suratajāgaraghūrṇamāna</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryagvalattaralatārakam āyatākṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgārasārakamalākararājahaṃsīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vrīḍāvinamravadanām uṣasi smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ surata-jāgara-ghūrṇamāna</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryag-valat-tarala-tārakam āyatākṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāra-sāra-kamala-ākara-rāja-haṃsīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vrīḍā-vinamra-vadanām uṣasi smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_6">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ yadi punaḥ śravaṇāyatākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi dīrghavirahajvaritāṅgayaṣṭim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair ahaṃ samupaguhya tato 'tigāḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nonmīlayāmi nayane na ca tāṃ tyajāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ yadi punaḥ śravaṇa-āyata-akṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi dīrgha-viraha-jvarita-aṅga-yaṣṭim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair ahaṃ samupaguhya tato 'tigāḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na unmīlayāmi nayane na ca tāṃ tyajāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_7">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ suratatāṇḍavasūtradhārīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrṇendusundaramukhīṃ madavihvalāṅgīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanvīṃ viśālajaghanastanabhāranamrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vyālolakuntalakalāpavatīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ surata-tāṇḍava-sūtra-dhārīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrṇa-indu-sundara-mukhīṃ mada-vihvala-aṅgīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanvīṃ viśāla-jaghana-stana-bhāra-namrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vyālola-kuntala-kalāpavatīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_8">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ masṛṇacandanapaṅkamiśra</seg><seg type="pāda" n="b">kastūrikāparimalotthavisarpigandhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyonyacañcupuṭacumbanalagnapakṣma</seg> <seg type="pāda" n="d">yugmābhirāmanayanāṃ śayane smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ masṛṇa-candana-paṅka-miśra</seg><seg type="pāda" n="b">kastūrikā-parimala-uttha-visarpi-gandhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyonya-cañcu-puṭa-cumbana-lagna-pakṣma</seg> <seg type="pāda" n="d">yugma-abhirāma-nayanāṃ śayane smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_9">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ nidhuvane madhupānaraktām</seg> <seg type="pāda" n="b">līlādharāṃ kṛśatanuṃ capalāyatākṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśmīrapaṅkamṛganābhikṛtāṅgarāgāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karpūrapūgaparipūrṇamukhīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ nidhuvane madhu-pāna-raktām</seg> <seg type="pāda" n="b">līlā-adharāṃ kṛśa-tanuṃ capala-āyata-akṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśmīra-paṅka-mṛganābhi-kṛta-aṅga-rāgāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karpūra-pūga-paripūrṇa-mukhīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_10">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tat+kanakagaurakṛtāṅgarāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasvedabinduvitataṃ vadanaṃ priyāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ante smarāmi ratikhedavilolanetraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāhūparāgaparimuktam ivendubimbam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat+kanaka-gaura-kṛta-aṅga-rāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasveda-bindu-vitataṃ vadanaṃ priyāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ante smarāmi rati-kheda-vilola-netraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāhu-uparāga-parimuktam iva indu-bimbam</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_11">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tanmanasi saṃparivartate me</seg> <seg type="pāda" n="b">rātrau mayi kṣutavati kṣitipālaputryā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīveti maṅgalavacaḥ parihṛtya kopāt</seg> <seg type="pāda" n="d">karṇe kṛtaṃ kanakapatram anālapantyā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tan-manasi saṃparivartate me</seg> <seg type="pāda" n="b">rātrau mayi kṣutavati kṣiti-pāla-putryā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīveti maṅgala-vacaḥ parihṛtya kopāt</seg> <seg type="pāda" n="d">karṇe kṛtaṃ kanaka-patram anālapantyā</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_12">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tat+kanakakuṇḍalaghṛṣṭagaṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsyaṃ smarāmi viparītaratābhiyoge</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āndolanaśramajalasphuṭasāndrabindu</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāphalaprakaravicchuritaṃ priyāyāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat+kanaka-kuṇḍala-ghṛṣṭa-gaṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsyaṃ smarāmi viparīta-rata-abhiyoge</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āndolana-śrama-jala-sphuṭa-sāndra-bindu</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāphala-prakara-vicchuritaṃ priyāyāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_13">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tatpraṇayabhaṅgagurudṛṣṭipātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ smarāmi rativibhramagātrabhaṅgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastrāñcalaskhalatacārupayodharāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dantacchadaṃ daśanakhaṇḍanamaṇḍanaṃ ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat-praṇaya-bhaṅga-guru-dṛṣṭi-pātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ smarāmi rati-vibhrama-gātra-bhaṅgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastra-añcala-skhalata-cāru-payodhara-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">danta-cchadaṃ daśana-khaṇḍana-maṇḍanaṃ ca</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_14">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpy aśokanavapallavaraktahastāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktāphalapracayacumbitacūcukāgrām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥ smitocchvasitapāṇḍuragaṇḍabhittiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ vallabhāmalasahaṃsagatiṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya apy aśoka-nava-pallava-rakta-hastāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktāphala-pracaya-cumbita-cūcuka-agrām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥ smita-ucchvasita-pāṇḍura-gaṇḍa-bhittiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ vallabha-amala-sa-haṃsa-gatiṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_15">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tat+kanakareṇughanorudeśe</seg> <seg type="pāda" n="b">nyastaṃ smarāmi nakharakṣatalakṣma tasyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākṛṣṭahemarucirāmbaram utthitāyā</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjāvaśāt karaghṛtaṃ ca tato vrajantyāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat+kanaka-reṇu-ghana-ūru-deśe</seg> <seg type="pāda" n="b">nyastaṃ smarāmi nakhara-kṣata-lakṣma tasyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākṛṣṭa-hema-rucira-ambaram utthitāyā</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-vaśāt kara-ghṛtaṃ ca tato vrajantyāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_16">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ vidhṛtakajjalalolanetrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthvīṃ prabhūtakusumākulakeśapāśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindūrasaṃlulitamauktikadantakāntim</seg> <seg type="pāda" n="d">ābaddhahemakaṭakāṃ rahasi smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ vidhṛta-kajjala-lola-netrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthvīṃ prabhūta-kusuma-ākula-keśa-pāśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindūra-saṃlulita-mauktika-danta-kāntim</seg> <seg type="pāda" n="d">ābaddha-hema-kaṭakāṃ rahasi smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_17">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ galitabandhanakeśapāśāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">srastasrajaṃ smitasudhāmadhurādharauṣṭhīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīnonnatastanayugoparicārucumban+</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāvalīṃ rahasi loladṛśam smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ galita-bandhana-keśa-pāśāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">srasta-srajaṃ smita-sudhā-madhura-adhara-oṣṭhīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīna-unnata-stana-yuga-upari-cāru-cumban+</seg> <seg type="pāda" n="d">mukta-āvalīṃ rahasi lola-dṛśam smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_18">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ dhavalaveśmani ratnadīpa</seg> <seg type="pāda" n="b">mālāmayūkhapaṭalair dalitāndhakāre</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptodyame rahasi saṃmukhadarśanārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjābhayārthanayanām anucintayāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ dhavala-veśmani ratna-dīpa</seg> <seg type="pāda" n="b">mālā-mayūkha-paṭalair dalita-andha-kāre</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāpta-udyame rahasi saṃmukha-darśana-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-bhaya-artha-nayanām anucintayāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_19">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ virahavahninipīḍitāṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tanvīṃ kuraṅganayanāṃ surataikapātrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānāvicitrakṛtamaṇḍanam āvahantīṃ tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājahaṃsagamanāṃ sudatīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ viraha-vahni-nipīḍita-aṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tanvīṃ kuraṅga-nayanāṃ surata-eka-pātrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānā-vicitra-kṛta-maṇḍanam āvahantīṃ tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-haṃsa-gamanāṃ su-datīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_20">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ vihasitāṃ kucabhāranamrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktākalāpadhavalīkṛtakaṇṭhadeśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat+kelimandaragirau kusumāyudhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāṃ smarāmi rucirojjvalapuṣpaketum</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ vihasitāṃ kuca-bhāra-namrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktā-kalāpa-dhavalī-kṛta-kaṇṭha-deśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat+keli-mandara-girau kusuma-āyudhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāṃ smarāmi rucira-ujjvala-puṣpa-ketum</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_21">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ cāṭuśatadurlalitocitārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ smarāmi surataklamavihvalāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avyaktaniḥsvanitakātarakathyamāna</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkīrṇavarṇaruciraṃ vacanaṃ priyāyāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ cāṭu-śata-durlalita-ucita-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ smarāmi surata-klama-vihvalāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avyakta-niḥsvanita-kātara-kathyamāna</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkīrṇa-varṇa-ruciraṃ vacanaṃ priyāyāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_22">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ surataghūrṇanimīlitākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">srastāṅgayaṣṭigalitāṃśukakeśapāśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāravāriruhakānanarājahaṃsīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janmāntare 'pi nidhane 'py anucintayāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ surata-ghūrṇa-nimīlita-akṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">srasta-aṅga-yaṣṭi-galita-aṃśuka-keśa-pāśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāra-vāri-ruha-kānana-rāja-haṃsīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janma-antare 'pi nidhane 'py anucintayāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_23">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ praṇayinīṃ mṛgaśāvakākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīyūṣapurṇakucakumbhayugaṃ vahantīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmy ahaṃ yadi punar divasāvasāne</seg> <seg type="pāda" n="d">svargāpavarganararājasukhaṃ tyajāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ praṇayinīṃ mṛga-śāvaka-akṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīyūṣa-purṇa-kuca-kumbha-yugaṃ vahantīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmy ahaṃ yadi punar divasa-avasāne</seg> <seg type="pāda" n="d">svarga-apavarga-nara-rāja-sukhaṃ tyajāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_24">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ kṣititale varakāminīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvāṅgasundaratayā prathamaikarekhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāranāṭakarasottamapānapātrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāṃ smarāmi kusumāyudhabāṇakhinnām</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ kṣiti-tale vara-kāminīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-aṅga-sundaratayā prathama-eka-rekhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāra-nāṭaka-rasa-uttama-pāna-pātrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāṃ smarāmi kusuma-āyudha-bāṇa-khinnām</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_25">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ stimitavastram ivāṅgalagnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prauḍhapratāpamadanānalataptadeham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālām anāthaśaraṇām anukampanīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇādhikāṃ kṣaṇam ahaṃ na hi vismarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ stimita-vastram iva aṅga-lagnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prauḍha-pratāpa-madana-anala-tapta-deham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālām anātha-śaraṇām anukampanīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇādhikāṃ kṣaṇam ahaṃ na hi vismarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_26">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ prathamato varasundarīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">snehaikapātraghaṭitām avanīśaputrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃhojanā mama viyogahutāśano 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">soḍhuṃ na śakyateti praticintayāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ prathamato vara-sundarīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sneha-eka-pātra-ghaṭitām avanī-īśa-putrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃhojanā mama viyoga-huta-aśano 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">soḍhuṃ na śakyata iti praticintayāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_27">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi vismayakarīṃ tridaśān vihāya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir balāc calati me kim ahaṃ karomi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jānann api pratimuhūrtam ihāntakāle</seg> <seg type="pāda" n="d">kānteti vallabhatareti mameti dhīrā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api vismaya-karīṃ tridaśān vihāya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir balāc calati me kim ahaṃ karomi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jānann api pratimuhūrtam iha anta-kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">kānta īti vallabhatara īti mama iti dhīrā</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_28">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ gamanam ity uditaṃ madīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvaiva bhīruhariṇīm iva cañcalākṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācaḥ skhaladvigaladāśrujalākulākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcintayāmi guruśokavinamravaktrām</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ gamanam ity uditaṃ madīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutva aiva bhīru-hariṇīm iva cañcala-akṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācaḥ skhalad-vigalad-āśru-jala-ākula-akṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcintayāmi guru-śoka-vinamra-vaktrām</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_29">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ sunipuṇaṃ yatatā mayāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ na yat sadṛśatovadanaṃ kadācit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saundaryanirjitarati dvijarājakānti</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntām ihātivimalatvamahāguṇena</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ sunipuṇaṃ yatatā maya āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ na yat sadṛśato-vadanaṃ kadā-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saundarya-nirjita-rati dvija-rāja-kānti</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntām iha ativimalatva-mahā-guṇena</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_30">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ kṣaṇaviyogaviṣopameyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṅge punar bahutarām amṛtābhiṣekām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ jīvadhāraṇakarīṃ madanātapatrām</seg> <seg type="pāda" n="d">udvattakeśanivahāṃ sudatīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ kṣaṇa-viyoga-viṣa-upameyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṅge punar bahutarām amṛta-abhiṣekām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ jīva-dhāraṇa-karīṃ madana-ātapatrām</seg> <seg type="pāda" n="d">udvatta-keśa-nivahāṃ su-datīṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_31">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi vāsagṛhato mayi nīyamane</seg> <seg type="pāda" n="b">durvārabhīṣaṇakarair yamadūtakalpair</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ kiṃ tayā bahuvidhaṃ na kṛtaṃ madarthe</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktuṃ na pāryateti vyathate mano me</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api vāsa-gṛhato mayi nīyamane</seg> <seg type="pāda" n="b">durvāra-bhīṣaṇa-karair yama-dūta-kalpair</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ kiṃ tayā bahuvidhaṃ na kṛtaṃ mad-arthe</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktuṃ na pāryata iti vyathate mano me</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_32">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi me niśi divā hṛdayaṃ dunoti</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrṇendusundaramukhaṃ mama vallabhāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lāvaṇyanirjitaratikṣatikāmadarpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūyaḥ puraḥ pratipadaṃ na vilokyate yat</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api me niśi divā hṛdayaṃ dunoti</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrṇa-indu-sundara-mukhaṃ mama vallabhāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lāvaṇya-nirjita-rati-kṣati-kāma-darpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūyaḥ puraḥ pratipadaṃ na vilokyate yat</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_33">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tām avahitāṃ manasācalena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃcintayāmi yuvatīṃ mama jīvitāśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānyopabhuktanavayauvanabhārasārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janmāntare 'pi mama saiva gatir yathā syāt</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tām avahitāṃ manasa ācalena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃcintayāmi yuvatīṃ mama jīvita-āśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na anya-upabhukta-nava-yauvana-bhāra-sārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janma-antare 'pi mama sa aiva gatir yathā syāt</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_34">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tadvadanapaṅkajagandhalubdha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyaddvirephacayacumbitagaṇḍadeśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">līlāvadhūtakarapallavakaṅkaṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kvāṇo vimūrcchati manaḥ sutarāṃ madīyam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tad-vadana-paṅkaja-gandha-lubdha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyad-dvirepha-caya-cumbita-gaṇḍa-deśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">līlā-avadhūtakara-pallava-kaṅkaṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kvāṇo vimūrcchati manaḥ sutarāṃ madīyam</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_35">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ nakhapadaṃ stanamaṇḍale yad dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayāsyamadhupānavimohitena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udbhinnaromapulakair bahubhiḥ samantāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgarti rakṣati vilokayati smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ nakha-padaṃ stana-maṇḍale yad dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā āsya-madhu-pāna-vimohitena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udbhinna-roma-pulakair bahubhiḥ samantāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgarti rakṣati vilokayati smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_36">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi kopavimukhīkṛtagantukāmā</seg> <seg type="pāda" n="b">noktaṃ vacaḥ pratidadāti yadaiva vaktram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cumbāmi roditi bhṛśaṃ patito 'smi pāde</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsas tava priyatame bhaja maṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api kopa-vimukhī-kṛta-gantu-kāmā</seg> <seg type="pāda" n="b">na uktaṃ vacaḥ pratidadāti yada aiva vaktram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cumbāmi roditi bhṛśaṃ patito 'smi pāde</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsas tava priyatame bhaja maṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_37">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi dhavati manaḥ kim ahaṃ karomi</seg> <seg type="pāda" n="b">sārdhaṃ sakhībhir api vāsagṛhaṃ sukānte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntāṅgasaṃgaparihāsavicitranṛtye</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍābhirāmeti yātu madīyakālaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api dhavati manaḥ kim ahaṃ karomi</seg> <seg type="pāda" n="b">sārdhaṃ sakhībhir api vāsa-gṛhaṃ sukānte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntā-aṅga-saṃga-parihāsa-vicitra-nṛtye</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍā-abhirāma iti yātu madīya-kālaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_38">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ jagati varṇayituṃ na kaś cic</seg> <seg type="pāda" n="b">chaknoty adṛṣṭasadṛśīṃ ca parigrahaṃ me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaṃ tayor sadṛśayor khalu yena rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śakto bhaved yadi saiva naro na cānyaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ jagati varṇayituṃ na kaś cic</seg> <seg type="pāda" n="b">chaknoty adṛṣṭa-sadṛśīṃ ca parigrahaṃ me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaṃ tayor sadṛśayor khalu yena rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śakto bhaved yadi sa eva naro na ca anyaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_39">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ na khalu vedmi kim īśapatnī</seg> <seg type="pāda" n="b">śāpaṃ gatā surapater atha kṛṣṇalakṣmī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhātraiva kiṃ nu jagataḥ parimohanāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sā nirmitā yuvatiratnadidṛkṣayā vā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ na khalu vedmi kim īśa-patnī</seg> <seg type="pāda" n="b">śāpaṃ gatā sura-pater atha kṛṣṇa-lakṣmī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhātra aiva kiṃ nu jagataḥ parimohanāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sā nirmitā yuvati-ratna-didṛkṣayā vā</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_40">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tannayanakajjalam ujjvalāsyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viśrāntakarṇayugalaṃ parihāsahetor</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśye tavātmani navīnapayodharābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇāṃ vapur yadi vinaśyati no na doṣaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tan-nayana-kajjalam ujjvala-āsyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viśrānta-karṇa-yugalaṃ parihāsa-hetor</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśye tavā atmani navīna-payodharābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇāṃ vapur yadi vinaśyati no na doṣaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_41">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi nirmalaśaracchaśigaurakānti</seg> <seg type="pāda" n="b">ceto muner api haret kim utāsmadīyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaktraṃ sudhāmayam ahaṃ yadi tat prapadye</seg> <seg type="pāda" n="d">cumban pibāmy avirataṃ vyadhate mano me</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api nirmala-śarac-chaśi-gaura-kānti</seg> <seg type="pāda" n="b">ceto muner api haret kim uta asmadīyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaktraṃ sudhā-mayam ahaṃ yadi tat prapadye</seg> <seg type="pāda" n="d">cumban pibāmy avirataṃ vyadhate mano me</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_42">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tat+kamalareṇusugandhagandhi</seg> <seg type="pāda" n="b">tatpremavāri makaradhvajapātakāri</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāpnomy ahaṃ yadi punaḥ surataikatīrthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇāṃs tyajāmī niyataṃ tadavāptihetor</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat+kamala-reṇu-sugandha-gandhi</seg> <seg type="pāda" n="b">tat-prema-vāri makara-dhvaja-pāta-kāri</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāpnomy ahaṃ yadi punaḥ surata-eka-tīrthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇāṃs tyajāmī niyataṃ tad-avāpti-hetor</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_43">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpy aho jagati sundaralakṣapūrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">'nyānyam uttamaguṇādhikasaṃprapanne</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyābhir apy upamituṃ na mayā ca śakyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ tadīyam iti me hṛdaye vitarkaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya apy aho jagati sundara-lakṣa-pūrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">'nya-anyam uttama-guṇa-adhika-saṃprapanne</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyābhir apy upamituṃ na mayā ca śakyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ tadīyam iti me hṛdaye vitarkaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_44">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi sā mama manastaṭinī sadāste</seg> <seg type="pāda" n="b">romāñcavīcivilasadvipulasvabhāvā%</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kādambakeśararuciḥ kṣatavīkṣaṇaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gātraklamaṃ kathayatī priyarājahaṃsī</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api sā mama manas-taṭinī sadā āste</seg> <seg type="pāda" n="b">romāñca-vīci-vilasad-vipula-svabhāvā%</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kādamba-keśara-ruciḥ kṣata-vīkṣaṇaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gātra-klamaṃ kathayatī priya-rāja-haṃsī</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_44x" n="BiCaup_44*">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi sā hi navayauvanasundarāṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">romāñcavīcivilasaccapalāṅgayaṣṭiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">matsvāntasārasacaladvirahoccapaṃkāt+</seg> <seg type="pāda" n="d">kim+cidgamaṃ prathayati priyarājahaṃsī</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_44x">
<lg n="BiCaup_44*">
<l><seg type="pāda" n="a">adya api sā hi nava-yauvana-sundara-aṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">roma-añca-vīci-vilasac-capala-aṅga-yaṣṭiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mat-svānta-sārasa-calad-viraha-ucca-paṃkāt+</seg> <seg type="pāda" n="d">kim+cid-gamaṃ prathayati priya-rāja-haṃsī</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_45">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ nṛpatī śekhararājaputrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃpūrṇayauvanamadālasaghūrṇanetrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvayakṣasurakiṃnaranāgakanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svargād aho nipatitām iva cintayāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ nṛpatī śekhara-rāja-putrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃpūrṇa-yauvana-madālasa-ghūrṇa-netrīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharva-yakṣa-sura-kiṃnara-nāga-kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svargād aho nipatitām iva cintayāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_46">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ nijavapuḥ+kṛśavedimadhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">uttuṃgasaṃbhṛtasudhāstanakumbhayugmām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānāvicitrakṛtamaṇḍamaṇḍitāṅgī</seg> <seg type="pāda" n="d">suptotthitāṃ niśi divā na hi vismarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ nija-vapuḥ+kṛśa-vedi-madhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">uttuṃga-saṃbhṛta-sudhā-stana-kumbha-yugmām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānā-vicitra-kṛta-maṇḍa-maṇḍita-aṅgī</seg> <seg type="pāda" n="d">supta-utthitāṃ niśi divā na hi vismarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_47">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tāṃ kanakakāntimadālasāṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vrīḍotsukāṃ nipatitām iva ceṣṭamānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agāṃgasaṃgaparicumbanajātamohāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ jīvanauṣadhim iva pramadāṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tāṃ kanaka-kānti-madālasa-aṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vrīḍā-utsukāṃ nipatitām iva ceṣṭamānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agāṃga-saṃga-paricumbana-jāta-mohāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ jīvana-oṣadhim iva pramadāṃ smarāmi</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_48">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi tatsuratakelinirastrayuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bandhopabandhapatanotthitaśūnyahastam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dantauṣṭhapīḍananakhakṣataraktasiktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyā smarāmi ratibandhuraniṣṭhuratvam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api tat-surata-keli-nirastra-yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bandha-upabandha-patana-utthita-śūnya-hastam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">danta-oṣṭha-pīḍana-nakha-kṣata-rakta-siktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyā smarāmi rati-bandhura-niṣṭhuratvam</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_49">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpy ahaṃ varavadhūsuratopabhogaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvāmi nānyavidhinā kṣaṇam antareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad bhrātaro maraṇam eva hi duḥkha</seg> <seg type="pāda" n="d">śāntyai vijñāpayāmi bhavatas tvaritaṃ lunīdhvam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya apy ahaṃ vara-vadhū-surata-upabhogaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvāmi na anya-vidhinā kṣaṇam antareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad bhrātaro maraṇam eva hi duḥkha</seg> <seg type="pāda" n="d">śāntyai vijñāpayāmi bhavatas tvaritaṃ lunīdhvam</seg> //</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BiCaup_50">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāpi nojjhati haraḥ kila kālakūṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kūrmo bibharti dharaṇīṃ khalu pṛṣṭabhāge</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambhonidhir vahati duḥsahavaḍavāgnim</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgīkṛtaṃ sukṛtinaḥ paripālayanti</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BiCaup_50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya api na ujjhati haraḥ kila kāla-kūṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kūrmo bibharti dharaṇīṃ khalu pṛṣṭa-bhāge</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambhonidhir vahati duḥsaha-vaḍavā-agnim</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgī-kṛtaṃ sukṛtinaḥ paripālayanti</seg> //</l>
</lg>
</note>

  </body>
</text>
</TEI>