<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?><?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?><TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_buddhasvAmin-bRhatkathAzlokasaMgraha">
  <teiHeader xml:lang="en">
  <fileDesc>
  <titleStmt>
	<title>Bṛhatkathāślokasaṃgraha</title>
	<author>Buddhasvāmin</author>
	<respStmt>
	 <resp>data entry</resp>
	 <name>Andreas Bigger</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>contribution to GRETIL</resp>
	 <name>Andreas Bigger</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
	 <name xml:id="RG" ref="gnd:1254542736">Reinhold Grünendahl</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
	 <name xml:id="MM" ref="gnd:133215709">Maximilian Mehner</name>
	</respStmt>
  <respStmt><resp>Update in TEI encoding</resp><name xml:id="JCT" ref="gnd:1243174773">José Calvo Tello</name></respStmt><respStmt><resp>Metadata curation</resp><name xml:id="DH" ref="gnd:1348968648">David Herting</name></respStmt></titleStmt>

  <publicationStmt>
	<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
	<availability>
	 <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
	</availability>
	<date when-iso="2020-07-31"/>
  </publicationStmt>

  <notesStmt>
	<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/5_poetry/4_narr/brkas_au.htm">brkas_au.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
	<note type="legacyheader">
	 Buddhasvamin: Brhatkathaslokasamgraha
<lb/>
<lb/>Input by Andreas Bigger
<lb/>
<lb/>ANALYTIC VERSION according to BHELA conventions
<lb/>
<lb/>[This computer version of the Brhatkathaslokasamgraha of
<lb/>Budhasvamin was created between 1997 and 2002. The input is
<lb/>based on the text edited by Felix Lacote (Paris, 1908). It was
<lb/>meant as a working input for myself at first, though I am willing
<lb/>to share it with everyone, who will find it useful. However you
<lb/>should know that there are certain deviations from Lacote's
<lb/>text: Cases of printing mistakes in the edition were silently
<lb/>corrected. In a few cases I also adopted a different reading, when
<lb/>it seemed to make more sense. It is also an uncorrected version.
<lb/>The input is based on the TZ-Format created by Peter Schreiner
<lb/>and others, which marks sandhi and composita. Only personal
<lb/>names are never marked as composita in this input.
<lb/>Andreas Bigger, Basel, 24.3.2002]
	</note>
  </notesStmt>

  <sourceDesc>
	<bibl>the text edited by Felix Lacote (Paris, 1908). It was</bibl>
  </sourceDesc>
  </fileDesc>

  <encodingDesc>
  <projectDesc>
	<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
  </projectDesc>

  <editorialDecl>
	<correction>
	 <p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
	</correction>

	<normalization>
	 <p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
	 Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>

	 <p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
	 Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
	 These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>

	 <p><table>
	 <head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
	 <row role="label">
	 <cell>Character</cell>
	 <cell>Character Name</cell>
	 <cell>Unicode Code Point</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>a</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
	 <cell>U+0061</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ā</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+0101</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>i</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
	 <cell>U+0069</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ī</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+012B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>u</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
	 <cell>U+0075</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ū</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+016B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṛ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E5B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṝ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E5D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḷ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E37</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḹ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E39</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>e</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
	 <cell>U+0065</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>o</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
	 <cell>U+006F</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṃ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E43</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḥ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E25</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>'</cell>
	 <cell>APOSTROPHE</cell>
	 <cell>U+0027</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>k</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
	 <cell>U+006B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>g</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
	 <cell>U+0067</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṅ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
	 <cell>U+1E45</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>c</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
	 <cell>U+0063</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>j</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
	 <cell>U+006A</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ñ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
	 <cell>U+00F1</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṭ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E6D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḍ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E0D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṇ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E47</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>p</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
	 <cell>U+0070</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>b</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
	 <cell>U+0062</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>m</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
	 <cell>U+006D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>y</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
	 <cell>U+0079</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>r</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
	 <cell>U+0072</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>l</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
	 <cell>U+006C</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>v</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
	 <cell>U+0076</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ś</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
	 <cell>U+x015B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṣ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E63</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>s</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
	 <cell>U+0073</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>h</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
	 <cell>U+0068</cell>
	 </row>
	 </table>
	</p>
  </normalization>

  <quotation marks="some">
	<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
  </quotation>

  <segmentation>
	<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
  </segmentation>

  <interpretation>
	<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
	<list>
	 <item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
	 <item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
	 <item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
	</list></p>
  </interpretation>
  </editorialDecl>

  <refsDecl>
  <p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
  <list>
	<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Bṛhatkathāślokasaṃgraha = BKSS,</item>
	<item>the number of the <label/> in arabic numerals,</item>
	<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
  </list>
  </p>
  </refsDecl>
  </encodingDesc>

  <profileDesc>
  <langUsage>
  <language ident="san">Sanskrit</language><language ident="en">English</language>
  <language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
  </langUsage>

  <textClass>
  <keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
	<term type="categories">Sanskrit -- Poetry -- Narrative Literature</term>
  <term type="collection">poetry</term></keywords>
  <keywords scheme="http://textgrid.info/namespaces/metadata/core/2010#genre"><term>other</term></keywords><keywords scheme="http://uri.gbv.de/terminology/bk/"><term key="18.67" ref="http://uri.gbv.de/terminology/bk/18.67">Sanskrit: Language and literature </term><term key="17.97" ref="http://uri.gbv.de/terminology/bk/17.97">Texts by a single author</term></keywords><keywords scheme="https://d-nb.info/gnd/"><term ref="https://d-nb.info/gnd/4036910-9">Ākhyāna</term><term ref="http://d-nb.info/gnd/4036774-5">poetry</term></keywords></textClass>
  </profileDesc>

  <revisionDesc>
  <listChange>
  <change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
  <change when-iso="2025-05-20" who="#JCT">Added BK, GND and ISO code for language.</change></listChange>
  </revisionDesc>

</teiHeader>

<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="BKSS">
  <body>

<lg xml:id="BKSS_1.1">
<l><seg type="pāda" n="a">mahākhātā mahāśālā</seg> <seg type="pāda" n="b">pury asty ujjayinīti yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāmbhodhimahāśaila</seg><seg type="pāda" n="d">mekhalaiva mahāmahī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-khātā mahā-śālā</seg> <seg type="pāda" n="b">pury- asty ujjayini īti yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-ambho-dhi-mahā-śaila</seg><seg type="pāda" n="d">mekhala aiva mahā-mahī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.2">
<l><seg type="pāda" n="a">prāsādān yatra paśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtatān haimarājatān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">merukailāsakūṭebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">spṛhayanti na nāgarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāsādān yatra paśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtatān haima-rājatān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">meru-kailāsa-kūṭebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">spṛhayanti na nāgarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.3">
<l><seg type="pāda" n="a">vedamaurvīvipañcīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvanayaḥ pratimandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra saṃnipatanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na bādhante parasparam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">veda-maurvī-vipañcīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvanayaḥ prati-mandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra saṃnipatanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na bādhante paras-param ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.4">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtaṃ varṇanayā tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">yasyāṃ satatam āsate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālaprabhṛtayas</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā śivapuraṃ gaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtaṃ varṇanayā tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">yasyāṃ satatam āsate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-kāla-prabhṛtayas</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā śivapuraṃ gaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām āsīn mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenaḥ kṣitīśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya devīsahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣoḍaśa śrīpater iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām āsīn mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-senaḥ kṣiti-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya devī-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣoḍaśa śrī-pater iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.6">
<l><seg type="pāda" n="a">ciraṃ pālayatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prajāḥ śāstoktakāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopālaḥ pālakaś ceti</seg> <seg type="pāda" n="d">sutau jātau guṇāmbudhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ciraṃ pālayatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prajāḥ śāsta-ukta-kāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopālaḥ pālakaś ca iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sutau jātau guṇa-ambu-dhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.7">
<l><seg type="pāda" n="a">bṛhaspatisamaś cāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrī bharatarohakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rohantakaḥ surohaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyāstāṃ tatsamau sutau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bṛhaspati-samaś ca asya</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrī bharatarohakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rohantakaḥ surohaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyā astāṃ tat-samau sutau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.8">
<l><seg type="pāda" n="a">narendramantriputrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">caturvidyārthavedinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayogeṣu ca daṣāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yānti sma divasāḥ sukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nara-indra-mantri-putrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">catur-vidyā-artha-vedinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayogeṣu ca daṣāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yānti sma divasāḥ sukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.9">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gāṃ pālayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālaḥ pitṛpālitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālako 'pi yavīyastvād</seg> <seg type="pāda" n="d">yauvarājyam apālayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gāṃ pālayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālaḥ pitṛ-pālitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālako 'pi yavīyastvād</seg> <seg type="pāda" n="d">yauvarājyam apālayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.10">
<l><seg type="pāda" n="a">mantriputrau tu mantritvam</seg> <seg type="pāda" n="b">atha bhūmir naveśvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">navamantrikṛtārakṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate sma punar vā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mantri-putrau tu mantritvam</seg> <seg type="pāda" n="b">atha bhūmir nava-īśvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nava-mantri-kṛta-ārakṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate sma punar vā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.11">
<l><seg type="pāda" n="a">gajarājam atho rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">dānarājivirājitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhiṣṭhāya jagatsāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjagāma bahiḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaja-rājam atho rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">dāna-rāji-virājitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhiṣṭhāya jagat-sāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjagāma bahiḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.12">
<l><seg type="pāda" n="a">taddarśanāśayāyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">anekaṃ nṛkadambakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bibhyad vyāḍād gajāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">itaś cetaś ca vidrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-darśana-āśayā āyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">anekaṃ nṛ-kadambakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bibhyad vyāḍād gajāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">itaś ca itaś ca vidrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.13">
<l><seg type="pāda" n="a">kanyakānyatamā tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhyamāṇātha hastinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṃśuprākārataḥ prāṃśor</seg> <seg type="pāda" n="d">agamyāṃ parikhām agāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kanyaka ānyatamā tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhyamāṇa ātha hastinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṃśu-prākārataḥ prāṃśor</seg> <seg type="pāda" n="d">agamyāṃ parikhām agāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.14">
<l><seg type="pāda" n="a">khātapātavyathājāta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃjñānāśāt kṣaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭasthā hastipṛṣṭhasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sābhāṣata ruṣā nṛpam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khāta-pāta-vyathā-ājāta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃjñāna-āśāt kṣaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭa-sthā hasti-pṛṣṭha-sthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ābhāṣata ruṣā nṛpam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.15">
<l><seg type="pāda" n="a">avadhyam avadhīr yas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ tasya kiṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhītavedaṃ yo hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇaṃ tasya ke mṛgāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avadhyam avadhīr yas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ tasya kiṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhīta-vedaṃ yo hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇaṃ tasya ke mṛgāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.16">
<l><seg type="pāda" n="a">iti kanyāvacaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥśravaṃ śvapacair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cinteṣu bhinnahṛdayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviveśa niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti kanyā-vacaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥ-śravaṃ śvapacair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cinteṣu bhinna-hṛdayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviveśa niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.17">
<l><seg type="pāda" n="a">ativāhya ca duḥkhena</seg> <seg type="pāda" n="b">dinaśeṣaṃ samāsamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janavādopalambhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe niryayau gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ativāhya ca duḥ-khena</seg> <seg type="pāda" n="b">dina-śeṣaṃ sama-asamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jana-vāda-upalambhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe niryayau gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.18">
<l><seg type="pāda" n="a">kālakambalasaṃvītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāsicarmāsiputrikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samantrāgadasaṃnāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcacāra śanaiḥ śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāla-kambala-saṃvītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-asi-carma-asi-putrikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-mantra-agada-saṃnāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcacāra śanaiḥ śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.19">
<l><seg type="pāda" n="a">atha śuśrāva kasmiṃścit</seg> <seg type="pāda" n="b">devatāyatane dhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhisārikayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣamāṇasya kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha śuśrāva kasmiṃś-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā-āyatane dhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhisārikayā sa-ardhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣamāṇasya kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.20">
<l><seg type="pāda" n="a">hataṃ muṣṭibhir ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṣāṇāṃ kaṇḍanaṃ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā yena tvayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">baddhā prītir abuddhinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hataṃ muṣṭibhir ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṣāṇāṃ kaṇḍanaṃ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā yena tvayā sa-ardhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">baddhā prītir a-buddhinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.21">
<l><seg type="pāda" n="a">iyam etāvatī velā</seg> <seg type="pāda" n="b">khidyamānena yāpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā tvaṃ tu gṛhād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">na niryāsi pativratā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyam etāvatī velā</seg> <seg type="pāda" n="b">khidyamānena yāpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā tvaṃ tu gṛhād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">na niryāsi pati-vratā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.22">
<l><seg type="pāda" n="a">kaumāraḥ subhāgo bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi nāma priyas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khalīkṛtaiḥ kim asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtheva kulaputrakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaumāraḥ su-bhāgo bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi nāma priyas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khalī-kṛtaiḥ kim asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtha īva kula-putrakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.23">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā pragalbhābhisārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihasya viṭam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tvādṛśā hi hatatrapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā pragalbha-abhisārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihasya viṭam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tvādṛśā- hi hata-trapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.24">
<l><seg type="pāda" n="a">nanu cittaṃ mayārādhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāpi bhavataḥ kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi bhartṝn aviśvāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">ramante kulaṭā viṭaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nanu cittaṃ mayā ārādhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya api bhavataḥ kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi bhartṝn a-viśvāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">ramante ku-laṭā viṭaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.25">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nirmakṣikaṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">madhu pātuṃ manorathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jahi ghātaya bālaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">patiṃ nityapramādinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nir-makṣikaṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">madhu pātuṃ mano-rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jahi ghātaya bālaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">patiṃ nitya-pramādinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.26">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pāpād asi trastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭaṃ nāhaṃ tava priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu durvārarāgāndhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutāṃ yāti prajāpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pāpād asi trastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭaṃ na ahaṃ tava priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu dur-vāra-rāga-andhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutāṃ yāti prajāpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.27">
<l><seg type="pāda" n="a">athavālaṃ vivādena</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidharmyaṃ kiṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena rājyasukhāndhena</seg> <seg type="pāda" n="d">prajāpālaḥ pitā hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athava ālaṃ vivādena</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidharmyaṃ kiṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena rājya-su-kha-andhena</seg> <seg type="pāda" n="d">prajā-pālaḥ pitā hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.28">
<l><seg type="pāda" n="a">suduḥśravam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālo durvacaṃ vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchann anyatra śuśrāva</seg> <seg type="pāda" n="d">dhvaniṃ viprasya jalpataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-duḥ-śravam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālo dur-vacaṃ vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchann anyatra śuśrāva</seg> <seg type="pāda" n="d">dhvaniṃ viprasya jalpataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.29">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi brāhmaṇi jāgarṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">nandini krandate śiśuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaritaṃ yājate dehi</seg> <seg type="pāda" n="d">stanyaṃ kaṇṭho 'sya mā śuṣat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi brāhmaṇi jāgarṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">nandini krandate śiśuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaritaṃ yājate dehi</seg> <seg type="pāda" n="d">stanyaṃ kaṇṭho 'sya mā śuṣat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.30">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā giraṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="b">vinidrā brāhmaṇī sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛghātin mriyasveti</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdayaṃ nirabhartsayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā giraṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="b">vi-nidrā brāhmaṇī sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛ-ghātin mriyasva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-dayaṃ nirabhartsayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.31">
<l><seg type="pāda" n="a">āḥ pāpe kim asaṃbhaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛghātinn iti tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālo 'yam uktety enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇaḥ kupito 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āḥ pāpe kim a-saṃbhaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛ-ghātinn iti tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālo 'yam ukta ity enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇaḥ kupito 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.32">
<l><seg type="pāda" n="a">kim āryaputra putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā rājñā pitā hataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutismṛtivid ity etad</seg> <seg type="pāda" n="d">uvāca brāhmaṇī patim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim ārya-putra putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā rājñā pitā hataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śruti-smṛti-vid ity etad</seg> <seg type="pāda" n="d">uvāca brāhmaṇī patim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.33">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvaivamādi kaulīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśyāntaḥpuraṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayat kṣaṇadāśeṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">asaṃmīlitalocanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva aivam-ādi kaulīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya antaḥpuraṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayat kṣaṇa-dā-śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-saṃmīlita-locanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.34">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gāḍhāndhakārāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">velāyāṃ maṃtriṇau rahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchat ko 'yam asmāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">pravādaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gāḍha-andha-kārāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">velāyāṃ maṃtriṇau rahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchat ko 'yam asmāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">pravādaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv ūcatus trastau</seg> <seg type="pāda" n="b">satrāsaṃ nṛpacoditau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaulīnahetuśrutaye</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ devāvadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv ūcatus trastau</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-trāsaṃ nṛpa-coditau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaulīna-hetu-śrutaye</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ deva avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.36">
<l><seg type="pāda" n="a">sugṛhītābhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotasya pitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsann avyabhicārīṇy</seg> <seg type="pāda" n="d">ariṣṭāny aṣṭau mumūrṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-gṛhīta-abhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotasya pitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsann a-vyabhicārīṇy</seg> <seg type="pāda" n="d">ariṣṭāny aṣṭau mumūrṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.37">
<l><seg type="pāda" n="a">uddhārye dhavale keśe</seg> <seg type="pāda" n="b">pramādāt kṛṣṇae uddhṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhartāraṃ mahīpālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartayām āsa nāpitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uddhārye dhavale keśe</seg> <seg type="pāda" n="b">pramādāt kṛṣṇae uddhṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhartāraṃ mahī-pālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartayām āsa nāpitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.38">
<l><seg type="pāda" n="a">bhuñjānena ca pāṣāṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">daśanāgreṇa khaṇḍite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulakramāgato vṛddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sūpakāraḥ pramāpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhuñjānena ca pāṣāṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">daśana-agreṇa khaṇḍite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kula-krama-āgato vṛddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sūpa-kāraḥ pramāpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.39">
<l><seg type="pāda" n="a">prakṛter viparītatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānann apy evamādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabho vidher vidheyatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇān apy abādhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakṛter viparītatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānann apy evam-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabho vidher vidheyatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇān apy abādhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.40">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartur īdṛśi vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrī tasyāvayoḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adṛṣṭabhartṛvyasanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvam evāgamad divam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartur īdṛśi vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrī tasya avayoḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dṛṣṭa-bhartṛ-vyasanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvam eva agamad divam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.41">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutamantrivināśas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājā rājayakṣmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruśokasahāyena</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasaivābhyabhūyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śruta-mantri-vināśas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājā rāja-yakṣmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-śoka-sahāyena</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasa aiva abhyabhūyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.42">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāte divaṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">yātukāme ca bhūpatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāsu ca viraktāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">jātau svaḥ kiṃkriyākulau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāte divaṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">yātu-kāme ca bhū-patau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāsu ca viraktāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">jātau svaḥ kiṃ-kriyā-ākulau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.43">
<l><seg type="pāda" n="a">prāptakālam idaṃ śreya</seg> <seg type="pāda" n="b">iti buddhvā prasāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaulīnam idam āvābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saparyanteṣv avantiṣu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāpta-kālam idaṃ śreya</seg> <seg type="pāda" n="b">iti buddhvā prasāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaulīnam idam āvābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-pary-anteṣv avantiṣu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.44">
<l><seg type="pāda" n="a">krodhabādhitabodhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhamānaṃ nijāḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhayām āsa rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājaputraḥ priyaprajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krodha-bādhita-bodhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhamānaṃ nijāḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhayām āsa rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-putraḥ priya-prajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.45">
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṅkhalātantracaraṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svatantrād bhraṃśitaḥ padāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhasya mahato dadhyau</seg> <seg type="pāda" n="d">sa rājendro gajendravat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṅkhalā-tantra-caraṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-tantrād bhraṃśitaḥ padāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-khasya mahato dadhyau</seg> <seg type="pāda" n="d">sa rāja-indro gaja-indra-vat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.46">
<l><seg type="pāda" n="a">cintāmuṣitanidratvād</seg> <seg type="pāda" n="b">āhāraviraheṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kṣapāḥ kṣapayan kṣīṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsaraśatāyatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintā-muṣita-nidratvād</seg> <seg type="pāda" n="b">āhāra-viraheṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kṣapāḥ kṣapayan kṣīṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsara-śata-āyatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.47">
<l><seg type="pāda" n="a">putreṇaivam avastho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">prajāpriyacikīrṣuṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na mukta eva muktaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvat prāṇaiḥ priyair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putreṇa evam avastho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">prajā-priya-cikīrṣuṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na mukta eva muktaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvat prāṇaiḥ priyair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.48">
<l><seg type="pāda" n="a">nidānam idam etasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kaulīnasya vigarhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itarad vādhunā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhur ity atha bhūpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nidānam idam etasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kaulīnasya vigarhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itarad va ādhunā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhur ity atha bhū-patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.49">
<l><seg type="pāda" n="a">adhomukhaḥ kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">talāhatamahītalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā ca sāsram ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="d">anātha idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adho-mukhaḥ kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tala-āhata-mahī-talaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā ca sa-asram ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-nātha idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tulyau śukrabṛhaspatyor</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvāṃ muktvā suhṛttamau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anapāyam upāyaṃ kaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuñjītaitam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tulyau śukra-bṛhaspatyor</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvāṃ muktvā suhṛttamau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-apāyam upāyaṃ kaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuñjīta etam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.51">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu sattvavatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkāśūnyadhiyāṃ kramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭādṛṣṭabhayagrasta</seg><seg type="pāda" n="d">cetasāṃ na tu mādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu sattva-vatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkā-śūnya-dhiyāṃ kramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa-a-dṛṣṭa-bhaya-grasta</seg><seg type="pāda" n="d">cetasāṃ na tu mādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmat pālayataṃ bhadrau</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakaṃ pālakaṃ buvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ tv alīkakaulīnam</seg> <seg type="pāda" n="d">aśakto 'ham upekṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmat pālayataṃ bhadrau</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakaṃ pālakaṃ buvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ tv alīka-kaulīnam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śakto 'ham upekṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyaivaṃ bhāṣamāṇasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vrīḍādhomukhamantriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūjan prakāśayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇāṃ tāmraśikhaḥ kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya evaṃ bhāṣamāṇasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vrīḍā-adho-mukha-mantriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūjan prakāśayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇāṃ tāmra-śikhaḥ kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.54">
<l><seg type="pāda" n="a">atha śuśruvire vācaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūtamāgadhabandinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaśodhavalitānanta</seg><seg type="pāda" n="d">digantodbudhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha śuśruvire vācaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūta-māgadha-bandinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaśo-dhavalita-ananta</seg><seg type="pāda" n="d">dig-anta udbudhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.55">
<l><seg type="pāda" n="a">dīnadīnaṃ tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇadāraṇam apriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pidhāya pārthivaḥ karṇāv</seg> <seg type="pāda" n="d">uttamāṅgam akampayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīna-dīnaṃ tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇa-dāraṇam apriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pidhāya pārthivaḥ karṇāv</seg> <seg type="pāda" n="d">uttama aṅgam akampayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.56">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāvocat pratīhārī</seg> <seg type="pāda" n="b">nivāryantām amī mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣate kṣārāvadekena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ phalaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca avocat pratīhārī</seg> <seg type="pāda" n="b">nivāryantām amī mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣate kṣāra-avadekena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ phalaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.57">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsyātha vā dhiṅ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">evam ātmāpavādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu praśasyam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāham arhāmi ninditum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asya atha vā dhiṅ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">evam ātma-apavādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu praśasyam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na aham arhāmi ninditum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.58">
<l><seg type="pāda" n="a">niryantraṇavihāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">cirajīvini rājani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājaputreṇa laḍitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kenānyena yathā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nir-yantraṇa-vihāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">cira-jīvini rājani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-putreṇa laḍitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kena anyena yathā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.59">
<l><seg type="pāda" n="a">samucchinnaduruccheda</seg><seg type="pāda" n="b">bāhyābhyantaravairiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇāśramāḥ svadharmebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā vicalitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sam-ucchinna-dur-uccheda</seg><seg type="pāda" n="b">bāhya-abhyantara-vairiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇa-āśramāḥ sva-dharmebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā vicalitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.60">
<l><seg type="pāda" n="a">avantivardhanasamo</seg> <seg type="pāda" n="b">nijāhāryaguṇākaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ punnarakāt trātā</seg> <seg type="pāda" n="d">kasyānyasya yathā mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avantivardhana-samo</seg> <seg type="pāda" n="b">nijāhārya-guṇa-ākaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ pun-narakāt trātā</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya anyasya yathā mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.61">
<l><seg type="pāda" n="a">athavāstām idaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekenaivāsmi vardhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadevena</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātrā cakravartinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athava āstām idaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekena eva asmi vardhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadevena</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātrā cakra-vartinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.62">
<l><seg type="pāda" n="a">eka eva tu me nāsīd</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇaḥ so 'py ayam āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādān mantrivṛṣayor</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tapovanasevanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka eva tu me nā asīd</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇaḥ so 'py ayam āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādān mantri-vṛṣayor</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tapo-vana-sevanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.63">
<l><seg type="pāda" n="a">iti niṣkampasaṃkalpaś</seg> <seg type="pāda" n="b">codayām āsa mantriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sasiṃhāsanam āsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍape dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti niṣkampa-saṃkalpaś</seg> <seg type="pāda" n="b">codayām āsa mantriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-siṃha-āsanam āsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍape dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.64">
<l><seg type="pāda" n="a">tayos tu gatayoḥ keśān</seg> <seg type="pāda" n="b">vāpayitvā savalkalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kamaṇḍalusanāthaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūpālo niryayau gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayos tu gatayoḥ keśān</seg> <seg type="pāda" n="b">vāpayitvā sa-valkalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kamaṇḍalu-sa-nāthaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhū-pālo niryayau gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.65">
<l><seg type="pāda" n="a">viṣādaviplutākṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣonikṣiptapāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno 'varodhena</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśāsthānamaṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viṣāda-vipluta-akṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣo-nikṣipta-pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno 'varodhena</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśā asthāna-maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.66">
<l><seg type="pāda" n="a">trāsamlānakapolena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaḥ pṛthulacakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālakenābravīt taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sthita eva sthitaṃ sthitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">trāsa-mlāna-kapolena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaḥ pṛthula-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālakena abravīt taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sthita eva sthitaṃ sthitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.67">
<l><seg type="pāda" n="a">prasādāt tāta tātasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsarājasya ca tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddheḥ svasyāś ca śuddhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nāma na parīkṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasādāt tāta tātasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsa-rājasya ca tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddheḥ svasyāś ca śuddhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nāma na parīkṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.68">
<l><seg type="pāda" n="a">ato 'nuśāsitāraṃ tvām</seg> <seg type="pāda" n="b">anuśāsati bāliśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena loke tae ucyante</seg> <seg type="pāda" n="d">viyātāḥ pitṛśikṣakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ato 'nuśāsitāraṃ tvām</seg> <seg type="pāda" n="b">anuśāsati bāliśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena loke tae ucyante</seg> <seg type="pāda" n="d">viyātāḥ pitṛ-śikṣakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.69">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvat tu mayā vācyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitryaṃ siṃhāsanaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇāśramaparitrārtham</seg> <seg type="pāda" n="d">idam adhyāsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvat tu mayā vācyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitryaṃ siṃha-āsanaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇa-āśrama-paritra-artham</seg> <seg type="pāda" n="d">idam adhyāsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.70">
<l><seg type="pāda" n="a">tac cāvaśyam anuṣṭheyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākīnaṃ vacas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādṛśāṃ hi na vākyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">vimṛśanti bhavādṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca a-vaśyam anuṣṭheyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākīnaṃ vacas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā-dṛśāṃ hi na vākyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">vimṛśanti bhavā-dṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.71">
<l><seg type="pāda" n="a">itīdaṃ pālakaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sthitvā cādhomukhaḥ kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttaraṃ cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsāgrāhitalocanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti-idaṃ pālakaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sthitvā ca adho-mukhaḥ kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttaraṃ cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsa-agra-āhita-locanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.72">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtakṛtrimaroṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā pālakam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ siṃhāsanam āroha</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tavottaracintayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-kṛtrima-roṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā pālakam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ siṃha-āsanam āroha</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tava uttara-cintayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.73">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ cottaraśatenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayāhaṃ sopapattinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegaḥ prāvṛṣi śoṇasya</seg> <seg type="pāda" n="d">caraṇeneva durdharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca uttara-śatena api</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaya āhaṃ sa-upapattinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegaḥ prāvṛṣi śoṇasya</seg> <seg type="pāda" n="d">caraṇena iva dur-dharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.74">
<l><seg type="pāda" n="a">iti dvijātayaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">purohitapuraḥsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādagadgadagiraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramṛjyāśru babhāṣire ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti dvi-jātayaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">puro-hita-puraḥ-sarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣāda-gadgada-giraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramṛjya aśru babhāṣire ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.75">
<l><seg type="pāda" n="a">pālakas te niyojyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñāṃ mā sma vicārayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvanniyogān niyoktāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmād vayam udāsmahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pālakas te niyojyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñāṃ mā sma vicārayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvan-niyogān niyoktāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmād vayam udāsmahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.76">
<l><seg type="pāda" n="a">dhriyamāṇe prajāpāle</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhe bhrātari pālakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛgendrāsanam ārohan</seg> <seg type="pāda" n="d">khaṭvārūḍho bhaven nanu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhriyamāṇe prajā-pāle</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhe bhrātari pālakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛga-indra-āsanam ārohan</seg> <seg type="pāda" n="d">khaṭvā-ārūḍho bhaven nanu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.77">
<l><seg type="pāda" n="a">rājyāgnim ādadhad vāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayi varṣaśatāyuṣi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivettāram ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayaṃ manyeta ninditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājya-agnim ādadhad va āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayi varṣa-śata-āyuṣi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivettāram ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayaṃ manyeta ninditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmān nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkalpad atibhīṣaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śokajāny aśruvārīṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantv ānandajāni naḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmān nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkalpad ati-bhīṣaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoka-jāny aśru-vārīṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantv ānanda-jāni naḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.79">
<l><seg type="pāda" n="a">baddhāñjalir athovāca</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcin namitakaṃdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ vaḥ pīḍayitvā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vacobhir iti pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">baddha-añjalir atha uvāca</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ-cin namita-kaṃ-dharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ vaḥ pīḍayitvā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vacobhir iti pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.80">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāyam abhyanujñāto</seg> <seg type="pāda" n="b">rakṣaṇe ca kṣamaḥ kṣiteḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṭvārūḍho na bhavitā</seg> <seg type="pāda" n="d">ninditaḥ śabdavedibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya āyam abhyanujñāto</seg> <seg type="pāda" n="b">rakṣaṇe ca kṣamaḥ kṣiteḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṭva-ārūḍho na bhavitā</seg> <seg type="pāda" n="d">ninditaḥ śabda-vedibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.81">
<l><seg type="pāda" n="a">asamarthe ca rājyāgneḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pālane patite mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivettāpi naivāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyati narādhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sam-arthe ca rājya-agneḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pālane patite mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivetta āpi na eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyati nara-adhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.82">
<l><seg type="pāda" n="a">yac cāpi pihitāḥ karṇā</seg><seg type="pāda" n="b">ākarṇya patitadhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajābhis tac ca na mṛṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā hi nihataḥ pitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca api pihitāḥ karṇā</seg><seg type="pāda" n="b">ākarṇya patita-dhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajābhis tac ca na mṛṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā hi nihataḥ pitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.83">
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ pātakaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmatpīḍāpraśāntaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ vrajan kartuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nivāryo 'smi kenacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ pātakaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmat-pīḍā-praśāntaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaś-cittaṃ vrajan kartuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nivāryo 'smi kena-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.84">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā cātyaktadharmeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yat prajānāṃ kṛte kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya pratyupakārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ pālyatām ayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ca a-tyakta-dharmeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yat prajānāṃ kṛte kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya pratyupakārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ pālyatām ayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.85">
<l><seg type="pāda" n="a">itīdaṃ prakṛtīr uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakaṃ punar abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhanaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matprītyā pālayer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti idaṃ prakṛtīr uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakaṃ punar abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhanaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-prītyā pālayer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.86">
<l><seg type="pāda" n="a">vilakṣahasitaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālaṃ pālako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhano rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājan kasmān na jāyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vilakṣa-hasitaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gopālaṃ pālako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhano rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājan kasmān na jāyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.87">
<l><seg type="pāda" n="a">satsu bhārtṛṣu bhūpāla</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇavatsv api bhūbhujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṣiptavantaḥ śrūyante</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṣv eva guruṃ dhuram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satsu bhārtṛṣu bhū-pāla</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇavatsv api bhū-bhujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṣiptavantaḥ śrūyante</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṣv eva guruṃ dhuram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.88">
<l><seg type="pāda" n="a">gopālas tam athovāca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyati yuvā yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ ca vṛddhas tadā yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva kariṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gopālas tam atha uvāca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyati yuvā yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ ca vṛddhas tadā yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva kariṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.89">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ niruttarāḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtīs tāḥ sapālakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvatīrthāmbukalaśair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhyaṣiñcat sa pālakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nir-uttarāḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtīs tāḥ sa-pālakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-tīrtha-ambu-kalaśair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhyaṣiñcat sa pālakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.90">
<l><seg type="pāda" n="a">āropya cainaṃ tvaritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">siṃhāsanam udaṅmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirjagāma purāt svasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">ekarātroṣito yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āropya ca enaṃ tvaritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">siṃha-āsanam udaṅ-mukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirjagāma purāt svasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">eka-rātra-uṣito yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_1.91">
<l>atha rājani kānanāvṛte puram āspanditalokalocanām |</l>
<l>nibhṛtaśvasitāmayadhvaniṃ mṛtakalpāṃ praviveśa pālakaḥ ||</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_1.91">
<lg>
<l>atha rājani kānana-āvṛte puram āspandita-loka-locanām |</l>
<l>nibhṛta-śvasita-āmaya-dhvaniṃ mṛta-kalpāṃ praviveśa pālakaḥ ||</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bibhrad durucchedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śokaṃ bhrātṛviyogajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsṛṣṭapṛthivīcintaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bibhrad dur-ucchedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śokaṃ bhrātṛ-viyoga-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsṛṣṭa-pṛthivī-cintaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.2">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ purodhaḥprabhṛtayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid avadan prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsīdantīḥ prajā rājan</seg> <seg type="pāda" n="d">nārhasi tvam upekṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ puro-dhaḥ-prabhṛtayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā-cid avadan prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsīdantīḥ prajā- rājan</seg> <seg type="pāda" n="d">na arhasi tvam upekṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.3">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātuḥ puraḥ pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrakṣāṃ rakṣituṃ kṣitim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ śocasi na śoko 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyaḥ kṣitirakṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātuḥ puraḥ pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dū-rakṣāṃ rakṣituṃ kṣitim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ śocasi na śoko 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyaḥ kṣiti-rakṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.4">
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhaṃ pāpāṃśam ādatte</seg> <seg type="pāda" n="b">rakṣann api nṛpaḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṣiptakṣitirakṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam eva na muñcati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhaṃ pāpa-aṃśam ādatte</seg> <seg type="pāda" n="b">rakṣann api nṛpaḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṣipta-kṣiti-rakṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam eva na muñcati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāj jighāṃsatā pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">puṇyaṃ copacicīṣatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājan dhanyāḥ prajāḥ kāryāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaṃ cānububhūṣatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāj jighāṃsatā pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">puṇyaṃ ca upacicīṣatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājan dhanyāḥ prajāḥ kāryāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-khaṃ ca anububhūṣatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.6">
<l><seg type="pāda" n="a">na ced arthayamānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacanaṃ naḥ kariṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhruvaṃ drakṣyasi saṃkrāntā</seg><seg type="pāda" n="d">deśān rājanvataḥ prajāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ced arthayamānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacanaṃ naḥ kariṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhruvaṃ drakṣyasi saṃkrāntā</seg><seg type="pāda" n="d">deśān rājanvataḥ prajāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.7">
<l><seg type="pāda" n="a">avṛttapūrvam asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">udāsīne tvayi śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād agnigṛhān nītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puroḍāśaḥ śunā kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vṛtta-pūrvam asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">udāsīne tvayi śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād agni-gṛhān nītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puro-ḍāśaḥ śunā kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.8">
<l><seg type="pāda" n="a">baṭoś ca bhrāmyato bhikṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhikṣāpātrād anāvṛtāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baṭutvāt kṣiptacittasya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtaḥ kākena modakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">baṭoś ca bhrāmyato bhikṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhikṣā-pātrād an-āvṛtāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baṭutvāt kṣipta-cittasya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtaḥ kākena modakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.9">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā sasaṃtrāso</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā tāḍitadundubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛgendrāsanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">sumeruṃ maghavān iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā sa-saṃtrāso</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā tāḍita-dundubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛga-indra-āsanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">su-meruṃ maghavān iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin nārūḍhamātre ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samaṃ vikasitāḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udayācalakūṭasthe</seg> <seg type="pāda" n="d">nalinya iva bhāskare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin na-ārūḍha-mātre ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samaṃ vikasitāḥ prajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udaya-a-cala-kūṭa-sthe</seg> <seg type="pāda" n="d">nalinya iva bhāskare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.11">
<l><seg type="pāda" n="a">athātīte kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">viprān papraccha pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmam ācakṣatāṃ pūjyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddham ity atha te 'bruvan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha atīte kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">viprān papraccha pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmam ācakṣatāṃ pūjyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddham ity atha te 'bruvan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.12">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvavidyāvidā dharmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kas tvayā nāvalokitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāro 'yam iti vyaktam</seg> <seg type="pāda" n="d">anuyuktās tvayā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-vidyā-vidā dharmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kas tvayā na avalokitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāro 'yam iti vyaktam</seg> <seg type="pāda" n="d">anuyuktās tvayā vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.13">
<l><seg type="pāda" n="a">rāgādimantaḥ puruṣās</seg> <seg type="pāda" n="b">tair uktā hy apramāṇatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāṃkhyādīnām akāryatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">vedasyaiva pramāṇatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāga-ādi-mantaḥ puruṣās</seg> <seg type="pāda" n="b">tair uktā hy a-pramāṇatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāṃkhya-ādīnām a-kāryatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">vedasya eva pramāṇatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād vedeṣu vihitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tad āsevyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutvedaṃ nṛpatir yajñair</seg> <seg type="pāda" n="d">īje niḥsaṃkhyadakṣiṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād vedeṣu vihitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tad āsevyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutva īdaṃ nṛ-patir yajñair</seg> <seg type="pāda" n="d">īje niḥ-saṃkhya-dakṣiṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.15">
<l><seg type="pāda" n="a">athotsṛṣṭaprajākāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīkṣāsantānasevayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantrinau jātasaṃtrāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ kadācid avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha utsṛṣṭa-prajā-kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīkṣā-santāna-sevayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantrinau jāta-saṃtrāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ kadā-cid avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.16">
<l><seg type="pāda" n="a">uddhṛtaḥ śokapaṅkāt tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">balibhir dvijakuñjaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhāryaḥ sāṃprataṃ kena</seg> <seg type="pāda" n="d">dīkṣāpaṅkād duruttarāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uddhṛtaḥ śoka-paṅkāt tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">balibhir dvi-ja-kuñjaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhāryaḥ sāṃprataṃ kena</seg> <seg type="pāda" n="d">dīkṣā-paṅkād dur-uttarāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kāmārthau yady api tyaktau</seg> <seg type="pāda" n="b">sevyāv eva tathāpi tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durlabho hi vinā tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmaḥ suddho nṛpair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāma-arthau yady api tyaktau</seg> <seg type="pāda" n="b">sevyāv eva tatha āpi tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-labho hi vinā tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmaḥ suddho nṛ-pair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.18">
<l><seg type="pāda" n="a">upapannam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiśrutya tatheti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatāyācanavyagra</seg><seg type="pāda" n="d">strīkam antaḥpuraṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upapannam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiśrutya tatha īti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatā-yācana-vyagra</seg><seg type="pāda" n="d">strī-kam antaḥ-puraṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.19">
<l><seg type="pāda" n="a">pānābharaṇavāsaḥ srak</seg><seg type="pāda" n="b">priyavāgdānamānitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥpuracarīḥ praiśyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">cacāra paritoṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāna-ābharaṇa-vāsaḥ srak</seg><seg type="pāda" n="b">priya-vāg-dāna-mānitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥ-pura-carīḥ praiśyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">cacāra paritoṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.20">
<l><seg type="pāda" n="a">anantaram anujyeṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devīḥ saṃmānya bhūpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsukinyā mahādevyā</seg> <seg type="pāda" n="d">nināya saha yāminīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-antaram anu-jyeṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devīḥ saṃmānya bhū-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsukinyā mahā-devyā</seg> <seg type="pāda" n="d">nināya saha yāminīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.21">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tāmracūḍarutibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">bandivṛndair vibodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsiṣṭa puraḥsaṃdhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādivākaradarśanāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tāmra-cūḍa-rutibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">bandi-vṛndair vibodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsiṣṭa puraḥ-saṃdhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ā-divā-kara-darśanāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tato dhavalavāsaḥ srag</seg><seg type="pāda" n="b">alaṃkārānulepanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stūyamāno jayāśīrbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">āsthānasthānam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato dhavala-vāsaḥ srag</seg><seg type="pāda" n="b">alaṃ-kāra-anulepanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stūyamāno jaya-āśīrbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">āsthāna-sthānam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.23">
<l><seg type="pāda" n="a">purodhaḥprabhṛtīs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtīḥ prakṛtipriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānayitvā yathāyogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sopacāraṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puro-dhaḥ-prabhṛtīs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtīḥ prakṛti-priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānayitvā yathā-yogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-upacāraṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.24">
<l><seg type="pāda" n="a">smayamānas tato rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">mantriṇāv idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpānabhūmir udyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīyā prakalpyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">smayamānas tato rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">mantriṇāv idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpāna-bhūmir udyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīyā prakalpyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.25">
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi yuṣmadvidhasuhṛd</seg><seg type="pāda" n="b">vihitāpatpratikriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣayān na niṣeveta</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭādṛṣṭāvirodhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi yuṣmad-vidha-su-hṛd</seg><seg type="pāda" n="b">vihita-āpat-pratikriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣayān na niṣeveta</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭa-a-dṛṣṭa-a-virodhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.26">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ paurajanaṃ bhṛtyān</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥpuravicāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ ca bhavannāthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yojayāmi sukhair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ paura-janaṃ bhṛtyān</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥ-pura-vicāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ ca bhavan-nāthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yojayāmi su-khair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.27">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tau prahvamūrdhānau</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmyabhiprāyavedinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānopakaraṇaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sajjam evety avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tau prahva-mūrdhānau</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmy-abhiprāya-vedinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāna-upakaraṇaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sajjam eva ity avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.28">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāhārya sa tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sabālasthavirāṃ purīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastrābharaṇamālyānna</seg><seg type="pāda" n="d">dānaiḥ prītām akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyāhārya sa tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-bāla-sthavirāṃ purīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastra-ābharaṇa-mālya-anna</seg><seg type="pāda" n="d">dānaiḥ prītām akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.29">
<l><seg type="pāda" n="a">padmarāgādiśuktiṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="b">utpalādyadhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtajotkāram anyo 'nyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīyate sma tato madhu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padma-rāga-ādi-śukti-ṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="b">utpala-ādy-adhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-jot-kāram anyo 'nyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīyate sma tato madhu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.30">
<l><seg type="pāda" n="a">madhupānāntarāleṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">savipañcīsvanaṃ muhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gīyate sma manohāri</seg> <seg type="pāda" n="d">naṭādyair nṛtyate sma ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madhu-pāna-antarāleṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-vipañcī-svanaṃ muhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gīyate sma mano-hāri</seg> <seg type="pāda" n="d">naṭa-ādyair nṛtyate sma ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.31">
<l><seg type="pāda" n="a">vihṛtya dinam evaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śītaraśmau divākare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">visṛjya prakṛtī rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśāntaḥpuraṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vihṛtya dinam evaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śīta-raśmau divā-kare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">visṛjya prakṛtī- rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśa antaḥ-puraṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāpi śrutasaṃgīto</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭastrīpātranāṭakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāyitāśeṣabhāryaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paścān nidrām asevata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra api śruta-saṃgīto</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-strī-pātra-nāṭakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāyita-a-śeṣa-bhāryaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paścān nidrām asevata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.33">
<l><seg type="pāda" n="a">evam āsevamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sārtavaṃ viṣayān gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivṛddhasukharāgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bahavas tasya vāsarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam āsevamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ārtavaṃ viṣayān gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivṛddha-su-kha-rāgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bahavas tasya vāsarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.34">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadācid dvijādibhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saviṣādo nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapno mayādya yo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśasyaiḥ śrūyatām asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadā-cid dvija-ādibhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-viṣādo nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapno maya ādya yo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśasyaiḥ śrūyatām asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vāhyāvalokanāyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirgatas tatra dṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mattaṃ mahāntam āyāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgaṃ vanacāriṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāhya-avalokanāya ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirgatas tatra dṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mattaṃ mahāntam āyāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgaṃ vana-cāriṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tan madāmodam āghrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājyahasty api māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodhād unmūlitālāno</seg> <seg type="pāda" n="d">yātaḥ prati vanadvipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan mada-āmodam āghrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājya-hasty- api māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodhād unmūlita-ālāno</seg> <seg type="pāda" n="d">yātaḥ prati vana-dvi-pam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.37">
<l><seg type="pāda" n="a">vanyas tu hastam utkṣipya</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcid ākuñcitāṅguliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūtavān iva yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sagarvaiḥ kaṇṭhagarjitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vanyas tu hastam utkṣipya</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ-cid ākuñcita-aṅguliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūtavān iva yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-garvaiḥ kaṇṭha-garjitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.38">
<l><seg type="pāda" n="a">madīyenātha nāgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vegenāpatya dūrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnipāto mahān datto</seg> <seg type="pāda" n="d">dantayor vanadantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madīyena atha nāgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vegenā apatya dūrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnipāto mahān datto</seg> <seg type="pāda" n="d">dantayor vana-dantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.39">
<l><seg type="pāda" n="a">sphaṭikastambhaśubhrābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dantābhyāṃ tena māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūram utkṣipya nikṣiptas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato yātaḥ parāṅmukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sphaṭika-stambha-śubhrābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dantābhyāṃ tena māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūram utkṣipya nikṣiptas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato yātaḥ parāṅ-mukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.40">
<l><seg type="pāda" n="a">parājitaṃ pareṇātha</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā svaṃ rājyahastinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivarttayitukāmo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">āsannān idam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parājitaṃ pareṇa atha</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā svaṃ rājya-hastinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivarttayitu-kāmo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">āsannān idam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.41">
<l><seg type="pāda" n="a">nivartayāmi rājyebhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śīghram ānayatāṅkuśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikṣito vatsarājena</seg> <seg type="pāda" n="d">hastiśikṣām ahaṃ nanu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivartayāmi rājya-ibhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śīghram ānayata aṅkuśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikṣito vatsa-rājena</seg> <seg type="pāda" n="d">hasti-śikṣām ahaṃ nanu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.42">
<l><seg type="pāda" n="a">iti mantrayamāṇo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">alabdhaprārthitāṅkuśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaḥ sasaṃtrāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti cintayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti mantrayamāṇo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-labdha-prārthita-aṅkuśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaḥ sa-saṃtrāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti cintayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.43">
<l><seg type="pāda" n="a">iti svapno mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇadāyāḥ parikṣaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalam iṣṭam aniṣṭaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyair atrocyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti svapno mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇa-dāyāḥ parikṣaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalam iṣṭam an-iṣṭaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyair atra ucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.44">
<l><seg type="pāda" n="a">athāniṣṭaphalaṃ svapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānanto 'pi dvijātayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājopacāracaturāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpayām āsur anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha an-iṣṭa-phalaṃ svapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānanto 'pi dvi-jātayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-upacāra-caturāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpayām āsur anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.45">
<l><seg type="pāda" n="a">yau 'sau rājan gajo vanyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ budhyasva vināyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaś cābhiṣekahastī taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājyavighnaṃ śarīriṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yau 'sau rājan gajo vanyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ budhyasva vināyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaś ca abhiṣeka-hastī taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājya-vighnaṃ śarīriṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.46">
<l><seg type="pāda" n="a">tat te gaṇapatiḥ prītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasahyoddharati prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam apy unmūlitānarthaś</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ pāhi mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat te gaṇa-patiḥ prītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasahya uddharati prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam apy unmūlita-an-arthaś</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ pāhi mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.47">
<l><seg type="pāda" n="a">iti duḥśliṣṭam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">phalaṃ svapnasya kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhaṃ nālabhatāthainam</seg> <seg type="pāda" n="d">abrūtāṃ mantriṇāv idam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti duḥ-śliṣṭam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">phalaṃ svapnasya kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-khaṃ na alabhata atha enam</seg> <seg type="pāda" n="d">abrūtāṃ mantriṇāv idam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.48">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ deva yad vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhasya jagatīpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvābhyāṃ śrutam etac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhe kathayataḥ pituḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ deva yad vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhasya jagatī-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvābhyāṃ śrutam etac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhe kathayataḥ pituḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.49">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgendrāsanam āroḍhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotena kilecchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathāpradhānamilitāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭāḥ svapnaṃ dvijātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛga-indra-āsanam āroḍhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotena kila icchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā-pradhāna-militāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭāḥ svapnaṃ dvi-jātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.50">
<l><seg type="pāda" n="a">mama siṃhāsanasthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sthito mūrdhni vihaṃgamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicitraiḥ saptabhiḥ pakṣaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'sau vyākriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama siṃha-āsana-sthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sthito mūrdhni vihaṃ-gamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicitraiḥ saptabhiḥ pakṣaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'sau vyākriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.51">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu nirvacaneṣv eko</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijaḥ śāṇḍilyanāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakampavacano 'vocan</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcai.ś cañcalabhīrukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu nir-vacaneṣv eko</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijaḥ śāṇḍilya-nāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kampa-vacano 'vocan</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcai.ś cañcala-bhīrukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.52">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā svapnaphalaṃ pṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tūṣṇīm āstha kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trasyadbhiḥ paruṣād vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛk kasmān na yujyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā svapna-phalaṃ pṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tūṣṇīm āstha kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trasyadbhiḥ paruṣād va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛk kasmān na yujyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.53">
<l><seg type="pāda" n="a">aniṣṭam api vaktavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svanuṣṭhānapratikriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣkarapratikāre tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam ittham udāsitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-iṣṭam api vaktavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sv-anuṣṭhāna-pratikriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣ-kara-pratikāre tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam ittham udāsitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.54">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahāsenaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃśayāmṛṣṭamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāṇḍilyam idam aprākṣīd</seg> <seg type="pāda" n="d">vivakṣuṃ sphuritādharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahā-senaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃśaya-āmṛṣṭa-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāṇḍilyam idam aprākṣīd</seg> <seg type="pāda" n="d">vivakṣuṃ sphurita adharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.55">
<l><seg type="pāda" n="a">brahman kathaya viśrabdham</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñāto dvijair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt vyāhartum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣiddho na kenacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brahman kathaya viśrabdham</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñāto dvi-jair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt vyāhartum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣiddho na kena-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.56">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktaḥ kṣitipālena</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāhartum upacakrame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahitādi hitāntaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ deva mā kupaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktaḥ kṣiti-pālena</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāhartum upacakrame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-hita-ādi hita-antaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ deva mā kupaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.57">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau saptacchadaḥ pakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'śanir duḥśravadhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sapta pakṣās tu ye tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta pakṣān nibodha tān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau sapta-cchadaḥ pakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'śanir duḥ-śrava-dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sapta pakṣās tu ye tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta pakṣān nibodha tān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.58">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vistareṇālam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ siṃhāsanena te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaścid āropyatām etad</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya necchasi jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vistareṇa alam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ siṃha-āsanena te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaś-cid āropyatām etad</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya na icchasi jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.59">
<l><seg type="pāda" n="a">kañcid adyedam ārūḍham</seg> <seg type="pāda" n="b">ardhamāseṣu saptāsu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atīteṣv aśanir hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">patitvā mūrdhani dhruvam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kañ-cid adya idam ārūḍham</seg> <seg type="pāda" n="b">ardha-māseṣu saptāsu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atīteṣv aśanir hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">patitvā mūrdhani dhruvam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.60">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā sphuratkrodhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhūr bharatarohakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣiṇī mukharasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">khanyetām ity acodayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā sphurat-krodhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhūr bharatarohakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣiṇī mukharasya asya</seg> <seg type="pāda" n="d">khanyetām ity acodayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.61">
<l><seg type="pāda" n="a">yathājñāpayasīty uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">badhnan parikaraṃ dvijān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantrī sākṣinikocena</seg> <seg type="pāda" n="d">grāhyavākyān asūcayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā ājñāpayasi ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">badhnan parikaraṃ dvi-jān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantrī sa-akṣi-nikocena</seg> <seg type="pāda" n="d">grāhya-vākyān asūcayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.62">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛdupūrvaṃ tato viprā</seg><seg type="pāda" n="b">mahīpālam abodhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva nonmattavākyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhyante paṭubuddhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛdu-pūrvaṃ tato viprā</seg><seg type="pāda" n="b">mahī-pālam abodhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva na unmatta-vākyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhyante paṭu-buddhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.63">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca kevalam unmatto</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇaś caiṣa mūḍhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāpi nayanoddhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naiva nigraham arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca kevalam unmatto</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇaś ca eṣa mūḍhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena api nayana-uddhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na eva nigraham arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.64">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tāvad ayaṃ baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāpyatāṃ vidhavāsutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣāḥ sapta gatā yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prāpsyati nigraham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tāvad ayaṃ baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāpyatāṃ vidhavā-sutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣāḥ sapta gatā- yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prāpsyati nigraham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.65">
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhāsanam api kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohatu narādhipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lagne 'sminn eva sauvarṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parīkṣārthaṃ dvijanmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siṃha-āsanam api kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohatu nara-adhipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lagne 'sminn eva sauvarṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parīkṣā-arthaṃ dvi-janmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.66">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi satyaiva vāg asya</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ satkāram āpsyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viparyaye khalīkāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manvādiparibhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi satya aiva vāg asya</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ sat-kāram āpsyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viparyaye khalī-kāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manv-ādi-paribhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.67">
<l><seg type="pāda" n="a">devo 'pi divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">vidbhiḥ brāhmaṇaiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kurvadbhiḥ śāntikarmāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālaṃ niṣevatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devo 'pi divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">vidbhiḥ brāhmaṇaiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kurvadbhiḥ śānti-karmāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-kālaṃ niṣevatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.68">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā dvijātibhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktam ity avadhārya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhayitvā ca śāṇḍilyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālaṃ yayau nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā dvi-jātibhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktam ity avadhārya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhayitvā ca śāṇḍilyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-kālaṃ yayau nṛ-paḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.69">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sapta sthitaḥ pakṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyad divase 'ntime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhyaṃdine payodālīm</seg> <seg type="pāda" n="d">unnamantīṃ raviṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sapta sthitaḥ pakṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyad divase 'ntime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhyaṃdine payo-da-ālīm</seg> <seg type="pāda" n="d">unnamantīṃ raviṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.70">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā kṣaṇamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāptānantadigantarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīlakaṇṭhagalacchāyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛṣṭā vṛṣṭim aśmanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā kṣaṇa-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpta-an-anta-dig-antarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīla-kaṇṭha-gala-cchāyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛṣṭā vṛṣṭim aśmanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.71">
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍaṃ caṭacaṭāghoṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">udghoṣyāśanir utkaṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājapratikṛtiṃ piṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatraivāntardadhe tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍaṃ caṭacaṭā-ghoṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">udghoṣya aśanir utkaṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-pratikṛtiṃ piṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra eva antardadhe tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.72">
<l><seg type="pāda" n="a">atha śāṇḍilyam āhvāyya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā vigatabandhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣamayitvā ca vipulaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃpradānair atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha śāṇḍilyam āhvāyya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā vigata-bandhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣamayitvā ca vipulaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃpradānair atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.73">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā cāsya kṛtaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tac ca loke pratiṣṭhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'yaṃ mukharaśāṇḍilyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhādeśo 'nuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā ca asya kṛtaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tac ca loke pratiṣṭhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'yaṃ mukhara-śāṇḍilyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddha-ādeśo 'nuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cāhūya pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥśaṅkena niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇu rājan na kopaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pitṛvat kartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena cā ahūya pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-śaṅkena niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇu rājan na kopaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pitṛvat kartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.75">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau vanyo gajaḥ so 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā rājann upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavadīyo bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śrūyatām idam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau vanyo gajaḥ so 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā rājann upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavadīyo bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śrūyatām idam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.76">
<l><seg type="pāda" n="a">tvam anyena mahīpāla</seg> <seg type="pāda" n="b">mahīpālena rājyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svataḥ pracyāvitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvam anyena mahī-pāla</seg> <seg type="pāda" n="b">mahī-pālena rājyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svataḥ pracyāvitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.77">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahīpāle</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣādānatamūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanair mukharaśāṇḍilya</seg><seg type="pāda" n="d">pramukhā niryayur dvijāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahī-pāle</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣāda-ānata-mūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanair mukhara-śāṇḍilya</seg><seg type="pāda" n="d">pramukhā- niryayur dvi-jāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.78">
<l><seg type="pāda" n="a">mantrimātrasahāyas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā kṛtvā avaguṇṭhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaḥ syād rājeti cintāvān</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣasāda nṛpāsane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mantri-mātra-sahāyas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā kṛtvā avaguṇṭhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaḥ syād rāja īti cintāvān</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣasāda nṛpa-āsane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.79">
<l><seg type="pāda" n="a">siddhādeśasya tu vacaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śraddadhānaḥ surohakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādād dīnayā vācā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahīpālam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siddha-ādeśasya tu vacaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śraddadhānaḥ surohakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādād dīnayā vācā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahī-pālam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.80">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāsenena duḥsvapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yathā vañcitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vañcaya tvam api kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="d">atyāsannaphalo hy asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-senena duḥ-svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yathā vañcitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vañcaya tvam api kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="d">aty-āsanna-phalo hy asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.81">
<l><seg type="pāda" n="a">tiryagyonigataḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">adhyāstāṃ pārthivāsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devo 'pi divasān kāṃcid</seg> <seg type="pāda" n="d">vanavāsī bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tiryag-yoni-gataḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">adhyāstāṃ pārthivā asanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devo 'pi divasān kāṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">vana-vāsī bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣṇībhūtaṃ tu rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">eva bruvati mantriṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopālatanayas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśāvantivardhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣṇī-bhūtaṃ- tu rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">eva bruvati mantriṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopāla-tanayas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">viveśa avantivardhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.83">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya saṃkrīḍamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram utpatya kandukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatyotpatya ca punaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃhāsanatalaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya saṃkrīḍamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram utpatya kandukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatya utpatya ca punaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃha-āsana-talaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.84">
<l><seg type="pāda" n="a">avantivardhanayaśā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagini tena coditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siṃhāsanatalād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">kandukaḥ kṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avantivardhanayaśā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagini tena coditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siṃha-āsana-talād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">kandukaḥ kṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.85">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ svayam eva tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ na karṣasi kandukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ cāhaṃ bhavataḥ praiṣyā</seg> <seg type="pāda" n="d">yenādiśasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ svayam eva tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ na karṣasi kandukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ ca ahaṃ bhavataḥ praiṣyā</seg> <seg type="pāda" n="d">yenā adiśasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paśyeti tām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tad utkṣipya nṛpāsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhano 'nyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpayām āsa nirvyathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paśya iti tām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tad utkṣipya nṛ-pa-āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhano 'nyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpayām āsa nirvyathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.87">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu kandukam ādātum</seg> <seg type="pāda" n="b">ārabdhaś ca nṛpeṇa tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siṃhāsanād avaplutya</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṣvaktas trapānataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu kandukam ādātum</seg> <seg type="pāda" n="b">ārabdhaś ca nṛ-peṇa tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siṃha-āsanād avaplutya</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṣvaktas trapa-ānataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.88">
<l><seg type="pāda" n="a">athānantaram āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā prakṛtimaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uvāca rājaputro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">adya rajye 'bhiṣicyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha an-antaram āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā prakṛti-maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uvāca rāja-putro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">adya rajye 'bhiṣicyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.89">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmatsamakṣam ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ bhrātrā jyeṣṭhena gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhanaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matprītyā pālayer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmat-sam-akṣam ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ bhrātrā jyeṣṭhena gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantivardhanaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-prītyā pālayer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.90">
<l><seg type="pāda" n="a">tadādeśāt sutatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'yaṃ saṃvardhito 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitryam āsanam adhyāstāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyāsaṃ pratyarpitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-ādeśāt sutatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'yaṃ saṃvardhito 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitryam āsanam adhyāstāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyāsaṃ pratyarpitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.91">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsmin saṃkaṭe kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakena pradarśite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāyām ānatāṅgāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaścid kiṃcid uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asmin saṃkaṭe kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">pālakena pradarśite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāyām ānata-aṅgāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaś-cid kiṃ-cid uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tato dharmārthakāmānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātrām ākhyāya pālakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putram āropayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃhāsanam avantiyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato dharma-artha-kāmānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātrām ākhyāya pālakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putram āropayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃha-āsanam avantiyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_2.93">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇājināmbaradharaḥ kṛtakeśanāśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">skandhāvasaktakarako nṛpatiḥ purāṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyāsita munivaraiḥ saha kāśyapena</seg> <seg type="pāda" n="d">mandaspṛho 'sitagiriṃ tapase jagāma ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_2.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇa-ajina-ambara-dharaḥ kṛta-keśa-nāśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">skandha-avasakta-karako nṛ-patiḥ purāṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyāsita muni-varaiḥ saha kāśyapena</seg> <seg type="pāda" n="d">manda-spṛho '-sita-giriṃ tapase jagāma ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.1">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvantiṣu jantūnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣudrāṇām api kenacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janyate sma na saṃtāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārthive 'vantivardhane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avantiṣu jantūnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣudrāṇām api kena-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janyate sma na saṃtāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārthive 'vantivardhane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.2">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ bahuṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsareṣu mahīpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadācid vāhayitvāśvān</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtto dṛṣṭavān kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ bahuṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsareṣu mahī-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā-cid vāhayitva āśvān</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtto dṛṣṭavān kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tamālālambidolāntar</seg><seg type="pāda" n="b">vilasantīṃ kumārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālindīhradasaṃkrāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lolām indukalām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tamāla-ālambi-dola-antar</seg><seg type="pāda" n="b">vilasantīṃ kumārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālindī-hrada-saṃkrāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lolām indukalām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.4">
<l><seg type="pāda" n="a">uttarīyāntasaṃsaktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṣantīṃ śikhaṇḍakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirmucyamānanirmokaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhogaṃ bhogavadhūm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uttarīya-anta-saṃsaktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṣantīṃ śikhaṇḍakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirmucyamāna-nirmokaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhogaṃ bhoga-vadhūm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.5">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛśyamānas tayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ ca paśyan punaḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvṛto hayaśālābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaṃ viveśa niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛśyamānas tayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ ca paśyan punaḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvṛto haya-śālābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaṃ viveśa niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃkṣiptam āsevya</seg> <seg type="pāda" n="b">majjanādi rahogataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dolāyamānahṛdayo</seg> <seg type="pāda" n="d">dolām eva vyacintayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃkṣiptam āsevya</seg> <seg type="pāda" n="b">majjana-ādi raho-gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dolāyamāna-hṛdayo</seg> <seg type="pāda" n="d">dolām eva vyacintayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.7">
<l><seg type="pāda" n="a">mandāśanābhilāṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mandanidrasya bhūpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandadharmārthacintasya</seg> <seg type="pāda" n="d">divasāḥ katicid gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manda-aśana-abhilāṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">manda-nidrasya bhū-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-dharma-artha-cintasya</seg> <seg type="pāda" n="d">divasāḥ kati-cid gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.8">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid atha velāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mandaraśmau divākṛti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣubhitānām ivāśrauṣīt</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nirghoṣam udanvatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid atha velāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manda-raśmau divā-kṛti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣubhitānām iva aśrauṣīt</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nirghoṣam udanvatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.9">
<l><seg type="pāda" n="a">didṛkṣuḥ kāraṇaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samudbhūtakutūhale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādatalam arohad</seg> <seg type="pāda" n="d">antaḥpuracarāvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">didṛkṣuḥ kāraṇaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samudbhūta-kutūhale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāda-talam arohad</seg> <seg type="pāda" n="d">antaḥ-pura-cara-āvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.10">
<l><seg type="pāda" n="a">nṛmātaṅgaturaṃgoṣṭra</seg><seg type="pāda" n="b">gavājaiḍakarāsabhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpramardantam adrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgaṃ saṃghamardanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nṛ-mātaṅga-turaṃga-uṣṭra</seg><seg type="pāda" n="b">gav-āja-eḍaka-rāsabhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpramardantam adrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgaṃ saṃghamardanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.11">
<l><seg type="pāda" n="a">unmūlitamahāvṛkṣaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cūrṇitaprāṃśumaṃdiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅgamālāparīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa yayau prati pakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">unmūlita-mahā-vṛkṣaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cūrṇita-prāṃśu-maṃdiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅga-mālā-parīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa yayau prati pakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.12">
<l><seg type="pāda" n="a">pānaprasaktamātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">maṇḍalaprahitekṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅgarājam adrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgagrāmaṇīs tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāna-prasakta-mātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">maṇḍala-prahita-īkṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅga-rājam adrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅga-grāmaṇīs tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.13">
<l><seg type="pāda" n="a">ādideśa samīpasthāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyakām avilambitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastikīṭo 'yam uddāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">durdānto damyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādideśa samīpa-sthāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyakām a-vilambitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hasti-kīṭo 'yam uddāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-dānto damyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.14">
<l><seg type="pāda" n="a">karāmbhoruhasaṃsparśa</seg><seg type="pāda" n="b">subhagenātha sāmbhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārāt siṣeca kariṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kare kuñcitapuṣkare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kara-ambho-ruha-saṃsparśa</seg><seg type="pāda" n="b">su-bhagena atha sa-ambhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārāt siṣeca kariṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kare kuñcita-puṣkare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.15">
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃrambhasaṃhārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃvellitakaraḥ karī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vavande caraṇau tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃspṛśya śirasā mahīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃrambha-saṃhārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃvellita-karaḥ karī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vavande caraṇau tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃspṛśya śirasā mahīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.16">
<l><seg type="pāda" n="a">tām avantipatir dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭapūrvāṃ tathāgatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citrīyamāṇahṛdayaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cintayām āsa cetasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām avanti-patir dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-pūrvāṃ tathā-gatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citrīyamāṇa-hṛdayaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cintayām āsa cetasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ citraṃ yad ayaṃ nāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saharāgaḥ sacetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśīkṛtaḥ śarīriṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vaśīkaraṇavidyayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ citraṃ yad ayaṃ nāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha-rāgaḥ sa-cetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśī-kṛtaḥ śarīriṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vaśī-karaṇa-vidyayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.18">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ hi vītarāgādīn</seg> <seg type="pāda" n="b">munīn api nirīkṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśīkuryād viśantī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">calayed acalān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ hi vīta-rāga-ādīn</seg> <seg type="pāda" n="b">munīn api nirīkṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśī-kuryād viśantī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">calayed a-calān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.19">
<l><seg type="pāda" n="a">athendrāyudharāgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sottarīyeṇa dantayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baddhāṃ dolām adhiṣṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgaṃ yāhīty acodayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha indra-āyudha-rāgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-uttarīyeṇa dantayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baddhāṃ dolām adhiṣṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgaṃ yāhi ity acodayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tato mandatarābhyāsaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">caraṇaiḥ saṃghamardanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhistambham agād vīta</seg><seg type="pāda" n="d">bhayapaurajanāvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato mandatara-abhyāsaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">caraṇaiḥ saṃghamardanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhi-stambham agād vīta</seg><seg type="pāda" n="d">bhaya-paura-jana-āvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam ātapaś caṇḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtāpayati mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśokapallavaiś chāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tasyāś cakāra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam ātapaś caṇḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtāpayati mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśoka-pallavaiś chāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tasyāś cakāra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.22">
<l><seg type="pāda" n="a">bandhayitvā gajaṃ stambhe</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsādatalavartinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditvā ca mahīpālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgī pakṣaṇaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bandhayitvā gajaṃ stambhe</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsāda-tala-vartinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditvā ca mahī-pālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgī pakṣaṇaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.23">
<l><seg type="pāda" n="a">mātaṅgīvandanāpūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmānaṃ prekṣya pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keyaṃ kasya kuto veti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma surohakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātaṅgī-vandana-āpūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmānaṃ prekṣya pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka īyaṃ kasya kuto va īti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma surohakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.24">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tasmai kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">deva na jñāyate kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasaivedam āyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parun mātaṅgapakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tasmai kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">deva na jñāyate kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasa aiva idam āyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parun mātaṅga-pakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.25">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛddhimanto 'tra mātaṅgās</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣām utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāmaṇīs tasya kanyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛddhimanto 'tra mātaṅgās</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣām utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāmaṇīs tasya kanya īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.26">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā praviśyāntar</seg> <seg type="pāda" n="b">dhyāyan surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svadehaṃ yāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">pittajvaracikitsitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā praviśya antar</seg> <seg type="pāda" n="b">dhyāyan surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-dehaṃ yāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">pitta-jvara-cikitsitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.27">
<l><seg type="pāda" n="a">surohakas tu taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅgīdūṣitāśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyad aṅgāravatyai sa</seg> <seg type="pāda" n="d">tannaptur vṛttam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">surohakas tu taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅgī-dūṣita-āśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyad aṅgāravatyai sa</seg> <seg type="pāda" n="d">tan-naptur vṛttam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.28">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu sthitvā kṣaṇaṃ tūṣṇīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vicārastimitekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smitāpagamitatrāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">surohakam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu sthitvā kṣaṇaṃ tūṣṇīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vicāra-stimita-īkṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smita-apagamita-trāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">surohakam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.29">
<l><seg type="pāda" n="a">mātaṅgarūpadhāriṇyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yathānyā divyayoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatheyam api kenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">nimittenāgatā mahīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātaṅga-rūpa-dhāriṇyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yatha ānyā- divya-yoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatha īyam api kena-api</seg> <seg type="pāda" n="d">nimittenā agatā mahīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.30">
<l><seg type="pāda" n="a">kva saṃghamardano vyālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva ca taddantalambanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāpāro 'yam adivyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prekṣitaḥ kena kasyacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva saṃghamardano vyālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva ca tad-danta-lambanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāpāro 'yam a-divyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prekṣitaḥ kena kasya-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.31">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vālaṃ vimarśena</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ sabandhino gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāṃ varayituṃ yāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">nātmatulyāsti dūtikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ālaṃ vimarśena</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ sa-bandhino gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāṃ varayituṃ yāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">nā atma-tulya āsti dūtikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.32">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha pravahaṇārūḍhā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhaviprapuraḥsarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā pakkaṇamadhyasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dadarśotpalahastakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha pravahaṇa-ārūḍhā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddha-vipra-puraḥ-sarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā pakkaṇa-madhya-sthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dadarśa utpalahastakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.33">
<l><seg type="pāda" n="a">dūrād eva sa dṛṣṭvā tām</seg> <seg type="pāda" n="b">āttakarkaraveṇukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha mātaṅgasaṃghena</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande dūram utsṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dūrād eva sa dṛṣṭvā tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ātta-karkara-veṇukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha mātaṅga-saṃghena</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande dūram utsṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.34">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṅgāravatī yānād</seg> <seg type="pāda" n="b">avatīrṇā tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tvāṃ draṣṭum āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam apy eṣa palāyase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aṅgāravatī yānād</seg> <seg type="pāda" n="b">avatīrṇā tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tvāṃ draṣṭum āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam apy eṣa palāyase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.35">
<l><seg type="pāda" n="a">kāryaṃ me mahad āsannam</seg> <seg type="pāda" n="b">ādhīnaṃ cāpi tat tvayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrotsaraṇam utsṛjya</seg> <seg type="pāda" n="d">tena ḍhaukasva mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāryaṃ me mahad āsannam</seg> <seg type="pāda" n="b">ādhīnaṃ ca api tat tvayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūra-utsaraṇam utsṛjya</seg> <seg type="pāda" n="d">tena ḍhaukasva mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tam utsāritamātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāsannāsīnam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mannaptre dīyatāṃ rājñe</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñī surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam utsārita-mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā āsanna-āsīnam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">man-naptre dīyatāṃ rājñe</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñī surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.37">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālīsparśanaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">nārhatīty evamādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca grāmeyakālāpais</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ māṃ bādhitum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālī-sparśanaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">na arhati ity evam-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca grāmeyaka-ālāpais</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ māṃ bādhitum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.38">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca divyābhimānas te</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrāpīdaṃ mamottaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamāpi bhadra dauhitraś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravartī bhavādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca divya-abhimānas te</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra api idaṃ mama uttaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama api bhadra dauhitraś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakra-vartī bhavādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.39">
<l><seg type="pāda" n="a">ity aṅgāravatīvākyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇyotpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuktottara evāsyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatheti pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity aṅgāravatī-vākyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇya utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-ukta-uttara eva asyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īti pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.40">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pracchannam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">yugyaṃ surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛtasaṃjīvinī naptūr</seg> <seg type="pāda" n="d">asāv oṣadhim ānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pracchannam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">yugyaṃ surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛta-saṃjīvinī naptūr</seg> <seg type="pāda" n="d">asāv oṣadhim ānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.41">
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya tu mātaṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="b">antar antaḥpurād bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa buddhyāpi na yāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣam api tāṃ smaran ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya tu mātaṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="b">antar antaḥ-purād bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa buddhya āpi na yāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">praty-akṣam api tāṃ smaran ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.42">
<l><seg type="pāda" n="a">iyam evāsti tattvena</seg> <seg type="pāda" n="b">mithyānyad iti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvanagarākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa saṃsāram amanyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyam eva asti tattvena</seg> <seg type="pāda" n="b">mithya ānyad iti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharva-nagara-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa saṃsāram amanyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.43">
<l><seg type="pāda" n="a">gamayan divasān evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa prāsādagato 'paśyat</seg> <seg type="pāda" n="d">pakṣaṇaṃ nirjanaṃgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gamayan divasān evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa prāsāda-gato 'paśyat</seg> <seg type="pāda" n="d">pakṣaṇaṃ nirjanaṃ-gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.44">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā triyāmānte</seg> <seg type="pāda" n="b">mandaṃ surasamañjarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krandantī parimṛjyāśrum</seg> <seg type="pāda" n="d">anuyukteti bhūbhṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā tri-yāma-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">mandaṃ surasamañjarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krandantī parimṛjya aśrum</seg> <seg type="pāda" n="d">anuyukta īti bhū-bhṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.45">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ śūnyaṃ pakkaṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rudyate sundari tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utānyad asti duḥkhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ śūnyaṃ pakkaṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rudyate sundari tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uta anyad asti duḥ-khasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.46">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīt kiṃ mamādyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">pakkaṇena bavadgateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu kāraṇam asty anyad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīt kiṃ mama adya api</seg> <seg type="pāda" n="b">pakkaṇena bavad-gateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu kāraṇam asty anyad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.47">
<l><seg type="pāda" n="a">siddhamātaṅgavidyo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā mama mahar2ddhikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptavarṇapure pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāyumukte pure 'vasat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siddha-mātaṅga-vidyo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā mama mahar2ddhikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptavarṇapure pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāyu-mukte pure 'vasat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kālaḥ śvapāko 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharagaṇādhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphako nāma tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">pitrāhaṃ ca pratiśrutā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kālaḥ śvapāko 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-gaṇa-adhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphako nāma tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">pitra āhaṃ ca pratiśrutā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tātasya viyatāyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid atha mārutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rajaḥpiśaṅgabhṛṅgālīm</seg> <seg type="pāda" n="d">aharat kusumasrajam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tātasya viyatā āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā-cid atha mārutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rajaḥ-piśaṅga-bhṛṅga-alīm</seg> <seg type="pāda" n="d">aharat kusuma-srajam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.50">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃdhyām upāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgārodhasi nāradam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāṇusthiraṃ bhujaṃgīva</seg> <seg type="pāda" n="d">vilolā paryaveṣṭayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃdhyām upāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgā-rodhasi nāradam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāṇu-sthiraṃ bhujaṃgi īva</seg> <seg type="pāda" n="d">vilolā paryaveṣṭayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.51">
<l><seg type="pāda" n="a">vyutthitaś ca samādhes taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā lohitalocanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāradaś caṇḍakopatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyutthitaś ca samādhes taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā lohita-locanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāradaś caṇḍa-kopatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.52">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīropahatā mālā</seg> <seg type="pāda" n="b">yeneyaṃ mālabhāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣiptā mayi manuṣyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍālaḥ sa bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīra-upahatā mālā</seg> <seg type="pāda" n="b">yena iyaṃ māla-bhāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣiptā mayi manuṣyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍālaḥ sa bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.53">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'tha śāpopataptena</seg> <seg type="pāda" n="b">pitrā vijñāpito mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tīvrasya brahmaśāpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkāro bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'tha śāpa-upataptena</seg> <seg type="pāda" n="b">pitrā vijñāpito mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tīvrasya brahma-śāpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkāro bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.54">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṛpāmbuśamita</seg><seg type="pāda" n="b">krodhajvālākadambakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāradāgnir uvācedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mlānam utpalahastakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṛpa-ambu-śamita</seg><seg type="pāda" n="b">krodha-jvālā-kadambakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārada-agnir uvāca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mlānam utpalahastakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.55">
<l><seg type="pāda" n="a">na śakyaḥ pratisaṃhartuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāpavahnir mayāpy ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsṛṣṭaḥ kṛtapuṅkhena</seg> <seg type="pāda" n="d">dhānuṣkeṇeva sāyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na śakyaḥ pratisaṃhartuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāpa-vahnir maya āpy ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsṛṣṭaḥ kṛta-puṅkhena</seg> <seg type="pāda" n="d">dhānuṣkeṇa iva sāyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.56">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv anicchāśamāḥ śāpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñair abhimukhā gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svalpenāpi hi vañcyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tvam api vañcaya ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv an-icchā-śamāḥ śāpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñair abhimukhā- gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sv-alpena api hi vañcyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tvam api vañcaya ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.57">
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇeṣyati gaupālir</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatas tanayāṃ yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā tvaṃ dāruṇād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmacchāpād vimokṣyase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇeṣyati gaupālir</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatas tanayāṃ yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā tvaṃ dāruṇād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmac-chāpād vimokṣyase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.58">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śāpe varaṃ labdhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vayaṃ tvatpādapālitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uṣitā varjitā duḥkair</seg> <seg type="pāda" n="d">ahorātrasamāṃ samām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śāpe varaṃ labdhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vayaṃ tvat-pāda-pālitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uṣitā- varjitā- duḥ-kair</seg> <seg type="pāda" n="d">aho-rātra-samāṃ samām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.59">
<l><seg type="pāda" n="a">sāhaṃ muneḥ prasādena</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā tvatpādapālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāpi śāntaśāpena</seg> <seg type="pāda" n="d">svargād asmān nirākṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āhaṃ muneḥ prasādena</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā tvat-pāda-pālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena api śānta-śāpena</seg> <seg type="pāda" n="d">svargād asmān nirākṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.60">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadācid ito dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatam utpalahastakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">matkṛte tvām api krūra</seg> <seg type="pāda" n="d">ipphakaḥ pīḍayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadā-cid ito dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatam utpalahastakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mat-kṛte tvām api krūra</seg> <seg type="pāda" n="d">ipphakaḥ pīḍayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.61">
<l><seg type="pāda" n="a">nirmātaṅgam idaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā pitṛniveśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍālabhayaśaṅkinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">ruditaṃ niḥsahāyayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nir-mātaṅgam idaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā pitṛ-niveśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍāla-bhaya-śaṅkinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">ruditaṃ niḥ-sahāyayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.62">
<l><seg type="pāda" n="a">asti cātrāpi sukara</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaḥ sa tu duṣkaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahārājasya sādhyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pratikūlo hi pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti ca atra api su-kara</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaḥ sa tu duṣ-karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-rājasya sādhyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pratikūlo hi pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.63">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi vijñāpayantīṃ maṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nānyathā vaktum iṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato vijñāpayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye tu bhavān prabhuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi vijñāpayantīṃ maṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na anyathā vaktum iṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato vijñāpayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye tu bhavān prabhuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.64">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ janarājena</seg> <seg type="pāda" n="b">yad icchasi tad ucyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktvānyastrīkathāṃ bhīru</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ saṃpādayāmi te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ jana-rājena</seg> <seg type="pāda" n="b">yad icchasi tad ucyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktva ānya-strī-kathāṃ bhīru</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ saṃpādayāmi te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.65">
<l><seg type="pāda" n="a">athānandajanetrāmbu</seg><seg type="pāda" n="b">siktānanapayodharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atiprasāda ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīt surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā ananda-ja-netra-ambu</seg><seg type="pāda" n="b">sikta-ānana-payo-dharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ati-prasāda ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīt surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.66">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharādirājena</seg> <seg type="pāda" n="b">vyavasthā sthāpitā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiṃsitavyaḥ sadoṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na antaḥpuragato nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dhara-ādi-rājena</seg> <seg type="pāda" n="b">vyavasthā sthāpitā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiṃsitavyaḥ sa-doṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na antaḥ-pura-gato nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.67">
<l><seg type="pāda" n="a">itīdaṃ nṛpatiḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tām uvāca kṛtasmitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugrahe 'pi yācñeti</seg> <seg type="pāda" n="d">yad idaṃ tad idaṃ nanu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti idaṃ nṛ-patiḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tām uvāca kṛta-smitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugrahe 'pi yācña īti</seg> <seg type="pāda" n="d">yad idaṃ tad idaṃ nanu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cārabhya divasād</seg> <seg type="pāda" n="b">aharniśam avantipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amāvāsyāṃ śaśīvāsīj</seg> <seg type="pāda" n="d">janadurlabhadarśanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cā arabhya divasād</seg> <seg type="pāda" n="b">aharniśam avanti-paḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amāvāsyāṃ śaśi īva asīj</seg> <seg type="pāda" n="d">jana-dur-labha-darśanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.69">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid atha niryāntīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purīm udakadānakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutvā harmyāvalīśeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājāpy āsīt samutsukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid atha niryāntīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purīm udaka-dānakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutvā harmya-avalī-śeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja āpy āsīt samutsukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.70">
<l><seg type="pāda" n="a">śaiśavaprāptarājyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">indriyānītamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadālpadarśī samayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">visasmāra sa taṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śaiśava-prāpta-rājyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">indriya-ānīta-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tada ālpa-darśī samayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">visasmāra sa taṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.71">
<l><seg type="pāda" n="a">prasuptām eva dayitām</seg> <seg type="pāda" n="b">āropya śibikāṃ niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭaṃ śivataḍāgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">citravṛttāntam ānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasuptām eva dayitām</seg> <seg type="pāda" n="b">āropya śibikāṃ niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭaṃ śiva-taḍāgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">citra-vṛtta-antam ānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.72">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tan makarākīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">poteneva mahārṇavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">plavena vyacarat sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryayā vītanidrayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tan makara-ākīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">potena iva mahā-arṇavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">plavena vyacarat sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryayā vīta-nidrayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.73">
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātāvagāhāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan paurakumārakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'paśyad dayitāṃ bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā bhaiṣīr iti cābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anujñāta-avagāhāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan paura-kumārakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'paśyad dayitāṃ bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā bhaiṣīr iti ca abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.74">
<l><seg type="pāda" n="a">sāvadat pālitā yena</seg> <seg type="pāda" n="b">prajāḥ sarvā na bibhyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyaivorasi tiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="d">bibhemīti na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āvadat pālitā- yena</seg> <seg type="pāda" n="b">prajāḥ sarvā- na bibhyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya eva urasi tiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="d">bibhemi iti na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.75">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yātrānubhūteyam</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīṃ niṣprayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ihāsitam ahaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād āvartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yātra ānubhūta īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīṃ niṣ-prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iha-āsitam ahaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād āvartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.76">
<l><seg type="pāda" n="a">yātrāpahṛtacetastvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tadvākyam avakarṇayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāryaṃ baddham ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">aikṣatāvantivardhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātrā-apahṛta-cetastvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-vākyam avakarṇayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-bhāryaṃ baddham ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">aikṣata avantivardhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.77">
<l><seg type="pāda" n="a">krandatām atha paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatāṃ cordhvacakṣuṣām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphakaḥ sphuritakrodhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samutkṣipya jahāra tam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krandatām atha paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatāṃ cā urdhva-cakṣuṣām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphakaḥ sphurita-krodhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samutkṣipya jahāra tam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.78">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṅgāravatīṃ mūḍhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pautrāpaharaṇaśravāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hlādayām āsatur vākyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sacivau sajalānilaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aṅgāravatīṃ mūḍhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pautra-apaharaṇa-śravāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hlādayām āsatur vākyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sacivau sa-jala-anilaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.79">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tāv uvāca saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvāsitagiriṃ laghu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālakaḥ śrāvyatāṃ sūnor</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttāntam iti tau gatau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tāv uvāca saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatva ā-sita-giriṃ laghu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālakaḥ śrāvyatāṃ sūnor</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-antam iti tau gatau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.80">
<l><seg type="pāda" n="a">kāśyapapramukhāṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">namaskṛtya ca tāpasān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditāyācacakṣāte</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakāya hṛtaṃ sutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāśyapa-pramukhāṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">namas-kṛtya ca tāpasān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditāyā acacakṣāte</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakāya hṛtaṃ sutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.81">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kaṇṭhagataprāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaḥ samajīvayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svantaḥ khalv eṣa vṛttānta</seg> <seg type="pāda" n="d">iti vākyāmṛtena tam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kaṇṭha-gata-prāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaḥ samajīvayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sv-antaḥ khalv eṣa vṛtta-anta</seg> <seg type="pāda" n="d">iti vākya-a-mṛtena tam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.82">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś cen nirīkṣasva</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhaḥprasthāpitekṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyāntīm eva jānīhi</seg> <seg type="pāda" n="d">putravārttāṃ śivām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś cen nirīkṣasva</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhaḥ-prasthāpita-īkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyāntīm eva jānīhi</seg> <seg type="pāda" n="d">putra-vārttāṃ śivām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.83">
<l><seg type="pāda" n="a">athāgacchantam aikṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhaḥprahitadṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakāsadasicarmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divi divyaṃ tapasvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā agacchantam aikṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhaḥ-prahita-dṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakāsad-asi-carmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divi divyaṃ tapasvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.84">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'vatīrya marunmārgād</seg> <seg type="pāda" n="b">asvatantrīkṛtepphakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha cāvantināthena</seg> <seg type="pāda" n="d">kāśyapādīn avandata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'vatīrya marun-mārgād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-sva-tantrī-kṛta-ipphakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha ca avanti-nāthena</seg> <seg type="pāda" n="d">kāśyapa-ādīn avandata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.85">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūvanditapāde ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cetanāvati pālake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharaḥ kathitavān</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttāntaṃ munisaṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vadhū-vandita-pāde ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cetanā-vati pālake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dharaḥ kathitavān</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-antaṃ muni-saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.86">
<l><seg type="pāda" n="a">naravāhanadattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharapateḥ priyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ divākaradevākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jānīta paricārakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">naravāhanadattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-pateḥ priyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ divākaradeva-ākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jānīta paricārakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.87">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ himavato gacchan</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasā malayācalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upariṣṭād avantīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍālaṃ dṛṣṭavān imam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ himavato gacchan</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasā malayā-a-calam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upariṣṭād avantīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍālaṃ dṛṣṭavān imam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.88">
<l><seg type="pāda" n="a">apahṛtyāpagacchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadāraṃ medinīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphakaṃ nāma mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyādharakulādhamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apahṛtya apagacchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dāraṃ medinī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ipphakaṃ nāma mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyā-dhara-kula-adhamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.89">
<l><seg type="pāda" n="a">muñceti ca mayoktaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="b">yadāyaṃ na vimuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā yuddhena nirjitya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptitaś cakravartinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muñca iti ca maya ūktaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="b">yada āyaṃ na vimuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā yuddhena nirjitya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptitaś cakra-vartinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.90">
<l><seg type="pāda" n="a">anuyuktaś ca tenāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ rājā hṛtas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ity avocad etena</seg> <seg type="pāda" n="d">yan me dārā hṛtā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anuyuktaś ca tena ayam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ rājā hṛtas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ity avocad etena</seg> <seg type="pāda" n="d">yan me dārā- hṛtā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.91">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhartrāham ādiṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃyamya prāpyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāsadbhiḥ sabhāṃ sadbhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāśyapādyair adhiṣṭhitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhartra āham ādiṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃyamya prāpyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhā-sadbhiḥ sabhāṃ sadbhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāśyapa-ādyair adhiṣṭhitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.92">
<l><seg type="pāda" n="a">vyavahāre vinirjitya</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhā surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhamānakamālāṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjito 'yaṃ sarāsabhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyavahāre vinirjitya</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhā surasamañjarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhamānaka-mālāṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjito 'yaṃ sa-rāsabhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.93">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy āryuṣaṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaṃ svaṃ ca mātulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgantā svaḥ pratijñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām āgamanaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy āryuṣaṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaṃ svaṃ ca mātulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgantā svaḥ pratijñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām āgamanaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.94">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmānya rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divyair ambarabhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgya ca sasauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā saha visṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmānya rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divyair ambara-bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgya ca sa-sauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā saha visṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.95">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāyam ipphako baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadāraś caiṣa bhūpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravartī ca vo draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āgantā sāvarodhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca ayam ipphako baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dāraś ca eṣa bhū-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakra-vartī ca vo draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āgantā sa-avarodhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.96">
<l><seg type="pāda" n="a">te divākaradevasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvedam ṛṣayo vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣāśrusiktatanavaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchrād akṣapayan kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te divākaradevasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutva īdam ṛṣayo vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-aśru-sikta-tanavaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchrād akṣapayan kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.97">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prātar nabhovyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">nirabhre vyomni garjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākarṇya munayo 'pṛcchan</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti khecaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prātar nabho-vyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-abhre vyomni garjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākarṇya munayo 'pṛcchan</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti khe-caram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.98">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd eṣa nirghoṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">dundubhīnāṃ vimāninām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānagarbhavartitvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate garjitākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd eṣa nirghoṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">dundubhīnāṃ vimāninām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimāna-garbha-vartitvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate garjita-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.99">
<l><seg type="pāda" n="a">ayam āyāti naḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharapatīśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">garjaddundubhijīmūto</seg> <seg type="pāda" n="d">nabhasā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayam āyāti naḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-pati-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">garjad-dundubhi-jīmūto</seg> <seg type="pāda" n="d">nabhasā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.100">
<l><seg type="pāda" n="a">rohitendradhanurvidyut</seg><seg type="pāda" n="b">balākādyutipiñjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambhodānām iva vyāpta</seg><seg type="pāda" n="d">sakalāśānabhastalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rohita-indra-dhanur-vidyut</seg><seg type="pāda" n="b">balākā-dyuti-piñjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambho-dānām iva vyāpta</seg><seg type="pāda" n="d">sa-kala-āśā-nabhas-talam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.101">
<l><seg type="pāda" n="a">nānāratnaprabhājāla</seg><seg type="pāda" n="b">karālam atha tāpasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārād āyādvimānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divo vṛndam adṛśyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nānā-ratna-prabhā-jāla</seg><seg type="pāda" n="b">karālam atha tāpasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārād āyād-vimānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divo vṛndam adṛśyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.102">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīryāśramadvāri</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānaṃ cakravartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitam anyāni śailasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kandarāsānumūrdhasu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīryā aśrama-dvāri</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānaṃ cakra-vartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitam anyāni śailasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kandarā-sānu-mūrdhasu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.103">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharādhirājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānaṃ kamalākṛti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmarāgapalāśānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍviṃśatyā pariṣkṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dhara-adhi-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānaṃ kamala-ākṛti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padma-rāga-palāśānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍ-viṃśatyā pariṣkṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.104">
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ garuḍapāṣāṇa</seg><seg type="pāda" n="b">karṇikāmadhyam āsthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitās tasya palāśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāś citravibhūṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ garuḍa-pāṣāṇa</seg><seg type="pāda" n="b">karṇikā-madhyam āsthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitās tasya palāśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāś citra-vibhūṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.105">
<l><seg type="pāda" n="a">sabhāryākariṇīyūthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vidyādharakuñjaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāṃ kamalinīm āgāt</seg> <seg type="pāda" n="d">phullānanasaroruhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-bhāryā-kariṇī-yūthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vidyā-dhara-kuñjaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāṃ kamalinīm āgāt</seg> <seg type="pāda" n="d">phulla-ānana-saro-ruhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.106">
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapapramukhān munīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣātiśayaniśceṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande mātulaṃ munim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapa-pramukhān munīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-atiśaya-niś-ceṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande mātulaṃ munim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.107">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartāram anuyāntībhir</seg> <seg type="pāda" n="b">anujyeṣṭhatapasvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devībhir vanditās tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śvaśuras tadanantaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartāram anuyāntībhir</seg> <seg type="pāda" n="b">anu-jyeṣṭha-tapasvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devībhir vanditās tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śvaśuras tad-an-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.108">
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātāsanāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaś cakravartinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasṛṣṭānandanetrāmbur</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīd gadgadākṣaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anujñāta-āsana-āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapaś cakra-vartinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasṛṣṭa-ānanda-netra-ambur</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīd gadgada-akṣaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.109">
<l><seg type="pāda" n="a">aprāpteṣṭārthasaṃpatti</seg><seg type="pāda" n="b">vāñchāśīr abhidhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyuṣmatā tu tat prāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśiṣāṃ yad agocaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-prāpta-iṣṭa-artha-saṃpatti</seg><seg type="pāda" n="b">vāñchā āśīr abhidhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyuṣmatā tu tat prāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśiṣāṃ yad a-gocaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.110">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃbhāṣitaiḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratisaṃbhāṣaṇaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāram anugacchadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">asmābhir idam ucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃbhāṣitaiḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratisaṃbhāṣaṇaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāram anugacchadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">asmābhir idam ucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.111">
<l><seg type="pāda" n="a">anindyam idam aiśvaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sabhāryāsuhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākalpāvasāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kūṭasthaṃ tiṣṭhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-nindyam idam aiśvaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-bhāryā-su-hṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-kalpa-avasāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kūṭa-sthaṃ tiṣṭhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.112">
<l><seg type="pāda" n="a">pālakenānuyuktas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">vadhūnāṃ gotranāmanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">preritaś cakravartinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pālakena anuyuktas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">vadhūnāṃ gotra-nāmanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">preritaś cakravartinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.113">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādikathānte ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cakravartī tapasvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd ipphakaḥ pūjyā</seg><seg type="pāda" n="d">mātaṅga anuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-kathā-ante ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cakra-vartī tapasvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd ipphakaḥ pūjyā</seg><seg type="pāda" n="d">mātaṅga anuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.114">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃ doṣam ayam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāvyāpṛtamānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārdhaṃ surasamañjaryā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājānaṃ hṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃ doṣam ayam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrā-vyāpṛta-mānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-ardhaṃ surasamañjaryā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājānaṃ hṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.115">
<l><seg type="pāda" n="a">sa pṛṣṭaḥ pratyuvācedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyam utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā duhitaraṃ paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmai dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa pṛṣṭaḥ pratyuvāca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyam utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā duhitaraṃ paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmai dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.116">
<l><seg type="pāda" n="a">atha brūhīti pṛṣṭaḥ sann</seg> <seg type="pāda" n="b">uvācāvantivardhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā na dattavān yo 'smai</seg> <seg type="pāda" n="d">nanv asau pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha brūhi iti pṛṣṭaḥ sann</seg> <seg type="pāda" n="b">uvāca avantivardhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā na dattavān yo 'smai</seg> <seg type="pāda" n="d">nanv asau pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.117">
<l><seg type="pāda" n="a">athojjhitāsanaḥ sabhyān</seg> <seg type="pāda" n="b">uvācotpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathāhāyaṃ tathaivedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣaṃ tu nibodhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ujjhita-āsanaḥ sabhyān</seg> <seg type="pāda" n="b">uvāca utpalahastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā āha ayaṃ tatha aiva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣaṃ tu nibodhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.118">
<l><seg type="pāda" n="a">nāradena purā śaptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhenāhaṃ yathā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣam eva pūjyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divyalocanacakṣuṣām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāradena purā śaptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhena ahaṃ yathā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praty-akṣam eva pūjyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">divya-locana-cakṣuṣām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tadā mayaiṣa dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="b">bahukṛtvaḥ prabodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutā dattā mayā tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upayacchasva tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tadā maya aiṣa dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu-kṛtvaḥ prabodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutā dattā mayā tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upayacchasva tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.120">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś caivam uvācāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditāṃ kaḥ sacetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyakām upayaccheta</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpadagdhāt kulād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca evam uvāca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditāṃ kaḥ sa-cetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyakām upayaccheta</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpa-dagdhāt kulād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.121">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyātā yadānena</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃhādisaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantipataye dattā</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyātā yada ānena</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃha-ādi-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avanti-pataye dattā</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā surasamañjarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.122">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś cedamī sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharagaṇeśvarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyantām iti pṛṣṭaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tatheti niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś cedamī sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-gaṇa-īśvarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyantām iti pṛṣṭaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tatha īti niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.123">
<l><seg type="pāda" n="a">kāśyapas tam athāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">avasanno 'si khecara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃhādibhir yasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaiḥ pratipāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāśyapas tam atha avocad</seg> <seg type="pāda" n="b">avasanno 'si khe-cara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃha-ādibhir yasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaiḥ pratipāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.124">
<l><seg type="pāda" n="a">asya cāvinayasyedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ samācara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasyāṃ mṛtāṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgāmbhasi nimajjaya ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asya ca a-vinayasya idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaś-cittaṃ samācara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasyāṃ mṛta-aṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgā-ambhasi nimajjaya ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.125">
<l><seg type="pāda" n="a">pretāvāsakṛtāvāso</seg> <seg type="pāda" n="b">vasānaḥ pretacīvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaikṣāśanaś ca varṣānte</seg> <seg type="pāda" n="d">muktaśāpo bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">preta-āvāsa-kṛta-āvāso</seg> <seg type="pāda" n="b">vasānaḥ preta-cīvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaikṣa-aśanaś ca varṣa-ante</seg> <seg type="pāda" n="d">mukta-śāpo bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_3.126">
<l><seg type="pāda" n="a">athojjayanyāḥ katham apy upāgatair</seg> <seg type="pāda" n="b">jarāndhajātyandhajaḍārbhakaiṛ api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">didṛkṣubhir vatsanarendranandanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tapovanaṃ sapramadais tadāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_3.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ujjayanyāḥ katham apy upāgatair</seg> <seg type="pāda" n="b">jarā-andha-jāty-andha-jaḍa-arbhakaiṛ api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">didṛkṣubhir vatsa-nara-indra-nandanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tapo-vanaṃ sa-pramadais tadā āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vidyādharapatiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapenāryuṣā puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣimātulamitrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭo bhāryāgaṇasya ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vidyā-dhara-patiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśyapenā aryuṣā puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣi-mātula-mitrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭo bhāryā-gaṇasya ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.2">
<l><seg type="pāda" n="a">āyuṣman vayam ete ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tapovittāḥ sapālakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvatkathāśravaṇotkaṇṭha</seg><seg type="pāda" n="d">niṣkampamanasaḥ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyuṣman vayam ete ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tapo-vittāḥ sa-pālakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvat-kathā-śravaṇa-utkaṇṭha</seg><seg type="pāda" n="d">niṣkampa-manasaḥ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.3">
<l><seg type="pāda" n="a">aiśvaryaṃ durlabhaṃ labdham</seg> <seg type="pāda" n="b">idam āyuṣmatā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svīkṛtāś ca yathā vadhvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aiśvaryaṃ dur-labhaṃ labdham</seg> <seg type="pāda" n="b">idam āyuṣmatā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svī-kṛtāś ca yathā vadhvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.4">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vidyādhareśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭasyeti tapasvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trāsāt pṛthutarākṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātam acchāyam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vidyā-dhara-īśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭasya iti tapasvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trāsāt pṛthutara-akṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātam a-cchāyam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.5">
<l><seg type="pāda" n="a">acintayac ca kaṣṭeyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āpad āpatitā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atyāsanno 'ticapalaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko na dahyeta vahninā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">acintayac ca kaṣṭa īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āpad āpatitā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aty-āsanno 'ti-capalaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko na dahyeta vahninā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.6">
<l><seg type="pāda" n="a">iyam api bhṛśaṃ raktā</seg> <seg type="pāda" n="b">prītyāham anayāhṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ sacetanaḥ ko nu</seg> <seg type="pāda" n="d">kathayed gurusaṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyam api bhṛśaṃ raktā</seg> <seg type="pāda" n="b">prītya āham anayā āhṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ sa-cetanaḥ ko nu</seg> <seg type="pāda" n="d">kathayed guru-saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.7">
<l><seg type="pāda" n="a">śūro mayā hataḥ śatrur</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ śūraḥ śaraṇaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti śūrakathāṃ śūraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuryāt kaḥ śūrasaṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śūro mayā hataḥ śatrur</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ śūraḥ śaraṇaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti śūra-kathāṃ śūraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuryāt kaḥ śūra-saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.8">
<l><seg type="pāda" n="a">anākhyāne muneḥ śāpo</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāpātakam anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sulabhānto varaṃ śāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">dustaraṃ na tu pātakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ākhyāne muneḥ śāpo</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-pātakam anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-labha-anto varaṃ śāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">dustaraṃ na tu pātakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.9">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta eva tu gauryā me</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādaḥ saṃkaṭeṣu mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smarer iti na ca nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tām api smartum īdṛśi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta eva tu gauryā me</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādaḥ saṃkaṭeṣu mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smarer iti na ca nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tām api smartum īdṛśi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.10">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintitamātraiva</seg> <seg type="pāda" n="b">purastāc cakravartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata mahāgaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhopahatabhāskarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintita-mātra aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">purastāc cakra-vartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata mahā-gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhā-upahata-bhāskarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.11">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣimātulabhāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdāṃ ca sabhūbhujām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrotuṃ yad ucitaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tac chroṣyati netaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣi-mātula-bhāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdāṃ ca sa-bhū-bhujām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrotuṃ yad ucitaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tac chroṣyati na itaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.12">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā vadane tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭūbhūtvā sarasvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caritaṃ kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">sā citraṃ cakravartinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā vadane tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭū-bhūtvā sarasvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caritaṃ kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">sā citraṃ cakra-vartinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.13">
<l><seg type="pāda" n="a">munimātulamitrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">rājāno dayitāś ca ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyāyamānaṃ caritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇvantv acalacetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muni-mātula-mitrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">rājāno dayitāś ca ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyāyamānaṃ caritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇvantv a-cala-cetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.14">
<l><seg type="pāda" n="a">asti vatseṣu nagarī</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśāmbī hṛdayaṃ bhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃniviṣṭānukālindi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyām udayano nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti vatseṣu nagarī</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśāmbī hṛdayaṃ bhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃniviṣṭa-anu-kālindi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyām udayano nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.15">
<l><seg type="pāda" n="a">manāg janapadasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">nagaryāḥ pārthivasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathayeyaṃ yadi guṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathā kathitā bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manāg jana-padasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">nagaryāḥ pārthivasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathayeyaṃ yadi guṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathā kathitā bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.16">
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi saptārṇavadvīpāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭum uccalitaḥ kṣitim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnāni gaṇayen meroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā draṣṭā sa medinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi sapta-arṇava-dvīpāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭum uccalitaḥ kṣitim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnāni gaṇayen meroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā draṣṭā sa medinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.17">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">kathāvyāsaṅgakāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathyamānāṃ kathām eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇuta prakṛtāṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">kathā-vyāsaṅga-kāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathyamānāṃ kathām eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇuta prakṛtāṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.18">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāvarodhanasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryābuddhir dvaye sthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya vāsavadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padmāvatyāṃ ca bhūpateḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-avarodhanasya api</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryā-buddhir dvaye sthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya vāsavadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padmāvatyāṃ ca bhū-pateḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.19">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāprabhāvā nṛpateḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śārṅgapāṇer bhujā iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakāyā iva copāyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">catvāro mitramantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-prabhāvā- nṛpateḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śārṅgapāṇer bhujā- iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kāyā- iva ca upāyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">catvāro mitra-mantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.20">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabhaś ca rumaṇvāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantakaś ceti sa taiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha kālam ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabhaś ca rumaṇvāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantakaś ca iti sa taiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha kālam ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.21">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid āsthānagataṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpaṃ vāṇijadārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jānuspṛṣṭamahī pṛṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvijñāpayatām idam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid āsthāna-gataṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpaṃ vāṇi-ja-dārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jānu-spṛṣṭa-mahī pṛṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvijñāpayatām idam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.22">
<l><seg type="pāda" n="a">devāvayoḥ pitā yātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sabhayaṃ makarālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha tena sa potena</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgalokaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devā avayoḥ pitā yātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-bhayaṃ makara-ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha tena sa potena</seg> <seg type="pāda" n="d">nāga-lokaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.23">
<l><seg type="pāda" n="a">jyeṣṭhaś ca tanayas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛbhaktyaiva sāgaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatas tatraiva ca gataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'pi tātagatāṃ gatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jyeṣṭhaś ca tanayas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛ-bhaktya aiva sāgaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatas tatra eva ca gataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'pi tāta-gatāṃ gatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.24">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca no draviṇaṃ sāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad gṛhītvā prajāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitā na mṛgyamāṇāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">bahukṛtvaḥ prayacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca no draviṇaṃ sāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad gṛhītvā prajāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitā na mṛgyamāṇa āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-kṛtvaḥ prayacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.25">
<l><seg type="pāda" n="a">tena deva yadi nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛdraviṇam āvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātṛjāyā tataḥ sā nau</seg> <seg type="pāda" n="d">vyutthitā dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena deva yadi nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛ-draviṇam āvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātṛ-jāyā tataḥ sā nau</seg> <seg type="pāda" n="d">vyutthitā dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.26">
<l><seg type="pāda" n="a">atha rājāvadat pahvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārīṃ yaśodharām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣkaraṃ kulanārībhī</seg><seg type="pāda" n="d">rājāsthānapraveśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha rāja āvadat pahvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārīṃ yaśodharām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣ-karaṃ kula-nārībhī</seg><seg type="pāda" n="d">rājā-sthāna-praveśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tena gatvā gṛhaṃ tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā vāṇijayoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā yadāha sabhāyās tat</seg> <seg type="pāda" n="d">samakṣaṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena gatvā gṛhaṃ tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā vāṇija-yoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā yadā āha sabhāyās tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sam-akṣaṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.28">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">yātāyātā yaśodharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati sā yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">ākarṇayitum arhatha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">yātā āyātā yaśodharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati sā yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">ākarṇayitum arhatha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.29">
<l><seg type="pāda" n="a">sā dūrād eva māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyudgamya sasaṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāgtaṃ rājajihvāyā</seg><seg type="pāda" n="d">ity avocat kṛtasmitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā dūrād eva māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyudgamya sa-saṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sv-āgtaṃ rāja-jihvāyā</seg><seg type="pāda" n="d">ity avocat kṛta-smitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.30">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vetrāsanāsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuktārghādisatkriyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā mām āhāgame kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryayā jñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vetra-āsana-āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayukta-argha-ādi-sat-kriyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā mām āhā agame kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryayā jñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.31">
<l><seg type="pāda" n="a">devādeśe tu kathite</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoktaṃ paṭulajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārye sarvam idaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devarau me yad āhatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva-ādeśe tu kathite</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ūktaṃ paṭu-lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārye sarvam idaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devarau me yad āhatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.32">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tasyānayor bhrātur</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ vahanaṃ śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahanasya punaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">vipanna iti na śrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tasya anayor bhrātur</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ vahanaṃ śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahanasya punaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">vipanna iti na śrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.33">
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃyātrikāś ca bahavaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutapotavipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avipannā gṛhān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante punar āgatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃyātrikāś ca bahavaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śruta-pota-vipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vipannā- gṛhān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante punar āgatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā kadācid anayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhrātā vahanāpadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimuktaḥ punar āyāyān</seg> <seg type="pāda" n="d">mamāvaidhavyalakṣaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā kadā-cid anayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhrātā vahana-apadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimuktaḥ punar āyāyān</seg> <seg type="pāda" n="d">mama a-vaidhavya-lakṣaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.35">
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cāpannasattvāyā</seg><seg type="pāda" n="b">māso 'yaṃ daśamo mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vartate bhrātṛputro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācid anayor bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cā apanna-sattvāyā</seg><seg type="pāda" n="b">māso 'yaṃ daśamo mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vartate bhrātṛ-putro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cid anayor bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.36">
<l><seg type="pāda" n="a">putro me yadi jāyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvan vā patir āpatet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ svīkṛtasarvasvau</seg> <seg type="pāda" n="d">devarau me kva yāsyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putro me yadi jāyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvan vā patir āpatet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ svī-kṛta-sarva-svau</seg> <seg type="pāda" n="d">devarau me kva yāsyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.37">
<l><seg type="pāda" n="a">etan manasi kṛtvārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyaṃ devarayor aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nikṣiptavatī śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryayā jñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etan manasi kṛtva ārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyaṃ devarayor aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nikṣiptavatī śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryayā jñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.38">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahīpālo</seg> <seg type="pāda" n="b">vāṇijāv idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbācāracaturā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam āha kuṭumbinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahī-pālo</seg> <seg type="pāda" n="b">vāṇijāv idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumba-ācāra-caturā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam āha kuṭumbinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.39">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātṛvye bhavator jāte</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātur āgamane 'tha vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ubhayor nobhayorvāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ bhokṣyāmahe tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātṛvye bhavator jāte</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātur āgamane 'tha vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ubhayor na ubhayorva āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ bhokṣyāmahe tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.40">
<l><seg type="pāda" n="a">athāniṣṭhitae evāsminn</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpe pūritāmbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūryagarjitasaṃbhinnas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāraḥ kalakalo 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-niṣṭhitae eva asminn</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpe pūrita-ambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūrya-garjita-saṃbhinnas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāraḥ kalakalo 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sahāsayā ca sahasā</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsovāsādihastayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇiggaṇikayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyajñāpyata viyātayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-hāsayā ca sahasā</seg> <seg type="pāda" n="b">vāso-vāsa-ādi-hastayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇig-gaṇikayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyajñāpyata viyātayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.42">
<l><seg type="pāda" n="a">vardhatāṃ naś ciraṃ devo</seg> <seg type="pāda" n="b">diṣṭyā prakṛtisaṃpadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇijo bhrātṛjāyāyā</seg><seg type="pāda" n="d">jātaḥ putro 'nayor iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vardhatāṃ naś ciraṃ devo</seg> <seg type="pāda" n="b">diṣṭyā prakṛti-saṃpadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇijo bhrātṛ-jāyāyā</seg><seg type="pāda" n="d">jātaḥ putro 'nayor iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.43">
<l><seg type="pāda" n="a">citrīyamāṇacittena</seg> <seg type="pāda" n="b">cintitaṃ ca mahībhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho putrasya māhātmyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣam anubhūyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citrīyamāṇa-cittena</seg> <seg type="pāda" n="b">cintitaṃ ca mahī-bhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho putrasya māhātmyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praty-akṣam anubhūyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.44">
<l><seg type="pāda" n="a">kuṭumbinaḥ putranāmni</seg> <seg type="pāda" n="b">jāte śoṇitabinduke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣavibhrāntacittānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaṇijāṃ paśya ḍambaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kuṭumbinaḥ putra-nāmni</seg> <seg type="pāda" n="b">jāte śoṇita-binduke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-vibhrānta-cittānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaṇijāṃ paśya ḍambaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.45">
<l><seg type="pāda" n="a">vaṇijo draviṇasyāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ pālaka ity amī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samaṃ harṣaviṣādābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mitrāmitrasamā gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaṇijo draviṇasya ayam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ pālaka ity amī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samaṃ harṣa-viṣādābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mitra-a-mitra-samā- gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.46">
<l><seg type="pāda" n="a">asmākaṃ tu dhanasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">medinīmaṇḍalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasāne vinā putrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ ko bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmākaṃ tu dhanasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">medinī-maṇḍalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasāne vinā putrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ ko bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.47">
<l><seg type="pāda" n="a">iti putragatāṃ cintām</seg> <seg type="pāda" n="b">upāsīnasya bhūpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghaśvāsasahāyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">divasāḥ katicid yayuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti putra-gatāṃ cintām</seg> <seg type="pāda" n="b">upāsīnasya bhū-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgha-śvāsa-sahāyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">divasāḥ kati-cid yayuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ekadā sukhāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">senāpatir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrā mṛgājinodyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaddṛṣṭyā maṇḍatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam ekadā su-kha-āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">senā-patir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrā mṛgājina-udyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">tvad-dṛṣṭyā maṇḍatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.49">
<l><seg type="pāda" n="a">gataś ca dṛṣṭavāṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra tatra niveśitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālāś citraśālāḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">citranyastanarādhipāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gataś ca dṛṣṭavāṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra tatra niveśitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālāś citra-śālāḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">citra-nyasta-nara-adhipāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.50">
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchac ca rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ kaḥ kaḥ kṣitīśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye caitān anutiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">te ke ke puruṣā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchac ca rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ kaḥ kaḥ kṣiti-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye ca etān anutiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">te ke ke puruṣā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.51">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd eṣa sagaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīrtilaṅghitasāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaṣtyā putrasahasrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūrāṇāṃ parivāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd eṣa sagaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīrti-laṅghita-sāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaṣtyā putra-sahasrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūrāṇāṃ parivāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.52">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ daśaratho rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛto rāmādibhiḥ sutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ pāṇḍur amī cāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">tanayāḥ pañca pāṇḍavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ daśaratho rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛto rāma-ādibhiḥ sutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ pāṇḍur amī ca asya</seg> <seg type="pāda" n="d">tanayāḥ pañca pāṇḍavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.53">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādīn asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svargiṇaḥ putriṇo nṛpān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicintaś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">citrāṃ yātrām acintayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādīn asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svargiṇaḥ putriṇo nṛpān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicintaś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">citrāṃ yātrām a-cintayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.54">
<l><seg type="pāda" n="a">puṇyavanta ime bhūpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putravanto divaṃ gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandapuṇyena yātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manye puṃnarakaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puṇyavanta ime bhū-pāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putravanto divaṃ gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-puṇyena yātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manye puṃ-narakaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.55">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mṛgājinayātrāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parītaḥ putracintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛtyāpaśyad āvantyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandirodyānasevinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mṛgājina-yātrāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parītaḥ putra-cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛtya apaśyad āvantyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandira-udyāna-sevinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.56">
<l><seg type="pāda" n="a">svakarāmburuhachāyā</seg><seg type="pāda" n="b">saṃlohititapallavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmrāśokalatāprāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">avalambya vyavasthitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-kara-ambu-ruha-chāyā</seg><seg type="pāda" n="b">saṃlohitita-pallavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmra-aśoka-latā-prāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">avalambya vyavasthitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.57">
<l><seg type="pāda" n="a">anādarād anāhitair</seg> <seg type="pāda" n="b">mālyacandanabhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvegam iva śaṃsantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mlānānanasaroruhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ādarād a-nāhitair</seg> <seg type="pāda" n="b">mālya-candana-bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvegam iva śaṃsantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mlāna-ānana-saro-ruhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.58">
<l><seg type="pāda" n="a">upagamyābravīc caināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim aśokaḥ saśokayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyeta labdhavijayo</seg> <seg type="pāda" n="d">rakto bālo niṣevyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upagamya abravīc ca enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim aśokaḥ sa-śokayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyeta labdha-vijayo</seg> <seg type="pāda" n="d">rakto bālo niṣevyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.59">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīt sahasāyāta</seg><seg type="pāda" n="b">bhartṛkāritasaṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahārāja kutaḥ śoko</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmāpi tava gṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīt sahasā āyāta</seg><seg type="pāda" n="b">bhartṛ-kārita-saṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-rāja kutaḥ śoko</seg> <seg type="pāda" n="d">nāma api tava gṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.60">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu pārāvatīm enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcvā cañcuṣu taṇḍulān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvapantīṃ svaśāvānām</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣe putravatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu pārāvatīm enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcvā cañcuṣu taṇḍulān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvapantīṃ sva-śāvānām</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣe putravatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.61">
<l><seg type="pāda" n="a">āsic ca nṛpateś cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāhaṃ putracintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantayā saṃtatayā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatheyam api khidyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsic ca nṛ-pateś cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatha āhaṃ putra-cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantayā saṃtatayā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īyam api khidyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.62">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tatra kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā padmāvatīgṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adṛṣṭvā tatra tāṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭavān paricārikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tatra kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā padmāvatī-gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dṛṣṭvā tatra tāṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭavān paricārikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.63">
<l><seg type="pāda" n="a">kva devīty uktayākhyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">udyāne putrakasya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavyā sahakārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāham anutiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva devi īty uktayā ākhyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">udyāne putrakasya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavyā saha-kārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāham anutiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.64">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutveti vatsarājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir āsīd aho mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryāṇāṃ divasā yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">saha putramanorathaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īti vatsa-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir āsīd aho mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryāṇāṃ divasā- yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">saha putra-mano-rathaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.65">
<l><seg type="pāda" n="a">lokasyānicchataḥ putraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīrṇagṛhakarodibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalakeṣu kṛtākrandair</seg> <seg type="pāda" n="d">avakāśo na labhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lokasya an-icchataḥ putraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīrṇa-gṛhaka-rodibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalakeṣu kṛta-ākrandair</seg> <seg type="pāda" n="d">avakāśo na labhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.66">
<l><seg type="pāda" n="a">asmākam icchatām ekaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kulajīvitakāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na labhyate sutaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiparītyaṃ vidher iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmākam icchatām ekaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kula-jīvita-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na labhyate sutaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiparītyaṃ vidher iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.67">
<l><seg type="pāda" n="a">niryāya sa tataḥ svasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">mandirodyānamaṇḍape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāgatāgatasuhṛt</seg><seg type="pāda" n="d">parivāra upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niryāya sa tataḥ svasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">mandira-udyāna-maṇḍape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āgata-āgata-suhṛt</seg><seg type="pāda" n="d">parivāra upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.68">
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchat suhṛdas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatāṃ jīvitauṣadham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūlaṃ kulataroḥ kasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiyantaḥ putrakā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchat suhṛdas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatāṃ jīvita-oṣadham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūlaṃ kula-taroḥ kasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiyantaḥ putrakā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.69">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu niṣprativākyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcin namitamūrdhasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantakaḥ parihasan</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayitvād abhās.ata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu niṣ-prativākyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcin namita-mūrdhasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantakaḥ parihasan</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayitvād abhās.ata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.70">
<l><seg type="pāda" n="a">svāmibhaktā vayaṃ deva</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmivṛttānuvartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvantaḥ svāminaḥ putrās</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvanto 'smākam apy ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svāmi-bhaktā- vayaṃ deva</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmi-vṛtta-anuvartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvantaḥ svāminaḥ putrās</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvanto 'smākam apy ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tam avocat samīpasthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprastāve 'pi bhavato</seg> <seg type="pāda" n="d">mukham etad anāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam avocat samīpa-sthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prastāve 'pi bhavato</seg> <seg type="pāda" n="d">mukham etad an-āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.72">
<l><seg type="pāda" n="a">putracintārujārtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvāṇaḥ śalyaghaṭṭanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanv anekaguṇāṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">utpādayasi vedanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putra-cintā-rujā-ārtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvāṇaḥ śalya-ghaṭṭanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanv an-eka-guṇāṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">utpādayasi vedanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.73">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād evaṃvidhe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtyavṛttavidā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmicittānukulaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttir āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād evaṃ-vidhe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtya-vṛtta-vidā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmi-cittā-anu-kula aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttir āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.74">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt putracintainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi satyena pīḍayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ piṅgalikaiveyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devam ārādhayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt putra-cinta ainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi satyena pīḍayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ piṅgalika aiva iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devam ārādhayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.75">
<l><seg type="pāda" n="a">athedaṃ nīyakair uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktaṃ śrutvā mahībhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāsau piṅgalikā sā naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putriṇī kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha idaṃ nīyakair uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktaṃ śrutvā mahī-bhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya āsau piṅgalikā sā naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putriṇī kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.76">
<l><seg type="pāda" n="a">anantaraṃ ca ḍhaukitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jayaśabdapuraḥsaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putravān bhava deveti</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇī tam avardhayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-antaraṃ ca ḍhaukitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jaya-śabda-puraḥ-saram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putravān bhava deva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇī tam avardhayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.77">
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya mahīpalas</seg> <seg type="pāda" n="b">tām apṛddhad athāryayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamyate kutaḥ ke vā</seg> <seg type="pāda" n="d">tavāmī bālakā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya mahī-palas</seg> <seg type="pāda" n="b">tām apṛddhad athā aryayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamyate kutaḥ ke vā</seg> <seg type="pāda" n="d">tava amī bālakā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.78">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād vāsavadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">rājann āgamyate mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālakāś ca sutā ete</seg> <seg type="pāda" n="d">mameti kathitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād vāsavadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">rājann āgamyate mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālakāś ca sutā- ete</seg> <seg type="pāda" n="d">mama iti kathitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.79">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">citram etat tvayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi bhartrā na ca sutair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavitavyaṃ tavedṛśaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">citram etat tvaya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi bhartrā na ca sutair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavitavyaṃ tavā idṛśaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.80">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ lekhābhiḥ patighnībhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakalaiva karālitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraproṣitakāntāyā</seg><seg type="pāda" n="d">gṛhabhittir iva striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ lekhābhiḥ pati-ghnībhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kala aiva karālitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cira-proṣita-kāntāyā</seg><seg type="pāda" n="d">gṛha-bhittir iva striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.81">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca patyā vinā putrair</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavitavyaṃ yataḥ striyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād idaṃ mahac citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭaṃ naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca patyā vinā putrair</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavitavyaṃ yataḥ striyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād idaṃ mahac citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭaṃ naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.82">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvocad asau deva</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāttha na tad anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahatī tu kathā śrotum</seg> <seg type="pāda" n="d">icchā cec chrūyatām iyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avocad asau deva</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā āttha na tad anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahatī tu kathā śrotum</seg> <seg type="pāda" n="d">icchā cec chrūyatām iyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.83">
<l><seg type="pāda" n="a">asty avantiṣu viprāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">adhivāsaḥ kapiṣṭhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agnikuṇḍacitasīmā</seg> <seg type="pāda" n="d">sphītagodhūmagokulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty avantiṣu viprāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">adhivāsaḥ kapiṣṭhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agni-kuṇḍa-cita-sīmā</seg> <seg type="pāda" n="d">sphīta-go-dhūma-go-kulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.84">
<l><seg type="pāda" n="a">uvāsa brāhmaṇas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">somadattas trayīdhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāntevāsibhir vyāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">vasudhā vedavedibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uvāsa brāhmaṇas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">somadattas trayī-dhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya antevāsibhir vyāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">vasudhā veda-vedibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.85">
<l><seg type="pāda" n="a">patnī vasiṣṭhakalpasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsiṣṭhī tasya suvratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasiṣṭhapatnīm api yā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhuvṛttām alajjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">patnī vasiṣṭha-kalpasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsiṣṭhī tasya su-vratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasiṣṭha-patnīm api yā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhu-vṛttām alajjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya tasyām aputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāle mahati gacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannolkeva saṃdhyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā locanadurbhagā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya tasyām a-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāle mahati gacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpanna-ulka īva saṃdhyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā locana-dur-bhagā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.87">
<l><seg type="pāda" n="a">somadattas tu tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">strīlakṣaṇaviśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patiputradhanair hīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādideśa bhaviṣyatīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">somadattas tu tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">strī-lakṣaṇa-viśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pati-putra-dhanair hīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādideśa bhaviṣyatīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.88">
<l><seg type="pāda" n="a">anarthānāṃ balīyastvād</seg> <seg type="pāda" n="b">acireṇaiva durbhagā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūmaketuśikhevoccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣā sā vyavardhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-arthānāṃ balīyastvād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cireṇa eva dur-bhagā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūma-ketu-śikha īva uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣā sā vyavardhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.89">
<l><seg type="pāda" n="a">bhikṣām ācchidya śiṣyebhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">bubhukṣākṣapitatrapā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprakṣālitahastaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tatsamakṣam abhakṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhikṣām ācchidya śiṣyebhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">bubhukṣā-kṣapita-trapā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prakṣālita-hasta aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tat-sam-akṣam abhakṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.90">
<l><seg type="pāda" n="a">durbhagatvād virūpatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kalikāritayā ca tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kaścid varayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ prāptavarām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-bhagatvād vi-rūpatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kali-kāritayā ca tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kaś-cid varayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ prāpta-varām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.91">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca tāṃ somadatto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kasmaicid aśubhām adāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma yujyata duḥkhena</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpyaināṃ ninditām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca tāṃ somadatto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kasmai-cid a-śubhām adāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma yujyata duḥ-khena</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya enāṃ ninditām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.92">
<l><seg type="pāda" n="a">grāmyāgnineva saṃkāra</seg><seg type="pāda" n="b">kūṭikā sāpy adahyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃkaṣaprabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">prabalenāṅgajanmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">grāmya-agnina īva saṃkāra</seg><seg type="pāda" n="b">kūṭikā sa āpy adahyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃkaṣa-prabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">prabalena aṅga-janmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.93">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit kaścid āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">vācāṭo baṭur uccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mastakastho bhayakaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">somadattam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit kaś-cid āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">vācāṭo baṭur uccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mastaka-stho bhaya-karaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">somadattam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.94">
<l><seg type="pāda" n="a">upādhyāyasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ākrudhya nirāgasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭakāloṣṭakair hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">tenāsau vāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upādhyāyasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ākrudhya nir-āgasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭakā-loṣṭakair hanti</seg> <seg type="pāda" n="d">tena asau vāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.95">
<l><seg type="pāda" n="a">somadattas tataḥ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sutāṃ caṇḍam abhartsayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ulke piśācike gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghraṃ mama gṛhad iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">somadattas tataḥ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sutāṃ caṇḍam abhartsayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ulke piśācike gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghraṃ mama gṛhad iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.96">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu tat paruṣaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">manasvijanaduḥśravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smarapīḍāsahatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="d">maraṇāya mano dadhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu tat paruṣaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">manasvi-jana-duḥ-śravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smara-pīḍā-sahatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="d">maraṇāya mano dadhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.97">
<l><seg type="pāda" n="a">araṇyāniṃ tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">maraṇopāyakāṅkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣit kvacid uddeśe</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsādaṃ daityaghātinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">araṇyāniṃ tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">maraṇa-upāya-kāṅkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣit kva-cid uddeśe</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsādaṃ daitya-ghātinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.98">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyādūre ca sarasīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kūjatkurarasārasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guñjanmadhukaraśreṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">anumātavyarodhasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya a-dūre ca sarasīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kūjat-kurara-sārasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guñjan-madhu-kara-śreṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">anumātavya-rodhasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.99">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsyā mayā tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">martavyam iti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyeṣu tu saṃdehas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatropāyo 'yam uttamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asyā- mayā tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">martavyam iti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyeṣu tu saṃdehas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra upāyo 'yam uttamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.100">
<l><seg type="pāda" n="a">devaṃ mādhavam arcantī</seg> <seg type="pāda" n="b">kamalendīvarādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅkajāvayavāhārāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇā tyakṣyāmi jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devaṃ mādhavam arcantī</seg> <seg type="pāda" n="b">kamala-indīvara-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅka-ja-avayava-āhārāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇā tyakṣyāmi jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.101">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtapuṇyā mṛtā svargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāsyāmi nirupadravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">narakaṃ tu na yāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">strīmṛtyumṛtasaṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-puṇyā mṛtā svargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāsyāmi nir-upadravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">narakaṃ tu na yāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">strī-mṛtyu-mṛta-saṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.102">
<l><seg type="pāda" n="a">sākarod iti niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāsaṃkalpam ādṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrau ca baddhaparyaṅkā</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ mādhavam asmarat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ākarod iti niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā-saṃkalpam ādṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrau ca baddha-paryaṅkā</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ mādhavam asmarat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.103">
<l><seg type="pāda" n="a">māsamātre gate 'paśyat</seg> <seg type="pāda" n="b">svapnānte madhusūdanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ varaya putrīti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣamāṇaṃ mudāyutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māsa-mātre gate 'paśyat</seg> <seg type="pāda" n="b">svapna-ante madhusūdanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ varaya putri iti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣamāṇaṃ mudā āyutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.104">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha vyajñāpayat prahvā</seg> <seg type="pāda" n="b">devaṃ viracitāñjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇaṃ me jagannātha</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha vyajñāpayat prahvā</seg> <seg type="pāda" n="b">devaṃ viracita-añjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇaṃ me jagan-nātha</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.105">
<l><seg type="pāda" n="a">devas tām avadan nedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devatārādhanāt phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇihatyāvipāko 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmahatyā ca ninditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devas tām avadan na idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā-ārādhanāt phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇihatyā-vipāko 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmahatyā ca ninditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.106">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād anyaṃ varaṃ brūhi</seg> <seg type="pāda" n="b">patiputradhanādhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena hīnāsi vairāgyān</seg> <seg type="pāda" n="d">niryātā svagṛhād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād anyaṃ varaṃ brūhi</seg> <seg type="pāda" n="b">pati-putra-dhana-adhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena hīna āsi vairāgyān</seg> <seg type="pāda" n="d">niryātā sva-gṛhād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.107">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīt kṛtapuṇyābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">patyādiḥ strībhir āpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tv ācaritāpuṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhair eva vibhāvitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīt kṛta-puṇyābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">patyādiḥ strībhir āpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tv ācarita-a-puṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhair eva vibhāvitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.108">
<l><seg type="pāda" n="a">tenālaṃ patiputrādi</seg><seg type="pāda" n="b">cintayā phalahīnayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛtyunā śāntim icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā me saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena alaṃ pati-putra-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">cintayā phala-hīnayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛtyunā śāntim icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā me saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.109">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt satyam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tu janmāntare tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yavāḍhakaḥ pitur gṛhe</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇāyopapāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt satyam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tu janma-antare tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yava-āḍhakaḥ pitur gṛhe</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇāya upapāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.110">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca jātaś caturvedaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapuṇyair iha janmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">surūpaḥ sādhuvṛttaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sa te bhartā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca jātaś catur-vedaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-puṇyair iha janmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-rūpaḥ sādhu-vṛttaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sa te bhartā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.111">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tvām urvaśīrūpām</seg> <seg type="pāda" n="b">eko drakṣyati nāparaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīto yavāḍhakena tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti yāvan na vakṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tvām urvaśī-rūpām</seg> <seg type="pāda" n="b">eko drakṣyati na a-paraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīto yava-āḍhakena tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti yāvan na vakṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.112">
<l><seg type="pāda" n="a">janmāntare ca pūrvasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">bhakṣayantyās tilās tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭau nipatitā vahnāv</seg> <seg type="pāda" n="d">añjaler viralāṅguleḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">janma-antare ca pūrvasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">bhakṣayantyās tilās tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭau nipatitā vahnāv</seg> <seg type="pāda" n="d">añjaler virala-aṅguleḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.113">
<l><seg type="pāda" n="a">te te putrā bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="b">putri candranibhānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇād dāruṇāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">cittam āvartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te te putrā- bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="b">putri candra-nibha-ānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇād dāruṇāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">cittam āvartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.114">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvāntarhite deve</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibuddhā dadarśa sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saśiṣyavargaṃ pitaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadgaveṣiṇam āgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktva āntarhite deve</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibuddhā dadarśa sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-śiṣya-vargaṃ pitaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-gaveṣiṇam āgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.115">
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥkṛśāṃ sakaruṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā kāritapāraṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāmyantīm anayad gehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrāmyantīṃ tarau tarau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥ-kṛśāṃ sa-karuṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā kārita-pāraṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāmyantīm anayad gehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrāmyantīṃ tarau tarau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.116">
<l><seg type="pāda" n="a">yā sā piṅgalikā deva</seg> <seg type="pāda" n="b">devam ārādhya keśavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ labdhavatī tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ mām eva nibodha tām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā sā piṅgalikā deva</seg> <seg type="pāda" n="b">devam ārādhya keśavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ labdhavatī tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ mām eva nibodha tām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.117">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tu caturvedaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāntevāsī yadṛcchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham asmākam āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtātithyo dadarśa mām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tu catur-vedaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-antevāsī yad-ṛcchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham asmākam āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛta-ātithyo dadarśa mām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.118">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tātaṃ tu so 'pṛcchad</seg> <seg type="pāda" n="b">brahman kasyeyam ātmajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntininditacandrābhā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ cet kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tātaṃ tu so 'pṛcchad</seg> <seg type="pāda" n="b">brahman kasya iyam ātmajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kānti-nindita-candra-ābhā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ cet kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.119">
<l><seg type="pāda" n="a">mameti kathite pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ prārthayata sa dvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā dattaṃ ca vidhivan</seg> <seg type="pāda" n="d">muditaḥ pariṇītavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama iti kathite pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ prārthayata sa dvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā dattaṃ ca vidhivan</seg> <seg type="pāda" n="d">muditaḥ pariṇītavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.120">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cārabhya divasāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sa siddha iva kiṃkaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kāṃcin na karoti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mamājñāṃ ninditām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cā arabhya divasāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sa siddha iva kiṃkaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kāṃ-cin na karoti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mamā ajñāṃ ninditām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.121">
<l><seg type="pāda" n="a">amī cāṣṭau sutās tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">acireṇaiva durlabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhā mayā sutā ye 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādāl lokadhāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amī ca aṣṭau sutās tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cireṇa eva dur-labhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhā- mayā sutā- ye 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādāl loka-dhāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.122">
<l><seg type="pāda" n="a">iti kāle gate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ kadācid abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭhaṃ duḥkhāyamānaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍi saṃvāhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti kāle gate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ kadā-cid abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭhaṃ duḥkhāyamānaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍi saṃvāhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.123">
<l><seg type="pāda" n="a">anuktapūrvavacanam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktavantam athābruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ahaṃ bhavatā krītā</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭhasaṃvāhiketi tam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ukta-pūrva-vacanam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktavantam atha abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ahaṃ bhavatā krītā</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭha-saṃvāhika īti tam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.124">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravin nīcakais trāsād</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅguṣṭhāgreṇa gāṃ likhan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ vā kiṃ tvayā krīto</seg> <seg type="pāda" n="d">yena preṣyatvam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravin nīcakais trāsād</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅguṣṭha-agreṇa gāṃ likhan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ vā kiṃ tvayā krīto</seg> <seg type="pāda" n="d">yena preṣyatvam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.125">
<l><seg type="pāda" n="a">tato vismṛtya samayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartāraṃ roṣadūṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīto yavāḍhakenāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">mayety apriyam abruvam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato vismṛtya samayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartāraṃ roṣadūṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīto yava-āḍhakena asi</seg> <seg type="pāda" n="d">maya īty a-priyam abruvam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.126">
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sahajākāravañcitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnikarṣād apakramya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhrānta idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sahaja-ākāra-vañcitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnikarṣād apakramya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhrānta idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.127">
<l><seg type="pāda" n="a">api kāsi kutaś cāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">kenāsi vikṛtā kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaccit piṅgalikā nāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś ca nāma yavāḍhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api ka āsi kutaś ca asi</seg> <seg type="pāda" n="b">kena asi vikṛtā kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kac-cit piṅgalikā na asi</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś ca nāma yava-āḍhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.128">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tenānuyuktāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāvṛttam avarṇayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi saṃjātanirvedo</seg> <seg type="pāda" n="d">na jāte kva palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tena anuyukta āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā-vṛttam avarṇayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi saṃjāta-nir-vedo</seg> <seg type="pāda" n="d">na jāte kva palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.129">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin deśāntaraṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">tāte ca tridaśālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛbhartṛvihīnāham</seg> <seg type="pāda" n="d">enaṃ deśam upāgatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin deśa-antaraṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">tāte ca tri-daśa-ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛ-bhartṛ-vihīna āham</seg> <seg type="pāda" n="d">enaṃ deśam upāgatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.130">
<l><seg type="pāda" n="a">svadeśaprītiyogāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">devyā vasavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saputrānugṛhītā asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktāc chādanarakṣaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-deśa-prīti-yogāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">devyā vasavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-putra-anugṛhītā asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktāc chādana-rakṣaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.131">
<l><seg type="pāda" n="a">tena devena yat pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kutas te bālakā iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam ete mayā labdhās</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṣṭān nārāyaṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena devena yat pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kutas te bālakā- iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam ete mayā labdhās</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṣṭān nārāyaṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_4.132">
<l><seg type="pāda" n="a">iti hṛṣtamatir niśāmya tasyāś</seg> <seg type="pāda" n="b">caritaṃ putrasamūhalābhahetum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sacivaiḥ sahitaś cakāra rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">sutasaṃprāptiphalaṃ kriyāvicāram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_4.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti hṛṣta-matir niśāmya tasyāś</seg> <seg type="pāda" n="b">caritaṃ putra-samūha-lābha-hetum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sacivaiḥ sahitaś cakāra rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">suta-saṃprāpti-phalaṃ kriyā-vicāram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃpreṣitāsthānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sacivān abravīn nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad bravīmi nibodhantu</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantas tat sacetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃpreṣita-āsthānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sacivān abravīn nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad bravīmi nibodhantu</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantas tat sa-cetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṇaiḥ kila samāghrātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo jāyate tribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmacaryeṣṭisaṃtānair</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣidevasvadhābhujām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṇaiḥ kila samāghrātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo jāyate tribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahma-carya-iṣṭi-saṃtānair</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣi-deva-svadhā-bhujām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrādhigatavedo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭāśeṣamahākratuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aputratvāt tu pitṛbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītaḥ piṇḍabhojibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra adhigata-vedo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭa-a-śeṣa-mahā-kratuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-putratvāt tu pitṛbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītaḥ piṇḍa-bhojibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.4">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca putrāṅgasaṃsparśāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhahetur anuttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhibhiḥ sa hi nirdiṣṭaś</seg> <seg type="pāda" n="d">candanād api śītalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca putra-aṅga-saṃsparśāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sukha-hetur an-uttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhibhiḥ sa hi nirdiṣṭaś</seg> <seg type="pāda" n="d">candanād api śītalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.5">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ cātiprasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā gṛhamedhinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭādṛṣṭasukhaprāpteḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrād anyan na kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ ca ati-prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā gṛha-medhinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa-a-dṛṣṭa-sukha-prāpteḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrād anyan na kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tad asti yadi vaḥ kāṅkṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣprajānāṃ prajāṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārabhadhvaṃ mayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devatārādhanaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad asti yadi vaḥ kāṅkṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣ-prajānāṃ prajāṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārabhadhvaṃ mayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devatā-ārādhanaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.7">
<l><seg type="pāda" n="a">te tu sapramadāḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñaḥ putrārthinaḥ kathām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhakalpātmasaṃkalpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyūcur darśitasmitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tu sa-pramadāḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñaḥ putra-arthinaḥ kathām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-kalpa-ātma-saṃkalpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyūcur darśita-smitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.8">
<l><seg type="pāda" n="a">putrajanma vaṇigvadhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāyāṃ citradarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">piṅgalīdarśanaṃ ceti</seg> <seg type="pāda" n="d">prayogo 'yam anuṣṭhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putra-janma vaṇig-vadhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāyāṃ citra-darśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">piṅgalī-darśanaṃ ca iti</seg> <seg type="pāda" n="d">prayogo 'yam anuṣṭhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.9">
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ sa ca devena</seg> <seg type="pāda" n="b">tathaiva saphalīkṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaḥ kāle prayogo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nāphalo jātu jāyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ sa ca devena</seg> <seg type="pāda" n="b">tatha aiva sa-phalī-kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaḥ kāle prayogo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">na a-phalo jātu jāyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tena saṃkalpasadṛśīm</seg> <seg type="pāda" n="b">ārabhadhvaṃ kriyām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sacivair abhyanujñātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatheti pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena saṃkalpa-sadṛśīm</seg> <seg type="pāda" n="b">ārabhadhvaṃ kriyām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sacivair abhyanujñātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īti pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.11">
<l><seg type="pāda" n="a">sa puṇye 'hani saṃpūjya</seg> <seg type="pāda" n="b">devatāgnidvijanmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayau nāgavanodyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāraḥ saha mantribhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa puṇye 'hani saṃpūjya</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā-agni-dvi-janmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayau nāgavana-udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dāraḥ saha mantribhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.12">
<l><seg type="pāda" n="a">māgadhī tu kṛtotsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">devyā vāsavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alam āli tavānena</seg> <seg type="pāda" n="d">khedeneti nivāritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māgadhī tu kṛta-utsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">devyā vāsavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alam āli tava anena</seg> <seg type="pāda" n="d">khedena iti nivāritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.13">
<l><seg type="pāda" n="a">uktā ca nanu bālāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṇālītantukomalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūtasukhā cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātur bhartuś ca veśmani ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktā ca nanu bāla āsi</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṇālī-tantu-komalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūta-sukhā ca asi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātur bhartuś ca veśmani ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.14">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥsahāni tu duḥkhāni</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā ninditabhāgyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūtāni tenāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaktā duḥkham upāsitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥ-sahāni tu duḥ-khāni</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā nindita-bhāgyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūtāni tena ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaktā duḥ-kham upāsitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.15">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca me bhavitā putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhavatyā bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛttikāgarbhasaṃbhūto</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavānyā iva ṣaṇmukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca me bhavitā putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhavatyā bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛttikā-garbha-saṃbhūto</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavānyā- iva ṣaṇ-mukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.16">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyāṃ nivṛttāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha vāsavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapobhir acirād rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājarājam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyāṃ nivṛttāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha vāsavadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapobhir a-cirād rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-rājam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.17">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pratibhuddhau tu</seg> <seg type="pāda" n="b">daṃpatī jātasaṃbhramau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā devi hāryaputreti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharantau parasparam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pratibhuddhau tu</seg> <seg type="pāda" n="b">daṃpatī jāta-saṃbhramau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā devi hā ārya-putra īti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharantau paras-param ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.18">
<l><seg type="pāda" n="a">athopaspṛśya nṛpatir</seg> <seg type="pāda" n="b">namaskṛtvā dhanādhipam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puraḥ purohitādīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācakhyau svapnam ādṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha upaspṛśya nṛ-patir</seg> <seg type="pāda" n="b">namas-kṛtvā dhana-adhipam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puraḥ puro-hita-ādīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācakhyau svapnam ādṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.19">
<l><seg type="pāda" n="a">adya paśyāmy ahaṃ svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">vyomni kāmapi devatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāmbhaḥsaṃtativyasta</seg><seg type="pāda" n="d">nabhomaṇḍalanīlatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya paśyāmy ahaṃ svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">vyomni kām-api devatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhā-ambhaḥ-saṃtati-vyasta</seg><seg type="pāda" n="d">nabho-maṇḍala-nīlatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.20">
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām uktavatī vācā</seg> <seg type="pāda" n="b">ghambhīrasukumārayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām āhvayati vitteśas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadāśāṃ gamyatām ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām uktavatī vācā</seg> <seg type="pāda" n="b">ghambhīra-sukumārayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām āhvayati vitta-īśas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-āśāṃ gamyatām ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.21">
<l><seg type="pāda" n="a">mayaum iti pratijñāte</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhyāraktataraṃ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āropya prasthitā vyomni</seg> <seg type="pāda" n="d">diśaṃ vitteśapālitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya aum iti pratijñāte</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhyā-raktataraṃ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āropya prasthitā vyomni</seg> <seg type="pāda" n="d">diśaṃ vitta-īśa-pālitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.22">
<l><seg type="pāda" n="a">śarveṇeha dhṛtā gaṅgā</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇītātra pārvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ityādīn darśayantī nau</seg> <seg type="pāda" n="d">pradeśaṃ pārvatīpituḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarveṇa iha dhṛtā gaṅgā</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇīta ātra pārvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity-ādīn darśayantī nau</seg> <seg type="pāda" n="d">pradeśaṃ pārvatī-pituḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.23">
<l><seg type="pāda" n="a">nīyamānaḥ krameṇettham</seg> <seg type="pāda" n="b">athāhaṃ dṛṣṭavān puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candrapāṣāṇanirmāṇa</seg><seg type="pāda" n="d">prākārām alakāpurīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nīyamānaḥ krameṇa ittham</seg> <seg type="pāda" n="b">atha ahaṃ dṛṣṭavān puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candra-pāṣāṇa-nirmāṇa</seg><seg type="pāda" n="d">prākārām alakā-purīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.24">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇānāṃ pārvatībhartur</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṇair agaṇitair yutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyā bāhyam adṛṣṭāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpapādapakānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇānāṃ pārvatī-bhartur</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṇair a-gaṇitair yutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyā- bāhyam a-dṛṣṭa-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpa-pāda-pa-kānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.25">
<l><seg type="pāda" n="a">nānāmaṇiprabhājāla</seg><seg type="pāda" n="b">kalmāṣaśikharāṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śubhrayaty eva harmyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">yasyāṃ rudrenducandrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nānā-maṇi-prabhā-jāla</seg><seg type="pāda" n="b">kalmāṣa-śikharāṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śubhrayaty eva harmyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">yasyāṃ rudra-indu-candrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.26">
<l><seg type="pāda" n="a">avatārya tu māṃ dvāre</seg> <seg type="pāda" n="b">guhyakeśvaraveśmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadati kṣaṇam atraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">sthīyatām iti devatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatārya tu māṃ dvāre</seg> <seg type="pāda" n="b">guhyaka-īśvara-veśmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadati kṣaṇam atra eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sthīyatām iti devatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.27">
<l><seg type="pāda" n="a">sā praviśya pratīhāryā</seg> <seg type="pāda" n="b">saha nirgamya bhāṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātapraveśo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">devenāgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā praviśya pratīhāryā</seg> <seg type="pāda" n="b">saha nirgamya bhāṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñāta-praveśo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">devenā agamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.28">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavanānīva devānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaḍ atikramya saptame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣāntare prakṛṣṭarddhau</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi draviṇeśvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavanāni iva devānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaḍ atikramya saptame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣa-antare prakṛṣṭa-rddhau</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi draviṇa-īśvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.29">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tatrāpsarāḥ kācit</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṃcid āha nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhi nūnam asāv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">yasyāsau bhavitā sutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tatra apsarāḥ kā-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṃ-cid āha nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhi nūnam asāv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya asau bhavitā sutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.30">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā mantrayamāṇānām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣīṇām agrataḥ śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bharatānām ayaṃ vaṃśe</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddhe jāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā mantrayamāṇānām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣīṇām agrataḥ śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bharatānām ayaṃ vaṃśe</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddhe jāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.31">
<l><seg type="pāda" n="a">na caiṣa kevalaṃ dhanyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tena putreṇa pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi sādhūpamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">putraḥ pātraṃ bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca eṣa kevalaṃ dhanyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tena putreṇa pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi sādhu-upamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">putraḥ pātraṃ bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tat tādṛśaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">labhatām eṣa bhūpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv api śacīśakra</seg><seg type="pāda" n="d">caritau pitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tat tādṛśaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">labhatām eṣa bhū-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv api śacī-śakra</seg><seg type="pāda" n="d">caritau pitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.33">
<l><seg type="pāda" n="a">kārye guruṇi saktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṇīkṛtasurāṅganaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakiṃkaragaṇaṃ prahvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇamāmi dhanādhipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kārye guruṇi saktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṇī-kṛta-sura-aṅganaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kiṃkara-gaṇaṃ prahvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇamāmi dhana-adhipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.34">
<l><seg type="pāda" n="a">manuṣyadharmā tu bhujaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhujageśvarapīvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyamyāha manuṣyendra</seg> <seg type="pāda" n="d">svāgataṃ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manuṣya-dharmā tu bhujaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuja-ga-īśvara-pīvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyamyā aha manuṣya indra</seg> <seg type="pāda" n="d">sv-āgataṃ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.35">
<l><seg type="pāda" n="a">āsanne ratnacaraṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">dāpite kanakāsane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavadhāya tu mām āste</seg> <seg type="pāda" n="d">devī nīcaistarāsanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsanne ratna-caraṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">dāpite kanaka-āsane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavadhāya tu mām āste</seg> <seg type="pāda" n="d">devī nīcaistara-āsanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.36">
<l><seg type="pāda" n="a">svananti parivādinyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāḍitā nāradādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anekākārakaraṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate puṣkaradhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svananti parivādinyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāḍitā- nārada-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-eka-ākāra-karaṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate puṣkara-dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.37">
<l><seg type="pāda" n="a">urvaśīmenakārambhā</seg><seg type="pāda" n="b">citralekhākratusthalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāyantyaḥ kuṭṭitatalā</seg><seg type="pāda" n="d">nartayante tilottamām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">urvaśī-menakā-rambhā</seg><seg type="pāda" n="b">citralekhā-kratusthalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāyantyaḥ kuṭṭita-talā</seg><seg type="pāda" n="d">nartayante tila-uttamām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.38">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāro nalakūbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājarājasutaḥ krīḍann</seg> <seg type="pāda" n="d">āyātaḥ saha bālakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāro nalakūbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-rāja-sutaḥ krīḍann</seg> <seg type="pāda" n="d">āyātaḥ saha bālakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.39">
<l><seg type="pāda" n="a">merusāramahāratna</seg><seg type="pāda" n="b">saṃghātakṛtasaṃhatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍāśakaṭikāṃ karṣann</seg> <seg type="pāda" n="d">itaś cetaś ca gacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">meru-sāra-mahā-ratna</seg><seg type="pāda" n="b">saṃghāta-kṛta-saṃhatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍā-śakaṭikāṃ karṣann</seg> <seg type="pāda" n="d">itaś ca itaś ca gacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.40">
<l><seg type="pāda" n="a">atha skhalitacakrāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kusumasaṃcaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utplutya patitaṃ ratnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiḍūryakṣodakuṭṭime ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha skhalita-cakrāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kusuma-saṃcaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utplutya patitaṃ ratnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiḍūrya-kṣoda-kuṭṭime ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.41">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prasāritakaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuvero nalakūbaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahyam etad dadasveti</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ratnam udayācata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prasārita-karaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuvero nalakūbaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahyam etad dadasva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ratnam udayācata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.42">
<l><seg type="pāda" n="a">nyastaṃ ca rājaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">rājarājakarodare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnaṃ paṅkajagarbhastha</seg><seg type="pāda" n="d">bandhūkam iva rājate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nyastaṃ ca rāja-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-rāja-kara-udare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnaṃ paṅka-ja-garbha-stha</seg><seg type="pāda" n="d">bandhūkam iva rājate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.43">
<l><seg type="pāda" n="a">duṣṭalakṣaṇamuktānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktānāṃ parivāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaḍviṃśatyā padmarāgam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṣṭāśri bahalaprabham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duṣṭa-lakṣaṇa-muktānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktānāṃ parivāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaḍ-viṃśatyā padma-rāgam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṣṭā-śri bahala-prabham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.44">
<l><seg type="pāda" n="a">vittādhipatinā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattaṃ devyai ca tan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stanayor antare nyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">anayāpi sphuranmudā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vitta-adhi-patinā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattaṃ devyai ca tan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stanayor antare nyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">anaya āpi sphuran-mudā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.45">
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhaśāvas tato bhūtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcadvāladhikeśaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidārya dakṣiṇaṃ kukṣim</seg> <seg type="pāda" n="d">etasyāḥ praviśaty asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siṃha-śāvas tato bhūtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cañca-dvāladhi-keśaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidārya dakṣiṇaṃ kukṣim</seg> <seg type="pāda" n="d">etasyāḥ praviśaty asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.46">
<l><seg type="pāda" n="a">tadavasthām imāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">hā devīti vadann aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddha iti svapnam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaṣṭe sma narādhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-avasthām imāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">hā devi iti vadann aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddha iti svapnam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaṣṭe sma nara-adhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.47">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nakṣatraśāstrajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhādeśaḥ sasaṃmadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmā svapnasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dvijaḥ phalam avarṇayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nakṣatra-śāstra-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddha-ādeśaḥ sa-saṃmadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmā svapnasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dvijaḥ phalam avarṇayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.48">
<l><seg type="pāda" n="a">vijayasva mahārāja</seg> <seg type="pāda" n="b">putreṇa dviṣatāṃ gaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samādhineva balinā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāgādīnāṃ balīyasām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijayasva mahā-rāja</seg> <seg type="pāda" n="b">putreṇa dviṣatāṃ gaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samādhina īva balinā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāga-ādīnāṃ balīyasām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.49">
<l><seg type="pāda" n="a">vimānaghanasaṃghāta</seg><seg type="pāda" n="b">sthagitendudivākaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharasamūhendraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putras tava bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vimāna-ghana-saṃghāta</seg><seg type="pāda" n="b">stha-gita-indu-divā-karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-samūha-indraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putras tava bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.50">
<l><seg type="pāda" n="a">yās tā muktāparīvārās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya ṣaḍviṃśati maṇeḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākulā bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryās tava sutasya tāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yās tā- muktā-parīvārās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya ṣaḍ-viṃśati maṇeḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-kulā bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryās tava sutasya tāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.51">
<l><seg type="pāda" n="a">ye cāṣṭāv aśrayo ratnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">parito lakṣitās tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyās tā viddhi putrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyantī bhaviṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye ca aṣṭāv aśrayo ratnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">parito lakṣitās tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyās tā- viddhi putrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyantī bhaviṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.52">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca sthāpite svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">rājakīye dvijanmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svasvapnaḥ kathitas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">devyā vāsavadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca sthāpite svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">rājakīye dvi-janmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-svapnaḥ kathitas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">devyā vāsavadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.53">
<l><seg type="pāda" n="a">āryaputreṇa yo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa eva sakalo mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kukṣau vidāryamāṇe ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hāryaputreti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-putreṇa yo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa eva sa-kalo mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kukṣau vidāryamāṇe ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hā ārya-putra iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.54">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutavataḥ svapnau</seg> <seg type="pāda" n="b">tulyāv ādityaśarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyadviṣaye jñāne</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛḍhatāṃ niścayo gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutavataḥ svapnau</seg> <seg type="pāda" n="b">tulyāv ādityaśarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyad-viṣaye jñāne</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛḍhatāṃ niścayo gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.55">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān medinīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ svapno mayā yaḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">śravaṇenānugṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān medinī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ svapno mayā yaḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">śravaṇena anugṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.56">
<l><seg type="pāda" n="a">deve saniyame jāte</seg> <seg type="pāda" n="b">cedivatsaniveśinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasyāpatyalābhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve saniyamāḥ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deve sa-niyame jāte</seg> <seg type="pāda" n="b">cedi-vatsa-niveśinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasya apatya-lābhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve sa-niyamāḥ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāham adya paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne garuḍavāhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgitaś ca mayā dehi</seg> <seg type="pāda" n="d">svāmine naḥ prajā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra aham adya paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne garuḍa-vāhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgitaś ca mayā dehi</seg> <seg type="pāda" n="d">svāmine naḥ prajā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.58">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vihasyoktavān pūrṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminas te manorathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavāpi pūrayāmīti</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyaṃ bāṇaṃ vitīrṇavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa vihasya uktavān pūrṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminas te mano-rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava api pūrayāmi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyaṃ bāṇaṃ vitīrṇavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.59">
<l><seg type="pāda" n="a">sapraṇāmaṃ tam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdaye nidadhāmi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akālakaumudīṃ cemāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi pratibodhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-praṇāmaṃ tam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdaye nidadhāmi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kāla-kaumudīṃ ca imāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi pratibodhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.60">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣo 'pi sthāpitaḥ svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītenādityaśarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yādṛśo 'sya suto bhavī</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśaḥ śrūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣo 'pi sthāpitaḥ svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītenā adityaśarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yādṛśo 'sya suto bhavī</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśaḥ śrūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.61">
<l><seg type="pāda" n="a">sāyako hi guṇenārthī</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād asya bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ ṣāḍguṇyatattvajño</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaś cāyaṃ guṇair guṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāyako hi guṇena arthī</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād asya bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ ṣāḍ-guṇya-tattva-jño</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaś ca ayaṃ guṇair guṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.62">
<l><seg type="pāda" n="a">paratantragatisthānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khagāmī ca yataḥ śaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena rājasutapraiṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">khecaraś ca bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">para-tantra-gati-sthānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kha-gāmī ca yataḥ śaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena rāja-suta-praiṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">khe-caraś ca bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.63">
<l><seg type="pāda" n="a">athākathayad ātmīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapnaṃ yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamādyaikonapañcāśan</seg> <seg type="pāda" n="d">maruto darśanaṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha akathayad ātmīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapnaṃ yaugandharāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama adya ekonapañcāśan</seg> <seg type="pāda" n="d">maruto darśanaṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.64">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekaḥ sphuraddyotaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khadyotanikaradyutim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svaṃ vimucya mudā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnāhaṃ dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekaḥ sphurad-dyotaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kha-dyota-nikara-dyutim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svaṃ vimucya mudā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnāhaṃ dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.65">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartuḥ saṃnāhasadṛśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūro 'dhyavasitaḥ sutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavato bhavitety evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapnam āsthāpayad dvijaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartuḥ saṃnāha-sadṛśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūro 'dhyavasitaḥ sutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavato bhavita īty evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapnam āsthāpayad dvijaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.66">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabheṇeti kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān asmi gogaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bravīti tatra mām ekā</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśemāṃ guhām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabheṇa iti kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān asmi go-gaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bravīti tatra mām ekā</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśa imāṃ guhām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra praviśatā dṛṣṭāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catuḥṣaṣṭir mayā kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraś ca mahāvidyā</seg><seg type="pāda" n="d">vinyastāś citrakarmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra praviśatā dṛṣṭāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catuḥ-ṣaṣṭir mayā kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraś ca mahā-vidyā</seg><seg type="pāda" n="d">vinyastāś citra-karmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra citrīyamāṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">citraṃ citraṃ vilokayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bodhito jṛmbhaṇair mandrair</seg> <seg type="pāda" n="d">bherīṇāṃ garjitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra citrīyamāṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">citraṃ citraṃ vilokayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bodhito jṛmbhaṇair mandrair</seg> <seg type="pāda" n="d">bherīṇāṃ garjitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.69">
<l><seg type="pāda" n="a">sthapito 'yam iti svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putras tava bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśeṣacitravinyasta</seg><seg type="pāda" n="d">kalākuśaladhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthapito 'yam iti svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putras tava bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śeṣa-citra-vinyasta</seg><seg type="pāda" n="d">kalā-kuśala-dhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.70">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭaṃ vasantakenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">svapnaṃ kathitam ity atha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān pāvako mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍalaṃ rucirojjvalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭaṃ vasantakena api</seg> <seg type="pāda" n="b">svapnaṃ kathitam ity atha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān pāvako mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍalaṃ rucira-ujjvalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.71">
<l><note>The explanation of Vasantakaś dream is missing</note> ||</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.71">
<lg>
<l><note>The explanation of Vasantakaś dream is missing</note> ||</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.72">
<l><seg type="pāda" n="a">iti vyākriyamāṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">svapneṣu ravisāratheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhinnaṃ bhābhis tamo jātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakoranayanāruṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti vyākriyamāṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">svapneṣu ravi-sāratheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhinnaṃ bhābhis tamo jātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakora-nayana-aruṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.73">
<l><seg type="pāda" n="a">komalānilavikṣipta</seg><seg type="pāda" n="b">nalinasparśabodhatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">resur vivādarasitāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarasīṣu śakuntayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">komala-anila-vikṣipta</seg><seg type="pāda" n="b">nalina-sparśa-bodhatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">resur vivāda-rasitāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarasīṣu śakuntayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.74">
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīrapratinirghoṣa</seg><seg type="pāda" n="b">bhīṣitendrāvarodhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatāgārabherīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair dhvanir ajṛmbhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīra-pratinirghoṣa</seg><seg type="pāda" n="b">bhīṣita-indra-avarodhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatā-āgāra-bherīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair dhvanir ajṛmbhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.75">
<l><seg type="pāda" n="a">avadanta ca vṛndāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bandināṃ medinīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūritārthisamūhāśa</seg> <seg type="pāda" n="d">tavāśā pūryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avadanta ca vṛndāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bandināṃ medinī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrita-arthi-samūha-āśa</seg> <seg type="pāda" n="d">tavā aśā pūryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.76">
<l><seg type="pāda" n="a">yuvā dhīraḥ sabhe yogyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yajamānasya jāyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ityādibhir dvijāś cainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mantravādyair avardhayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuvā dhīraḥ sabhe yogyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yajamānasya jāyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity-ādibhir dvijāś ca enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mantra-vādyair avardhayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.77">
<l><seg type="pāda" n="a">nimittair evamākāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryasaṃsiddhiśaṃsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmaṇo jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgaṃ romāñcakarkaśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nimittair evam-ākāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kārya-saṃsiddhi-śaṃsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmaṇo jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgaṃ romāñca-karkaśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.78">
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatyā tato harṣād</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhae iva nṛtyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantake dhvanattāle</seg> <seg type="pāda" n="d">nanarta gaṇikāgaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatyā tato harṣād</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhae iva nṛtyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantake dhvanat-tāle</seg> <seg type="pāda" n="d">nanarta gaṇikā-gaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.79">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ cātiprasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkṣepād avadhāryatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūvṛndaparīvārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pranṛttāḥ śvaśurā api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ ca ati-prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkṣepād avadhāryatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhū-vṛnda-parīvārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pranṛttāḥ śvaśurā- api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.80">
<l><seg type="pāda" n="a">atiharṣaparītatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">vitantrīparivādinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāḍayanti sma gandharvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svarāvismṛtasāraṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ati-harṣa-parītatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">vitantrī-parivādinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāḍayanti sma gandharvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svara-a-vismṛta-sāraṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.81">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādau tu vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne mahīpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtābhiṣekādividhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suraviprān apūjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādau tu vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne mahī-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-abhiṣeka-ādi-vidhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sura-viprān apūjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.82">
<l><seg type="pāda" n="a">praviśya stūyamānaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛndair brāhmaṇabandinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pauram antaḥpuraṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">dānādibhir amānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviśya stūyamānaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛndair brāhmaṇa-bandinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pauram antaḥ-puraṃ ca eva</seg> <seg type="pāda" n="d">dāna-ādibhir amānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.83">
<l><seg type="pāda" n="a">māsadvayaparīmāṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ kāle 'tigacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devyāṃ sattvasamāveśa</seg><seg type="pāda" n="d">vārttāṃ prāvartayat kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māsa-dvaya-parīmāṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ kāle 'tigacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devyāṃ sattva-samāveśa</seg><seg type="pāda" n="d">vārttāṃ prāvartayat kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.84">
<l><seg type="pāda" n="a">yena yena śrutā vārttā</seg> <seg type="pāda" n="b">śabareṇa śukena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">giriṣṭhaḥ pañjarastho vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mugdhas tatraiva tatra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena yena śrutā vārttā</seg> <seg type="pāda" n="b">śabareṇa śukena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">giri-ṣṭhaḥ pañjara-stho vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mugdhas tatra eva tatra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.85">
<l><seg type="pāda" n="a">striyaḥ prasūtikuśalāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kumārādicikitsakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">garbhakarmavidaś cānye</seg> <seg type="pāda" n="d">nityaṃ tāṃ paryacārayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">striyaḥ prasūti-kuśalāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāra-ādi-cikitsakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">garbha-karma-vidaś ca anye</seg> <seg type="pāda" n="d">nityaṃ tāṃ paryacārayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.86">
<l><seg type="pāda" n="a">mlāyanmadhūkavicchāya</seg><seg type="pāda" n="b">kapolaṃ jihmalocanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūs tasyā mukhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">bubudhe dohadavyathām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mlāyan-madhūka-vicchāya</seg><seg type="pāda" n="b">kapolaṃ jihma-locanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūs tasyā- mukhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">bubudhe doha-davyathām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.87">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchati sma ca tāṃ putri</seg> <seg type="pāda" n="b">śīghram ācakṣva dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anākhyāte hi garbhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiphalyam api dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchati sma ca tāṃ putri</seg> <seg type="pāda" n="b">śīghram ācakṣva dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-ākhyāte hi garbhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vai-phalyam api dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.88">
<l><seg type="pāda" n="a">lajjamānā yadā nāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">kathayām āsa dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā svavṛttaṃ sā vadhvai</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāhartum upacakrame ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lajjamānā yadā na asau</seg> <seg type="pāda" n="b">kathayām āsa dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā sva-vṛttaṃ sā vadhvai</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāhartum upacakrame ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.89">
<l><seg type="pāda" n="a">antarvatnīm apṛcchan mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā śvaśuras tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhate dohado yas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kṣipraṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antar-vatnīm apṛcchan mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā śvaśuras tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhate dohado yas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kṣipraṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.90">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu praṇayinyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭataralajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhīmukhena kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bahukṛtvo 'nuyuktayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu praṇayinya āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭatara-lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhī-mukhena kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-kṛtvo 'nuyuktayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.91">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ māṃ bādhate śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāśu saṃpādyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca saṃpāditāmātyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatānīkasya śāsanāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ māṃ bādhate śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-āśu saṃpādyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca saṃpādita āmātyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatānīkasya śāsanāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.92">
<l><seg type="pāda" n="a">bālabhāskarabimbābhā</seg><seg type="pāda" n="b">dadhānāḥ sānulepanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyacaranta purīṃ raktām</seg> <seg type="pāda" n="d">ambarābharaṇasrajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bāla-bhāskara-bimba-ābhā</seg><seg type="pāda" n="b">dadhānāḥ sa-anulepanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyacaranta purīṃ raktām</seg> <seg type="pāda" n="d">ambara-ābharaṇa-srajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.93">
<l><seg type="pāda" n="a">raktātapatravyajanā</seg><seg type="pāda" n="b">raktakambalavāhyakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktāśokavanākāra</seg><seg type="pāda" n="d">parivārakadambakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rakta-ātapatra-vyajanā</seg><seg type="pāda" n="b">rakta-kambala-vāhyakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakta-aśoka-vana-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">parivāra-kadambakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.94">
<l><seg type="pāda" n="a">suyamunam athāruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">padmarāganagāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">digdāhād iva raktānām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ maṇḍalaṃ diśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suyamunam athā aruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">padma-rāga-naga-aruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dig-dāhād iva raktānām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ maṇḍalaṃ diśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.95">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pakṣānilabhrānta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃbhāntajanavīkṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhaputra ivāgacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">garuḍasya vihaṃgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pakṣa-anila-bhrānta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃbhānta-jana-vīkṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭha-putra iva agacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">garuḍasya vihaṃ-gamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.96">
<l><seg type="pāda" n="a">sarasāmiṣagṛddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdhām ādāya mām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agamad gaganaṃ vegāc</seg> <seg type="pāda" n="d">chatānīkasya paśyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-rasa-āmiṣa-gṛddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdhām ādāya mām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agamad gaganaṃ vegāc</seg> <seg type="pāda" n="d">chatānīkasya paśyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.97">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pradeśe kasmiṃscid</seg> <seg type="pāda" n="b">avatāritavān sa mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhakṣayiṣyan niṣiddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kenāpy ākāśam āśrayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pradeśe kasmiṃscid</seg> <seg type="pāda" n="b">avatāritavān sa mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhakṣayiṣyan niṣiddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kena apy ākāśam āśrayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.98">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca tatra dvau</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛśāv ṛs.ikumārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāmaṇḍalasaṃsarga</seg><seg type="pāda" n="d">piṅgalāṅgau jvalajjaṭau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca tatra dvau</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛśāv ṛs.i-kumārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhā-maṇḍala-saṃsarga</seg><seg type="pāda" n="d">piṅgala-aṅgau jvalaj-jaṭau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.99">
<l><seg type="pāda" n="a">tau mām avocatāṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣīr ayam āśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasiṣṭhasyāśritaḥ puṇyām</seg> <seg type="pāda" n="d">udayādrer upatyakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau mām avocatāṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣīr ayam āśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasiṣṭhasyā aśritaḥ puṇyām</seg> <seg type="pāda" n="d">udaya-adrer upatyakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.100">
<l><seg type="pāda" n="a">āgaccha nanu pāvas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrety ukte gatā satī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi sma jagajjyeṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhatāpasaveṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgaccha nanu pāvas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra ity ukte gatā satī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi sma jagaj-jyeṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭha-tāpasa-veṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.101">
<l><seg type="pāda" n="a">vanditaś ca mayā dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">āśiṣā mām avardhayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putri putraṃ vijāyasva</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśaḥpātram ajarjaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vanditaś ca mayā dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">āśiṣā mām avardhayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putri putraṃ vijāyasva</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśaḥ-pātram ajarjaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.102">
<l><seg type="pāda" n="a">na cotkaṇṭhā tvayā kāryā</seg> <seg type="pāda" n="b">svajane matsanāthayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityavaṃśajānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃniveśaḥ parāyaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca utkaṇṭhā tvayā kāryā</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-jane mat-sa-nāthayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āditya-vaṃśa-jānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃniveśaḥ parāyaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.103">
<l><seg type="pāda" n="a">iti viśvāsya māṃ vākyair</seg> <seg type="pāda" n="b">madhurair evamādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvāsaḥ kriyatāṃ vadhvā</seg> <seg type="pāda" n="d">iti śiṣyān samādiśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti viśvāsya māṃ vākyair</seg> <seg type="pāda" n="b">madhurair evam-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvāsaḥ kriyatāṃ vadhvā</seg> <seg type="pāda" n="d">iti śiṣyān samādiśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.104">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣipram āvasathaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">te śilādāruveṇubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khātaśālaparikṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhāya nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣipram āvasathaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">te śilā-dāru-veṇubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khāta-śāla-parikṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhāya nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.105">
<l><seg type="pāda" n="a">tāpasī kṛtasānāthyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrāham avasaṃ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣibhiḥ kriyamāṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">garbhasaṃskārakarmasu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāpasī kṛta-sānāthyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra aham avasaṃ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣibhiḥ kriyamāṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">garbha-saṃskāra-karmasu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.106">
<l><seg type="pāda" n="a">prasūtā cāsmi daśame</seg> <seg type="pāda" n="b">māse putraṃ patiṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anukūlasavitṛādi</seg><seg type="pāda" n="d">grahasūcitasaṃpadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasūtā ca asmi daśame</seg> <seg type="pāda" n="b">māse putraṃ patiṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anukūla-savitṛ-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">graha-sūcita-saṃpadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.107">
<l><seg type="pāda" n="a">jātakarma tataḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sūryavaṃśaguruḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divase dvādaśe nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">putrasya kṛtavān mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāta-karma tataḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sūrya-vaṃśa-guruḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divase dvādaśe nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">putrasya kṛtavān mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.108">
<l><seg type="pāda" n="a">bālo jātaḥ sujāto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmād udayaparvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād udayano nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhim upayātv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālo jātaḥ su-jāto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmād udaya-parvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād udayano nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhim upayātv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.109">
<l><seg type="pāda" n="a">vede gandharvavede ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sakalāsu kalāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāstreṣu cāstraśastreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhir asya vinīyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vede gandharva-vede ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kalāsu kalāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāstreṣu ca astra-śastreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhir asya vinīyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.110">
<l><seg type="pāda" n="a">gacchatsu divaseṣv evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhenaiṣa vāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā kadācid bhavān asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">dūraṃ gā āśramād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gacchatsu divaseṣv evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhena eṣa vāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā kadā-cid bhavān asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">dūraṃ gā- āśramād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.111">
<l><seg type="pāda" n="a">nisargakarkaśatvāt tu</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣatrajātes tapovanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niryāya mṛgayām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">samakrīḍata kānane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nisarga-karkaśatvāt tu</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣatra-jātes tapo-vanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niryāya mṛgayām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">samakrīḍata kānane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.112">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bhrājamāno 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaiḥ srakcandanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivāditavān bhīto</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhaṃ darśitasmitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bhrājamāno 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaiḥ srak-candana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivāditavān bhīto</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhaṃ darśita-smitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.113">
<l><seg type="pāda" n="a">vasiṣṭhaḥ pṛṣṭavān enam</seg> <seg type="pāda" n="b">api dṛṣṭāḥ kumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nalinyāṃ prastutakrīḍā</seg><seg type="pāda" n="d">bhavatā bhoginām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vasiṣṭhaḥ pṛṣṭavān enam</seg> <seg type="pāda" n="b">api dṛṣṭāḥ kumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nalinyāṃ prastuta-krīḍā</seg><seg type="pāda" n="d">bhavatā bhoginām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.114">
<l><seg type="pāda" n="a">āma dṛṣṭā iti prokte</seg> <seg type="pāda" n="b">sutena mama nīcakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣva vistareṇeti</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhas tam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āma dṛṣṭā- iti prokte</seg> <seg type="pāda" n="b">sutena mama nīcakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣva vistareṇa iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vasiṣṭhas tam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.115">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭenodayenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham ājñāpitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gantavyaṃ tvayā dūram</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmād āśramād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭena udayena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham ājñāpitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gantavyaṃ tvayā dūram</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmād āśramād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.116">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ punaḥ kāraṇaṃ guruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ nivārayatīty āsam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ kautūhalākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ punaḥ kāraṇaṃ guruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ nivārayati ity āsam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ kautūhala-ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.117">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ doṣam asaṃcintya</seg> <seg type="pāda" n="b">gurvājñābhaṅgasaṃbhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūram adyāśramād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmi diśam uttarām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ doṣam a-saṃcintya</seg> <seg type="pāda" n="b">gurv-ājñā-bhaṅga-saṃbhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūram adyā aśramād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmi diśam uttarām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.118">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra paśyāmi nalinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nānāsarasijāṇḍajām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanavāraṇasaṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="d">saṃghaṭṭitanadāmbhasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra paśyāmi nalinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nānā-sarasi-ja-aṇḍa-jām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vana-vāraṇa-saṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="d">saṃghaṭṭita-nada-ambhasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām amānuṣākārā</seg><seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭāḥ kumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmajjanto nimajjantas</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantaś cāruṇekṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām a-mānuṣa-ākārā</seg><seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭāḥ kumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmajjanto nimajjantas</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantaś ca aruṇa-īkṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.120">
<l><seg type="pāda" n="a">te māṃ taṭastham ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">puñjībhūya sasaṃbhramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghadīrghabhujākṣepair</seg> <seg type="pāda" n="d">agādhaṃ jalam āśritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te māṃ taṭa-stham ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">puñjī-bhūya sa-saṃbhramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgha-dīrgha-bhuja-ākṣepair</seg> <seg type="pāda" n="d">a-gādhaṃ jalam āśritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.121">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tān uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā palāyadhvam āsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanv ahaṃ bhavato draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āśramād ṛṣir āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tān uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā palāyadhvam āsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanv ahaṃ bhavato draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āśramād ṛṣir āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.122">
<l><seg type="pāda" n="a">iti madvacanaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣām ekena bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ te 'smābhir mahāsattva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitair gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti mad-vacanaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣām ekena bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ te 'smābhir mahā-sattva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitair gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.123">
<l><seg type="pāda" n="a">satyasatyaṃ na yakṣo 'smi</seg> <seg type="pāda" n="b">na piśāco na rākṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena mā bhaiṣṭa ḍhaukadhvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tān aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satya-satyaṃ na yakṣo 'smi</seg> <seg type="pāda" n="b">na piśāco na rākṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena mā bhaiṣṭa ḍhaukadhvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tān aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.124">
<l><seg type="pāda" n="a">tais tu saṃjātaviśrambhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃharan vā muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgaccha prārthito mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ no gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tais tu saṃjāta-viśrambhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃharan vā muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgaccha prārthito mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ no gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.125">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tadanurodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmīti pratiśrute</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ādāya nimagnās te</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyaiva saraso 'mbhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tad-anurodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmi iti pratiśrute</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ādāya nimagnās te</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya eva saraso 'mbhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.126">
<l><seg type="pāda" n="a">athānuditacandrārka</seg><seg type="pāda" n="b">grahanakṣatratārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candrasūryamaṇidyota</seg><seg type="pāda" n="d">pradhvastadhvāntasaṃcayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha an-udita-candra-arka</seg><seg type="pāda" n="b">graha-nakṣatra-tārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candra-sūrya-maṇi-dyota</seg><seg type="pāda" n="d">pradhvasta-dhvānta-saṃcayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.127">
<l><seg type="pāda" n="a">sthavirāturanirvṛtta</seg><seg type="pāda" n="b">virūpajanavarjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramyaharmyāvalīgarbha</seg><seg type="pāda" n="d">jṛmbhitātodyanisvanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthavira-ātura-nirvṛtta</seg><seg type="pāda" n="b">virūpa-jana-varjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramya-harmya-āvalī-garbha</seg><seg type="pāda" n="d">jṛmbhita-ātodya-nisvanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.128">
<l><seg type="pāda" n="a">aśeṣair viyutaṃ doṣair</seg> <seg type="pāda" n="b">aśeṣaiḥ saṃyutaṃ guṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praveśito 'smi muditair</seg> <seg type="pāda" n="d">adhiṣṭhānaṃ kumārakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-śeṣair viyutaṃ doṣair</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śeṣaiḥ saṃyutaṃ guṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praveśito 'smi muditair</seg> <seg type="pāda" n="d">adhiṣṭhānaṃ kumārakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.129">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekas tu mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhogināṃ bhoginām iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">purī bhogavatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">vasatiḥ kalpajīvinām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekas tu mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhogināṃ bhoginām iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">purī bhogavatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">vasatiḥ kalpa-jīvinām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.130">
<l><seg type="pāda" n="a">tanayaḥ kambalasyāham</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam aśvatarasya tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anye ca sūnavo 'nyeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgasenābhṛtām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tanayaḥ kambalasya aham</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam aśvatarasya tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anye ca sūnavo 'nyeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāga-senā-bhṛtām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.131">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kambalaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nītvāhaṃ svaṃ gṛhaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāhitārghādisatkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kārito veṣam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kambala-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nītva āhaṃ svaṃ gṛhaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāhita-argha-ādi-sat-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kārito veṣam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.132">
<l><seg type="pāda" n="a">itare netum aicchanta</seg> <seg type="pāda" n="b">svagṛhān māṃ mayoditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujānīta mām adya</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdo mā sma kupyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">itare netum aicchanta</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-gṛhān māṃ maya ūditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujānīta mām adya</seg> <seg type="pāda" n="d">su-hṛdo mā sma kupyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.133">
<l><seg type="pāda" n="a">guruṇā pratiṣiddho 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">etāṃ bhūmim upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhītaś ca kupitāt tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān nayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guruṇā pratiṣiddho 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">etāṃ bhūmim upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhītaś ca kupitāt tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān nayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.134">
<l><seg type="pāda" n="a">te tu mām āhur uttiṣṭha</seg> <seg type="pāda" n="b">gamyatāṃ svam idaṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punar āgacchatā kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">anutkaṇṭhabhujaṃgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tu mām āhur uttiṣṭha</seg> <seg type="pāda" n="b">gamyatāṃ svam idaṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punar āgacchatā kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-utkaṇṭha-bhujaṃ-gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.135">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām eva ca ramyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍāmaḥ saṃtataṃ vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdo 'pi yadīcchā syād</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchet tāṃ nalinīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām eva ca ramyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍāmaḥ saṃtataṃ vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-hṛdo 'pi yadi icchā syād</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchet tāṃ nalinīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.136">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā mama tair vaktre</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭāntenāvaguṇṭhite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttīrṇam aham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sarasas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā mama tair vaktre</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭa-antena avaguṇṭhite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttīrṇam aham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sarasas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.137">
<l><seg type="pāda" n="a">iti bhogavatīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'ham āyāmi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamāsminn aparādhe ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti bhogavatīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'ham āyāmi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama asminn aparādhe ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.138">
<l><seg type="pāda" n="a">vasiṣṭhas tam athāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyo 'yaṃ mayā kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena nāgakumārās te</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭigocaratāṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vasiṣṭhas tam atha avocad</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyo 'yaṃ mayā kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena nāga-kumārās te</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭi-go-caratāṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.139">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api taiḥ sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā bhogavatīṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāndharvaṃ hastividyā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śikṣitavyāḥ savistarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api taiḥ sa-ardhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā bhogavatīṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāndharvaṃ hasti-vidyā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śikṣitavyāḥ sa-vistarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.140">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca grāhayet kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="b">tvāṃ nāgādhipatis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sanāgamūrchanā grāhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā ghoṣavatī tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca grāhayet kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="b">tvāṃ nāga-adhi-patis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-nāga-mūrchanā grāhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā ghoṣavatī tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.141">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅkam āropitāyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tantryo yasyām anāhatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhuraṃ nisvaneyus tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ ghoṣavatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṅkam āropitāyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tantryo yasyām an-āhatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhuraṃ nisvaneyus tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ ghoṣavatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.142">
<l><seg type="pāda" n="a">guror udayanaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nāgalokaṃ gatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gate bahutithe kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāpāṇir upāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guror udayanaḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nāga-lokaṃ gatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gate bahutithe kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā-pāṇir upāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.143">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtābhivādo guruṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvaktaś ca sāśruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadviyogāgnitaptāṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">ambām aṅgair aśītayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-abhivādo guruṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvaktaś ca sa-aśruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-viyoga-agni-tapta-aṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">ambām aṅgair aśītayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.144">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tu sukhāsīno</seg> <seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhas tam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāta ghoṣavatīghoṣa</seg><seg type="pāda" n="d">saṃgītaṃ śrāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tu sukha-āsīno</seg> <seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhas tam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāta ghoṣavatī-ghoṣa</seg><seg type="pāda" n="d">saṃgītaṃ śrāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.145">
<l><seg type="pāda" n="a">tannideśāc ca patyau te</seg> <seg type="pāda" n="b">pragīte saha vīṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagatpracalanācāryo</seg> <seg type="pāda" n="d">nabhasvān api nācalat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan-nideśāc ca patyau te</seg> <seg type="pāda" n="b">pragīte saha vīṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagat-pracalana-ācāryo</seg> <seg type="pāda" n="d">nabhasvān api na acalat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.146">
<l><seg type="pāda" n="a">niśceṣṭam āśramaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mūkakeśarivāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktāṃ ghoṣavatīṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṣṇīm āsīt patis tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niś-ceṣṭam āśramaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mūka-keśari-vāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktāṃ ghoṣavatīṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṣṇīm āsīt patis tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.147">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś caiṣa vasiṣṭhena</seg> <seg type="pāda" n="b">na tvayāsmiṃs tapovane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādanīyā punar vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">geyaṃ vā śanakair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca eṣa vasiṣṭhena</seg> <seg type="pāda" n="b">na tvaya āsmiṃs tapo-vane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādanīyā punar vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">geyaṃ vā śanakair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.148">
<l><seg type="pāda" n="a">anye 'pi dhvanayaḥ prāyaś</seg> <seg type="pāda" n="b">calayanti samāhitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samādheḥ kiṃ punar yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣiṇo 'pi vimohitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anye 'pi dhvanayaḥ prāyaś</seg> <seg type="pāda" n="b">calayanti samāhitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samādheḥ kiṃ punar yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-akṣiṇo 'pi vimohitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.149">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād avītarāgāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samādhim avihiṃsatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūre tapovanād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇeyaṃ vādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād a-vīta-rāgāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samādhim a-vihiṃsatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūre tapo-vanād asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇa īyaṃ vādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.150">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cārabhya divasād</seg> <seg type="pāda" n="b">udayācalacāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgān udayano 'gṛhṇād</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyair ghoṣavatīrutaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cā arabhya divasād</seg> <seg type="pāda" n="b">udaya-ācala-cāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgān udayano 'gṛhṇād</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyair ghoṣavatī-rutaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.151">
<l><seg type="pāda" n="a">dāntavyālagajārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siṃhādivyālavellitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kvaṇadghoṣavatīpāṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">āyāti sma tapovanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dānta-vyāla-gaja-ārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siṃha-ādi-vyāla-vellitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kvaṇad-ghoṣavatī-pāṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">āyāti sma tapo-vanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.152">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ yāti kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagavān mām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārakas taruṇo jātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbīṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ yāti kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagavān mām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārakas taruṇo jātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbīṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.153">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu nirvacanayā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathite 'smin manorathe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruṇā tīrthasalilair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhiṣiktaḥ suto mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu nir-vacanayā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathite 'smin mano-rathe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruṇā tīrtha-salilair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhiṣiktaḥ suto mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.154">
<l><seg type="pāda" n="a">tac chiṣyās tu tadādiṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">mām ādāya saputrakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśena nayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇena nagarīm imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac chiṣyās tu tad-ādiṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">mām ādāya sa-putrakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśena nayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇena nagarīm imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.155">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhaṃ nagarodyāne</seg> <seg type="pāda" n="b">ramye tair avatāritā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtaṃ preritavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">gaganāgamanaśramam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ahaṃ nagara-udyāne</seg> <seg type="pāda" n="b">ramye tair avatāritā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtaṃ preritavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">gagana-āgamana-śramam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.156">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tu te bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍāpuṣkariṇīṃ pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmabhañjikayā krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭa udyānapālakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tu te bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā-puṣkariṇīṃ pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padma-bhañjikayā krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭa udyāna-pālakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.157">
<l><seg type="pāda" n="a">tair gatvā kathitaṃ rājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">deva devakumārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunaivāgataḥ svargād</seg> <seg type="pāda" n="d">gāhate nalinīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair gatvā kathitaṃ rājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">deva deva-kumārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhuna aivā agataḥ svargād</seg> <seg type="pāda" n="d">gāhate nalinīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.158">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu drutam āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā devasamaṃ sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva evāyam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇāmaṃ kartum udyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu drutam āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā deva-samaṃ sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva eva ayam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇāmaṃ kartum udyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.159">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tapasvibhiḥ khasthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrāntaiḥ sa nivāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann udayanaputraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na namaskartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tapasvibhiḥ kha-sthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrāntaiḥ sa nivāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann udayana-putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na namas-kartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.160">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś ced imāṃ pṛccha</seg> <seg type="pāda" n="b">mahiṣī mṛgayāvatīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">premasaṃbhramasaṃtrāsa</seg><seg type="pāda" n="d">lajjābhiḥ kheditām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdehaś ced imāṃ pṛccha</seg> <seg type="pāda" n="b">mahiṣī mṛgayāvatīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prema-saṃbhrama-saṃtrāsa</seg><seg type="pāda" n="d">lajjābhiḥ kheditām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.161">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu tān atho dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām apaśyat sutaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtaṃ cintayitvā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vihasan prasthito gṛhān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu tān atho dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām apaśyat sutaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtaṃ cintayitvā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vihasan prasthito gṛhān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.162">
<l><seg type="pāda" n="a">athāyam ṛṣibhiḥ proktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥsthitvā sasaṃbhramaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gantavyaṃ na gantavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naiṣa svapno nivartyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ayam ṛṣibhiḥ proktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥ-sthitvā sa-saṃbhramaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gantavyaṃ na gantavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na eṣa svapno nivartyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.163">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā bhavatu svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne 'pi na virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durlabhenāpi hi svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">vallabhena samāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā bhavatu svapnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne 'pi na virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-labhena api hi svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">vallabhena samāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.164">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca brūmas tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">cetaḥkarṇasukhāvaham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato yasyāsi sāpatyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāya dayitām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca brūmas tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">cetaḥ-karṇa-sukha-āvaham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato yasyāsi sa-apatyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāya dayitām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.165">
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛttāya ca te tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāruṇḍaharaṇādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣate sma vṛttāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśramānayanād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛttāya ca te tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāruṇḍa-haraṇa-ādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣate sma vṛtta-antam</seg> <seg type="pāda" n="d">ā āśrama-ānayanād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.166">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu putram āliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣamūrchāvicetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatan dharaṇīpṛṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṇa lambhitaḥ kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu putram āliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣa-mūrchā-vicetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatan dharaṇī-pṛṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṇa lambhitaḥ kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.167">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca dṛṣṭvā ciraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā devadṛṣṭiviceṣṭayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśvāsair akṣipad dīrghair</seg> <seg type="pāda" n="d">netrāmbukaṇikāgaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca dṛṣṭvā ciraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā deva-dṛṣṭi-viceṣṭayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśvāsair akṣipad dīrghair</seg> <seg type="pāda" n="d">netra-ambu-kaṇikā-gaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.168">
<l><seg type="pāda" n="a">baddhāñjalir narapatir</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīti sma ca tān ṛṣīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatāreṇa gurubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">baddha-añjalir nara-patir</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīti sma ca tān ṛṣīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatāreṇa gurubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.169">
<l><seg type="pāda" n="a">tair uktaṃ na samādiṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhena vayaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchāmo nāvatīryaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">svasti tubhyaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair uktaṃ na samādiṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">vasiṣṭhena vayaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchāmo na avatīrya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sv-asti tubhyaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.170">
<l><seg type="pāda" n="a">tān ayācata bhūpālo</seg> <seg type="pāda" n="b">yat kiṃcit svāṅgadhāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmatpāvanam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yatheṣṭaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tān ayācata bhū-pālo</seg> <seg type="pāda" n="b">yat kiṃcit sva-aṅga-dhāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmat-pāvanam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-iṣṭaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.171">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgājināni te kṣiptvā</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍitkāntijaṭāguṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatraivāntardadhuś caṇḍa</seg><seg type="pāda" n="d">marudvyastā ivāmbudāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛga-ajināni te kṣiptvā</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍit-kānti-jaṭā-guṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra eva antardadhuś caṇḍa</seg><seg type="pāda" n="d">marud-vyastā- iva ambu-dāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.172">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgājināni tu nṛpo</seg> <seg type="pāda" n="b">daivatānīva bhaktimān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjayitvā tad udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namnāvocan mṛgājinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛga-ajināni tu nṛpo</seg> <seg type="pāda" n="b">daivatāni iva bhaktimān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjayitvā tad udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namna āvocan mṛgājinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.173">
<l><seg type="pāda" n="a">sā mṛgājinayātreyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ prabhṛti vāsarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravartitā nṛpatinā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhim agamad bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā mṛga-ajina-yātra īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ prabhṛti vāsarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravartitā nṛ-patinā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhim agamad bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.174">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛtvā sutaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvarājaṃ mṛgājine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviṣṭo hṛṣṭahṛdayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭāṃ nagarīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛtvā sutaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuva-rājaṃ mṛgājine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviṣṭo hṛṣṭa-hṛdayaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭāṃ nagarīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.175">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yaṃ mayedṛśo labdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ saṃpādya dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavāpi dohado yaḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">putri saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yaṃ mayā īdṛśo labdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ saṃpādya dohadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava api dohado yaḥ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">putri saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.176">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu naivākathayal</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjayā nṛpatis tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māgadhīm uktavān pṛccha</seg> <seg type="pāda" n="d">dohadaṃ bhaginīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu na eva akathayal</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjayā nṛ-patis tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māgadhīm uktavān pṛccha</seg> <seg type="pāda" n="d">dohadaṃ bhaginīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.177">
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatī tu tāṃ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tadākhyātam avarṇayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥsaṃpādā kila śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">mamety āha śanair iyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatī tu tāṃ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-ākhyātam avarṇayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥ-saṃpādā kila śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">mama ity āha śanair iyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.178">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd uccair</seg> <seg type="pāda" n="b">hasitvā mṛgayāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mugdhe kiṃ nāma duḥsādhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyacaturair nṛbhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd uccair</seg> <seg type="pāda" n="b">hasitvā mṛgayāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mugdhe kiṃ nāma duḥ-sādhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāya-caturair nṛbhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.179">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ vā purāvṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mathurāyām abhūn nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ugraseno mahāsenaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatrusenāmbudānilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ vā pura-āvṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mathurāyām abhūn nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ugraseno mahāsenaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatru-sena-ambu-da-anilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.180">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya strī guṇasaṃpannā</seg> <seg type="pāda" n="b">śucyācārakulodbhavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīn manoramācārā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā nāmnāpi manoramā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya strī guṇa-saṃpannā</seg> <seg type="pāda" n="b">śucy-ācāra-kula-udbhavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīn mano-rama-ācārā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā nāmna āpi manoramā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.181">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid āgate kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddhakuṭajārjune</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasanmayūrasāraṅga</seg><seg type="pāda" n="d">meghamaṇḍūkamaṇḍale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid āgate kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddha-kuṭaja-arjune</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasan-mayūra-sāraṅga</seg><seg type="pāda" n="d">megha-maṇḍūka-maṇḍale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.182">
<l><seg type="pāda" n="a">manoramaṃ gṛhodyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviveśa manoramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadambānilam āghrātum</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhūtaprathamārtavā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mano-ramaṃ gṛha-udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviveśa manoramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadamba-anilam āghrātum</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhūta-prathama-ārtavā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.183">
<l><seg type="pāda" n="a">tadā ca drumilo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dānavo nabhasā vrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyānaśobhayākṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="d">dṛṣṭis tāṃ tatra dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tadā ca drumilo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dānavo nabhasā vrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyāna-śobhayā ākṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="d">dṛṣṭis tāṃ tatra dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.184">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtograsenarūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tena sāpāyacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samagacchata sadyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sasattvā samapadyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-ugrasena-rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tena sa-apāya-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samagacchata sadyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-sattvā samapadyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.185">
<l><seg type="pāda" n="a">strībhiś ca dohadaṃ pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrād uktavatī hriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣṇoḥ śoṇitamāṃsāntrair</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayāmi tṛṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">strībhiś ca dohadaṃ pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrād uktavatī hriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣṇoḥ śoṇita-māṃsa-antrair</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayāmi tṛṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.186">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvedam ugrasenena</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ saṃmantrya mantribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sṛṣṭaḥ piṣṭamayo viṣṇur</seg> <seg type="pāda" n="d">meṣāmiṣabhṛtodaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īdam ugrasenena</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ saṃmantrya mantribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sṛṣṭaḥ piṣṭa-mayo viṣṇur</seg> <seg type="pāda" n="d">meṣāmiṣa-bhṛta-udaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.187">
<l><seg type="pāda" n="a">mandapradīpakiraṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyā vasatimandire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nyastaḥ piṣṭamayo viṣṇuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapāyāṃ kṣapitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manda-pradīpa-kiraṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyā- vasati-mandire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nyastaḥ piṣṭa-mayo viṣṇuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapāyāṃ kṣapitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.188">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥsaṃpāde 'pi saṃpanne</seg> <seg type="pāda" n="b">dohade 'sminn upāyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhyaṃ yādavasiṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃsaṃ sutam asuta sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥ-saṃpāde 'pi saṃpanne</seg> <seg type="pāda" n="b">dohade 'sminn upāyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhyaṃ yādava-siṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃsaṃ sutam asuta sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.189">
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi nāsty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥsaṃpādā kriyā nṛbhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt tavāpi yā śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sāpi saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi na asty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥ-saṃpādā kriyā nṛbhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt tava api yā śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa āpi saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.190">
<l><seg type="pāda" n="a">kathitaṃ ca tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">padmāvatyeyam icchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambarasthavimānasthā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtsnāṃ draṣṭuṃ mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathitaṃ ca tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">padmāvatya īyam icchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambara-stha-vimāna-sthā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtsnāṃ draṣṭuṃ mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.191">
<l><seg type="pāda" n="a">athovāca hasann uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍāśīlo vasantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasya dāsabhāryāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uvāca hasann uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā-śīlo vasantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasya dāsa-bhāryāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.192">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu bhaṇitāḥ sarvā</seg><seg type="pāda" n="b">dīrghasthambhāvalambinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dolām āruhya nabhasā</seg> <seg type="pāda" n="d">muhur āyāta yāta ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu bhaṇitāḥ sarvā</seg><seg type="pāda" n="b">dīrgha-sthambha-avalambinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dolām āruhya nabhasā</seg> <seg type="pāda" n="d">muhur āyāta yāta ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.193">
<l><seg type="pāda" n="a">upāyam anyaṃ patayo</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatīnāṃ na jānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenākāśagatiśraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā ca pūryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upāyam anyaṃ patayo</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatīnāṃ na jānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenā akāśa-gati-śraddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā ca pūryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.194">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prahasitā sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivartyatāṃ parīhāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prastutaṃ vartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prahasitā- sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivartyatāṃ parīhāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prastutaṃ vartyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.195">
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim atra paricintyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asādhāraṇa evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣayaḥ śilpinām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim atra paricintyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sādhāraṇa eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣayaḥ śilpinām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.196">
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvatā tu takṣāṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnipātya pracoditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantram ākāśasaṃcāri</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaritaiḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvatā tu takṣāṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnipātya pracoditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantram ākāśa-saṃcāri</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaritaiḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.197">
<l><seg type="pāda" n="a">athotkramya ciraṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrayitvā ca śilpinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvantam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtrāsapraskhaladgiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha utkramya ciraṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrayitvā ca śilpinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvantam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtrāsa-praskhalad-giraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.198">
<l><seg type="pāda" n="a">caturvidhāni jānīmo</seg> <seg type="pāda" n="b">vayaṃ yantrāṇi tad yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jalāśmapāṃśuyantrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṇḍarāśikṛtāni ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">catur-vidhāni jānīmo</seg> <seg type="pāda" n="b">vayaṃ yantrāṇi tad yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jala-aśma-pāṃśu-yantrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṇḍa-rāśi-kṛtāni ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.199">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśayantrāṇi punar</seg> <seg type="pāda" n="b">yavanāḥ kila jānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmākaṃ tu na yātāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gocaraṃ cakṣuṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśa-yantrāṇi punar</seg> <seg type="pāda" n="b">yavanāḥ kila jānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmākaṃ tu na yātāni</seg> <seg type="pāda" n="d">go-caraṃ cakṣuṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.200">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca brāhmaṇaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">abravīd āgrahārikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ sabhe śrūyatāṃ tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">yan mayākhyānakaṃ śrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca brāhmaṇaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">abravīd āgrahārikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ sabhe śrūyatāṃ tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">yan mayā ākhyānakaṃ śrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.201">
<l><seg type="pāda" n="a">asti pukvasako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenasya vardhakī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandhāvāreṇa sārdhaṃ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">surāṣṭraviṣayaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti pukvasako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenasya vardhakī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandha-āvāreṇa sa-ardhaṃ sa</seg> <seg type="pāda" n="d">surāṣṭra-viṣayaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.202">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tatrāparo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">surūpaḥ śilpidārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvilo nāma yaḥ śilpī</seg> <seg type="pāda" n="d">sadṛśo viśvakarmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tatra aparo dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-rūpaḥ śilpi-dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvilo nāma yaḥ śilpī</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dṛśo viśvakarmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.203">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ mayam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava putrāya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">dattā ratnāvalī mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ mayam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava putrāya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">dattā ratnāvalī mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.204">
<l><seg type="pāda" n="a">praṣṭavyaś ca tvayā nāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīdṛśī sā guṇair iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kularūpābhijātyādi</seg><seg type="pāda" n="d">guṇaratnāvalī hi sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṣṭavyaś ca tvayā na ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kī-dṛśī sā guṇair iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kula-rūpa-abhijāty-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">guṇa-ratna-avalī hi sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.205">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃpadyate ca naḥ kiṃcin</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenaparigrahāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt saṃvardhasiddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">putraṃ prasthāpayer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.205">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃpadyate ca naḥ kiṃcin</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsena-parigrahāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt saṃvardha-siddhy-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">putraṃ prasthāpayer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.206">
<l><seg type="pāda" n="a">mayena ca pratijñāto</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā pukvasako gṛhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātrāgamanākāṅkṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāntaṃ kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.206">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayena ca pratijñāto</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā pukvasako gṛhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātr-āgamana-ākāṅkṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāntaṃ kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.207">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtvā rājakule karma</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid gṛham āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaṇati sma na taṃ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">snāhi bhuṅkṣveti cākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.207">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtvā rāja-kule karma</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid gṛham āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaṇati sma na taṃ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">snāhi bhuṅkṣva iti cā akulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.208">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryayā kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">kim etad iti pṛṣṭayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgantukena kenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam ākulitaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.208">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryayā kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">kim etad iti pṛṣṭayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgantukena kena api</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam ākulitaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.209">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmīyās taṇḍulās tena</seg> <seg type="pāda" n="b">randhanāya samarpitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandako 'ham amībhir me</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍaḥ saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.209">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ātmīyās taṇḍulās tena</seg> <seg type="pāda" n="b">randhanāya samarpitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandako 'ham amībhir me</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍaḥ saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.210">
<l><seg type="pāda" n="a">kāṣṭhabhāraśataṃ dagdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca svidyanti taṇḍulāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāyam ākulo lokas</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kim etad bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.210">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāṣṭha-bhāra-śataṃ dagdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca svidyanti taṇḍulāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena ayam ākulo lokas</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kim etad bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.211">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvajya kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhasthe vardhase diṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptas te duhitur varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.211">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvajya kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛha-sthe vardhase diṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptas te duhitur varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.212">
<l><seg type="pāda" n="a">kvāsau kvāsau viśvabhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">iti pṛcchati bhartari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiraḥ prāvṛtya bhāryāsmai</seg> <seg type="pāda" n="d">karmaśālām adarśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.212">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva asau kva asau viśvabhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">iti pṛcchati bhartari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiraḥ prāvṛtya bhārya āsmai</seg> <seg type="pāda" n="d">karma-śālām adarśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.213">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkramya karmaśālātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">satvaraṃ viśvilas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivāditavān prahvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasāritabhujaṃ gurum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.213">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkramya karma-śālātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-tvaraṃ viśvilas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivāditavān prahvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasārita-bhujaṃ gurum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.214">
<l><seg type="pāda" n="a">utkṣipya śvaśureṇāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣanetrāmbuvarṣiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirantaraṃ pariṣvaktaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cirādṛṣṭaḥ suhṛd yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.214">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utkṣipya śvaśureṇa api</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣa-netra-ambu-varṣiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-antaraṃ pariṣvaktaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cira-a-dṛṣṭaḥ su-hṛd yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.215">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtārghādisaparyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭaḥ pukvasakena saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃmayās taṇḍulās tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">kathyatām iti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.215">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-argha-ādi-saparyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭaḥ pukvasakena saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ-mayās taṇḍulās tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">kathyatām iti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.216">
<l><seg type="pāda" n="a">ete pāṇḍarakāṣṭhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṣṭhena taṇḍulā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭitā ghaṭikāmātrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">karaghāṭataror iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.216">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ete pāṇḍara-kāṣṭhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṣṭhena taṇḍulā- mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭitā- ghaṭikā-mātrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">karaghāṭa-taror iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.217">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karmedaṃ viśvakarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavāpi śilpisiṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛtīyasya na vidyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.217">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pukvasakena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karma idaṃ viśvakarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava api śilpi-siṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛtīyasya na vidyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.218">
<l><seg type="pāda" n="a">adyaiva ca dinaṃ bhadram</seg> <seg type="pāda" n="b">ato ratnāvlaīkaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhyatām iti tenokte</seg> <seg type="pāda" n="d">viśvilenoktam om iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.218">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya eva ca dinaṃ bhadram</seg> <seg type="pāda" n="b">ato ratnāvlaī-karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhyatām iti tena ukte</seg> <seg type="pāda" n="d">viśvilena uktam om iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.219">
<l><seg type="pāda" n="a">ratnāvalyā sa saṃgamya</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuradujjvalaśobhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃmīyate sma nāṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">daridra iva kāmukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.219">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ratna-avalyā sa saṃgamya</seg> <seg type="pāda" n="b">sphurad-ujjvala-śobhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃmīyate sma na aṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">daridra iva kāmukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.220">
<l><seg type="pāda" n="a">ālekhyavidyādharayor</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā saṃmukhayos tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahān kālo 'tiyāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nimeṣojjhitacakṣuṣoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.220">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ālekhya-vidyā-dharayor</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā saṃ-mukhayos tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahān kālo 'tiyāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nimeṣa-ujjhita-cakṣuṣoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.221">
<l><seg type="pāda" n="a">atha ratnāvalīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vicintām iva viśvilaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti saṃdihya</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti pṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.221">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ratnāvalīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vicintām iva viśvilaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti saṃdihya</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti pṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.222">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām abhāṣamāṇāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekābhāṣata dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛdāraka yady asti</seg> <seg type="pāda" n="d">śrotum icchā tataḥ śṛṇu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.222">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām a-bhāṣamāṇāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">eka ābhāṣata dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛ-dāraka yady asti</seg> <seg type="pāda" n="d">śrotum icchā tataḥ śṛṇu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.223">
<l><seg type="pāda" n="a">syālakās tava jalpanti</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam ekākinīṃ vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā saha jāmātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣṇīmo bhaginīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.223">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">syālakās tava jalpanti</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam ekākinīṃ vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā saha jāmātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣṇīmo bhaginīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.224">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā vanaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cittvā dārūṇi kāny api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantrāṇi ghaṭayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvanāny atha viśvilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.224">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā vanaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cittvā dārūṇi kāny api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantrāṇi ghaṭayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvanāny atha viśvilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.225">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛkṣāyurvedanirdiṣṭaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādapāṅgaiś cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyurārogyakārīṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">pākopakaraṇāni ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.225">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vṛkṣa-āyur-veda-nirdiṣṭaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāda-pa-aṅgaiś cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyur-ārogya-kārīṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">pāka-upakaraṇāni ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.226">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraguṇamūlyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">tāni vikrīya tad dhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśurāya dadāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca prītas tad ādade ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.226">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sahasra-guṇa-mūlyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">tāni vikrīya tad dhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśurāya dadāti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca prītas tad ādade ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.227">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ dineṣu gacchatsu</seg> <seg type="pāda" n="b">vidrāṇa iva pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvilādīn samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">saviṣādam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.227">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ dineṣu gacchatsu</seg> <seg type="pāda" n="b">vidrāṇa iva pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvila-ādīn samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-viṣādam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.228">
<l><seg type="pāda" n="a">aham ājñāpito rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattaḥ suhṛd mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśideśapatis tena</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayād aham arthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.228">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham ājñāpito rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattaḥ suhṛd mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśi-deśa-patis tena</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayād aham arthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.229">
<l><seg type="pāda" n="a">tava pukvasako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">takṣāsti kuśalaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmādhikārakārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa me prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.229">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tava pukvasako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">takṣa āsti kuśalaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharma-adhikāra-kārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa me prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.230">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca devakulaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svabuddhisamakarmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasyām avighnena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān āvartatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.230">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca deva-kulaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-buddhi-sama-karmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasyām a-vighnena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān āvartatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.231">
<l><seg type="pāda" n="a">avaśyaṃ ca mayā tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gantavyam anujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">martavyaṃ cāsya caṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājño vākyam akurvatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.231">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vaśyaṃ ca mayā tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gantavyam anujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">martavyaṃ ca asya caṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājño vākyam a-kurvatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.232">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghakālaṃ ca tat karma</seg> <seg type="pāda" n="b">daśā ceyam anuttarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt pukvasakaḥ sarvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sudṛṣṭaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.232">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrgha-kālaṃ ca tat karma</seg> <seg type="pāda" n="b">daśā ca iyam an-uttarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt pukvasakaḥ sarvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-dṛṣṭaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.233">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilena tataḥ proktam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ trāsam upāsya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyaṃ vārāṇasīṃ yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anujānīta mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.233">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilena tataḥ proktam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ trāsam upāsya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyaṃ vārāṇasīṃ yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anujānīta mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.234">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśureṇābhyanujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītena ca mahībhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtaiḥ sa pratidūtaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saha vārāṇasīṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.234">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśureṇa abhyanujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītena ca mahī-bhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtaiḥ sa prati-dūtaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saha vārāṇasīṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.235">
<l><seg type="pāda" n="a">bahukālaprayāte 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">patyau ratnāvalī mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatāśrujalāsāra</seg><seg type="pāda" n="d">dhautaṃ mlānakapolakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.235">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahu-kāla-prayāte 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">patyau ratnāvalī mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtata-aśru-jala-āsāra</seg><seg type="pāda" n="d">dhautaṃ mlāna-kapolakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.236">
<l><seg type="pāda" n="a">āyatāśītaniśvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsāgrāhitalocanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dantāvaraṇasaṃskāra</seg><seg type="pāda" n="d">śūnyam agalitālakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.236">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyata-a-śīta-niśvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsa-agra-āhita-locanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">danta-āvaraṇa-saṃskāra</seg><seg type="pāda" n="d">śūnyam a-galita-alakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.237">
<l><seg type="pāda" n="a">visraṃsamānaraśanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jaghanaṃ malināṃśukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dadhāti sma śokāndhā</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhū ca skhaladaṅgadau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.237">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">visraṃsamāna-raśanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jaghanaṃ malina-aṃśukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dadhāti sma śoka-andhā</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhū ca skhalad-aṅga-dau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.238">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām ittham avasthāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">amantrayata pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhiṇīṃ cakitaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">niścintāṃ tanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.238">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām ittham avasthāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">amantrayata pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhiṇīṃ cakitaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">niś-cintāṃ tanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.239">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravit suṣṭhu paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjamānā ca te mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na darśayāmi nanv evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">straiṇaṃ kim api cāpalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.239">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravit suṣṭhu paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjamānā ca te mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na darśayāmi nanv evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">straiṇaṃ kim api cāpalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.240">
<l><seg type="pāda" n="a">yasyāsamena rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇaiś cāgaṇitaiḥ purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtā na labhate śāntim</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyantī tam utsukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.240">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya a-samena rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇaiś ca a-gaṇitaiḥ purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtā na labhate śāntim</seg> <seg type="pāda" n="d">a-paśyantī tam utsukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.241">
<l><seg type="pāda" n="a">darśanasparśanālāpaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ yā tena lālitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">seyam evam aśoketi</seg> <seg type="pāda" n="d">mandabhāgyā bhaṇāmi kim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.241">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">darśana-sparśana-ālāpaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ yā tena lālitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa īyam evam a-śoka īti</seg> <seg type="pāda" n="d">manda-bhāgyā bhaṇāmi kim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.242">
<l><seg type="pāda" n="a">jāyāpatyos tayor itthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitho mantrayamāṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dinastokeṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">garbhaṃ ratnāvalī dadhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.242">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāyā-patyos tayor itthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitho mantrayamāṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dina-stokeṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">garbhaṃ ratnāvalī dadhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.243">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtakrodhasmito bhāryām</seg> <seg type="pāda" n="b">atha pukvasako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bho paśya dayitāpatye</seg> <seg type="pāda" n="d">duhituḥ prakriyām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.243">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-krodha-smito bhāryām</seg> <seg type="pāda" n="b">atha pukvasako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bho paśya dayita-apatye</seg> <seg type="pāda" n="d">duhituḥ prakriyām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.244">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartṛkopanimittena</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayādoṣajanmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātena ca nṛpāc caṇḍāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prākampata bhayena sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.244">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartṛ-kopa-nimittena</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayā-doṣa-janmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātena ca nṛpāc caṇḍāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prākampata bhayena sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.245">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ayaṃ ca vṛttānto</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñāhṛtaś ca pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutādoṣavipākaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyan rājakulaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.245">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ayaṃ ca vṛtta-anto</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñā āhṛtaś ca pukvasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutā-doṣa-vipākaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyan rāja-kulaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.246">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vihasya nṛpeṇokto</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣir duhitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātraivāhito garbhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tac cedam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.246">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa vihasya nṛpeṇa ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣir duhitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātra aivā ahito garbhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca idam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.247">
<l><seg type="pāda" n="a">ye mayā preṣitā dūtā</seg><seg type="pāda" n="b">jāmātrā bhavataḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛttamatrais tair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam āveditaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.247">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye mayā preṣitā- dūtā</seg><seg type="pāda" n="b">jāmātrā bhavataḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛtta-matrais tair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam āveditaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.248">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya prathamād eva</seg> <seg type="pāda" n="b">prayāṇād eṣa viśvilaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantrakukkuṭam āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pradeśe kvāpi yātavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.248">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya prathamād eva</seg> <seg type="pāda" n="b">prayāṇād eṣa viśvilaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yantra-kukkuṭam āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pradeśe kva api yātavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.249">
<l><seg type="pāda" n="a">rātrau ca yāmaśeṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvṛtyāgatya mastakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avijñātaḥ kilāsmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyaśeta svasaṃstare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.249">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rātrau ca yāma-śeṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvṛtyā agatya mastakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vijñātaḥ kila asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyaśeta sva-saṃstare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.250">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit pratibuddheṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">dūteṣu sa parāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādeṣu patitas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayācata viṣaṇṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.250">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit pratibuddheṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">dūteṣu sa parāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādeṣu patitas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayācata viṣaṇṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.251">
<l><seg type="pāda" n="a">nedaṃ kasyacid ākhyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpikasyetarasya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśayantravijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">survijñānam ayāvanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.251">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na idaṃ kasya-cid ākhyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpikasya itarasya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśa-yantra-vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sur-vijñānam a-yāvanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.252">
<l><seg type="pāda" n="a">khaṭvāghaṭanavijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ivedaṃ pracurībhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokena paribhūyeta</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇarāgā hi mānuṣāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.252">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khaṭvā-ghaṭana-vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">iva idaṃ pracurī-bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokena paribhūyeta</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇa-rāgā- hi mānuṣāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.253">
<l><seg type="pāda" n="a">nindite vandanīye 'sminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āstāṃ tāvac ca pātakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa eva mahān doṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvanasyāpahāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.253">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nindite vandanīye 'sminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āstāṃ tāvac ca pātakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa eva mahān doṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvanasya apahāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.254">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi bhāryayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">uṣitvā rajanīṃ divā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kurvan narapater ājñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">neṣyāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.254">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi bhāryayā sa-ardham</seg> <seg type="pāda" n="b">uṣitvā rajanīṃ divā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kurvan nara-pater ājñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">neṣyāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.255">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca devakulaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭitaṃ kila tādṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭum icchā samutpannā</seg> <seg type="pāda" n="d">yena duścakṣuṣām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.255">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca deva-kulaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭitaṃ kila tā-dṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭum icchā samutpannā</seg> <seg type="pāda" n="d">yena duś-cakṣuṣām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.256">
<l><seg type="pāda" n="a">brahmadattena dattaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dhanarāśim anuttamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gṛhṇāti sma vakti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gurur me labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.256">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brahmadattena dattaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dhana-rāśim an-uttamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gṛhṇāti sma vakti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gurur me labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.257">
<l><seg type="pāda" n="a">evam uktvā mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">mahatā dhanarāśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvasvaharaṇāt trastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayām āsa pukvasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.257">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam uktvā mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">mahatā dhana-rāśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-sva-haraṇāt trastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayām āsa pukvasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.258">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilo 'pi muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyāḥ parāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśayantram āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">praviṣṭaś ca gṛhān niśi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.258">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilo 'pi muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyāḥ parāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśa-yantram āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">praviṣṭaś ca gṛhān niśi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.259">
<l><seg type="pāda" n="a">atīte māsamātre ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvilaṃ pukvaso 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adya mām āha nṛpatiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair utsārya sasmitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.259">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atīte māsa-mātre ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvilaṃ pukvaso 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adya mām āha nṛ-patiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair utsārya sa-smitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.260">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśayantravijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātre kathitaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mahyam api tat sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthine kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.260">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśa-yantra-vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātre kathitaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mahyam api tat sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthine kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.261">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">na tasmai kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai tu kathitaṃ prītaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śilpibhir yāvanair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.261">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">na tasmai kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai tu kathitaṃ prītaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śilpibhir yāvanair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.262">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā tu kupitenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nedaṃ lokavaco mṛṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilpinaḥ saha śāṭhyena</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyanta iti ghuṣyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.262">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā tu kupitena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na idaṃ loka-vaco mṛṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilpinaḥ saha śāṭhyena</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyanta iti ghuṣyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.263">
<l><seg type="pāda" n="a">tam idaṃ śāṭhyam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mannideśaṃ samācara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyathā jīvaloko 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sudṛṣṭaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.263">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam idaṃ śāṭhyam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">man-nideśaṃ samācara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyathā jīva-loko 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-dṛṣṭaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.264">
<l><seg type="pāda" n="a">tad rakṣatā mama prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">saputrān anujīvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñe tad yantravijñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthine kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.264">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad rakṣatā mama prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-putrān anu-jīvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñe tad yantra-vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthine kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.265">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilas tu pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśurāya tathāstv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrau ratnāvalīṃ suptāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibodhyedam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.265">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśvilas tu pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśurāya tatha āstv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrau ratnāvalīṃ suptāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibodhya idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.266">
<l><seg type="pāda" n="a">āmantraye 'haṃ bhavatīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmi svagṛhān prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyais tava pitrāham</seg> <seg type="pāda" n="d">asmāt sthānād vivāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.266">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āmantraye 'haṃ bhavatīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmi sva-gṛhān prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyais tava pitra āham</seg> <seg type="pāda" n="d">asmāt sthānād vivāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.267">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśayantravijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptuṃ mattaḥ sa vāñchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchādyaṃ ca tad asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhānaṃ kṛpaṇair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.267">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśa-yantra-vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptuṃ mattaḥ sa vāñchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchādyaṃ ca tad asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhānaṃ kṛpaṇair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.268">
<l><seg type="pāda" n="a">tad āstāṃ tāvad ātmā me</seg> <seg type="pāda" n="b">tava vā dayitaḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñānasyāsya rakṣāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tyajeyaṃ bhavatīṃ api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.268">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad āstāṃ tāvad ātmā me</seg> <seg type="pāda" n="b">tava vā dayitaḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñānasya asya rakṣāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tyajeyaṃ bhavatīṃ api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.269">
<l><seg type="pāda" n="a">iti ratnāvalī śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartāram idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ cāhaṃ durbhagā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktāṃ tyajasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.269">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti ratnāvalī śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartāram idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ ca ahaṃ dur-bhagā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktāṃ tyajasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.270">
<l><seg type="pāda" n="a">yānaṃ kukkuṭasaṃsthānam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthāya saha bhāryayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrāv ākāśam utpatya</seg> <seg type="pāda" n="d">svasthānaṃ viśvilo yayau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.270">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yānaṃ kukkuṭa-saṃsthānam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthāya saha bhāryayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātrāv ākāśam utpatya</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-sthānaṃ viśvilo yayau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.271">
<l><seg type="pāda" n="a">te caivam aurasān bandhūñ</seg> <seg type="pāda" n="b">chilpaguptyai tyajanti ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te śilpaṃ darśayantīti</seg> <seg type="pāda" n="d">kasyeyam asatī matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.271">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te ca evam aurasān bandhūñ</seg> <seg type="pāda" n="b">chilpa-guptyai tyajanti ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te śilpaṃ darśayanti iti</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya iyam a-satī matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.272">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād amī śaṭhā baddhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍyantāṃ tāḍanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asādhyāḥ sāmadānābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcā hi vadhasādhanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.272">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād amī śaṭhā- baddhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍyantāṃ tāḍana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sādhyāḥ sāma-dānābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcā hi vadha-sādhanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.273">
<l><seg type="pāda" n="a">iti senāpatiḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvān saṃyamya śilpinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atāḍayad avocac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yantram āyojyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.273">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti senā-patiḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvān saṃyamya śilpinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atāḍayad avocac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yantram āyojyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.274">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn eva vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid āgantuko 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ karomi vo yantraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma tāḍyanta śilpinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.274">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn eva vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid āgantuko 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ karomi vo yantraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma tāḍyanta śilpinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.275">
<l><seg type="pāda" n="a">yantropakaraṇaṃ cedam</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīṃ dīyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac ca saṃpāditaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">acireṇa rumaṇvatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.275">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yantra-upakaraṇaṃ ca idam</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīṃ dīyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac ca saṃpāditaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-cireṇa rumaṇvatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.276">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu cānyatamaḥ śilpī</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āgantum abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārohakaparīmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">senānīr anuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.276">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu ca anyatamaḥ śilpī</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āgantum abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārohaka-parīmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">senā-nīr anuyujyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.277">
<l><seg type="pāda" n="a">ajñātavāhyasaṃkhyābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">bahavaḥ śilpino nṛpaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipannayantraiḥ śrūyante</seg> <seg type="pāda" n="d">mathitāḥ kupitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.277">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jñāta-vāhya-saṃkhyābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">bahavaḥ śilpino nṛ-paiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipanna-yantraiḥ śrūyante</seg> <seg type="pāda" n="d">mathitāḥ kupitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.278">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tenoktaṃ manye te</seg> <seg type="pāda" n="b">varākā grāmyaśilpikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ vā vacobhir bahubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.278">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena uktaṃ manye te</seg> <seg type="pāda" n="b">varākā- grāmya-śilpikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ vā vacobhir bahubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam āsthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.279">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā garuḍākāram</seg> <seg type="pāda" n="b">acireṇa cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam ambaropetaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandārakusumārcitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.279">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā garuḍa-ākāram</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cireṇa cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam ambara-upetaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandāra-kusuma-arcitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.280">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cābhāṣata rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājan rājajanārdanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākramya garuḍaṃ krāma</seg> <seg type="pāda" n="d">krāntapūrvāṃ mahīm imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.280">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca abhāṣata rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājan rāja-janārdanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākramya garuḍaṃ krāma</seg> <seg type="pāda" n="d">krānta-pūrvāṃ mahīm imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.281">
<l><seg type="pāda" n="a">atha rājāvadad devīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devi kiṃ sthīyate 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam idam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">yatheṣṭaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.281">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha rāja āvadad devīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devi kiṃ sthīyate 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam idam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">yatha īṣṭaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.282">
<l><seg type="pāda" n="a">avocat sā ca rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputra tvayā vinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nodyānam api gacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuto 'nālambanāṃ divam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.282">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avocat sā ca rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putra tvayā vinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na udyānam api gacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuto 'n-ālambanāṃ divam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.283">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ devī bravītīti</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñokte śilpinoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu voḍhum idaṃ śaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalāṃ nagarīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.283">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ devī bravīti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">rājña ūkte śilpina ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu voḍhum idaṃ śaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-kalāṃ nagarīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.284">
<l><seg type="pāda" n="a">sāntaḥpuraparīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadārasacivas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sapauraśreṇivargaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yānam adhyāsta bhūpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.284">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-antaḥ-pura-parīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dāra-sacivas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-paura-śreṇi-vargaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yānam adhyāsta bhū-patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.285">
<l><seg type="pāda" n="a">tena ketupatākādi</seg><seg type="pāda" n="b">chāyāvicchuritāmbarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇyam ākāśam āviśya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāk prācīm agamad diśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.285">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ketu-patāka-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">chāyā-vicchurita-ambarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇyam ākāśam āviśya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāk prācīm agamad diśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.286">
<l><seg type="pāda" n="a">dadarśa darśakas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yānaṃ yān nagaropari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devo vidyādharo vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhoḥ ko 'yam iti cābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.286">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dadarśa darśakas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yānaṃ yān nagara-upari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devo vidyā-dharo va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhoḥ ko 'yam iti ca abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.287">
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatīdvitīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca rājñābhivāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātaś ca saṃyāto</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛpaḥ pavanavartmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.287">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatī-dvitīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca rājña ābhivāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātaś ca saṃyāto</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛ-paḥ pavana-vartmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.288">
<l><seg type="pāda" n="a">iti pradakṣiṇīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhuvaṃ sāgarāmbarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avantinagarīṃ prāyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttodakadānakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.288">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti pradakṣiṇī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhuvaṃ sāgara-ambarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avanti-nagarīṃ prāyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛtta-udaka-dānakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.289">
<l><seg type="pāda" n="a">yātrānubhavanotkaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātvā śilpī mahīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stambhayām āsa tad yantram</seg> <seg type="pāda" n="d">athātuṣyan narādhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.289">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātrā-anubhavana-utkaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātvā śilpī mahī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stambhayām āsa tad yantram</seg> <seg type="pāda" n="d">atha atuṣyan nara-adhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.290">
<l><seg type="pāda" n="a">pradyotasya tad ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnapradyotapiñjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti saṃdeha</seg><seg type="pāda" n="d">dolādolam abhūn manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.290">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pradyotasya tad ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-pradyota-piñjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti saṃdeha</seg><seg type="pāda" n="d">dolā-dolam abhūn manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.291">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāṃś ced ayam utpāto</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyam ataḥ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭasaṃprāptilambhaś ced</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsmābhiḥ śrutam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.291">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahāṃś ced ayam utpāto</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyam ataḥ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭa-saṃprāpti-lambhaś ced</seg> <seg type="pāda" n="d">na asmābhiḥ śrutam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.292">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdihanmānasasyeti</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotasya puraḥ śaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātayām āsa vatseśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair lekhitākṣaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.292">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdihan-mānasasya iti</seg> <seg type="pāda" n="b">pradyotasya puraḥ śaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātayām āsa vatsa-īśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair lekhita-akṣaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.293">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāsenas tam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">citram etad avācayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann udayanaś cauraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāras tvāṃ namasyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.293">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahāsenas tam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">citram etad avācayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann udayanaś cauraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dāras tvāṃ namasyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.294">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātaram abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caurāya dattam abhayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.294">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvā mahāseno</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātaram abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caurāya dattam a-bhayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.295">
<l><seg type="pāda" n="a">ālokyāvantikauśāmbyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānodakadānake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭavyeṣu tanūbhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhūteṣu kutūhalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.295">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ālokya avanti-kauśāmbyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vimāna-udaka-dānake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭavyeṣu tanū-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhūteṣu kutūhalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.296">
<l><seg type="pāda" n="a">kāṃcid velām upāsyaivam</seg> <seg type="pāda" n="b">āmantrya śvaśurau tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokālokitayānaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbyām avarūḍhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.296">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāṃ-cid velām upāsya evam</seg> <seg type="pāda" n="b">āmantrya śvaśurau tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">loka-ālokita-yānaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbyām avarūḍhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.297">
<l><seg type="pāda" n="a">pūjitāmaraviprāgni</seg><seg type="pāda" n="b">gurupaurānujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpitaṃ nṛpatinā</seg> <seg type="pāda" n="d">śilpī saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.297">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūjita-a-mara-vipra-agni</seg><seg type="pāda" n="b">guru-paura-anujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpitaṃ nṛpatinā</seg> <seg type="pāda" n="d">śilpī saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.298">
<l><seg type="pāda" n="a">athābhibhūya prabhayā</seg> <seg type="pāda" n="b">suprabhām aciraprabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhantīm ambare 'paśyad</seg> <seg type="pāda" n="d">devatām avanīśvaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.298">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha abhibhūya prabhayā</seg> <seg type="pāda" n="b">su-prabhām a-cira-prabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhantīm ambare 'paśyad</seg> <seg type="pāda" n="d">devatām avani-īśvaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.299">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś citrīyamāṇaṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tam abhāṣata pārthivam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjitaiva tvayā yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyaṃ pūjitavaty aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.299">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś citrīyamāṇaṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tam abhāṣata pārthivam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjita aiva tvayā yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyaṃ pūjitavaty- aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.300">
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāpyaṃ śrūyatāṃ cedam</seg> <seg type="pāda" n="b">asty ahaṃ guhyakāṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guhyakādhipater āptā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhadreti paricārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.300">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāpyaṃ śrūyatāṃ ca idam</seg> <seg type="pāda" n="b">asty ahaṃ guhyaka-aṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guhyaka-adhipater āptā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhadra īti paricārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.301">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācin nabhasā yāntī</seg> <seg type="pāda" n="b">satī dṛṣṭavatī saraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kandarāyāṃ nagendrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahendrasya nabhaḥprabham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.301">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cin nabhasā yāntī</seg> <seg type="pāda" n="b">satī dṛṣṭavatī saraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kandarāyāṃ naga-indrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahendrasya nabhaḥ-prabham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.302">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃkrīḍamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kareṇukaradhāritaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vījyamānaṃ sarasijaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntārakariyūthapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.302">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃkrīḍamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kareṇu-kara-dhāritaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vījyamānaṃ sarasi-jaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāra-kari-yūtha-pam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.303">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">karāmṛṣṭavaśāmukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartāro hastiśikṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">satyam āhur idaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.303">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kara-āmṛṣṭa-vaśā-mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartāro hasti-śikṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">satyam āhur idaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.304">
<l><seg type="pāda" n="a">devadānavagandharva</seg><seg type="pāda" n="b">piśacoragarākṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāḥ sujātā diṅnāgair</seg> <seg type="pāda" n="d">nānāsattvās tato gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.304">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva-dānava-gandharva</seg><seg type="pāda" n="b">piśaca-ura-ga-rākṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāḥ su-jātā- diṅ-nāgair</seg> <seg type="pāda" n="d">nānā-sattvās tato gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.305">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sapadi nirmāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hastinīrūpam ātmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madāmodavibhinnāmbhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evāvataraṃ saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.305">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sapadi nirmāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hastinī-rūpam ātmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mada-āmoda-vibhinna-ambhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eva avataraṃ saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.306">
<l><seg type="pāda" n="a">sāmarṣakariṇīyūtha</seg><seg type="pāda" n="b">kaṭākṣekṣitarūpayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītena yūthapatinā</seg> <seg type="pāda" n="d">ciram ākrīḍitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.306">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-āmarṣa-kariṇī-yūtha</seg><seg type="pāda" n="b">kaṭa-akṣa-īkṣita-rūpayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītena yūtha-patinā</seg> <seg type="pāda" n="d">ciram ākrīḍitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.307">
<l><seg type="pāda" n="a">athendukiraṇākāra</seg><seg type="pāda" n="b">kiraṇe 'ruṇasārathau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa gajaḥ kṣālitakaṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṭakaṃ prāviśad gireḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.307">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha indu-kiraṇa-ākāra</seg><seg type="pāda" n="b">kiraṇe 'ruṇa-sārathau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa gajaḥ kṣālita-kaṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṭakaṃ prāviśad gireḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.308">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu vyasanasevā</seg><seg type="pāda" n="b">phalam utprekṣya dāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kṛtanijākārā</seg> <seg type="pāda" n="d">rājarājasabhām agām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.308">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu vyasana-sevā</seg><seg type="pāda" n="b">phalam utprekṣya dāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kṛta-nija-ākārā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-rāja-sabhām agām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.309">
<l><seg type="pāda" n="a">dhanadasyorum ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya yūthapateḥ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smarantī tāḍayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">cāmareṇa dhanādhipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.309">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhana-dasya urum ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya yūtha-pateḥ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smarantī tāḍayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">cāmareṇa dhana-adhipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.310">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kaṭākṣeṇa māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhavisphuritādharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trāsotkampitadikcakraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavāñ chāpabhājanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.310">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kaṭa-akṣeṇa māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">krodha-visphurita-adharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trāsa-utkampita-dik-cakraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavāñ chāpa-bhājanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.311">
<l><seg type="pāda" n="a">dhyāyantyā hastinaṃ yasmāc</seg> <seg type="pāda" n="b">cāmareṇāham āhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam avantipates tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">abhavye hastinī bhava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.311">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhyāyantyā hastinaṃ yasmāc</seg> <seg type="pāda" n="b">cāmareṇa aham āhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam avanti-pates tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhavye hastinī bhava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.312">
<l><seg type="pāda" n="a">tatroktaṃ pūrṇabhadreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣeṇāgasi tucchake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhunā devadevena</seg> <seg type="pāda" n="d">muktaḥ śāpo mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.312">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra-uktaṃ pūrṇabhadreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣeṇā agasi tucchake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhunā deva-devena</seg> <seg type="pāda" n="d">muktaḥ śāpo mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.313">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvedaṃ pūrṇabhadro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śapto yasmāt tvam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaptayā pīḍitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhava hastī mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.313">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īdaṃ pūrṇabhadro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śapto yasmāt tvam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaptayā pīḍitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhava hastī mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.314">
<l><seg type="pāda" n="a">śokadīnamukhāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā vittapater abhūt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karaṇotkhātakopasya</seg> <seg type="pāda" n="d">navanītanibhaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.314">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śoka-dīna-mukhāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā vitta-pater abhūt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karaṇa-utkhāta-kopasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nava-nīta-nibhaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.315">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca yadāhaṃ vāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">smariṣyāmi kvacit tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāpād asmād vimokṣyethe</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhītaṃ mā sma putrakau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.315">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca yada āhaṃ vāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">smariṣyāmi kva-cit tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāpād asmād vimokṣyethe</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhītaṃ mā sma putrakau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.316">
<l><seg type="pāda" n="a">sāhaṃ bhadravatī jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenasya hastinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrṇabhadro 'pi tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgo vyālo nalāgiriḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.316">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āhaṃ bhadravatī jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsenasya hastinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrṇabhadro 'pi tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgo vyālo nalāgiriḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.317">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāsenasya bhavane</seg> <seg type="pāda" n="b">paratantrasya tiṣṭhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvayoś caritaṃ yat tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ pratyakṣam eva te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.317">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahāsenasya bhavane</seg> <seg type="pāda" n="b">para-tantrasya tiṣṭhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvayoś caritaṃ yat tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ praty-akṣam eva te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.318">
<l><seg type="pāda" n="a">tadā cāpaharantī tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhanādhipatinā smṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham aprapya kauśāmbīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vipannā gahane vane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.318">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tadā ca apaharantī tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhana-adhipatinā smṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham a-prapya kauśāmbīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vipannā gahane vane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.319">
<l><seg type="pāda" n="a">na tathā vyasanenāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍitas tena tādṛśā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā mayi vipannāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyadāraḥ striyām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.319">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na tathā vyasanena asi</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍitas tena tā-dṛśā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā mayi vipannāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">priya-dāraḥ striyām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.320">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣayonim avāpyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryagyonim ivāpsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām eva śocitavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">seva śaptaṃ śatakratum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.320">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣa-yonim avāpya ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryag-yonim ivā apsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām eva śocitavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">sa īva śaptaṃ śata-kratum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.321">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca me kadā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ nāma ca bhūpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃ nāma ca kariṣye 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">upakāraṃ manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.321">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca me kadā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ nāma ca bhū-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃ nāma ca kariṣye 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">upakāraṃ manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.322">
<l><seg type="pāda" n="a">nītaś cāsi mayā svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">tadā dhanapateḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmitaś ca vimānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sugarbhasthasuto mahīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.322">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nītaś ca asi mayā svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">tadā dhana-pateḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmitaś ca vimānena</seg> <seg type="pāda" n="d">su-garbha-stha-suto mahīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.323">
<l><seg type="pāda" n="a">bhaviṣyantaṃ ca te putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">magnaṃ kasyāṃcid āpadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharendram uddhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">sukham āstāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.323">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhaviṣyantaṃ ca te putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">magnaṃ kasyāṃ-cid āpadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-indram uddhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">sukham āstāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.324">
<l><seg type="pāda" n="a">prākārasya tataḥ khaṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="b">apanīya jagāma sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat tad bhadravatīdvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbyāṃ prathitaṃ bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.324">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prākārasya tataḥ khaṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="b">apanīya jagāma sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat tad bhadravatī-dvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kauśāmbyāṃ prathitaṃ bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.325">
<l><seg type="pāda" n="a">athāśrūyanta paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpitāni gṛhe gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhādeśavacaḥ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ vyomacarair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.325">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aśrūyanta paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpitāni gṛhe gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-ādeśa-vacaḥ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ vyoma-carair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_5.326">
<l><seg type="pāda" n="a">sīmantonnayanāntakarmaviratāv autsukyagarbhā purī</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāsannakaragṛheva taruṇī kṛcchrān nināya kṣapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śuddhānte ca śukādipañjaravayaḥkolāhale 'pi śrute</seg> <seg type="pāda" n="d">rājā dārakajanmasaṃpadaghanaprahlādam utpraikṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_5.326">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sīmanta-unnayana-anta-karma-viratāv autsukya-garbhā purī</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāsanna-kara-gṛha īva taruṇī kṛcchrān nināya kṣapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śuddha-ante ca śuka-ādi-pañjara-vayaḥ-kolāhale 'pi śrute</seg> <seg type="pāda" n="d">rājā dāraka-janma-saṃpada-ghana-prahlādam utpraikṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ smarasakhe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣpayukte niśākare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divākare mṛdukare</seg> <seg type="pāda" n="d">devī putraṃ vyajāyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ smara-sakhe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣpa-yukte niśā-kare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divā-kare mṛdu-kare</seg> <seg type="pāda" n="d">devī putraṃ vyajāyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.2">
<l><seg type="pāda" n="a">putrajanma narendrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jagataḥ sukhajanma ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaṅkājanma ca śatrūṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ samabhavat trayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putra-janma nara-indrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jagataḥ sukha-janma ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaṅkā-janma ca śatrūṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ samabhavat trayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.3">
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃbhūya gaṇakair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ gaṇitajātakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravartipitā lokāv</seg> <seg type="pāda" n="d">ubhau vijayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃbhūya gaṇakair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ gaṇita-jātakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakra-varti-pitā lokāv</seg> <seg type="pāda" n="d">ubhau vijayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.4">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sacivabhāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn eva dine sutāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alpakālāntare jātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanīyāṃso nṛpātmajāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saciva-bhāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn eva dine sutāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alpa-kāla-antare jātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanīyāṃso nṛ-pa-ātmajāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.5">
<l><seg type="pāda" n="a">kim utsavaḥ kiṃ vyasanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ prāṇāḥ prāṇayantu kim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgataṃ cedivatsānām</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nāsīd viniścayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim utsavaḥ kiṃ vyasanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ prāṇāḥ prāṇayantu kim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgataṃ cedi-vatsānām</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nā asīd viniścayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.6">
<l><seg type="pāda" n="a">jātakarmaṇi nirvṛtte</seg> <seg type="pāda" n="b">prāpte ca dvādaśe 'hani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anvarthanāmnas tanayān</seg> <seg type="pāda" n="d">akurvan rājamantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāta-karmaṇi nirvṛtte</seg> <seg type="pāda" n="b">prāpte ca dvādaśe 'hani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anv-artha-nāmnas tanayān</seg> <seg type="pāda" n="d">akurvan rāja-mantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.7">
<l><seg type="pāda" n="a">vāhanena nareṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">kuvero naravāhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadatto 'stu</seg> <seg type="pāda" n="d">dattas tena yatas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāhanena nareṇa eva</seg> <seg type="pāda" n="b">kuvero naravāhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadatto 'stu</seg> <seg type="pāda" n="d">dattas tena yatas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.8">
<l><seg type="pāda" n="a">iti nāma kṛtaṃ rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">putrasya sapurodhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūmihemagajāśvādi</seg><seg type="pāda" n="d">dānaprītadvijanmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti nāma kṛtaṃ rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">putrasya sa-purodhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūmi-hema-gaja-aśva-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">dāna-prīta-dvi-janmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.9">
<l><seg type="pāda" n="a">namnā hariśikhaṃ cakre</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān ātmajaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai vitīrṇavān svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">devadevaḥ śaraṃ hariḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">namnā hariśikhaṃ cakre</seg> <seg type="pāda" n="b">rumaṇvān ātmajaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai vitīrṇavān svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">deva-devaḥ śaraṃ hariḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇaḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cakāra marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnāhachadmanā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">yatas taṃ maruto daduḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇaḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cakāra marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnāha-chadmanā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">yatas taṃ maruto daduḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.11">
<l><seg type="pāda" n="a">cakāra gomukhaṃ putram</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣabhaḥ saṃjñayā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ gobhiḥ prasannābhiś</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ tasmai pradarśitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cakāra gomukhaṃ putram</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣabhaḥ saṃjñayā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ gobhiḥ prasannābhiś</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ tasmai pradarśitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.12">
<l><seg type="pāda" n="a">putraṃ tapantakaṃ namnā</seg> <seg type="pāda" n="b">karoti sma vasantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt taṃ tapanas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍalachadmanā dadau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putraṃ tapantakaṃ namnā</seg> <seg type="pāda" n="b">karoti sma vasantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt taṃ tapanas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍala-chadmanā dadau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.13">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ labdhaś ca jātaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kṛtaṃ nāma yasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva sa te caite</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve hariśikhādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ labdhaś ca jātaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kṛtaṃ nāma yasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva sa te ca ete</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve hariśikha-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.14">
<l><seg type="pāda" n="a">te vayaṃ tu yathākālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtānnaprāśanādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avardhāmahi laghv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sanāthāḥ pādapā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te vayaṃ tu yathā-kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-anna-prāśana-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avardhāmahi laghv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-nāthāḥ pāda-pā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumāravaṭakām</seg> <seg type="pāda" n="b">upādhyāyair adhiṣṭhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabrahmacaryakaiś chāttrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dhātrībhiś cāśrayāmahi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumāra-vaṭakām</seg> <seg type="pāda" n="b">upādhyāyair adhiṣṭhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-brahma-caryakaiś chāttrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dhātrībhiś cā aśrayāmahi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.16">
<l><seg type="pāda" n="a">avratair eva cāsmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyastāḥ sakalāḥ kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">savratais tu catasro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāḥ sarvaṃ ca vāṅmayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vratair eva ca asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyastāḥ sa-kalāḥ kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-vratais tu catasro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāḥ sarvaṃ ca vāṅ-mayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.17">
<l><seg type="pāda" n="a">gacchatsu divaseṣv evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālabhāvād anadhyāye</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍati sma sakandukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gacchatsu divaseṣv evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bāla-bhāvād an-adhyāye</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍati sma sa-kandukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.18">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ tu bālasvabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ācchidya kandukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ javena mahatā</seg> <seg type="pāda" n="d">prayātaḥ pitur antikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ tu bāla-sva-bhāvena</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ācchidya kandukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ javena mahatā</seg> <seg type="pāda" n="d">prayātaḥ pitur antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.19">
<l><seg type="pāda" n="a">athānubadhnan māṃ vegāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭuśvasitasaṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baddhamuṣṭikaraḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">āgato marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anubadhnan māṃ vegāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭu-śvasita-saṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baddha-muṣṭi-karaḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">āgato marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.20">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kiṃ tāteti tātena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pṛṣṭa idam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanduko me hṛto 'nena</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ayaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kiṃ tāta iti tātena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pṛṣṭa idam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanduko me hṛto 'nena</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ayaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tato rājñā pariṣvajya</seg> <seg type="pāda" n="b">dāpitāparakandukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tarjanītarjitaḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāravaṭakāṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato rājñā pariṣvajya</seg> <seg type="pāda" n="b">dāpita-a-para-kandukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tarjanī-tarjitaḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāra-vaṭakāṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.22">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy aṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">tātena paribhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma tāta punar bhrātṝn</seg> <seg type="pāda" n="d">kopayeḥ kopanān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy aṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">tātena paribhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma tāta punar bhrātṝn</seg> <seg type="pāda" n="d">kopayeḥ kopanān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.23">
<l><seg type="pāda" n="a">tathāpi pratiṣiddho 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">keliśīlatayā śiśoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathainān kopayāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sma tathaite mām akopayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha āpi pratiṣiddho 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">keli-śīlatayā śiśoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatha ainān kopayāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sma tatha aite mām akopayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.24">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyāsam ekadā kurvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nārācaṃ marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">icchati sma ca visraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā ca calitaṃ dhanuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhyāsam ekadā kurvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nārācaṃ marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">icchati sma ca visraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā ca calitaṃ dhanuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.25">
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api ca nārācaś</seg> <seg type="pāda" n="b">calitāc cāpataś cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatīmukulaṃ lakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tan mātreṇaiva nāspṛśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api ca nārācaś</seg> <seg type="pāda" n="b">calitāc ca apataś cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatī-mukulaṃ lakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tan mātreṇa eva na aspṛśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.26">
<l><seg type="pāda" n="a">utsṛjya kupitaś cāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhāvamānaḥ sa mām anu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsthānasthamahīpāla</seg><seg type="pāda" n="d">samīpam agamat tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utsṛjya kupitaś cāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhāvamānaḥ sa mām anu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsthāna-stha-mahī-pāla</seg><seg type="pāda" n="d">samīpam agamat tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.27">
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇo dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kupitaṃ marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kupito bhartsayitvedam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata mahīpatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇo dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kupitaṃ marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kupito bhartsayitva īdam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata mahī-patim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.28">
<l><seg type="pāda" n="a">veditā sarvavidyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsannanavayauvanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājaputro mahārāja</seg> <seg type="pāda" n="d">yauvarājye 'bhiṣicyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">veditā sarva-vidyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsanna-nava-yauvanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-putro mahā-rāja</seg> <seg type="pāda" n="d">yauva-rājye 'bhiṣicyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.29">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad yāvad dhi śāstrajñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstrārthān na prayuñjate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvat tāvad bhavanty eṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇṭhāḥ kāryeṣu buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad yāvad dhi śāstra-jñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstra-arthān na prayuñjate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvat tāvad bhavanty eṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇṭhāḥ kāryeṣu buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.30">
<l><seg type="pāda" n="a">amī rumaṇvadādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">putrā hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijānanto 'pi śāstrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">sutarām andhabuddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amī rumaṇvad-ādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">putrā- hariśikhā adayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijānanto 'pi śāstrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">su-tarām andha-buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.31">
<l><seg type="pāda" n="a">vastuny alpe 'py anātmajñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃrabdhālohitānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhum eva jighāṃsanti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛgendraṃ markaṭā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vastuny alpe 'py an-ātma-jñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃrabdha-ālohita-ānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhum eva jighāṃsanti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛga-indraṃ markaṭā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tad ete 'pi niyojyantām</seg> <seg type="pāda" n="b">adhikāreṣu keṣucit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpanā madīyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saphalīkriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad ete 'pi niyojyantām</seg> <seg type="pāda" n="b">adhikāreṣu keṣu-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpanā madīya īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-phalī-kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_6.33">
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇavacaḥ subhagaṃ niśamya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītyā narendrasabham ucchrayitāgrahastam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ sādhu sādhunarakuñjarasādhumantrin</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ujjhitāsanam abhāṣata nirvyavastham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_6.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇa-vacaḥ su-bhagaṃ niśamya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītyā nara-indra-sabham ucchrayita-agra-hastam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ sādhu sādhu-nara-kuñjara-sādhu-mantrin</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ujjhita-āsanam abhāṣata nirvyavastham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tātaḥ sabhāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā saṃjātasaṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathāpradhānam ābhāṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">vinītavad abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tātaḥ sabhāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā saṃjāta-saṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā-pradhānam ābhāṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">vinītavad abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.2">
<l><seg type="pāda" n="a">kim atra pṛcchyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptāṅgirasabuddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛṣṭā eva bhāṣadhve</seg> <seg type="pāda" n="d">prītinirvāsitatrapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim atra pṛcchyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipta-āṅgirasa-buddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pṛṣṭā- eva bhāṣadhve</seg> <seg type="pāda" n="d">prīti-nirvāsita-trapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yad rocate sādhu</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjyebhyaḥ pūjitaṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrāyaṃ svasutaḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bālaḥ saṃskriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yad rocate sādhu</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjyebhyaḥ pūjitaṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra ayaṃ sva-sutaḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bālaḥ saṃskriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.4">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prastāvae etasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñātapraveśayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaliṅgasenayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād eva namaskṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prastāvae etasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñāta-praveśayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaliṅgasenayā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād eva namas-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ehīti sā nṛpeṇoktā</seg> <seg type="pāda" n="b">na atimantharavikramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upagamyopaparyaṅkam</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāstādiṣṭam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ehi iti sā nṛpeṇa uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">na ati-manthara-vikramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upagamya upaparyaṅkam</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāsta-ādiṣṭam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.6">
<l><seg type="pāda" n="a">āyuktamauktikastoka</seg><seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇā vimalāmbarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saradvimalahaṃseva</seg> <seg type="pāda" n="d">cakāśat kāśacāmarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyukta-mauktika-stoka</seg><seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇā vi-mala-ambarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarad-vi-mala-haṃsa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">cakāśat kāśa-cāmarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.7">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃdharāmūlavisrasta</seg><seg type="pāda" n="b">ślathabandhaśiroruhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścimācalakūṭastha</seg><seg type="pāda" n="d">timirā dyaur ivoṣasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃdharā-mūla-visrasta</seg><seg type="pāda" n="b">ślatha-bandha-śiro-ruhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścima-a-cala-kūṭa-stha</seg><seg type="pāda" n="d">timirā dyaur iva uṣasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.8">
<l><seg type="pāda" n="a">yauvanāntam anuprāptā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvṛḍantam ivāpagā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calaccaṭulatākārā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtāpi nibhṛtākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yauvana-antam anuprāptā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvṛḍ-antam ivā apagā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calac-caṭulatā-ākārā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛta āpi nibhṛta-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.9">
<l><seg type="pāda" n="a">vinītāpi pragalbheva</seg> <seg type="pāda" n="b">sthavireva taruṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitavāg api vācālā</seg><seg type="pāda" n="d">vyākhyātavyā hi tanmatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vinīta āpi pragalbha īva</seg> <seg type="pāda" n="b">sthavira īva taruṇy- api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mita-vāg api vācāla ā</seg><seg type="pāda" n="d">vyākhyātavyā hi tan-matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.10">
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭā puras tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">daśavarṣeva bālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā me dṛṣṭir ākṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇair naur iva mantharā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭā puras tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">daśa-varṣa īva bālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā me dṛṣṭir ākṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇair naur iva mantharā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.11">
<l><seg type="pāda" n="a">acirasthāpitasphīta</seg><seg type="pāda" n="b">bhaṅgurasnigdhamūrdhajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nilīnakokilakulā</seg> <seg type="pāda" n="d">tanvī cūtalateva sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-cira-sthāpita-sphīta</seg><seg type="pāda" n="b">bhaṅgura-snigdha-mūrdha-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nilīna-kokila-kulā</seg> <seg type="pāda" n="d">tanvī cūta-lata īva sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nimeṣonmeṣaśūnyena</seg> <seg type="pāda" n="b">sahajāyām aśobhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakṣuṣā vīkṣyamāṇā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasrākṣam ivākarot ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nimeṣa-unmeṣa-śūnyena</seg> <seg type="pāda" n="b">saha-jāyām a-śobhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakṣuṣā vīkṣyamāṇā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasra-akṣam iva akarot ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.13">
<l><seg type="pāda" n="a">rūḍhā dāḍimagarbhābha</seg><seg type="pāda" n="b">daśanodbhāsatiānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drāḍimīmukulākāra</seg><seg type="pāda" n="d">vibhaktadaśanacchadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rūḍhā dāḍima-garbha-ābha</seg><seg type="pāda" n="b">daśana-udbhāsati-ānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drāḍimī-mukula-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">vibhakta-daśana-cchadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sitasārasanonnadha</seg><seg type="pāda" n="b">mahārajanakañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktendīvaramāleva</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṇāladalabandhanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sita-sārasana-unnadha</seg><seg type="pāda" n="b">mahā-rajana-kañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakta-indīvara-māla īva</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṇāla-dala-bandhanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.15">
<l><seg type="pāda" n="a">unnīyante sma bālāyāś</seg> <seg type="pāda" n="b">cihnair aṅgāni komalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latāyāḥ sahakārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">phalāni mukulair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">unnīyante sma bālāyāś</seg> <seg type="pāda" n="b">cihnair aṅgāni komalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latāyāḥ sahakārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">phalāni mukulair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.16">
<l><seg type="pāda" n="a">athāpṛcchan mahīpālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kasyeyaṃ rūpiṇīr iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duhitṛtvam anuprāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmāsyāḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha apṛcchan mahī-pālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya iyaṃ rūpiṇīr iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duhitṛtvam anuprāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">nāma asyāḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śocyeyaṃ tanayā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yām eva pṛcchati svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyāṃ madanamañjukām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayā ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śocya īyaṃ tanayā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yām eva pṛcchati svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyāṃ madanamañjukām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sasneham āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar ehīti bhūpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ūrūm āropayad bālāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā cemāṃ vāmalocanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-sneham āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar ehi iti bhū-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ūrūm āropayad bālāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca imāṃ vāma-locanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.19">
<l><seg type="pāda" n="a">drutam ādityaśarmā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā lagnam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho citram iti smeram</seg> <seg type="pāda" n="d">abhūc ca nṛpater mukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">drutam ādityaśarmā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā lagnam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho citram iti smeram</seg> <seg type="pāda" n="d">abhūc ca nṛ-pater mukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.20">
<l><seg type="pāda" n="a">yudhamānarajanmeṣa</seg><seg type="pāda" n="b">viṣāṇonmeṣajanmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvanināpi na taccakṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">ākṣiptaṃ nihitaṃ mayi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yudhamāna-rajan-meṣa</seg><seg type="pāda" n="b">viṣāṇa-unmeṣa-janmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvanina āpi na tac-cakṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">ākṣiptaṃ nihitaṃ mayi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.21">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu vastrābharaṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">analpam apakalmaṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāmbāyai dāpayitvāsyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tadāsthānaṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā tu vastra-ābharaṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-alpam apa-kalmaṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-ambāyai dāpayitva āsyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-āsthānaṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.22">
<l><seg type="pāda" n="a">antaḥpuraṃ mahīpālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāravaṭakām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgham uṣṇaṃ ca viśvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bālā svaṃ bhavanaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antaḥ-puraṃ mahī-pālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāra-vaṭakām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgham uṣṇaṃ ca viśvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bālā svaṃ bhavanaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.23">
<l><seg type="pāda" n="a">atha puṇye dine rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijarājajanāvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ bhadrāsanasthaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yauvarājye 'bhiṣiktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha puṇye dine rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvija-rāja-jana-āvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ bhadra-āsana-sthaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yauva-rājye 'bhiṣiktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.24">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hariśikhaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">mudājñāpitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra prasthāpyate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">gantavyaṃ tava nirvyatham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hariśikhaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">mudā ājñāpitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra prasthāpyate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">gantavyaṃ tava nir-vyatham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.25">
<l><seg type="pāda" n="a">senāpatiś ca mantrī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān bhavatu sodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity ājñāpitavān rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">prahvaṃ hariśikhaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">senā-patiś ca mantrī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān bhavatu sa-udyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity ājñāpitavān rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">prahvaṃ hariśikhaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.26">
<l><seg type="pāda" n="a">khaḍgacarmadharo rakṣed</seg> <seg type="pāda" n="b">apramattaḥ prabhuṃ bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity ājñayā pramuditaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavān marubhūtikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khaḍga-carma-dharo rakṣed</seg> <seg type="pāda" n="b">a-pramattaḥ prabhuṃ bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity ājñayā pramuditaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavān marubhūtikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.27">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiśad gomukhaṃ bhartū</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyaṃ manas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīyaiḥ kriyālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">apavādojjhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādiśad gomukhaṃ bhartū</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyaṃ manas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīyaiḥ kriyā-ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">apavāda-ujjhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.28">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakam athāvocat</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇakuṇḍalavṛttinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tyājyo bhavatā svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācid iti pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakam atha avocat</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇa-kuṇḍala-vṛttinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tyājyo bhavatā svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cid iti pārthivaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tair ahaṃ saṃvṛto 'nyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītachattracāmaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgalālaṃkṛtāṅgaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">suraviprān avandiṣi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair ahaṃ saṃvṛto 'nyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīta-chattra-cāmaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgala-alaṃ-kṛta-aṅgaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sura-viprān avandiṣi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.30">
<l><seg type="pāda" n="a">pitur mātaram āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ ca samantriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambādvayapradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sphītaṃ rājāvarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pitur mātaram āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraṃ ca sa-mantriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambā-dvaya-pradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sphītaṃ rāja-avarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ puṣparathārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasarpan maṅgaladhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṣpapallavalājādyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrāmaṃ paritaḥ purīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ puṣpa-ratha-ārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasarpan maṅgala-dhvanim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṣpa-pallava-lāja-ādyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrāmaṃ paritaḥ purīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāptābhiṣeko 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārdhaṃ hariśikhādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svādhikāraparaiḥ krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsaram ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāpta-abhiṣeko 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ardhaṃ hariśikha-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-adhikāra-paraiḥ krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsaram ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.33">
<l><seg type="pāda" n="a">varṣābhiṣeke nirvṛtte</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrveṇa samaḍambare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvṛttyā sarvavidyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthiratām udapādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varṣa-abhiṣeke nirvṛtte</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrveṇa sama-ḍambare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvṛttyā sarva-vidyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthiratām udapādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.34">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ me samatīteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">keṣucid divaseṣv aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātar bhojanavelāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na paśyāmi sma gomukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ me samatīteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">keṣu-cid divaseṣv aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātar bhojana-velāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na paśyāmi sma gomukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.35">
<l><seg type="pāda" n="a">na cānena vinā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvāṇam api rocate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenānena vināsmabhir</seg> <seg type="pāda" n="d">abhuktair gamitaṃ dinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca anena vinā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvāṇam api rocate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena anena vina āsmabhir</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhuktair gamitaṃ dinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.36">
<l><seg type="pāda" n="a">jñāyatāṃ gomukhaḥ kveti</seg> <seg type="pāda" n="b">mayokte marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmattakaḥ sa saṃvṛtta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocad gatāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñāyatāṃ gomukhaḥ kva iti</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ūkte marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmattakaḥ sa saṃvṛtta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocad gata-āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.37">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi cātrāryaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsti saṃpratyayas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā tapantakas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vikārān prekṣatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca atrā arya-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">na asti saṃpratyayas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā tapantakas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vikārān prekṣatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.38">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tapantako gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">punar āgatya coktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āryaputra na tan mithyā</seg> <seg type="pāda" n="d">yad āha marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tapantako gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">punar āgatya ca uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārya-putra na tan mithyā</seg> <seg type="pāda" n="d">yad āha marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.39">
<l><seg type="pāda" n="a">vimalādarśasaṃkrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham ālokya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampayitvā śiraḥ krodhān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdārayati locane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vimala-ādarśa-saṃkrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham ālokya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampayitvā śiraḥ krodhān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdārayati locane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.40">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācic ca smitaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasanne netratārake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃcārayati karṇāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācin nāsikāntaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cic ca smitaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasanne netra-tārake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃcārayati karṇa-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cin nāsika-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.41">
<l><seg type="pāda" n="a">madhūcchiṣṭanigṛṣṭau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmbūladravalohitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivṛtya dūram adharau</seg> <seg type="pāda" n="d">dantāntenāpi niśyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madhu-ucchiṣṭa-nigṛṣṭau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmbūla-drava-lohitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivṛtya dūram adharau</seg> <seg type="pāda" n="d">danta-antena api niśyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.42">
<l><seg type="pāda" n="a">vikārān evamākārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tasyāham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāryaputra tvaritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyāsya kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vikārān evam-ākārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tasya aham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenā arya-putra tvaritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriya āsya kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.43">
<l><seg type="pāda" n="a">athānantaram āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhogamṛditāmbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāgalbhyān mṛduvailakṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha an-antaram āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhoga-mṛdita-āmbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāgalbhyān mṛdu-vailakṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.44">
<l><seg type="pāda" n="a">kaccit svastho 'si bhadreti</seg> <seg type="pāda" n="b">mayoktaḥ sann abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim arthaṃ cāham svastho na</seg> <seg type="pāda" n="d">hy ahaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kac-cit sva-stho 'si bhadra iti</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ūktaḥ sann abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim arthaṃ ca aham sva-stho na</seg> <seg type="pāda" n="d">hy ahaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.45">
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi nāgarakaṃ manyo</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate mām anāmayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmattakaṃ sa unmattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṛtibhraṣṭamānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi nāgarakaṃ manyo</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate mām an-āmayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmattakaṃ sa unmattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṛti-bhraṣṭa-mānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.46">
<l><seg type="pāda" n="a">atha śāstropaniṣadas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta yaugandharāyaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ śikṣitum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa cāpi vyāpṛtaḥ sadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha śāstra-upaniṣadas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta yaugandharāyaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ śikṣitum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca api vyāpṛtaḥ sadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.47">
<l><seg type="pāda" n="a">vyācaṣṭe ca tadā mahyam</seg> <seg type="pāda" n="b">antaraṃ labhate yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena māṃ mā pratīkṣadhvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhojanāyodyatā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyācaṣṭe ca tadā mahyam</seg> <seg type="pāda" n="b">antaraṃ labhate yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena māṃ mā pratīkṣadhvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhojanāya udyatā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cārabhya divasāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyam āyātavān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadācid divase 'nyasmin</seg> <seg type="pāda" n="d">dvayos triṣu gateṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cā arabhya divasāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyam āyātavān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā-cid divase 'nyasmin</seg> <seg type="pāda" n="d">dvayos triṣu gateṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.49">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bhojanasyānte</seg> <seg type="pāda" n="b">kuto 'py āgatya sādaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho śobhantae ity uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāśaṃsat khaṇḍamodakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bhojanasya ante</seg> <seg type="pāda" n="b">kuto 'py āgatya sādaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho śobhantae ity uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāśaṃsat khaṇḍa-modakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.50">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu dāpitān anyān</seg> <seg type="pāda" n="b">krudhyann iva vihāya saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ākṛṣya gatavān</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam ucchiṣṭamodakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu dāpitān anyān</seg> <seg type="pāda" n="b">krudhyann iva vihāya saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ākṛṣya gatavān</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam ucchiṣṭa-modakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.51">
<l><seg type="pāda" n="a">āryaputra sphuṭībhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">unmattatvaṃ priyasya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acikitsyaś ca saṃvṛtta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocat tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-putra sphuṭī-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">unmattatvaṃ priyasya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cikitsyaś ca saṃvṛtta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocat tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.52">
<l><seg type="pāda" n="a">evam ābharaṇaṃ vāsas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmbūlaṃ candanādi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhalabdhaṃ gacchati sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītvā kvāpi gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam ābharaṇaṃ vāsas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmbūlaṃ candana-ādi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdha-labdhaṃ gacchati sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītvā kva api gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.53">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāravaṭakaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niveditābhyāgamano</seg> <seg type="pāda" n="d">rumaṇvān mām avandata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāra-vaṭakaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivedita-abhyāgamano</seg> <seg type="pāda" n="d">rumaṇvān mām avandata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.54">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ tātam iva dṛṣṭvāham</seg> <seg type="pāda" n="b">upakrāntaś ca vanditum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena coddhatahastena</seg> <seg type="pāda" n="d">tāta mā meti vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ tātam iva dṛṣṭva āham</seg> <seg type="pāda" n="b">upakrāntaś ca vanditum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena ca uddhata-hastena</seg> <seg type="pāda" n="d">tāta mā ma īti vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.55">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca na tvayā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">bālena vāsmadādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyas tvam adhunā prāpto</seg> <seg type="pāda" n="d">loke 'smiṃl lokapālatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca na tvayā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">bālena va āsmad-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyas tvam adhunā prāpto</seg> <seg type="pāda" n="d">loke 'smiṃl loka-pālatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.56">
<l><seg type="pāda" n="a">anyac ca rājasaṃdeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākhyātum aham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat tvām āha mahārājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sabhṛtyaṃ tan nibodhyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyac ca rāja-saṃdeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākhyātum aham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat tvām āha mahā-rājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-bhṛtyaṃ tan nibodhyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.57">
<l><seg type="pāda" n="a">puryām atra śaratkāle</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrā citrā pravartitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yā nāgavanayātreti</seg> <seg type="pāda" n="d">na kvacin na vikathyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puryām atra śarat-kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrā citrā pravartitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yā nāga-vana-yātra īti</seg> <seg type="pāda" n="d">na kva-cin na vikathyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.58">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvantaṃ ca sā kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmabhyaṃ na prakāśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā bhūd vidyāvighāto vas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvyākṣiptadhiyām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvantaṃ ca sā kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmabhyaṃ na prakāśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā bhūd vidyā-vighāto vas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-vyākṣipta-dhiyām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.59">
<l><seg type="pāda" n="a">cittāpahāriṇī yātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">hāryacittā ca bālatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittavidyā ca vidyeta</seg> <seg type="pāda" n="d">durghaṭas trikasaṃgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citta-apahāriṇī yātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">hārya-cittā ca bālatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citta-vidyā ca vidyeta</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-ghaṭas trika-saṃgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.60">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ cājāgarūkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mandabuddheḥ sukhātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">granthabhīroś ca sidhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">na śāstrāṇi tapāṃsi ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca a-jāgarūkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">manda-buddheḥ sukha-ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grantha-bhīroś ca sidhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">na śāstrāṇi tapāṃsi ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.61">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā buddhaboddhavyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptakomalayauvanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanto niḥsukhāḥ santaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapantīva me manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā buddha-boddhavyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāpta-komala-yauvanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanto niḥ-sukhāḥ santaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapanti iva me manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tad asti yadi vaḥ kāṅkṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ yātrotsavam īkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato yāta nirāśaṅkā</seg><seg type="pāda" n="d">nāsti ced āsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad asti yadi vaḥ kāṅkṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ yātrā-utsavam īkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato yāta nir-āśaṅkā</seg><seg type="pāda" n="d">na asti ced āsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.63">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ suhṛdaḥ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad no niṣpadyate hitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vo vijñāpayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ suhṛdaḥ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad no niṣpadyate hitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vo vijñāpayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.64">
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvatā tataḥ proktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapolāgalitāśruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haihayānāṃ kulaṃ tuṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ vijayatāṃ jagat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvatā tataḥ proktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapola-āgalita-aśruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haihayānāṃ kulaṃ tuṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ vijayatāṃ jagat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.65">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatā sādhuvṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">gotradāsāḥ kṛtā vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan naḥ saṃbhāvitāḥ putrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśnaprativacaḥkṣamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatā sādhu-vṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">gotra-dāsāḥ kṛtā- vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan naḥ saṃbhāvitāḥ putrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśna-prati-vacaḥ-kṣamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.66">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā nirgate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ pṛṣṭavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yad vaḥ sthitaṃ buddhau</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tat kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā nirgate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ pṛṣṭavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yad vaḥ sthitaṃ buddhau</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tat kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na me gamanam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yataḥ śūnyāni durgāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhyante 'nantarair nṛpaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na me gamanam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yataḥ śūnyāni dur-gāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhyante 'n-antarair nṛ-paiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.68">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutam evāryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">proṣite jagatīpatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāya nagarīṃ śūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad āruṇinā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutam evā arya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">proṣite jagatī-patau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāya nagarīṃ śūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad āruṇinā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.69">
<l><seg type="pāda" n="a">durgasya ca kṛtā rakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā ca paritoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khyāpitaṃ dhīracittatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmanaś ca bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-gasya ca kṛtā rakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā ca paritoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khyāpitaṃ dhīra-cittatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmanaś ca bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.70">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ kim āttheti pṛṣṭaḥ sann</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktaṃ hariśikhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity etac ca tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ kim āttha iti pṛṣṭaḥ sann</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktaṃ hariśikhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity etac ca tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.71">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktavān smitamukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāsūya iva gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim atra bhaṇyate ko 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mantrī hariśikhād varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktavān smita-mukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāsūya iva gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim atra bhaṇyate ko 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mantrī hariśikhād varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.72">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tv ācakṣva kenāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niyukto durgarakṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣataś cāniyuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣam andha na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tv ācakṣva kena ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niyukto dur-ga-rakṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣataś ca a-niyuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣam andha na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.73">
<l><seg type="pāda" n="a">yuvarājo yuvā vidvān</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtāstro mandakautukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavadādisahāyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ yāyād acittatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuva-rājo yuvā vidvān</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-astro manda-kautukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavad-ādi-sahāyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ yāyād a-cittatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.74">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca rājoditaṃ vakṣye</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsti ced āsyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadāśayaparīkṣārtham</seg> <seg type="pāda" n="d">api cet tan na duṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca rāja-uditaṃ vakṣye</seg> <seg type="pāda" n="b">na asti ced āsyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-āśaya-parīkṣa-artham</seg> <seg type="pāda" n="d">api cet tan na duṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.75">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pustakavinyasta</seg><seg type="pāda" n="b">granthabaddhārthabuddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśnānugraham arhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">nedṛśakūṭamantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pustaka-vinyasta</seg><seg type="pāda" n="b">grantha-baddha-artha-buddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśna-anugraham arhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">nā idṛśa-kūṭa-mantriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.76">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ punar guṇopāya</seg><seg type="pāda" n="b">prayogakuśalo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyaiḥ saha saṃparkaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayogakuśalair mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ punar guṇa-upāya</seg><seg type="pāda" n="b">prayoga-kuśalo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyaiḥ saha saṃparkaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayoga-kuśalair mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.77">
<l><seg type="pāda" n="a">sukhaṃ naḥ sevituṃ kālo</seg> <seg type="pāda" n="b">na ṣāḍguṇyakadarthanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac coktaṃ dharmaśāstreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tāvad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukhaṃ naḥ sevituṃ kālo</seg> <seg type="pāda" n="b">na ṣāḍ-guṇya-kadarthanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca uktaṃ dharma-śāstreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tāvad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.78">
<l><seg type="pāda" n="a">vayasaḥ karmaṇo 'rthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutasyābhijanasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṣavāgbuddhisārūpyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaran vicared iha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayasaḥ karmaṇo 'rthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutasya abhijanasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṣa-vāg-buddhi-sārūpyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaran vicared iha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tenottiṣṭhata gacchāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrām adbhutadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍiṣyāmaś ca kāntāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">sthalīṣu mṛgayām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uttiṣṭhata gacchāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrām adbhuta-darśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍiṣyāmaś ca kāntāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">sthalīṣu mṛgayām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.80">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca me gomukhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭaṃ hṛdayaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktasac cānukūlaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vacaḥ kasmai na rocate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca me gomukhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭaṃ hṛdayaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yukta-sac ca anukūlaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vacaḥ kasmai na rocate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.81">
<l><seg type="pāda" n="a">punaś ca gomukhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāṃ lokasya gacchataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādatalam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">samṛddhir dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punaś ca gomukhena-uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāṃ lokasya gacchataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāda-talam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">samṛddhir dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_7.82">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham abhraṃlihaśaṅgacakraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvajaprabhāpīḍitaśakracāpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādam āroham udāraśobhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśīva pūrvācalarājakūṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_7.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham abhraṃ-liha-śaṅga-cakraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvaja-prabhā-pīḍita-śakra-cāpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādam āroham udāra-śobhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśi īva pūrva-a-cala-rāja-kūṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāpaśyaṃ puradvārān</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāntīṃ janatām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citrālaṃkārasaṃskārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vācaṃ kavimukhād iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra apaśyaṃ pura-dvārān</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāntīṃ janatām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citra-alaṃ-kāra-saṃskārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vācaṃ kavi-mukhād iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.2">
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃgarathamātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">kareṇuśibikādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbiparivāro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">yatrāgacchad amaṇḍanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃ-ga-ratha-mātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">kareṇu-śibikā-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbi-parivāro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra agacchad a-maṇḍanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.3">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃpaśyamāno 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ hastinīgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣkrāmantaṃ rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryaveṣasahāyakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃpaśyamāno 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ hastinī-gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣkrāmantaṃ rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārya-veṣa-sahāyakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.4">
<l><seg type="pāda" n="a">adhyāsitavaśāyūtham</seg> <seg type="pāda" n="b">ambādvayapuraḥsaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukyādiparīvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">antaḥpuram ataḥ param ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhyāsita-vaśā-yūtham</seg> <seg type="pāda" n="b">ambā-dvaya-puraḥ-saram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukya-ādi-parīvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">antaḥ-puram ataḥ param ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.5">
<l><seg type="pāda" n="a">sārdhaṃ makarayaṣṭyā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcadraktapatākayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikāgaṇam ākṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="d">pramattajanamānasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-ardhaṃ makara-yaṣṭyā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcad-rakta-patākayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikā-gaṇam ākṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="d">pramatta-jana-mānasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.6">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocad</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputra kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ vaḥ samayo gantum</seg> <seg type="pāda" n="d">ity athāham avātaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocad</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putra kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ vaḥ samayo gantum</seg> <seg type="pāda" n="d">ity atha aham avātaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.7">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃcārimerukūṭābham</seg> <seg type="pāda" n="b">āruhya sasuhṛd ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nadannandimṛdaṅgādi</seg><seg type="pāda" n="d">tūryaḥ pracalam adhvagam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃcāri-meru-kūṭa-ābham</seg> <seg type="pāda" n="b">āruhya sa-suhṛd ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nadan-nandi-mṛdaṅga-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">tūryaḥ pracalam adhva-gam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.8">
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃgaheṣitais tārair</seg> <seg type="pāda" n="b">mandraiś ca gajagarjitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhaṇḍighanasaṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">nirghoṣae iva jṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃ-ga-heṣitais tārair</seg> <seg type="pāda" n="b">mandraiś ca gaja-garjitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhaṇḍi-ghana-saṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">nirghoṣae iva jṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.9">
<l><seg type="pāda" n="a">janasaṃghaṭṭaniṣpiṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">tulākoṭikamekhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājamārgam atikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājadvāram ayāsiṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jana-saṃghaṭṭa-niṣpiṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">tulā-koṭika-mekhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-mārgam atikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-dvāram ayāsiṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.10">
<l><seg type="pāda" n="a">suyāmunasthas tatrastham</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñābhinayena mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaccha gaccheti bhūpalaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣiptapāṇir acodayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suyāmuna-sthas tatra-stham</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñā-abhinayena mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaccha gaccha iti bhū-palaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣipta-pāṇir acodayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.11">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu taṃ namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣam asyābhivardhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātiṣṭhe bandisaṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">prayuktajayaghoṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu taṃ namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣam asya abhivardhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātiṣṭhe bandi-saṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">prayukta-jaya-ghoṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.12">
<l><seg type="pāda" n="a">prāgdvāreṇa ca niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">janasaṃpaddidṛkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājamārgam adhiṣṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mandiraṃ gantum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāg-dvāreṇa ca niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">jana-saṃpad-didṛkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-mārgam adhiṣṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mandiraṃ gantum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.13">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṣṭābhiḥ śaśāṅkābhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṅkumasthāsakāṅkitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hemabhāṇḍaiḥ pravahaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam ukṣakumārakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aṣṭābhiḥ śaśāṅka-ābhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṅkuma-sthāsaka-aṅkitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hema-bhāṇḍaiḥ pravahaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktam ukṣa-kumārakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.14">
<l><seg type="pāda" n="a">dhavalāmbarasaṃvītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sajyotsnam iva mandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītamandasaṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma samīpagam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhavala-ambara-saṃvītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-jyotsnam iva mandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhīta-manda-saṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma samīpa-gam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra pravahaṇācchāda</seg><seg type="pāda" n="b">channārdham aham ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ megharuddhārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">iva prāleyadīpitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra pravahaṇa-ācchāda</seg><seg type="pāda" n="b">channa-ardham aham ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ megha-ruddha-ardham</seg> <seg type="pāda" n="d">iva prāleya-dīpitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.16">
<l><seg type="pāda" n="a">lalāṭataṭavinyasta</seg><seg type="pāda" n="b">mṛdutāmrāṅgulidvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nibaddham añjaliṃ cāru</seg><seg type="pāda" n="d">sarojamukulākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lalāṭa-taṭa-vinyasta</seg><seg type="pāda" n="b">mṛdu-tāmra-aṅguli-dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nibaddham añjaliṃ cāru</seg><seg type="pāda" n="d">saro-ja-mukula-ākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kāmopacāravijñāna</seg><seg type="pāda" n="b">śūnyo yasmād ahaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jānāmi sma kenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ baddhaṃ vandanāñjalim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāma-upacāra-vijñāna</seg><seg type="pāda" n="b">śūnyo yasmād ahaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jānāmi sma kena api</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ baddhaṃ vandana-añjalim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.18">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocat</seg> <seg type="pāda" n="b">srastena mukuṭena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lalāṭam āvṛtaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samādhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocat</seg> <seg type="pāda" n="b">srastena mukuṭena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lalāṭam āvṛtaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samādhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.19">
<l><seg type="pāda" n="a">athāmṛṣṭe lalāṭānte</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dakṣiṇapāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāne kanyābhir unmuktas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin kalakalaḥ paṭuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā amṛṣṭe lalāṭa-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dakṣiṇa-pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāne kanyābhir unmuktas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin kalakalaḥ paṭuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.20">
<l><seg type="pāda" n="a">anyataś ca mukhaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pārśvaspandanasūcitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhena smitaṃ sadya</seg> <seg type="pāda" n="d">upakṣiptaṃ kathāntaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyataś ca mukhaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pārśva-spandana-sūcitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhena smitaṃ sadya</seg> <seg type="pāda" n="d">upakṣiptaṃ kathā-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.21">
<l><seg type="pāda" n="a">krīḍāsthānāni paśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāritāni rumaṇvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsīdāma kālindīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tarajjananirantarām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krīḍā-āsthānāni paśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāritāni rumaṇvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsīdāma kālindīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taraj-jana-nir-antarām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.22">
<l><seg type="pāda" n="a">yat tat pravahaṇaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ dṛṣṭaṃ ca tan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttāryamāṇaṃ yamunāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādareṇa rumaṇvatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yat tat pravahaṇaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ dṛṣṭaṃ ca tan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttāryamāṇaṃ yamunāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādareṇa rumaṇvatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.23">
<l><seg type="pāda" n="a">utsāhitaniṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhayātreti vādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāvaḥ saṃcaratā nāvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenaivottāritā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utsāhita-niṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">siddha-yātra īti vādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāvaḥ saṃcaratā- nāvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena eva uttāritā- vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.24">
<l><seg type="pāda" n="a">sukhaṃ vihitasaṃbhāre</seg> <seg type="pāda" n="b">nadītaṭaniveśite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā krīḍāgṛhe rātrim</seg> <seg type="pāda" n="d">utthitāḥ prasthitās tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukhaṃ vihita-saṃbhāre</seg> <seg type="pāda" n="b">nadī-taṭa-niveśite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā krīḍā-gṛhe rātrim</seg> <seg type="pāda" n="d">utthitāḥ prasthitās tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.25">
<l><seg type="pāda" n="a">nātidūram atikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrāl labdhāntarāḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptā nāgavanodyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śobhāninditanandanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ati-dūram atikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrāl labdha-antarāḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptā- nāga-vana-udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śobha-a-nindita-nandanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.26">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtatānantavṛttāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nitāntahitakautukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāṃ paśyan prayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">janatāṅgulidarśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtata-an-anta-vṛtta-antāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nitānta-hita-kautukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāṃ paśyan prayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">janatā-aṅguli-darśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.27">
<l><seg type="pāda" n="a">senāpatis tu māṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśu kāñcanatoraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kḹptanānāvidhākrīḍaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrāgṛham avaśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">senā-patis tu māṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśu kāñcana-toraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kḹpta-nānā-vidha-ākrīḍaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrā-gṛham avaśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.28">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāhaṃ sasuhṛdvargaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍāsnānāśanādikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyāḥ kurvan nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">netronmeṣasamaṃ divam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ahaṃ sa-suhṛd-vargaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā-snāna-āśana-ādikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyāḥ kurvan nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">netra-unmeṣa-samaṃ divam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.29">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pradoṣe senānīr</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatyāsmān abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaḥ saṃpādayitā krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā vaḥ sā kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pradoṣe senā-nīr</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatya asmān abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaḥ saṃpādayitā krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā vaḥ sā kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.30">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgayeti mayākhyāte</seg> <seg type="pāda" n="b">yāte senāpatau vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhinīya niśāṃ prātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣṭhāmahe kānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgaya īti mayā ākhyāte</seg> <seg type="pāda" n="b">yāte senā-patau vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhinīya niśāṃ prātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣṭhāmahe kānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.31">
<l><seg type="pāda" n="a">anye 'pi madanujñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītāḥ paurakumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kareṇukarabhāśvādi</seg><seg type="pāda" n="d">vāhanāḥ saṃghaśo 'vrajan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anye 'pi mad-anujñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītāḥ paura-kumārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kareṇu-karabha-aśva-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">vāhanāḥ saṃghaśo 'vrajan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.32">
<l><seg type="pāda" n="a">atha duṣparisaṃkhyānam</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ vanarandhragam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pluṣṭasthāṇuvanākāra</seg><seg type="pāda" n="d">pulindabalam agrataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha duṣ-parisaṃkhyānam</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ vana-randhra-gam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pluṣṭa-sthāṇu-vana-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">pulinda-balam agrataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tato niryāya pīnāṅgo</seg> <seg type="pāda" n="b">nikharvas tāmralocanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">senāpatiḥ siṃhaśatruḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">senāpatim avandata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato niryāya pīna-aṅgo</seg> <seg type="pāda" n="b">nikharvas tāmra-locanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">senā-patiḥ siṃhaśatruḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">senā-patim avandata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ bhrātṛjāyā me</seg> <seg type="pāda" n="b">kīdṛśī cintyamekhalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau vā śāmbarasāraṅgau</seg> <seg type="pāda" n="d">putrau kuśalināv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ bhrātṛ-jāyā me</seg> <seg type="pāda" n="b">kī-dṛśī cintyamekhalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau vā śāmbara-sāraṅgau</seg> <seg type="pāda" n="d">putrau kuśalināv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.35">
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhaśatrur avocat taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śivaṃ naḥ sakale kule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad arthaṃ vayam āhūtās</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samājñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhaśatrur avocat taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śivaṃ naḥ sakale kule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad arthaṃ vayam āhūtās</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samājñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.36">
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvān abravīd eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāraḥ sasuhṛt tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nyāsas tena sasainyena</seg> <seg type="pāda" n="d">prayatnāt pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvān abravīd eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāraḥ sa-suhṛt tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nyāsas tena sa-sainyena</seg> <seg type="pāda" n="d">prayatnāt pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.37">
<l><seg type="pāda" n="a">nailahāridrakausumbha</seg><seg type="pāda" n="b">vāsorāśim adāpayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tailakumbhasahasraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">rumaṇvān siṃhaśatrave ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">naila-hāridra-kausumbha</seg><seg type="pāda" n="b">vāso-rāśim adāpayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taila-kumbha-sahasraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">rumaṇvān siṃhaśatrave ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.38">
<l><seg type="pāda" n="a">susaṃvihitarakṣaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñāpya rumaṇvati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛtte gomukhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="d">aho tātena śobhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-saṃvihita-rakṣaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñāpya rumaṇvati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivṛtte gomukhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">aho tātena śobhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.39">
<l><seg type="pāda" n="a">vijñātāsmadabhiprāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na nivarteta yad vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumāravaṭakeveyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved dāruṇayantraṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāta-asmad-abhiprāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na nivarteta yad vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumāra-vaṭaka īva iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved dāruṇa-yantraṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.40">
<l><seg type="pāda" n="a">tato dvārādimṛgayā</seg><seg type="pāda" n="b">prakārair bahubhir mṛgān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nighnanto ghātayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na tṛptim alabhāmahi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato dvāra-ādi-mṛgayā</seg><seg type="pāda" n="b">prakārair bahubhir mṛgān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nighnanto ghātayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na tṛptim alabhāmahi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.41">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nātham araṇyānyā</seg><seg type="pāda" n="b">dviṣantaṃ vājikuñjarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yamāya prahiṇoti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mahiṣaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nātham araṇyānyā</seg><seg type="pāda" n="b">dviṣantaṃ vāji-kuñjarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yamāya prahiṇoti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mahiṣaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.42">
<l><seg type="pāda" n="a">ratnabudbudacitrāṅgās</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'dṛśyanta saṃghaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">carantaḥ saṃcarantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra vātamajā mṛgāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ratna-budbuda-citra-aṅgās</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'dṛśyanta saṃghaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">carantaḥ saṃcarantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra vātamajā- mṛgāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tān hantuṃ darśitotsāhāś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagnotsāhā nyavartanta</seg> <seg type="pāda" n="d">vīrebhya iva bhīravaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tān hantuṃ darśita utsāhāś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagna-utsāhā- nyavartanta</seg> <seg type="pāda" n="d">vīrebhya iva bhīravaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.44">
<l><seg type="pāda" n="a">tais tu senāpatiḥ pṛṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="b">na dṛṣṭāḥ kaiścid īdṛśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛgā yadi ca jānāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tais tu senā-patiḥ pṛṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="b">na dṛṣṭāḥ kaiś-cid īdṛśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛgā- yadi ca jānāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.45">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam aham apy etān</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānāmi pitā tu me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prastāve kvacid ācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">yāṃ vārttāṃ kathayāmi tām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam aham apy etān</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānāmi pitā tu me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prastāve kva-cid ācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">yāṃ vārttāṃ kathayāmi tām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.46">
<l><seg type="pāda" n="a">utpadyate yadā loke</seg> <seg type="pāda" n="b">cakravartī tadā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃrūpajavākārā</seg><seg type="pāda" n="d">dṛśyante mṛgajātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utpadyate yadā loke</seg> <seg type="pāda" n="b">cakra-vartī tadā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ-rūpa-java-ākārā</seg><seg type="pāda" n="d">dṛśyante mṛga-jātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.47">
<l><seg type="pāda" n="a">na ceśvaraśareṇāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">tripurendhanadāhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsādayituṃ śakyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuta evānyasāyakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na cā iśvara-śareṇa api</seg> <seg type="pāda" n="b">tri-pura-indhana-dāhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsādayituṃ śakyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuta eva anya-sāyakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.48">
<l><seg type="pāda" n="a">etān pradakṣiṇīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">yena kṣiptaḥ śaraḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūṇam āyāti tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta taṃ cakravartinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etān pradakṣiṇī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">yena kṣiptaḥ śaraḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūṇam āyāti tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta taṃ cakra-vartinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tān ahaṃ baddhasaṃrambhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaś ca vihiṃsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te ca māṃ dūram ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">divaṃ haṃsā ivāsthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tān ahaṃ baddha-saṃrambhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaś ca vihiṃsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te ca māṃ dūram ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">divaṃ haṃsā- ivā asthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.50">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvatīrya turaṃgād</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītaprabalaśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīyasarastīra</seg><seg type="pāda" n="d">tarucchāyām upāśrayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avatīrya turaṃ-gād</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīta-prabala-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīya-saras-tīra</seg><seg type="pāda" n="d">taru-cchāyām upāśrayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.51">
<l><seg type="pāda" n="a">cirān mṛgayamāṇā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">turaṃgapadavartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">senānubaddhavartmānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptā hariśikhādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cirān mṛgayamāṇā- māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">turaṃ-ga-pada-vartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">senā-anubaddha-vartmānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptā- hariśikha-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kurvan parīhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiyanto vātahariṇā</seg><seg type="pāda" n="d">yuṣmābhir nihatā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kurvan parīhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiyanto vāta-hariṇā</seg><seg type="pāda" n="d">yuṣmābhir nihatā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.53">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ na mayaiko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">hataḥ kṣiptas tu yaḥ śaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradakṣiṇīkṛtya sa tān</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa tūṇaṃ mamāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ na maya aiko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">hataḥ kṣiptas tu yaḥ śaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradakṣiṇī-kṛtya sa tān</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa tūṇaṃ mamā agataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.54">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tenoktam etasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śararājasya pūjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaś cakravarticihnānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭānām agraṇīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena uktam etasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śara-rājasya pūjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaś cakra-varti-cihnānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭānām agra-ṇīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_8.55">
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhaśatrur atha tāmiṣuṃ mudā</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhādibhir apūjayat saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhasārthavadhajātasaṃmado</seg> <seg type="pāda" n="d">dattakāṅkṣitavarām ivāmbikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_8.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhaśatrur atha tāmiṣuṃ mudā</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukha-ādibhir apūjayat saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-sa-artha-vadha-jāta-saṃmado</seg> <seg type="pāda" n="d">datta-kāṅkṣita-varām iva ambikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tato madāndhavanitā</seg><seg type="pāda" n="b">kapolasthalakauśalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarojapattraṃ karajaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">chettum ārabdha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato mada-andha-vanitā</seg><seg type="pāda" n="b">kapola-sthala-kauśalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saro-ja-pattraṃ kara-jaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">chettum ārabdha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.2">
<l><seg type="pāda" n="a">pattracchedyaṃ tatas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saritas taradambhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sajīvam iva saṃpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">calatvāt paṭuraṃhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pattra-cchedyaṃ tatas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saritas tarad-ambhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-jīvam iva saṃpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">calatvāt paṭu-raṃhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.3">
<l><seg type="pāda" n="a">anukūlaṃ prasarpantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsantaś ca gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pattracchedyam apaśyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāvayavasaṃkaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anukūlaṃ prasarpantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsantaś ca gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pattra-cchedyam apaśyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">mukta-avayava-saṃkaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.4">
<l><seg type="pāda" n="a">astmābhir anuyuktaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kathayeti savistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukho vyākaroti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">pattracchedasya lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">astmābhir anuyuktaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaya iti sa-vistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukho vyākaroti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">pattra-cchedasya lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ihāryaputra vijñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pattracchedyaṃ samāsataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tryasraṃ ca caturasraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrghaṃ vṛttaṃ ca bhedataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iha arya-putra vijñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pattra-cchedyaṃ samāsataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">try-asraṃ ca catur-asraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrghaṃ vṛttaṃ ca bhedataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tryasraiḥ catuṣpadaśailā</seg><seg type="pāda" n="b">niṣpadyante gṛhādi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caturasraiḥ saśālāni</seg> <seg type="pāda" n="d">purāṇi puruṣādi ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">try-asraiḥ catuṣ-pada-śailā</seg><seg type="pāda" n="b">niṣpadyante gṛha-ādi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catur-asraiḥ sa-śālāni</seg> <seg type="pāda" n="d">purāṇi puruṣa-ādi ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.7">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghe nadanadīmārga</seg><seg type="pāda" n="b">pratānabhujagādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtte bhūṣaṇasaṃyoga</seg><seg type="pāda" n="d">śakuntamithunādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghe nada-nadī-mārga</seg><seg type="pāda" n="b">pratāna-bhuja-ga-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtte bhūṣaṇa-saṃyoga</seg><seg type="pāda" n="d">śakunta-mithuna-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.8">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhe kathayaty evam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatya marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho nu mahad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">āryaputrety abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhe kathayaty evam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatya marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho nu mahad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārya-putra ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.9">
<l><seg type="pāda" n="a">asau hariśikhenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam eva bhavādṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūpakacchapakalpānām</seg> <seg type="pāda" n="d">āścaryaṃ sthūlacakṣuṣām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau hariśikhena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam eva bhavā-dṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūpa-kacchapa-kalpānām</seg> <seg type="pāda" n="d">āścaryaṃ sthūla-cakṣuṣām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.10">
<l><seg type="pāda" n="a">paśya duḥśraddadhāneti</seg> <seg type="pāda" n="b">tam uktvā marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam āścaryam ity uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulinaṃ no vyadarśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśya duḥ-śraddadhāna iti</seg> <seg type="pāda" n="b">tam uktvā marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam āścaryam ity uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulinaṃ no vyadarśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.11">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā hasitam ulbaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ pulinaṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">namas tasmai sacakṣuṣe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā hasitam ulbaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ pulinaṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">namas tasmai sa-cakṣuṣe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nimnena salilaṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinaṃ sikatāsthalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ yadi tan mūḍha</seg> <seg type="pāda" n="d">dveṣaḥ kaḥ salile tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nimnena salilaṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinaṃ sikatā-sthalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ yadi tan mūḍha</seg> <seg type="pāda" n="d">dveṣaḥ kaḥ salile tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.13">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt kena pulinam</seg> <seg type="pāda" n="b">āścaryam iti bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puline yat tad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt kena pulinam</seg> <seg type="pāda" n="b">āścaryam iti bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puline yat tad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ puline santi</seg> <seg type="pāda" n="b">sikatāḥ kiṃ tad adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nety ukte tena dṛṣṭvā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">pulinaṃ gomukho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ puline santi</seg> <seg type="pāda" n="b">sikatāḥ kiṃ tad adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ity ukte tena dṛṣṭvā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">pulinaṃ gomukho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.15">
<l><seg type="pāda" n="a">mā mā bhadramukhaṃ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="b">paribhūn marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā hi puline dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃniviṣṭaṃ padadvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mā mā bhadra-mukhaṃ kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">paribhūn marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā hi puline dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃniviṣṭaṃ pada-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.16">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ hariśikhenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">yady āścaryaṃ padadvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atyāścaryam idaṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">padakoṭīś caturdaśa ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ hariśikhena api</seg> <seg type="pāda" n="b">yady āścaryaṃ pada-dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aty-āścaryam idaṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">pada-koṭīś catur-daśa ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.17">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ sānubandhāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">nāścaryaṃ padakoṭiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ vicchinnasaṃtānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenāścaryaṃ padadvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ sa-anubandhāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">nā aścaryaṃ pada-koṭiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ vicchinna-saṃtānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenā aścaryaṃ pada-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yadi śeṣāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">parāmṛṣṭāni pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaveyur iti tenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ syād eva vālukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yadi śeṣāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">parāmṛṣṭāni pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaveyur iti tena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ syād eva vālukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.19">
<l><seg type="pāda" n="a">yeyaṃ tīrataroḥ śākhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinaṃ yāvad āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā gatvāvatīrṇaḥ syāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kaścin nāgarako yadi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya īyaṃ tīra-taroḥ śākhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinaṃ yāvad āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā gatva āvatīrṇaḥ syāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś-cin nāgarako yadi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.20">
<l><seg type="pāda" n="a">etām eva samālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram ālambapallavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivarteteti tenokte</seg> <seg type="pāda" n="d">parṇākīrṇā mahī bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etām eva samālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram ālamba-pallavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivarteta iti tena ukte</seg> <seg type="pāda" n="d">parṇa-ākīrṇā mahī bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.21">
<l><seg type="pāda" n="a">kasya tarhīti tenokte</seg> <seg type="pāda" n="b">divyasyety abravīt sa tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyānāṃ katamasyeti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vidyādharam ādiśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kasya tarhi iti tena ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">divyasya ity abravīt sa tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyānāṃ katamasya iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vidyā-dharam ādiśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.22">
<l><seg type="pāda" n="a">na spṛśanti bhuvaṃ devāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlatvād yakṣarakṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūraṃ padāni majjanti</seg> <seg type="pāda" n="d">pulineṣu viśeṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na spṛśanti bhuvaṃ devāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlatvād yakṣa-rakṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūraṃ padāni majjanti</seg> <seg type="pāda" n="d">pulineṣu viśeṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.23">
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥkṣāmaśarīratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhānām ṛṣibhiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avyaktāṅgulipārṣṇyādi</seg><seg type="pāda" n="d">nikṣepaṃ jāyate padam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥ-kṣāma-śarīratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhānām ṛṣibhiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vyakta-aṅguli-pārṣṇy-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">nikṣepaṃ jāyate padam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.24">
<l><seg type="pāda" n="a">anyeṣāṃ ca manuṣyāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">upapattyā niyujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagāḍhaṃ bhavaty agre</seg> <seg type="pāda" n="d">viparītaṃ tu yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyeṣāṃ ca manuṣyāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">upapattyā niyujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagāḍhaṃ bhavaty agre</seg> <seg type="pāda" n="d">viparītaṃ tu yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.25">
<l><seg type="pāda" n="a">bhārākrāntaḥ sa cety ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuyo hariśikho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilāpādapaśatrūṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'sya bhāro bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāra-ākrāntaḥ sa ca ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuyo hariśikho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilā-pāda-pa-śatrūṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'sya bhāro bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.26">
<l><seg type="pāda" n="a">śilāyām avagāḍhaṃ syāt</seg> <seg type="pāda" n="b">parṇakīrṇaṃ ca pādape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śatrau na śatruṃ puline</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīye 'vatārayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śilāyām avagāḍhaṃ syāt</seg> <seg type="pāda" n="b">parṇa-kīrṇaṃ ca pāda-pe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śatrau na śatruṃ puline</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīye 'vatārayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asiddhavidyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāro vidyādharī yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vidyāsiddhim āptvāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyante paṅguvṛttayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād a-siddha-vidya āsya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāro vidyā-dharī yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vidyā-siddhim āptva āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyante paṅgu-vṛttayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.28">
<l><seg type="pāda" n="a">āropitaṃ ca tenāsyā</seg><seg type="pāda" n="b">jaghanaṃ dakṣiṇaṃ bhujam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nimagnaṃ yena tasyedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇaṃ kāminaḥ padam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āropitaṃ ca tena asyā</seg><seg type="pāda" n="b">jaghanaṃ dakṣiṇaṃ bhujam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nimagnaṃ yena tasya idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇaṃ kāminaḥ padam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.29">
<l><seg type="pāda" n="a">patitair uttamāṅgāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">keśadhūpādhivāsitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatīkusumair vāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">avakīrṇaṃ na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">patitair uttama-aṅgāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">keśa-dhūpa-adhivāsitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatī-kusumair vāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">avakīrṇaṃ na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.30">
<l><seg type="pāda" n="a">ramaṇīyatarāṃ caiṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na tyakṣyati sa nimagnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenānyatrāpi dṛśyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padāni nipuṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ramaṇīyatarāṃ ca eṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na tyakṣyati sa nimagnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena anyatra api dṛśyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padāni nipuṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paurair madīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vicinvadbhir itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strīpuṃsayor adṛśyanta</seg> <seg type="pāda" n="d">padāni salilāntike ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paurair madīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vicinvadbhir itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strī-puṃsayor adṛśyanta</seg> <seg type="pāda" n="d">padāni salila-antike ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.32">
<l><seg type="pāda" n="a">sahāsmābhis tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā dṛṣṭvā ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena nāgarakenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāvyam ity etad uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saha asmābhis tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā dṛṣṭvā ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena nāgarakena api</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāvyam ity etad uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.33">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ vettheti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vihasyedam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñeyaṃ kim atra durjñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vā kathayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ vettha iti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vihasya idam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñeyaṃ kim atra dur-jñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vā kathayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.34">
<l><seg type="pāda" n="a">paracittānuvṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svacittasya ca nigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yeyaṃ nāgarakair uktā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā nāgarakatā matā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">para-citta-anuvṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-cittasya ca nigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya īyaṃ nāgarakair uktā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā nāgarakatā matā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.35">
<l><seg type="pāda" n="a">mantharaṃ parisarpantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāminīm anugacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ nāgarako yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">atikramya na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mantharaṃ parisarpantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāminīm anugacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ nāgarako yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">atikramya na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.36">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm eva tau yātau</seg> <seg type="pāda" n="b">padavī dṛśyatām iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi caraṇākrānti</seg><seg type="pāda" n="d">natam adyāpi śādvalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm eva tau yātau</seg> <seg type="pāda" n="b">padavī dṛśyatām iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi caraṇa-ākrānti</seg><seg type="pāda" n="d">natam adya api śādvalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.37">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tām anugacchanto</seg> <seg type="pāda" n="b">navāṃ caraṇapaddhatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptaparṇam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttabhramarotsavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tām anugacchanto</seg> <seg type="pāda" n="b">navāṃ caraṇa-paddhatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sapta-parṇam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛtta-bhramara-utsavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.38">
<l><seg type="pāda" n="a">tanmūle yāni vṛttāni</seg> <seg type="pāda" n="b">raho viharamāṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam ācaritānīva</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhas tāny avarṇayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan-mūle yāni vṛttāni</seg> <seg type="pāda" n="b">raho viharamāṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam ācaritāni iva</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhas tāny avarṇayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.39">
<l><seg type="pāda" n="a">iha sā kupitā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">tena ceha prasāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ sakusumaś cātra</seg> <seg type="pāda" n="d">kḹptaḥ pallavasaṃstaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iha sā kupitā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">tena ca iha prasāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ sa-kusumaś ca atra</seg> <seg type="pāda" n="d">kḹptaḥ pallava-saṃstaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.40">
<l><seg type="pāda" n="a">śrāntā cātropaviṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā cedaṃ nirūpyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanaṃ jaghanākrānti</seg><seg type="pāda" n="d">jātajarjarapallavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrāntā ca atra upaviṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā ca idaṃ nirūpyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanaṃ jaghana-ākrānti</seg><seg type="pāda" n="d">jāta-jarjara-pallavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.41">
<l><seg type="pāda" n="a">nidhāya jaghane hastau</seg> <seg type="pāda" n="b">vinamayya gurutrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ vijṛmbhamāṇāyā</seg><seg type="pāda" n="d">magnāgracaraṇā mahī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nidhāya jaghane hastau</seg> <seg type="pāda" n="b">vinamayya guru-trikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ vijṛmbhamāṇāyā</seg><seg type="pāda" n="d">magna-agra-caraṇā mahī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.42">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nirūpayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saptaparṇatalād vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niryāntīm anvagacchāma</seg> <seg type="pāda" n="d">tayoś caraṇapaddhatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nirūpayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sapta-parṇa-talād vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niryāntīm anvagacchāma</seg> <seg type="pāda" n="d">tayoś caraṇa-paddhatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.43">
<l><seg type="pāda" n="a">athāgamyam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">candrasūryānalānilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavīgahanaṃ veśma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāminām anivāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā agamyam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">candra-sūrya-anala-anilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavī-gahanaṃ veśma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāminām a-nivāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.44">
<l><seg type="pāda" n="a">vāruṇīpānasaṃjāta</seg><seg type="pāda" n="b">madabhṛṅgaviluptayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṣpavatyā pariṣvaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmayā tan nirantaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāruṇī-pāna-saṃjāta</seg><seg type="pāda" n="b">mada-bhṛṅga-viluptayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṣpavatyā pariṣvaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmayā tan nir-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.45">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭvā ca gomukhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">atraivāste sa kāmukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchannaṃ ramaṇīyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na hīdaṃ tyāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭvā ca gomukhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">atra evā aste sa kāmukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchannaṃ ramaṇīyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi idaṃ tyāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.46">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāpi darśanaṃ yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīnasya yathāsukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān muhūrtam anyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kvacid viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca api darśanaṃ yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīnasya yathā-sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān muhūrtam anyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kva-cid viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.47">
<l><seg type="pāda" n="a">nīlaśītalamūlasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrvayā vaṭaśākhinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāyayā ca palāśānām</seg> <seg type="pāda" n="d">atiṣṭhāma tale tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nīla-śītala-mūlasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrvayā vaṭa-śākhinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāyayā ca palāśānām</seg> <seg type="pāda" n="d">atiṣṭhāma tale tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.48">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu tad ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">latāgṛhakam unmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāsty asāv atra kāmīti</seg> <seg type="pāda" n="d">saśiraḥkampam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu tad ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">latā-gṛhakam unmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na asty asāv atra kāmi īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-śiraḥ-kampam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam astīti bhāṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīm api nāstīti</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathonmattako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam asti iti bhāṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīm api na asti iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvatha ūnmattako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam idam atrastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkrāntaṃ mādhavīgṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhaṇḍimithunaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">mūkam andha na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam idam a-trastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkrāntaṃ mādhavī-gṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhaṇḍi-mithunaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">mūkam andha na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.51">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi kaścid bhaved atra</seg> <seg type="pāda" n="b">trastam etat tatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktārtakekam uḍḍīya</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛkṣadurgaṃ viśed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi kaś-cid bhaved atra</seg> <seg type="pāda" n="b">trastam etat tatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukta-ārta-kekam uḍḍīya</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛkṣa-dur-gaṃ viśed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">vicetuṃ parivārakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calayantaś tu hastāṃs te</seg> <seg type="pāda" n="d">śūnyam ākhyaṃl latāgṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">vicetuṃ parivārakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calayantaś tu hastāṃs te</seg> <seg type="pāda" n="d">śūnyam ākhyaṃl latā-gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.53">
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ tatrāpy apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">racitaṃ prastaraṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakīrṇapallavanyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiśoraluṭhitair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ tatra apy apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">racitaṃ prastaraṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakīrṇa-pallava-nyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiśora-luṭhitair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.54">
<l><seg type="pāda" n="a">taruśākhāvasaktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">hāranūpuramekhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyatrānyatra ca kṣaumam</seg> <seg type="pāda" n="d">ambhoruhadalāruṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taru-śākhā-avasaktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">hāra-nūpura-mekhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyatra anyatra ca kṣaumam</seg> <seg type="pāda" n="d">ambho-ruha-dala-aruṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.55">
<l><seg type="pāda" n="a">patitārkanikāśaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharadhanaṃ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varmaratnaṃ sphuradratna</seg><seg type="pāda" n="d">prabhākuñcitalocanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">patita-arka-nikāśaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-dhanaṃ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varma-ratnaṃ sphurad-ratna</seg><seg type="pāda" n="d">prabhā-kuñcita-locanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.56">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvaṃ tad grāhayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣair bhūṣaṇādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai niryātayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭāyety atha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvaṃ tad grāhayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣair bhūṣaṇa-ādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai niryātayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭāya ity atha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.57">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīd vairiṇā nūnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nītaḥ saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tābhyāṃ hi paratantrābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūṣaṇādīdam ujjhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīd vairiṇā nūnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nītaḥ saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tābhyāṃ hi para-tantrābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūṣaṇādi idam ujjhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.58">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghāyuṣkaṃ ca taṃ vitta</seg> <seg type="pāda" n="b">snigdhās tasya śiroruhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lagnāḥ pādapaśākhāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">adyāpi hi sugandhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrgha-āyuṣkaṃ ca taṃ vitta</seg> <seg type="pāda" n="b">snigdhās tasya śiro-ruhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lagnāḥ pāda-pa-śākhāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">adya api hi su-gandhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.59">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nirūpayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samantād dattadṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nātidūram atikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">kvacit tuṅgatarau vane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nirūpayantaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samantād datta-dṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ati-dūram atikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">kva-cit tuṅga-tarau vane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.60">
<l><seg type="pāda" n="a">baddhaṃ skandhe kadambasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcabhir lohaśaṅkubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">lepavidyādharācalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">baddhaṃ skandhe kadambasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcabhir loha-śaṅkubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dharam apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">lepa-vidyā-dhara-a-calam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.61">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvatāryatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">skandhād ity abhidhāya tān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apasṛtya tataś chāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">āśrayāmi sma śākhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avatāryatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">skandhād ity abhidhāya tān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apasṛtya tataś chāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">āśrayāmi sma śākhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.62">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tv abravīn naite</seg> <seg type="pāda" n="b">kenacil lohaśaṅkavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śakyāḥ kraṣṭum upayena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvair api surair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tv abravīn na ete</seg> <seg type="pāda" n="b">kena-cil loha-śaṅkavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śakyāḥ kraṣṭum upayena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvair api surair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.63">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham abruvaṃ smṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājājalpan mayā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etā oṣadhayaḥ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāsthāḥ kila varmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham abruvaṃ smṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja ājalpan mayā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etā- oṣadhayaḥ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">sadā āsthāḥ kila varmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.64">
<l><seg type="pāda" n="a">viśalyakaraṇī kācit</seg> <seg type="pāda" n="b">kācin māṃsavivardhanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vraṇasaṃrohiṇī kācit</seg> <seg type="pāda" n="d">kācid varṇaprasādanī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśalya-karaṇī kā-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">kā-cin māṃsa-vivardhanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vraṇa-saṃrohiṇī kā-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">kā-cid varṇa-prasādanī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.65">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛtasaṃjīvanī cāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcamī paramauṣadhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi varmaṇi tāḥ santi</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhiḥ saṃjīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛta-saṃjīvanī cā asāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcamī parama-oṣadhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi varmaṇi tāḥ santi</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhiḥ saṃjīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.66">
<l><seg type="pāda" n="a">muhūrtād iva cāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">vismito gomukho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādād aryaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitaḥ sa nabhaścaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muhūrtād iva cā agatya</seg> <seg type="pāda" n="b">vismito gomukho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādād arya-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitaḥ sa nabhaś-caraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tā mahauṣadhayo dṛṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">nihitās tasya varmaṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śalyaprote ca hariṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuktāḥ kramaśas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tā- mahā-oṣadhayo dṛṣṭā</seg><seg type="pāda" n="b">nihitās tasya varmaṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śalya-prote ca hariṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuktāḥ kramaśas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra dṛṣṭaprabhāvābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vidyādharasundaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṛtāṅgaḥ kṛtaḥ sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samāśvasyeti bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra dṛṣṭa-prabhāvābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vidyā-dhara-sundaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṛta-aṅgaḥ kṛtaḥ sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samāśvasya iti bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.69">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvitaḥ kena baddho 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity athāhaṃ tam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmākam aryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">prakārais caturair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīvitaḥ kena baddho 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity atha ahaṃ tam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmākam arya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">prakārais caturair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.70">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ kiṃ ca yuṣmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputro 'pi vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmeti ca mayā prokte</seg> <seg type="pāda" n="d">tenoktaṃ na sa mānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ kiṃ ca yuṣmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putro 'pi vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āma iti ca mayā prokte</seg> <seg type="pāda" n="d">tena uktaṃ na sa mānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.71">
<l><seg type="pāda" n="a">asmākam aryaputro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">devo vidyādharo 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasīdantu tam ākhyāta</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaṃ cakṣuṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmākam arya-putro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">devo vidyā-dharo 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasīdantu tam ākhyāta</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaṃ cakṣuṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.72">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam aryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vayam ājñāpitā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayitvābhyanujñeyo mā</seg> <seg type="pāda" n="d">sma paśyat sa mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam arya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vayam ājñāpitā- yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayitva ābhyanujñeyo mā</seg> <seg type="pāda" n="d">sma paśyat sa mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.73">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtopakāras tvāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāyam icchati lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punaḥsaṃdarśanāyātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāta prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-upakāras tvāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ayam icchati lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punaḥ-saṃdarśanāya atas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāta prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.74">
<l><seg type="pāda" n="a">atha visrastahastena</seg> <seg type="pāda" n="b">dattvā jānunipātanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viniśvasya ca tenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dainyagadgadayā girā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha visrasta-hastena</seg> <seg type="pāda" n="b">dattvā jānu-nipātanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viniśvasya ca tena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dainya-gadgadayā girā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.75">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm asmi sumṛtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇadānopakāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminaṃ yan na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyacakravartinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm asmi su-mṛtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇa-dāna-upakāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminaṃ yan na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣya-cakra-vartinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.76">
<l><seg type="pāda" n="a">pradāya yadi me prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">paścāt tāpena khedyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ muñcāmi bhūyas tān</seg> <seg type="pāda" n="d">na cet paśyatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pradāya yadi me prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">paścāt tāpena khedyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ muñcāmi bhūyas tān</seg> <seg type="pāda" n="d">na cet paśyatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.77">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā datte 'bhyanujñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatv evaṃ karotv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāṃ spṛśañ jānuśirasā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa mām idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā datte 'bhyanujñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatv evaṃ karotv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāṃ spṛśañ jānu-śirasā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa mām idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.78">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharo 'mṛtagatiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśikasya muneḥ sutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvavidyādhareśena</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇaman dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dharo 'mṛtagatiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśikasya muneḥ sutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-vidyā-dhara-īśena</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇaman dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.79">
<l><seg type="pāda" n="a">ehīha ca mayāhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛṣṭaḥ pṛṣṭhe nirāmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛddṛṣṭyā ca dṛṣṭaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭaḥ samupāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ehi iha ca mayā āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛṣṭaḥ pṛṣṭhe nir-āmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛd-dṛṣṭyā ca dṛṣṭaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭaḥ samupāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.80">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ vṛṣasutena yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyaṃ tat priyasaṃbhāṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">mahānāgarako hy ayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ vṛṣa-sutena yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyaṃ tat priya-saṃbhāṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-nāgarako hy ayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.81">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ śrutvāmitagatir</seg> <seg type="pāda" n="b">idam asmān abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nedaṃ nāgarakatvaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ ca kathā yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ śrutva āmitagatir</seg> <seg type="pāda" n="b">idam asmān abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na idaṃ nāgarakatvaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ ca kathā yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.82">
<l><seg type="pāda" n="a">asti prāleyaśailasya</seg> <seg type="pāda" n="b">manonayanahāriṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhare kauśiko nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">munis tulyāśmakāñcanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti prāleya-śailasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mano-nayana-hāriṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikhare kauśiko nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">munis tulya-aśma-kāñcanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.83">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca bindumatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktanandanakānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhitavatī yatnāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sudīrghaṃ kālam apsarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca bindumatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-nandana-kānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhitavatī yatnāt</seg> <seg type="pāda" n="d">su-dīrghaṃ kālam apsarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.84">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kauśikenoktā</seg> <seg type="pāda" n="b">varaṃ brūhīti sābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi me bhagavān prītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato 'patyaṃ dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kauśikena uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">varaṃ brūhi iti sa ābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi me bhagavān prītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato 'patyaṃ dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.85">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cotpāditaṃ tasyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apatyayugalaṃ kramāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ ca putraḥ putrī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">matsvasā matsanāmikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca utpāditaṃ tasyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apatya-yugalaṃ kramāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ ca putraḥ putrī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-svasā mat-sa-nāmikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.86">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ saṃvardhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsti tad yan na śikṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhārayāmi ca tadvidyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tena vidyādharo 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ saṃvardhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">na asti tad yan na śikṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhārayāmi ca tad-vidyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tena vidyā-dharo 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.87">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pitaraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rudantam aham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādṛśaṃ putram utpādya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ roditi bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pitaraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rudantam aham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā-dṛśaṃ putram utpādya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ roditi bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.88">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ cakravartitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na te paśyāmi putraka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgād aṅgān madīyāt tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛthā jāto bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ cakra-vartitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na te paśyāmi putraka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgād aṅgān madīyāt tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛthā jāto bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.89">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ mama yaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mahyaṃ kathyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenoktaṃ cakracartī yaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa cāpy anviṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ mama yaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mahyaṃ kathyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena uktaṃ cakra-cartī yaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca apy anviṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.90">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ cakravartitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yaiś cihnair avagamyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā tāni dhiyā mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaṣṭāṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ cakra-vartitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yaiś cihnair avagamyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā tāni dhiyā mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaṣṭāṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ śatruṇā baddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yas tvāṃ śaṅkubhir āyasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayiṣyati jānīyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminaṃ taṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ śatruṇā baddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yas tvāṃ śaṅkubhir āyasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayiṣyati jānīyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminaṃ taṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.92">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv aṅgārako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vyālakaś cābhavat suhṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saudaryo gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhyāṃ kālaṃ sukhaṃ saha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv aṅgārako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vyālakaś ca abhavat suhṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saudaryo gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhyāṃ kālaṃ sukhaṃ saha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.93">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāyupatho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā tena sahāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśyapasthalakaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">puraṃ mānasalobhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāyupatho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā tena saha agamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāśyapasthalakaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">puraṃ mānasa-lobhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.94">
<l><seg type="pāda" n="a">tatraikadā vicaratā</seg> <seg type="pāda" n="b">mayopavanacariṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kanyāparivārā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakā kusumālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ekadā vicaratā</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ūpavana-cariṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kanyā-parivārā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakā kusumālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.95">
<l><seg type="pāda" n="a">praśasyavarṇasaṃsthānā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā me buddhau sthirā sthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśastir iva vinyastā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhittau vindhyaśilābhṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśasya-varṇa-saṃsthānā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā me buddhau sthirā sthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśastir iva vinyastā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhittau vindhya-śilā-bhṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.96">
<l><seg type="pāda" n="a">tām ādāya tayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdbhyāṃ ca manoharāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rataye saṃcarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">saridgiritarusthalīḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām ādāya tayā sa-ardhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdbhyāṃ ca mano-harāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rataye saṃcarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">sarid-giri-taru-sthalīḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.97">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgārakam athāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantaṃ kusumālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāgād apatrapātrāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vakragrīvānirīkṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgārakam atha apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantaṃ kusumālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāgād apatrapā-trāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vakra-grīvā-nirīkṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.98">
<l><seg type="pāda" n="a">lakṣito 'ham aneneti</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣayitvā sahānujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāmantryaiva māṃ nīco</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcair utthāya yātavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lakṣito 'ham anena iti</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣayitvā saha-anu-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āmantrya eva māṃ nīco</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcair utthāya yātavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.99">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu jātavailakṣyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃraktāc ca tatas trasan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jānāmi kva yāmīti</seg> <seg type="pāda" n="d">cakitaḥ saha kāntayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu jāta-vailakṣyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃraktāc ca tatas trasan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jānāmi kva yāmi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">cakitaḥ saha kāntayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.100">
<l><seg type="pāda" n="a">adya cemāṃ samāsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyāṃ nagāpagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatīrṇo 'smi puline</seg> <seg type="pāda" n="d">komalāmalavāluke ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya ca imāṃ samāsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyāṃ naga-apagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatīrṇo 'smi puline</seg> <seg type="pāda" n="d">komala-a-mala-vāluke ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.101">
<l><seg type="pāda" n="a">suratānubhave yogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tac ca susaṃvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latāgṛham ahaṃ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phullaśyāmālatāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">surata-anubhave yogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tac ca su-saṃvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latā-gṛham ahaṃ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phulla-śyāmā-latā-āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.102">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca śeṣam aśeṣaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">kathitaṃ gomukhena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād āptopadeśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nāgarakatā mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca śeṣam a-śeṣaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">kathitaṃ gomukhena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād āpta-upadeśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nāgarakatā mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.103">
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi vidyādharair baddham</seg> <seg type="pāda" n="b">avidyādharasainyapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mocayen mādṛśaṃ tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tathedam ṛṣibhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi vidyā-dharair baddham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-vidyā-dhara-sainya-paḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mocayen mā-dṛśaṃ tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īdam ṛṣi-bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.104">
<l><seg type="pāda" n="a">sevante sevakāḥ sevyān</seg> <seg type="pāda" n="b">prajñāprāṇadhanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena tenātmarakṣārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madvidyā gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sevante sevakāḥ sevyān</seg> <seg type="pāda" n="b">prajñā-prāṇa-dhana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena tenā atma-rakṣā-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mad-vidyā gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.105">
<l><seg type="pāda" n="a">sadyaḥ kṛtopakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā mandādareṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gṛhītābruvaṃ cainam</seg> <seg type="pāda" n="d">anugaccha priyām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sadyaḥ kṛta-upakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā manda-ādareṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na gṛhīta ābruvaṃ ca enam</seg> <seg type="pāda" n="d">anugaccha priyām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.106">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca dinād asmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pareṇāham aharniśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apramatto bhaviṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavato deharakṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca dinād asmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pareṇa aham ahar-niśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pramatto bhaviṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavato deha-rakṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.107">
<l><seg type="pāda" n="a">smartavyaḥ saṃkaṭe cāham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity uktvā naḥ praṇamya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegenākāśam utpatya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāgād aṅgārakaṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">smartavyaḥ saṃkaṭe ca aham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity uktvā naḥ praṇamya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegenā akāśam utpatya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāgād aṅgārakaṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_9.108">
<l><seg type="pāda" n="a">ādityaśarmavacanaṃ vacanaṃ ca yakṣyā</seg><seg type="pāda" n="b">yānaṃ pradakṣiṇam iṣoś ca marunmṛgāṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prahlādināmitagateḥ kathitena jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">utkhātasaṃśayakalaṅkatayā viśuddham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_9.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādityaśarma-vacanaṃ vacanaṃ ca yakṣyā</seg><seg type="pāda" n="b">yānaṃ pradakṣiṇam iṣoś ca marun-mṛgāṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prahlādina āmitagateḥ kathitena jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">utkhāta-saṃśaya-kalaṅkatayā viśuddham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃpāditaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrāsthena rumaṇvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśitvodāram āhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrāyai gantum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃpāditaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yātrā-sthena rumaṇvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśitva ūdāram āhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrāyai gantum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ukṣavṛndārakair yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthāya syandanaṃ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃsair iva śaśāṅkābhair</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ yādasāṃ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ukṣa-vṛndārakair yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthāya syandanaṃ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃsair iva śaśāṅka-ābhair</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ yādasāṃ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.3">
<l><seg type="pāda" n="a">akhaṇḍaśaśibimbābhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaś chatram agrahīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṣṭahāṭakadaṇḍaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">cāmaraṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-khaṇḍa-śaśi-bimba-ābhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaś chatram agrahīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṣṭa-hāṭaka-daṇḍaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">cāmaraṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.4">
<l><seg type="pāda" n="a">rathāgrāvasthito raśmīn</seg> <seg type="pāda" n="b">ālambata tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātatajyadhanuṣpāṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārśvaṃ hariśikho 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ratha-agra-avasthito raśmīn</seg> <seg type="pāda" n="b">ālambata tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātata-jya-dhanuṣ-pāṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārśvaṃ hariśikho 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.5">
<l><seg type="pāda" n="a">āśitaṃ mṛdughāsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śeṣaṃ snāpitapāyitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandam mandaṃ ca naḥ sainyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">syandanaṃ parito 'gamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āśitaṃ mṛdu-ghāsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śeṣaṃ snāpita-pāyitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandam mandaṃ ca naḥ sainyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">syandanaṃ parito 'gamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.6">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">cāmaraṃ calayan manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā hariśikhaṃ vākyam</seg> <seg type="pāda" n="d">avocan marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">cāmaraṃ calayan manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā hariśikhaṃ vākyam</seg> <seg type="pāda" n="d">avocan marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.7">
<l><seg type="pāda" n="a">caratā mṛgayākrīḍām</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputreṇa pāpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradāya prāṇinaḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmaḥ prāpto mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caratā mṛgayā-krīḍām</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putreṇa pāpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradāya prāṇinaḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmaḥ prāpto mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.8">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ kim ihāścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">anupāsitasādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śramavyāyāmasāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaṃ yat tvayedṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ kim ihā aścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-upāsita-sādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrama-vyāyāma-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaṃ yat tvayā īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.9">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūmimitrahiraṇyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitram evātiricyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan mūlatvād itarayos</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān mitram upārjitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūmi-mitra-hiraṇyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitram eva atiricyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan mūlatvād itarayos</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān mitram upārjitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoḥ saṃjalpator evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ gomukham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmādīnāṃ pradhānaṃ yat</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ācaṣṭāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayoḥ saṃjalpator evam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ gomukham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharma-ādīnāṃ pradhānaṃ yat</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ācaṣṭāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.11">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ dharmamitrārthā</seg><seg type="pāda" n="b">yataḥ kāmaprayojanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prādhānyaṃ tena kāmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmaś cecchāsukhātmakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ dharma-mitra-arthā</seg><seg type="pāda" n="b">yataḥ kāma-prayojanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prādhānyaṃ tena kāmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmaś ca icchā-sukha-ātmakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.12">
<l><seg type="pāda" n="a">puline hi padaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam icchā prabhor abhūt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenedam iha vinyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ paśyeyaṃ kathaṃ nv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puline hi padaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvam icchā prabhor abhūt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena idam iha vinyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ paśyeyaṃ kathaṃ nv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.13">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvāryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham āsāditaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan na mitraṃ na dharmārthau</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tu kāmo 'yam arjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭva ārya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham āsāditaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan na mitraṃ na dharma-arthau</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tu kāmo 'yam arjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.14">
<l><seg type="pāda" n="a">anyo 'py asti mahākāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yuṣmākaṃ na gocaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ hi sarvakāmibhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhyā dārumanuṣyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyo 'py asti mahā-kāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yuṣmākaṃ na go-caraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ hi sarva-kāmibhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhyā- dāru-manuṣyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.15">
<l><seg type="pāda" n="a">nirdiṣṭāḥ kāmaśāstrajñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣās tu caturvidhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttamā madhyamā hīnāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caturthās tu nakecana ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nirdiṣṭāḥ kāma-śāstra-jñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣās tu catur-vidhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttamā- madhyamā- hīnāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caturthās tu na-ke-cana ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.16">
<l><seg type="pāda" n="a">uttamo gomukhas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputras tu madhyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhamān kathayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantas tu nakecana ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uttamo gomukhas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putras tu madhyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhamān kathayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantas tu na-ke-cana ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.17">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krodhād vihasyedam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho nāgarakatvaṃ te</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣpannam anujīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krodhād vihasya idam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho nāgarakatvaṃ te</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣpannam anujīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.18">
<l><seg type="pāda" n="a">api bālabalīvarda</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam evāsi gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko nāma mānuṣamukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sann aśuddham udāharet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api bāla-balīvarda</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam eva asi gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko nāma mānuṣa-mukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sann a-śuddham udāharet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.19">
<l><seg type="pāda" n="a">uttamo gomukhas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputras tu madhyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhor adhikam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">itthaṃ kaḥ kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uttamo gomukhas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putras tu madhyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhor adhikam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">itthaṃ kaḥ kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ dṛḍhamūḍho 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">na kiṃcid api budhyase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi prabhutvamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavaty uttamakāmukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ dṛḍha-mūḍho 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">na kiṃ-cid api budhyase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi prabhutva-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavaty uttama-kāmukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.21">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ kāmyate ca kāmī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pradhānam ahaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akāmī kāmyate yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">madhyo 'sāv aryaputravat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ kāmyate ca kāmī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pradhānam ahaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kāmī kāmyate yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">madhyo 'sāv arya-putra-vat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.22">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu kāmayate kāṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">akāmāṃ so 'dhamaḥ smṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te nakecana bhaṇyante</seg> <seg type="pāda" n="d">ye na kāmyā na kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu kāmayate kāṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kāmāṃ so 'dhamaḥ smṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te na-ke-cana bhaṇyante</seg> <seg type="pāda" n="d">ye na kāmyā- na kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.23">
<l><seg type="pāda" n="a">itīdaṃ lakṣaṇaṃ yeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tān vijānīta kāminaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nakecana bhavantas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yena nirlakṣaṇā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti idaṃ lakṣaṇaṃ yeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tān vijānīta kāminaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na-ke-cana bhavantas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yena nir-lakṣaṇā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.24">
<l><seg type="pāda" n="a">atha cāmaram ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭann iva kutūhalāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad garjitamukhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha cāmaram ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭann iva kutūhalāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad garjita-mukhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.25">
<l><seg type="pāda" n="a">yoṣin madhukarī yāsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">upabhoktuṃ vyavasyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino yauvanamadhu</seg> <seg type="pāda" n="d">kvāsau kathaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yoṣin madhu-karī ya āsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">upabhoktuṃ vyavasyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino yauvana-madhu</seg> <seg type="pāda" n="d">kva asau kathaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam aryaputrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīmi yadi pṛcchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tubhyaṃ sthalamaṇḍūka</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi bhasmani hūyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena-uktam arya-putrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīmi yadi pṛcchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tubhyaṃ sthala-maṇḍūka</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi bhasmani hūyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.27">
<l><seg type="pāda" n="a">atha baddhāñjaliḥ prahvo</seg> <seg type="pāda" n="b">māvocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyatāṃ sthiragarvo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha baddha-añjaliḥ prahvo</seg> <seg type="pāda" n="b">ma āvocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyatāṃ sthira-garvo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.28">
<l><seg type="pāda" n="a">icchatāpi tam ālāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjāṃ bhāvayatā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apratyākhyātakathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathayety anumoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">icchata āpi tam ālāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjāṃ bhāvayatā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pratyākhyāta-kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaya ity anumoditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.29">
<l><seg type="pāda" n="a">athānandāśrutimire</seg> <seg type="pāda" n="b">netre saṃmṛjya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkāsya śuddhakaṇṭhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyām akathayat kathām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā ananda-aśru-timire</seg> <seg type="pāda" n="b">netre saṃmṛjya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkāsya śuddha-kaṇṭhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyām akathayat kathām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.30">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham aryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yauvarājye vibhūṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivādayituṃ devyau</seg> <seg type="pāda" n="d">narendrāntaḥpuraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham arya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yauva-rājye vibhūṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhivādayituṃ devyau</seg> <seg type="pāda" n="d">nara-indra-antaḥ-puraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra citraṃ mayā dṛṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭaṃ divyamānuṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇakramaviśuddhyā yad</seg> <seg type="pāda" n="d">rājyam asyeva bhūpateḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra citraṃ mayā dṛṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛṣṭaṃ divya-mānuṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇa-krama-viśuddhyā yad</seg> <seg type="pāda" n="d">rājyam asya iva bhū-pateḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.32">
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatyā ca pṛṣṭo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim asmin putra gomukha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyasīti tato devi</seg> <seg type="pāda" n="d">trayam ity aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padmāvatyā ca pṛṣṭo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim asmin putra gomukha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyasi iti tato devi</seg> <seg type="pāda" n="d">trayam ity aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.33">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ punas trayam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">devyai kathitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛddhiṃ vaḥ śilpināṃ śilpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bahuratnāṃ ca gām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ punas trayam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">devyai kathitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛddhiṃ vaḥ śilpināṃ śilpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-ratnāṃ ca gām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.34">
<l><seg type="pāda" n="a">atha devyā vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyaḥ khalu gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acetasyo hi puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katham evaṃ vaded iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha devyā vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyaḥ khalu gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cetasyo hi puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katham evaṃ vaded iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.35">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama tac chrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdehādhyāsitaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyaḥ kiṃ nu guṇavān</seg> <seg type="pāda" n="d">āho svid doṣavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama tac chrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdeha-adhyāsitaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyaḥ kiṃ nu guṇavān</seg> <seg type="pāda" n="d">āho svid doṣavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.36">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca pṛṣṭā mayā devī</seg> <seg type="pāda" n="b">sasaṃdehe 'pi cetasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma budhyata sā bālam</seg> <seg type="pāda" n="d">acetasyaṃ ca mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca pṛṣṭā mayā devī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-saṃdehe 'pi cetasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma budhyata sā bālam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-cetasyaṃ ca mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.37">
<l><seg type="pāda" n="a">apṛṣṭaḥ ko nu kathayec</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyam iti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃcaran mandiraṃ ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgato rājaveśmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-pṛṣṭaḥ ko nu kathayec</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyam iti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃcaran mandiraṃ ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgato rāja-veśmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.38">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma rathaṃ yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">citracāmaramaṇḍanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirantarakhuranyāsaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārasīkais turaṃgamaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma rathaṃ yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-cāmara-maṇḍanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-antara-khura-nyāsaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāra-sīkais turaṃ-gamaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.39">
<l><seg type="pāda" n="a">rathasya prājitā tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo māṃ vinītavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratodagarbham ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrdhany añjalim abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rathasya prājitā tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo māṃ vinītavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratoda-garbham ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrdhany añjalim abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.40">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartṛdāraka vijñāpyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin rājakule vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulakramāgatā bhṛtyā</seg><seg type="pāda" n="d">rathavāhanajīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartṛ-dāraka vijñāpyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin rāja-kule vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kula-krama-āgatā- bhṛtyā</seg><seg type="pāda" n="d">ratha-vāhana-jīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.41">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham ājñāpito rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">yathaite pṛṣṭhavāhniaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acirād bhavatā rathyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyantāṃ turagā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham ājñāpito rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatha aite pṛṣṭha-vāhniaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cirād bhavatā rathyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyantāṃ tura-gā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.42">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā caite yathāśakti</seg> <seg type="pāda" n="b">skandhadāntās tvarāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu saṃbhāvayāmy etān</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalair aparīkṣitān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ca ete yathā-śakti</seg> <seg type="pāda" n="b">skandha-dāntās tvarāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu saṃbhāvayāmy etān</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalair a-parīkṣitān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ ratham āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">parīkṣyantām amī tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padavākyapramāṇārtha</seg><seg type="pāda" n="d">catureṇa āgamā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ ratham āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">parīkṣyantām amī tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pada-vākya-pramāṇa-artha</seg><seg type="pāda" n="d">catureṇa āgamā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.44">
<l><seg type="pāda" n="a">idamādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ānamitānanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upacāro bhaved eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">satyam evety acintayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam-ādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ānamita-ānanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upacāro bhaved eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">satyam eva ity acintayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.45">
<l><seg type="pāda" n="a">lambakarṇam athāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vinītaṃ lambaśāṭakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāyasthaṃ samaṣīpātraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lekhanīkarṇapūrakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lamba-karṇam atha apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vinītaṃ lamba-śāṭakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāya-sthaṃ sa-maṣī-pātraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lekhanī-karṇa-pūrakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.46">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīn mahati kleśe</seg> <seg type="pāda" n="b">pātitāḥ prabhuṇā vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvathā dhig imāṃ kṣudrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śvavṛttim anujīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīn mahati kleśe</seg> <seg type="pāda" n="b">pātitāḥ prabhuṇā vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvathā dhig imāṃ kṣudrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śva-vṛttim anujīvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.47">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivyāṃ santi yāvantaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyāḥ purus.ottamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acetasyāś ca kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ lekhyaṃ mayā kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivyāṃ santi yāvantaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyāḥ purus.a-uttamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cetasyāś ca kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ lekhyaṃ mayā kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.48">
<l><seg type="pāda" n="a">na caikam api paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktaṃ cetasyalakṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acetasyās tu sakalāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣobhayanti mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca ekam api paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktaṃ cetasya-lakṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cetasyās tu sa-kalāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣobhayanti mahīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.49">
<l><seg type="pāda" n="a">pustakadvayahastena</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra caikena bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasāritāṅgulīkena</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uddiśya sakautukam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pustaka-dvaya-hastena</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra ca ekena bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasārita-aṅgulīkena</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uddiśya sa-kautukam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.50">
<l><seg type="pāda" n="a">āgatyāryākṛtim amuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirdākṣiṇyaṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājīvārthacikitsākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cikitsakam ivādhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgatya arya-ākṛtim amuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-dākṣiṇyaṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājīva-artha-cikitsākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cikitsakam iva a-dhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.51">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tāvad acetasya</seg><seg type="pāda" n="b">pustakādau niveśyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya evam anunīto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">rathaṃ nāroḍhum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tāvad a-cetasya</seg><seg type="pāda" n="b">pustaka-ādau niveśyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya evam anunīto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">rathaṃ nā aroḍhum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.52">
<l><seg type="pāda" n="a">aprārthito 'pi yaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohati sa likhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyapustakasyādau</seg> <seg type="pāda" n="d">namaskārād anantaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-prārthito 'pi yaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohati sa likhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasya-pustakasyā adau</seg> <seg type="pāda" n="d">namas-kārād an-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cetasyatālobhād</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram utplutya satvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā smānyaḥ kaścid ārohad</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āroham ahaṃ rathaṃ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cetasyatā-lobhād</seg> <seg type="pāda" n="b">dūram utplutya sa-tvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma anyaḥ kaś-cid ārohad</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āroham ahaṃ rathaṃ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.54">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vegavatā gacchann</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ gajam agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhāyamānaṃ madhurair</seg> <seg type="pāda" n="d">ālāpair parikarmiṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vegavatā gacchann</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ gajam agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhāyamānaṃ madhurair</seg> <seg type="pāda" n="d">ālāpair parikarmiṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.55">
<l><seg type="pāda" n="a">hastyārohaṃ rathāroho</seg> <seg type="pāda" n="b">vidhārya ratham uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyato naya mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā cetasyarathaṃ rudhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hasty-ārohaṃ ratha-āroho</seg> <seg type="pāda" n="b">vidhārya ratham uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyato naya mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā cetasya-rathaṃ rudhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam anyato yātu</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyādhyāsito rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihantum aham etasya</seg> <seg type="pāda" n="d">necchām icchāmi dantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam anyato yātu</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasya-adhyāsito rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihantum aham etasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na icchām icchāmi dantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.57">
<l><seg type="pāda" n="a">apravṛttamadasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">madaḥ sāntvaiḥ pravartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">icchāyāś cāvighātena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena naḥ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-pravṛtta-madasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">madaḥ sāntvaiḥ pravartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">icchāyāś ca a-vighātena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena naḥ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.58">
<l><seg type="pāda" n="a">avocam atha yantāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na nāma yadi necchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhoraṇaḥ pathānyena</seg> <seg type="pāda" n="d">rathaḥ prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avocam atha yantāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na nāma yadi na icchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhoraṇaḥ patha-anyena</seg> <seg type="pāda" n="d">rathaḥ prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.59">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nāmeti coktvā saḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivartitavān ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasyāvāsamadhyena</seg> <seg type="pāda" n="d">tvāṃ nayāmīti coktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nāma iti ca uktvā saḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivartitavān ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetasya-āvāsa-madhyena</seg> <seg type="pāda" n="d">tvāṃ nayāmi iti ca uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.60">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ bhavatu kuñjaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rundhatā yena me mārgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasyā darśitā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ bhavatu kuñjaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rundhatā yena me mārgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasyā- darśitā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.61">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vistīrṇa</seg><seg type="pāda" n="b">śilātaladharātalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālyabhūṣaṇadhūpādi</seg><seg type="pāda" n="d">prāyapaṇyaṃ vaṇikpatham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vistīrṇa</seg><seg type="pāda" n="b">śilā-tala-dharā-talam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālya-bhūṣaṇa-dhūpa-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">prāya-paṇyaṃ vaṇik-patham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tam atikramya ramyāgrā</seg><seg type="pāda" n="b">harmyamālāḥ saniṣkuṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saśarīrā iva nyastā</seg><seg type="pāda" n="d">vāstuvidyākṛtāṃ dhiyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam atikramya ramya-agrā</seg><seg type="pāda" n="b">harmya-mālāḥ sa-niṣkuṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-śarīrā- iva nyastā</seg><seg type="pāda" n="d">vāstu-vidyā-kṛtāṃ dhiyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.63">
<l><seg type="pāda" n="a">utkaṭākāracaritāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samadāḥ pramadāḥ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśān eva puruṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">sevamānāḥ parāṅmukhān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utkaṭa-ākāra-caritāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-madāḥ pramadāḥ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tā-dṛśān eva puruṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">sevamānāḥ parāṅ-mukhān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.64">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭhato 'nunayantaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvānaṃ yuvatiṃ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā nirbhartsyamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyair madhuradāruṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭhato 'nunayantaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvānaṃ yuvatiṃ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā nirbhartsyamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyair madhura-dāruṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.65">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi ballavakāpehi</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mā chupasi durbhagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahuballavakacchuptāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">chupa ballavikām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi ballavaka apehi</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mā chupasi dur-bhagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu-ballavaka-cchuptāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">chupa ballavikām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.66">
<l><seg type="pāda" n="a">calayantīṃ kvacit kāṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">vipañcīm añcitāṅgulim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāṃcit koṇaparāmarśa</seg><seg type="pāda" n="d">śiñjānaparivādinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">calayantīṃ kva-cit kāṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">vipañcīm añcita-aṅgulim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāṃ-cit koṇa-parāmarśa</seg><seg type="pāda" n="d">śiñjāna-parivādinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.67">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃcaramāṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rathena mṛdugāminā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhantīḥ paṭṭikā vyagrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma kumārikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃcaramāṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rathena mṛdu-gāminā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhantīḥ paṭṭikā- vyagrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma kumārikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.68">
<l><seg type="pāda" n="a">kaḥ punaḥ syād ayaṃ grantha</seg> <seg type="pāda" n="b">iti śrotuṃ mayecchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrāt prahitakarṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭam ākarṇitaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaḥ punaḥ syād ayaṃ grantha</seg> <seg type="pāda" n="b">iti śrotuṃ maya īcchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrāt prahita-karṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">sphuṭam ākarṇitaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.69">
<l><seg type="pāda" n="a">sametya pūrvaṃ na svapyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">suptaṃ ca na parityajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇāpānau ca yatnena</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ saṃdhārayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sametya pūrvaṃ na svapyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">suptaṃ ca na parityajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇa-apānau ca yatnena</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ saṃdhārayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.70">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kā etā</seg><seg type="pāda" n="b">viṭaśāstram adhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye sārathinopāyair</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ veśaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kā- etā</seg><seg type="pāda" n="b">viṭa-śāstram adhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye sārathina ūpāyair</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ veśaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.71">
<l><seg type="pāda" n="a">kāmadevālayaṃ cānyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvan ko 'pi pradakṣiṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata kṛtārtho 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrāṃ prāpsyāmi saṃprati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāma-deva-ālayaṃ ca anyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvan ko 'pi pradakṣiṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata kṛta-artho 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrāṃ prāpsyāmi saṃprati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.72">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau vinayagarveṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkham āste sa gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avandhyaṃ yauvanaṃ kartum</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa veśaṃ vigāhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau vinaya-garveṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkham āste sa gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vandhyaṃ yauvanaṃ kartum</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa veśaṃ vigāhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.73">
<l><seg type="pāda" n="a">avocam atha yantāram</seg> <seg type="pāda" n="b">aśobhanam anuṣṭhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā tu rathaḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīpaṃ nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avocam atha yantāram</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śobhanam anuṣṭhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā tu rathaḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīpaṃ nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ mā trasīr veśān</seg> <seg type="pāda" n="b">nedaṃ mātaṅgapakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca darśanamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kaścid bhavati doṣavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ mā trasīr veśān</seg> <seg type="pāda" n="b">na idaṃ mātaṅga-pakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca darśana-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś-cid bhavati doṣavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.75">
<l><seg type="pāda" n="a">atītaś ca mahān adhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śiṣyate stokam antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rathaḥ kiṃ pṛṣṭhato yātu</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ puraḥ preryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atītaś ca mahān adhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śiṣyate stokam antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rathaḥ kiṃ pṛṣṭhato yātu</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ puraḥ preryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.76">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu pura ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaritaḥ sārathī ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prairayat tatra cāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandiraṃ mandaronnatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu pura ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaritaḥ sārathī ratham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prairayat tatra ca apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandiraṃ mandara-unnatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.77">
<l><seg type="pāda" n="a">rājāvarodhanākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāsthādhyāsitatoraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yoṣidvarṣavaraprāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinītajanasaṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-avarodhana-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvā-stha-adhyāsita-toraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yoṣid-varṣavara-prāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinīta-jana-saṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt kanyā viniryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hārihārādibhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntibādhitapadminyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parivārya rathaṃ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt kanyā- viniryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">hāri-hāra-ādi-bhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kānti-bādhita-padminyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parivārya rathaṃ sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tāsām ekābravit prauḍhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śiroviracitāñjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛdāraka vijñāpyam</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchata kileti mām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāsām eka ābravit prauḍhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śiro-viracita-añjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛ-dāraka vijñāpyam</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchata kila iti mām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.80">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tvāsīd aho śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">bata puṇyasya karmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagataḥ prabhur apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">yena praiṣyeva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tvāsīd aho śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">bata puṇyasya karmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagataḥ prabhur apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">yena praiṣya īva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.81">
<l><seg type="pāda" n="a">acetanair alaṃ puṇyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kilaśabdaḥ pralīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaiḥ kṛtā paratantreyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr yena ca sūcitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-cetanair alaṃ puṇyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kila-śabdaḥ pralīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaiḥ kṛtā para-tantra īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr yena ca sūcitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.82">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yāni na yānīti</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃśayāne kṣaṇaṃ mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dainyamlānamukhāmbhojās</seg> <seg type="pāda" n="d">tā niraikṣanta pṛṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yāni na yāni iti</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃśayāne kṣaṇaṃ mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dainya-mlāna-mukha-ambho-jās</seg> <seg type="pāda" n="d">tā- niraikṣanta pṛṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.83">
<l><seg type="pāda" n="a">anuyātā ca taddṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭam udghāṭitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vātāyanaṃ kavāṭastha</seg><seg type="pāda" n="d">maṇijālāṃśubhāsuram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anuyātā ca tad-dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭam udghāṭitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāta-āyanaṃ kavāṭa-stha</seg><seg type="pāda" n="d">maṇi-jāla-aṃśu-bhāsuram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.84">
<l><seg type="pāda" n="a">tena śṛṅgārasaṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tālavṛntatrayaṃ calat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vibhrāntagrāhiṇīpāṇi</seg><seg type="pāda" n="d">karaprakarapiñjaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena śṛṅgāra-saṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāla-vṛnta-trayaṃ calat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vibhrānta-grāhiṇī-pāṇi</seg><seg type="pāda" n="d">kara-prakara-piñjaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.85">
<l><seg type="pāda" n="a">tālavṛttāntarālīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham unnatakaṇṭhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarastaraṃgarandhrastham</seg> <seg type="pāda" n="d">unnālam iva paṅkajam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāla-vṛtta-antara-ālīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham unnata-kaṇṭhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saras-taraṃ-ga-randhra-stham</seg> <seg type="pāda" n="d">unnālam iva paṅka-jam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.86">
<l><seg type="pāda" n="a">cañcat pradeśinīkaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇim uccaiḥ prasāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukumāramarutprāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">iva vidrumapallavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cañcat pradeśinīkaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇim uccaiḥ prasāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-kumāra-marut-prāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">iva vi-druma-pallavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.87">
<l><seg type="pāda" n="a">keyam āhūyatīty etad</seg> <seg type="pāda" n="b">avicāryaiva yānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhuvam āgatam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu cetitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ka īyam āhūyati ity etad</seg> <seg type="pāda" n="b">a-vicārya eva yānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhuvam āgatam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu cetitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.88">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaḥ sārathinā cāsmi</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇayaṃ praṇayījanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karotu saphalaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛputra praviśyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaḥ sārathinā ca asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇayaṃ praṇayī-janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karotu sa-phalaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛ-putra praviśyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.89">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatīṃ ca bhavān velām</seg> <seg type="pāda" n="b">ihāste tāvatīm aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhuryān viśramayann āse</seg> <seg type="pāda" n="d">jātatīvraśramān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatīṃ ca bhavān velām</seg> <seg type="pāda" n="b">ihā aste tāvatīm aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhuryān viśramayann āse</seg> <seg type="pāda" n="d">jāta-tīvra-śramān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.90">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇikābhis tv ahaṃ tābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">āraṇyaka iva dvipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārīm iva dṛḍhadvārām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādyāṃ kakṣyāṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇikābhis tv ahaṃ tābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">āraṇyaka iva dvipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārīm iva dṛḍha-dvārām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādyāṃ kakṣyāṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.91">
<l><seg type="pāda" n="a">praśastair anvitāṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pradeśaiḥ puṣkarādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhīyamānavinayām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ nāgakanyakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśastair anvitāṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pradeśaiḥ puṣkara-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhīyamāna-vinayām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ nāga-kanyakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.92">
<l><seg type="pāda" n="a">dvitīyāyāṃ tu kakṣyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpikauśalaśaṃsinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karṇīrathapravahaṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">śibikāṃ ca śivākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvitīyāyāṃ tu kakṣyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpi-kauśala-śaṃsinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karṇī-ratha-pravahaṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">śibikāṃ ca śiva-ākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.93">
<l><seg type="pāda" n="a">praśastalakṣaṇagaṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">raṇadābharaṇasrajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānādeśāṃs tṛtīyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vājinaḥ sādhuvāhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśasta-lakṣaṇa-gaṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">raṇa-da-ābharaṇa-srajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānā-deśāṃs tṛtīyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vājinaḥ sādhu-vāhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.94">
<l><seg type="pāda" n="a">caturthyāṃ viruvatkeka</seg><seg type="pāda" n="b">cakoraśukaśārikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarāvakukkuṭavrātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vayaḥpañjaramaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caturthyāṃ viruvat-keka</seg><seg type="pāda" n="b">cakora-śuka-śārikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarāva-kukkuṭa-vrātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vayaḥ-pañjara-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.95">
<l><seg type="pāda" n="a">kalāvinyāsakuśalair</seg> <seg type="pāda" n="b">nānākārāṇi śilpibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇatāratāmrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpitāni tataḥ param ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalā-vinyāsa-kuśalair</seg> <seg type="pāda" n="b">nānā-ākārāṇi śilpibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-varṇa-tāra-tāmrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpitāni tataḥ param ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.96">
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhyāṃ tu yojyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhaśāstraviśāradaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpānulepanamlāna</seg><seg type="pāda" n="d">vāsanāni tatas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhyāṃ tu yojyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-śāstra-viśāradaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpa-anulepana-mlāna</seg><seg type="pāda" n="d">vāsanāni tatas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.97">
<l><seg type="pāda" n="a">saptamyāṃ racyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">raṅgadhūpanavāsanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsāṃsi paṭṭakauśeya</seg><seg type="pāda" n="d">dūkūlaprabhṛtīni tu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saptamyāṃ racyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">raṅga-dhūpana-vāsanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsāṃsi paṭṭa-kauśeya</seg><seg type="pāda" n="d">dūkūla-prabhṛtīni tu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.98">
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭamyāṃ maṇimuktasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prakīrṇabahalatviṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃskārān dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">niśānavyadhanādikān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭamyāṃ maṇi-muktasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prakīrṇa-bahala-tviṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃskārān dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">niśāna-vyadhana-ādikān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.99">
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭasv api ca kakṣyāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāmātrādayaś ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svakauśalāni śaṃsanto</seg> <seg type="pāda" n="d">vighnanti sma gatiṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭasv api ca kakṣyāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-mātra-ādayaś ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-kauśalāni śaṃsanto</seg> <seg type="pāda" n="d">vighnanti sma gatiṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.100">
<l><seg type="pāda" n="a">āgatyāgatya tāḥ kanyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntarūpavibhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abruvan kāraṇīmūlyād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanto mūḍhabuddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgatyā agatya tāḥ kanyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kānta-rūpa-vibhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abruvan kāraṇī-mūlyād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanto mūḍha-buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.101">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ kenāpi kāryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśan bhartṛdārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durbhagair dhāryate kasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svaśilpakathitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ kena api kāryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśan bhartṛ-dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-bhagair dhāryate kasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-śilpa-kathitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.102">
<l><seg type="pāda" n="a">hemakuṇḍaladhāriṇyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍarāmbaramūrdhajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayuktaratnapuṣpārgham</seg> <seg type="pāda" n="d">avocan mām atha striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hema-kuṇḍala-dhāriṇyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍara-ambara-mūrdha-jāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayukta-ratna-puṣpa-argham</seg> <seg type="pāda" n="d">avocan mām atha striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.103">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghāyuṣā gṛham idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cintāmaṇisadharmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃkṛtaṃ ca guptaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaṃ ca pavitratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrgha-āyuṣā gṛham idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cintā-maṇi-sa-dharmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ-kṛtaṃ ca guptaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaṃ ca pavitratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.104">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃgatya cetasyaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasyagrāmaṇīr bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇisaṅganimittā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇā guṇavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃgatya cetasyaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasya-grāma-ṇīr bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇi-saṅga-nimittā- hi</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇā- guṇavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.105">
<l><seg type="pāda" n="a">sūryakāntaśilākānti</seg><seg type="pāda" n="b">nirastatimirāṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāyūthaparīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptaḥ sopānapaddhatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sūrya-kānta-śilā-kānti</seg><seg type="pāda" n="b">nirasta-timirāṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyā-yūtha-parīvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptaḥ sopāna-paddhatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.106">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā prāsādam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">vākpraspanditavarjite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasuptae iva saṃsāre</seg> <seg type="pāda" n="d">citre dṛṣṭiṃ nyaveśayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā prāsādam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">vāk-praspandita-varjite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasuptae iva saṃsāre</seg> <seg type="pāda" n="d">citre dṛṣṭiṃ nyaveśayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.107">
<l><seg type="pāda" n="a">kalābhir atha citrābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhiṃ sarvavidām iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprameyaguṇākārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyāṃ kanyābhir āvṛtām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalābhir atha citrābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhiṃ sarva-vidām iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prameya-guṇa-ākārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyāṃ kanyābhir āvṛtām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.108">
<l><seg type="pāda" n="a">anumānopamāśabdau</seg> <seg type="pāda" n="b">sudūre tāv upāsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣeṇāpi tadrūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">durnirūpaṃ nirūpakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anumāna-upamā-śabdau</seg> <seg type="pāda" n="b">su-dūre tāv upāsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣeṇa api tad-rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-nirūpaṃ nirūpakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.109">
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣur nirīkṣya tasyāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrchāmuṣitacetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṣāṇapuruṣākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣeṇa kim īkṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣur nirīkṣya tasyāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrchā-muṣita-cetanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṣāṇa-puruṣa-ākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣeṇa kim īkṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.110">
<l><seg type="pāda" n="a">neśvareṇa ca dharmeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">na pradhānena nāṇubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca kālasvabhāvādyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśī sukarākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nā iśvareṇa ca dharmeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">na pradhānena na aṇubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca kāla-sva-bhāva-ādyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśī su-kara-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.111">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ tadrūpakathayā</seg> <seg type="pāda" n="b">tadguṇākhyānadīrghayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṣyatha svayaṃ tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">guṇarūpavicāraṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ tad-rūpa-kathayā</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-guṇa-ākhyāna-dīrghayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṣyatha svayaṃ tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">guṇa-rūpa-vicāraṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.112">
<l><seg type="pāda" n="a">tad ahaṃ tāṃ namaskartum</seg> <seg type="pāda" n="b">uttamāṅgāhitāñjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadrūpaṃ vismitaḥ paśyaṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tūṣṇīm āsaṃ muhūrtakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad ahaṃ tāṃ namas-kartum</seg> <seg type="pāda" n="b">uttama-aṅga-āhita-añjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-rūpaṃ vismitaḥ paśyaṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tūṣṇīm āsaṃ muhūrtakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.113">
<l><seg type="pāda" n="a">unnamayya mukhaṃ sāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasallocanotpalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ gomukha jīveti</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ pūrvaṃ samabhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">unnamayya mukhaṃ sa āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasal-locana-utpalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ gomukha jīva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ pūrvaṃ samabhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.114">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho dhūrtā</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdhābhā cāpi khalv iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ nirabhimānā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yayāhaṃ samayārthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho dhūrtā</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdha-ābhā ca api khalv iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ nir-abhimānā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yaya āhaṃ samaya-arthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.115">
<l><seg type="pāda" n="a">ninditā ca mayātmīyā</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir vāk ca pramādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastau praśastau tābhyāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvam eva kṛtāñjaliḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ninditā ca mayā ātmīyā</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir vāk ca pramādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastau praśastau tābhyāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvam eva kṛta-añjaliḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.116">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvato hastamātro 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">acetanamukhādikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apramattā hi jīvanti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtā eva pramādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvato hasta-mātro 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cetana-mukha-ādikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pramattā- hi jīvanti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtā- eva pramādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.117">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintayate mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā dāpitam ānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikharvadantacaraṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra cāham upāviśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintayate mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā dāpitam ānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikharva-danta-caraṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra ca aham upāviśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.118">
<l><seg type="pāda" n="a">sā ha māṃ kṣaṇam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchad gomukhaḥ kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchatīti kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā rājakulād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ha māṃ kṣaṇam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchad gomukhaḥ kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchati iti kathitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā rāja-kulād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ kuśalī rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">devyau cāntaḥpurāṇi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvadādayo vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mantriṇaḥ saparigrahāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ kuśalī rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">devyau ca antaḥ-purāṇi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvad-ādayo va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mantriṇaḥ sa-parigrahāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.120">
<l><seg type="pāda" n="a">kumār iti tataḥ kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">ullāpyāsphuṭarephakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūṣṇīṃbhūtā kṣaṇaṃ dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsāgre niścalām adhāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kumār iti tataḥ kiṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">ullāpya a-sphuṭa-rephakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tūṣṇīṃ-bhūtā kṣaṇaṃ dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsa-agre niś-calām adhāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.121">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭe hariśikhādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa kuśale tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā kuśalam ity uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mām apṛcchad asau punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭe hariśikha-ādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa kuśale tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā kuśalam ity uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mām apṛcchad asau punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.122">
<l><seg type="pāda" n="a">jānāmy eva yathā buddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaiḥ sarvā sukheditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakarṣo yasya yasyāṃ vo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ kathaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jānāmy eva yathā buddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaiḥ sarvā su-kheditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakarṣo yasya yasyāṃ vo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāṃ kathaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.123">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam aryaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvīṇyaṃ gajanītiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānuṣair avigahye ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gāndharvajñānasāgare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam arya-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāvīṇyaṃ gaja-nītiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānuṣair a-vigahye ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gāndharva-jñāna-sāgare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.124">
<l><seg type="pāda" n="a">daṇḍanītau hariśikhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstreṣu marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rathādiyānavidyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣṭhāyātas tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daṇḍa-nītau hariśikhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstreṣu marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratha-ādi-yāna-vidyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣṭhā-yātas tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.125">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu karabheṇeva</seg> <seg type="pāda" n="b">śamīnām agrapallavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītāḥ sarvavidyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ekadeśā manīṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu karabheṇa iva</seg> <seg type="pāda" n="b">śamīnām agra-pallavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītāḥ sarva-vidyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">eka-deśā- manīṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.126">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīd atha vidyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsām āsevanasya kaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatām ucitaḥ kālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katamad vā vinodanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīd atha vidyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsām āsevanasya kaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatām ucitaḥ kālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katamad vā vinodanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.127">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoditaṃ triyāmānte</seg> <seg type="pāda" n="b">prabuddhāḥ stutadevatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgalālaṃkṛtāḥ paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">itihāsam adhīmahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūditaṃ tri-yāma-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">prabuddhāḥ stuta-devatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgala-alaṃ-kṛtāḥ paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">itihāsam adhīmahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.128">
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātās tato vaidyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sugandhisnehadhāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyasyāmaḥ sayānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">niyuddhāny āyudhāni ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātās tato vaidyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-gandhi-sneha-dhāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyasyāmaḥ sa-yānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">niyuddhāny āyudhāni ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.129">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ snātvā ca bhuktvā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtaṃ yāpitaśramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthaśāstrāṇi śaṃsanto</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākāvyāni cāsmahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ snātvā ca bhuktvā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtaṃ yāpita-śramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">artha-śāstrāṇi śaṃsanto</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-kāvyāni ca asmahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.130">
<l><seg type="pāda" n="a">niśāmukhe tataḥ saudhe</seg> <seg type="pāda" n="b">sāndracandraprabhājiti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramāmahe sukhaṃ kāntair</seg> <seg type="pāda" n="d">veṇutantrīrutair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niśā-mukhe tataḥ saudhe</seg> <seg type="pāda" n="b">sāndra-candra-prabhā-jiti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramāmahe sukhaṃ kāntair</seg> <seg type="pāda" n="d">veṇu-tantrī-rutair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.131">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā nayanāntena</seg> <seg type="pāda" n="b">śravaṇāntavisāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālikām antikāsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvāpaśyan madantikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā nayana-antena</seg> <seg type="pāda" n="b">śravaṇa-anta-visāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālikām antika-āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭva āpaśyan mad-antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.132">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛcchrād ivotthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nitambabharamantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayāsanne niviṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="d">manāg api na lakṣitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛcchrād iva utthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nitamba-bhara-mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā āsanne niviṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="d">manāg api na lakṣitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.133">
<l><seg type="pāda" n="a">evam anyāpi gaṇikā</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṇavad gaṇitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadāparā tadāyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī rūpadevatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam anya āpi gaṇikā</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṇavad gaṇitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yada āparā tadā āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī rūpa-devatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.134">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīt kaṣṭam āyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">ito guru guror vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itaś cātithisatkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim atra kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīt kaṣṭam āyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">ito guru guror vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itaś ca atithi-sat-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim atra kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.135">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ devatābhyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">guravo guravo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād gurur guror ājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">saiva saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ devatābhyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">guravo guravo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād gurur guror ājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa aiva saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.136">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīn na tvayotkaṇṭhā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryā mitrāṇy apaśyatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṣyati nirutkaṇṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">ivaṃ tvā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīn na tvaya ūtkaṇṭhā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryā mitrāṇy a-paśyatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṣyati nir-utkaṇṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">ivaṃ tvā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.137">
<l><seg type="pāda" n="a">mamābhiprāyam ūhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjamāneva sābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktam ananujñātaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">preṣyair āsannam āsitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama abhiprāyam ūhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjamāna īva sa ābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktam an-anujñātaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">preṣyair āsannam āsitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.138">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tv āstīrṇaparyaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṇaṃ bhartṛdārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya rathasaṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="d">khedaṃ vinayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tv āstīrṇa-paryaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṇaṃ bhartṛ-dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya ratha-saṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="d">khedaṃ vinayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.139">
<l><seg type="pāda" n="a">tat praviśya tadādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasadramaṇīyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanaṃ hemaratnāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāpāśrayam apāśrayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat praviśya tad-ādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasad-ramaṇīyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanaṃ hema-ratna-aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-apāśrayam apāśrayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.140">
<l><seg type="pāda" n="a">pādasthāne tataḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sābravīt kaḥ karotu vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandapuṇyair asaṃbhāvyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pādasaṃvāhanām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāda-sthāne tataḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ābravīt kaḥ karotu vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-puṇyair a-saṃbhāvyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāda-saṃvāhanām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.141">
<l><seg type="pāda" n="a">pādasaṃvāhanaṃ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadraṃ syād yena kenacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvāhakaviśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kim atreti mayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāda-saṃvāhanaṃ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadraṃ syād yena kena-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvāhaka-viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kim atra iti maya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.142">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv ālambite pāde</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇibhyām abhavan mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirdoṣe mayi keneyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuktā viṣakanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv ālambite pāde</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇibhyām abhavan mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-doṣe mayi kena iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayuktā viṣa-kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.143">
<l><seg type="pāda" n="a">karaṇāny asvatantrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">na jāne kīdṛśaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viceṣṭāni ca me 'ṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="d">dhig anāryām imām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">karaṇāny a-sva-tantrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">na jāne kī-dṛśaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viceṣṭāni ca me 'ṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="d">dhig an-āryām imām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.144">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃvāhya caraṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtam idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ dāsajano vakṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrāntaṃ vaḥ sevatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃvāhya caraṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtam idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ dāsa-jano vakṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrāntaṃ vaḥ sevatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.145">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt pragalbheyam</seg> <seg type="pāda" n="b">anācārā ca yā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">spṛṣṭapādatalau hastāv</seg> <seg type="pāda" n="d">urasy ādhātum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt pragalbha īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-ācārā ca yā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">spṛṣṭa-pāda-talau hastāv</seg> <seg type="pāda" n="d">urasy ādhātum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.146">
<l><seg type="pāda" n="a">mamābhiprāyam ūhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sābravīd darśitasmitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uraḥ spṛśati vaḥ ko vā</seg> <seg type="pāda" n="d">karābhyāṃ mūḍhadhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama abhiprāyam ūhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ābravīd darśita-smitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uraḥ spṛśati vaḥ ko vā</seg> <seg type="pāda" n="d">karābhyāṃ mūḍha-dhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.147">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kāpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā brahmavādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paracittajñatā yasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti rāgavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama ka āpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā brahma-vādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">para-citta-jñatā yasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti rāgavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.148">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ rathasaṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="b">jātakhedasya vakṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stanotpīḍitakaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhanam aninditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ ratha-saṃkṣobha</seg><seg type="pāda" n="b">jāta-khedasya vakṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stana-utpīḍitakaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhanam a-ninditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.149">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi vāham anugrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣo vā prabalaśramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mām anujānīta</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛtantrā hi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi va āham anugrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣo vā prabala-śramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mām anujānīta</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛ-tantrā hi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.150">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dhīreyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirastakaruṇā ca yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñāṃ labhate yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad āste nirākulā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dhīra īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirasta-karuṇā ca yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñāṃ labhate yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad āste nir-ākulā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.151">
<l><seg type="pāda" n="a">athainām abruvaṃ bāle</seg> <seg type="pāda" n="b">parāyattaṃ nibodha mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ saṃvāhanaśāstrajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa svatantraḥ pravartatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enām abruvaṃ bāle</seg> <seg type="pāda" n="b">para-āyattaṃ nibodha mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ saṃvāhana-śāstra-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa sva-tantraḥ pravartatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.152">
<l><seg type="pāda" n="a">urasā stanasāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sā madīyam uras tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvāhayitum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sakampena savepathu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">urasā stana-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sā madīyam uras tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvāhayitum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-kampena sa-vepathu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.153">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathālaṃ visarpantyā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasaṅgakathayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkṣiptavastu ramye 'rthe</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadācid virajyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvatha ālaṃ visarpantyā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasaṅga-kathaya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkṣipta-vastu ramye 'rthe</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadā-cid virajyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.154">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krīḍāgṛhāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhyāṃ tām eva vīthikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāgacchaṃ muhūrtāc ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tām evāryasutāgatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krīḍā-gṛhāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhyāṃ tām eva vīthikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāgacchaṃ muhūrtāc ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tām eva arya-sutā āgatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.155">
<l><seg type="pāda" n="a">vanditvā prasthitaṃ sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ālokya vismitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālapan madhurālāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">smitapracchāditāratiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vanditvā prasthitaṃ sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ālokya vismitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālapan madhura-ālāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">smita-pracchādita-aratiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.156">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ bhavanam ātmīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyavekṣyaṃ sadā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno bhujaṃgo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena paricīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ bhavanam ātmīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyavekṣyaṃ sadā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno bhujaṃ-go 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena paricīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.157">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vastrāntam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyaṃ padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpyam asti me kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca nādyety abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vastra-antam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyaṃ padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpyam asti me kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca na adya ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.158">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hṛdayavāsinyā</seg> <seg type="pāda" n="b">padmadevikayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva ratham āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">kumārāgāram āgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hṛdaya-vāsinyā</seg> <seg type="pāda" n="b">padmadevikayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva ratham āruhya</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāra-āgāram āgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.159">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yuṣmān abhuñjānān</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma mayā vinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upahāsaṃ ca kurvantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tathā marubhūtikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yuṣmān abhuñjānān</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma mayā vinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upahāsaṃ ca kurvantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tathā marubhūtikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.160">
<l><seg type="pāda" n="a">dine 'nyatra ca sevitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ yuṣmān ahaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvāryaduhitur mūlam</seg> <seg type="pāda" n="d">āseve padmadevikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dine 'nyatra ca sevitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ yuṣmān ahaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatva ārya-duhitur mūlam</seg> <seg type="pāda" n="d">āseve padmadevikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.161">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś cāryaduhitrāham</seg> <seg type="pāda" n="b">adhīrāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttānto 'yam atas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā gamat karṇagocaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca arya-duhitra āham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dhīrāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtta-anto 'yam atas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā gamat karṇa-go-caram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.162">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pratiṣṭhamānaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vaḥ kiṃ vismṛtaṃ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti meti mayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pratiṣṭhamānaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vaḥ kiṃ vismṛtaṃ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti ma īti maya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.163">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ kathayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">punar apy āgatāya te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhatte saṃdhriyamāṇaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">rahasyaṃ ramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ kathayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">punar apy āgatāya te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhatte saṃdhriyamāṇaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">rahasyaṃ ramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.164">
<l><seg type="pāda" n="a">athāparasmin divase</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvāryaduhitur gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śokamūkapravṛddhāsram</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyam abalājanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aparasmin divase</seg> <seg type="pāda" n="b">gatva ārya-duhitur gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoka-mūka-pravṛddha-asram</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyam a-balā-janam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.165">
<l><seg type="pāda" n="a">karadvayāvṛtamukhī</seg> <seg type="pāda" n="b">stambhe lagnā parāṅmukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandaśabdaṃ mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">krandantī padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kara-dvaya-āvṛta-mukhī</seg> <seg type="pāda" n="b">stambhe lagnā parāṅ-mukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-śabdaṃ mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">krandantī padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.166">
<l><seg type="pāda" n="a">tām apṛcchaṃ mahārājye</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsarāje surājani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jaṅgamasya kutaḥ śoko</seg> <seg type="pāda" n="d">yuvarāje ca rājati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām apṛcchaṃ mahā-rājye</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsa-rāje su-rājani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jaṅgamasya kutaḥ śoko</seg> <seg type="pāda" n="d">yuva-rāje ca rājati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.167">
<l><seg type="pāda" n="a">na kiṃcid api sāvocan</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā pṛṣṭāsakṛd yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kila viṣaṇṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mumoha ca papāta ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na kiṃ-cid api sa āvocan</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā pṛṣṭa ā-sakṛd yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kila viṣaṇṇo 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mumoha ca papāta ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.168">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra caikā pramṛjyāsraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām avocat sacetanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvannāthāślāghanīyeyam</seg> <seg type="pāda" n="d">aśocyā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca ekā pramṛjya asraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām avocat sa-cetanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvan-nātha-āślāghanīya īyam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śocyā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.169">
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tu svāminīṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvarāje virājati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāḥ śokopataptāyā</seg><seg type="pāda" n="d">yato rakṣas tato bhayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tu svāminīṃ paśya</seg> <seg type="pāda" n="b">yuva-rāje virājati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāḥ śoka-upataptāyā</seg><seg type="pāda" n="d">yato rakṣas tato bhayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.170">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā paśya tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatām eva pīḍyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśāṃ suhṛdāṃ yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samaduḥkhasajīvanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā paśya tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatām eva pīḍyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśāṃ suhṛdāṃ yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sama-duḥkha-sa-jīvanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.171">
<l><seg type="pāda" n="a">tadāveditamārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā pramadakānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kamalinīkūle</seg> <seg type="pāda" n="d">tatrāryaduhitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-āvedita-mārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā pramada-kānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kamalinī-kūle</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra arya-duhitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.172">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṇālaśaivalāmbhoja</seg><seg type="pāda" n="b">nalinīdalasaṃstaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣayantī saniśvāsair</seg> <seg type="pāda" n="d">muhur viparivartanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṇāla-śaivala-ambho-ja</seg><seg type="pāda" n="b">nalinī-dala-saṃstaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣayantī sa-niśvāsair</seg> <seg type="pāda" n="d">muhur viparivartanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.173">
<l><seg type="pāda" n="a">mudrikālatikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikā hārikā dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadaṅkanyastacaraṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyāyantī puruṣottamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mudrikālatikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikā hārikā dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-aṅka-nyasta-caraṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyāyantī puruṣa-uttamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.174">
<l><seg type="pāda" n="a">athopagamya saṃbhrāntas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ kṛtāñjalir abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī duḥkhāṅgadānena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha upagamya saṃbhrāntas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ kṛta-añjalir abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī duḥkha-aṅga-dānena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.175">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīd alam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛddhasukhabhāginaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā mamāpratīkārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjāśokakarīṃ kathām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīd alam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛddha-sukha-bhāginaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā mama a-pratīkārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-śoka-karīṃ kathām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.176">
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi nandanasaṃcāri</seg><seg type="pāda" n="b">kāminījanakāmukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taran makaragambhīrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśed vaitaraṇīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi nandana-saṃcāri</seg><seg type="pāda" n="b">kāminī-jana-kāmukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taran makara-gambhīrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśed vaitaraṇīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.177">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasādayantī tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrikālatikābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛdārikayā kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">smaryate na vimānitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasādayantī tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrikālatika ābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛ-dārikayā kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">smaryate na vimānitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.178">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca svayam ākhyātum</seg> <seg type="pāda" n="b">aśaktā bhartṛdārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mām anujānātu</seg> <seg type="pāda" n="d">dhṛṣṭo hi gaṇikājanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca svayam ākhyātum</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śaktā bhartṛ-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mām anujānātu</seg> <seg type="pāda" n="d">dhṛṣṭo hi gaṇikā-janaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.179">
<l><seg type="pāda" n="a">evam uktābravīd evam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ nāma nigadyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṛtvā sāhasaṃ kair vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāl labdho manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam ukta ābravīd evam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ nāma nigadyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṛtvā sāhasaṃ kair vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāl labdho mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.180">
<l><seg type="pāda" n="a">na cemaṃ gomukhād anyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrotum ālāpam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhedasaṃdhānadakṣo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">dūtaḥ kārye niyujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca imaṃ gomukhād anyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrotum ālāpam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bheda-saṃdhāna-dakṣo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">dūtaḥ kārye niyujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.181">
<l><seg type="pāda" n="a">athotsārya tato deśān</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrikālatikā kathām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahyam ākhyātum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam adhīyatāṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha utsārya tato deśān</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrikālatikā kathām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahyam ākhyātum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam adhīyatāṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.182">
<l><seg type="pāda" n="a">bharato nāma rājāsīt</seg> <seg type="pāda" n="b">trivargāntaparāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa samāhṛtavān kāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kumārīr ā mahodadheḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharato nāma rājā āsīt</seg> <seg type="pāda" n="b">tri-varga-anta-parāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa samāhṛtavān kāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kumārīr ā maha-udadheḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.183">
<l><seg type="pāda" n="a">yugapat pariniyāham</seg> <seg type="pāda" n="b">etāḥ sarvā rahogatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhāny anubhaviṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtatānīty acintayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuga-pat pari-niya aham</seg> <seg type="pāda" n="b">etāḥ sarvā- raho-gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhāny anubhaviṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtatāni ity acintayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.184">
<l><seg type="pāda" n="a">yasyāś ca prathamaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītaḥ kampanaḥ karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyām eva sa saṃtuṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhapuṇyārjitākṛtau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasyāś ca prathamaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītaḥ kampanaḥ karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyām eva sa saṃtuṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddha-puṇya-arjita-ākṛtau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.185">
<l><seg type="pāda" n="a">pariśeṣās tu yās tāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manonayanahāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoruhakarākārān</seg> <seg type="pāda" n="d">aṣṭau prākalpayad gaṇān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariśeṣās tu yās tāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mano-nayana-hāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mano-ruha-kara-ākārān</seg> <seg type="pāda" n="d">aṣṭau prākalpayad gaṇān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.186">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇe gaṇe ca pramukhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukharābharaṇāvṛtām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātāsanacchatra</seg><seg type="pāda" n="d">cāmarām akaron nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇe gaṇe ca pramukhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukhara-ābharaṇa-āvṛtām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñāta-āsana-cchatra</seg><seg type="pāda" n="d">cāmarām akaron nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.187">
<l><seg type="pāda" n="a">tā gaṇāntargatā yasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">anyāsāṃ ca mahattamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ mahāgaṇikāśabdam</seg> <seg type="pāda" n="d">alabhanta narādhipāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tā- gaṇa-antar-gatā- yasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">anyāsāṃ ca mahattamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ mahā-gaṇikā-śabdam</seg> <seg type="pāda" n="d">alabhanta nara-adhipāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.188">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāguṇās tataś cānyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'py anyās tataḥ parāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad ghaṭakasaṃghaṭṭa</seg><seg type="pāda" n="d">kaṭhorakaṭayaḥ khalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-guṇās tataś ca anyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'py anyās tataḥ parāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad ghaṭaka-saṃghaṭṭa</seg><seg type="pāda" n="d">kaṭhora-kaṭayaḥ khalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.189">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eṣa gaṇikābheda</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīm api dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ kālāt prabhṛty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bharatena pravartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya eṣa gaṇikā-bheda</seg> <seg type="pāda" n="b">idānīm api dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ kālāt prabhṛty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bharatena pravartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.190">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇamukhyās tu yās tāsām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekasyāṃ kila saṃtatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātā kaliṅgaseneyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarasyām iva padminī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇa-mukhyās tu yās tāsām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekasyāṃ kila saṃtatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātā kaliṅgasena īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarasyām iva padminī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.191">
<l><seg type="pāda" n="a">surāsuroragastrīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nindantī rūpasaṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayā tanayā labdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">seyaṃ madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sura-asura-uraga-strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nindantī rūpa-saṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayā tanayā labdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa īyaṃ madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.192">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā rājakulaṃ yāntīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā mātaram ekadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham apy āci yāmīti</seg> <seg type="pāda" n="d">punaḥ punar abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā rāja-kulaṃ yāntīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā mātaram ekadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham apy āci yāmi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">punaḥ punar abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.193">
<l><seg type="pāda" n="a">jñātvā tu dṛḍhanirbandhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sācī duhitaraṃ priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītabālābharaṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">anayan nṛpasaṃsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñātvā tu dṛḍha-nirbandhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā ācī duhitaraṃ priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhīta-bāla-ābharaṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">anayan nṛpa-saṃsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.194">
<l><seg type="pāda" n="a">atha rājakulād eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttā lakṣitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">savikāsaiḥ satoṣeva</seg> <seg type="pāda" n="d">kapolanayanādharaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha rāja-kulād eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttā lakṣitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-vikāsaiḥ sa-toṣa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">kapola-nayana-adharaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.195">
<l><seg type="pāda" n="a">sthitā saṃprasthitāsīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣīdantī ca saṃtatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karoti sma sakhīmadhye</seg> <seg type="pāda" n="d">rājāsthānagatāḥ kathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthitā saṃprasthitā āsīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣīdantī ca saṃtatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karoti sma sakhī-madhye</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-āsthāna-gatāḥ kathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.196">
<l><seg type="pāda" n="a">dinaśeṣam atiprerya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇadāṃ ca sajāgarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātaḥ sādaram ādatta</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ maṇḍanam ātmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dina-śeṣam atiprerya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇa-dāṃ ca sa-jāgarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātaḥ sādaram ādatta</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ maṇḍanam ātmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.197">
<l><seg type="pāda" n="a">prasthitā prasthitām dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājāsthānāya mātaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā pṛṣṭā kva yāsīti</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra tvam iti cābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasthitā prasthitām dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-āsthānāya mātaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā pṛṣṭā kva yāsi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra tvam iti ca abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.198">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam ananujñātaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putri gantuṃ na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājāsthānaṃ tanusnehāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣā hi narādhipāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam an-anujñātaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putri gantuṃ na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-āsthānaṃ tanu-snehāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣā- hi nara-adhipāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.199">
<l><seg type="pāda" n="a">tena mātar nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhānujñā gamiṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhṛṣṭā hi dveṣyatāṃ yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayinyo 'pi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena mātar nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-anujñā gamiṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhṛṣṭā- hi dveṣyatāṃ yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇayinyo 'pi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.200">
<l><seg type="pāda" n="a">madhurāś copapannāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā mātur imā giraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṭukā durghaṭāś ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manyamānā nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madhurāś ca upapannāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā mātur imā- giraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṭukā dur-ghaṭāś ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manyamānā nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.201">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭanaṣṭanidhāneva</seg> <seg type="pāda" n="b">daridravaṇigaṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktanidrāśanālāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyaikaśaraṇābhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭa-naṣṭa-nidhāna īva</seg> <seg type="pāda" n="b">daridra-vaṇig-aṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukta-nidrā-āśana-ālāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayya eka-śaraṇa ābhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.202">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prastutakathāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhīr iyam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svaptum icchāmy ahaṃ sakhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prastuta-kathāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhīr iyam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svaptum icchāmy ahaṃ sakhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.203">
<l><seg type="pāda" n="a">yātāsu tāsu manasā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatsatyaṃ mama śaṅkitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāḥ prasthāpitāḥ sakhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim akāraṇam etayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātāsu tāsu manasā</seg> <seg type="pāda" n="b">yat-satyaṃ mama śaṅkitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāḥ prasthāpitāḥ sakhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim a-kāraṇam etayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.204">
<l><seg type="pāda" n="a">yā sakhībhir vinā nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">naiva labdhavatī purā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyās tā eva nighnanti</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrām iti na badhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā sakhībhir vinā nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na eva labdhavatī purā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyās tā- eva nighnanti</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrām iti na badhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.205">
<l><seg type="pāda" n="a">cintayitveti tiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">jālavātāyanāvṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṇḍanavyāpṛtām etāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma sadarpaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.205">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintayitva īti tiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">jāla-vāta-āyana-āvṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṇḍana-vyāpṛtām etāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma sa-darpaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.206">
<l><seg type="pāda" n="a">abhirājakulaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">baddhāñjalir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janmāntare 'pi bhūyāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ tasmin vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.206">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhi-rāja-kulaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">baddha-añjalir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janma-antare 'pi bhūyāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ tasmin vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.207">
<l><seg type="pāda" n="a">dukūlapāśam āsajya</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃdharāyām anantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udalambayad ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">satvarā nāgadantake ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.207">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dukūla-pāśam āsajya</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃdharāyām an-antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udalambayad ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-tvarā nāga-dantake ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.208">
<l><seg type="pāda" n="a">vegād iṣur ivāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇāpaharaṇodyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṇṭhapāśaṃ tam etasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālapāśam ivākṣipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.208">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegād iṣur ivā agatya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇa-apaharaṇa-udyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṇṭha-pāśaṃ tam etasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāla-pāśam iva akṣipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.209">
<l><seg type="pāda" n="a">śayanīyam athānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">sajalair vyajanānilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balāt pratyānayaṃ saṃjñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pretarājakulād aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.209">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śayanīyam atha anīya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-jalair vyajana-anilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balāt pratyānayaṃ saṃjñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">preta-rāja-kulād aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.210">
<l><seg type="pāda" n="a">krameṇonmīlya nayane</seg> <seg type="pāda" n="b">mantharā tāmratārake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ninīya mayi mattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyāhṛtyedam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.210">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krameṇa unmīlya nayane</seg> <seg type="pāda" n="b">mantharā tāmra-tārake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ninīya mayi mattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyāhṛtya idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.211">
<l><seg type="pāda" n="a">tad mitram atikaṣṭād yad</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasanāt kila rakṣati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyasane praharantyā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">śatrutvaṃ darśitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.211">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad mitram ati-kaṣṭād yad</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasanāt kila rakṣati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyasane praharantyā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">śatrutvaṃ darśitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.212">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi sarvaduḥkānām</seg> <seg type="pāda" n="b">idam utpannam ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā jīvitam ujjhantī</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhṛtā kim akāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.212">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi sarva-duḥkānām</seg> <seg type="pāda" n="b">idam utpannam ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā jīvitam ujjhantī</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhṛtā kim a-kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.213">
<l><seg type="pāda" n="a">ānukūlyena nirvāhya</seg> <seg type="pāda" n="b">kālam ekapade tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vighnantyā mama saṃkalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">darśitā pratikūlatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.213">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ānukūlyena nirvāhya</seg> <seg type="pāda" n="b">kālam eka-pade tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vighnantyā mama saṃkalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">darśitā pratikūlatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.214">
<l><seg type="pāda" n="a">yad etad ucyate loke</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā na tad anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśeṣopāyaduḥsādhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mitram śatrur mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.214">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad etad ucyate loke</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā na tad anyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śeṣa-upāya-duḥ-sādhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mitram śatrur mahān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.215">
<l><seg type="pāda" n="a">bruvāṇām ity asaṃbaddham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity enām aham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmini prabhur ity asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">upālambhena takṣasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.215">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bruvāṇām ity a-saṃbaddham</seg> <seg type="pāda" n="b">ity enām aham abruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmini prabhur ity asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">upālambhena takṣasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.216">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ kathaya nas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasane 'bhyudaye 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyā vayam āyāte</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmin nābhyantarīkṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.216">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ kathaya nas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasane 'bhyudaye 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyā vayam āyāte</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmin na abhyantarī-kṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.217">
<l><seg type="pāda" n="a">jātāsi kṛpaṇedānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsavargam apāsya yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanum ekākinī tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sukham āsitum icchasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.217">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāta āsi kṛpaṇa īdānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsa-vargam apāsya yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanum ekākinī tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sukham āsitum icchasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.218">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhahetum ataḥ śaṃsa</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi sādhyaṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīviṣyāmas tataḥ sarvā</seg><seg type="pāda" n="d">mariṣyāmo viparyaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.218">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkha-hetum ataḥ śaṃsa</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi sādhyaṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīviṣyāmas tataḥ sarvā</seg><seg type="pāda" n="d">mariṣyāmo viparyaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.219">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sthitvā kṣaṇaṃ tūṣṇīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanakair idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekajīvaśarīrāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tubhyam api kathyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.219">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sthitvā kṣaṇaṃ tūṣṇīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanakair idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eka-jīva-śarīrāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tubhyam api kathyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.220">
<l><seg type="pāda" n="a">atha jānanty api tvaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirlajjayitum icchasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam ākhyāya te ko vā</seg> <seg type="pāda" n="d">strībhyaḥ sāhasikaḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.220">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha jānanty api tvaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirlajjayitum icchasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam ākhyāya te ko vā</seg> <seg type="pāda" n="d">strībhyaḥ sāhasikaḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.221">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ rājakulaṃ yātā</seg> <seg type="pāda" n="b">devenāhūya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dakṣiṇaṃ parighākāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ūrum āropitā tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.221">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ rāja-kulaṃ yātā</seg> <seg type="pāda" n="b">devenā ahūya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dakṣiṇaṃ parigha-ākāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ūrum āropitā tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.222">
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭas tu nṛpater</seg> <seg type="pāda" n="b">ūrau vāme nṛpātmajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā dṛṣṭaḥ praviṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayaṃ me anivāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.222">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭas tu nṛ-pater</seg> <seg type="pāda" n="b">ūrau vāme nṛ-pa-ātma-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā dṛṣṭaḥ praviṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayaṃ me a-nivāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.223">
<l><seg type="pāda" n="a">dahane 'pi vasann antar</seg> <seg type="pāda" n="b">na dahaty araṇīṃ sa tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saumyo 'pi puṇyavān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdhūmaṃ dagdhum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.223">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dahane 'pi vasann antar</seg> <seg type="pāda" n="b">na dahaty araṇīṃ sa tu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saumyo 'pi puṇyavān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-dhūmaṃ dagdhum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.224">
<l><seg type="pāda" n="a">sa hetur asya duḥkhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛddarśanam āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā śrūyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā vilapitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.224">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa hetur asya duḥkhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛd-darśanam āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā śrūyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā vilapitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.225">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvedam aham asyās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā yat satyam ākulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyam etam āśaṅkya</seg> <seg type="pāda" n="d">samudrotsekaduṣkaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.225">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īdam aham asyās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā yat satyam ākulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyam etam āśaṅkya</seg> <seg type="pāda" n="d">samudra-utseka-duṣkaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.226">
<l><seg type="pāda" n="a">hā heti hasitenoccair</seg> <seg type="pāda" n="b">gūhamānā viṣaṇṇatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etām āśvāsayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥsārair vacanair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.226">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hā ha īti hasitena uccair</seg> <seg type="pāda" n="b">gūhamānā viṣaṇṇatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etām āśvāsayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥ-sārair vacanair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.227">
<l><seg type="pāda" n="a">muñca svāmini saṃtāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">api vidyādhareśvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśayeyaṃ tava prītyai</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ puruṣeśvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.227">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muñca svāmini saṃtāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">api vidyā-dhara-īśvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśayeyaṃ tava prītyai</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ puruṣa-īśvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.228">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tvāravatā śakyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na labdhaṃ phalam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājāno 'pi hi sāmādīn</seg> <seg type="pāda" n="d">krameṇaiva prayuñjate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.228">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu tvāravatā śakyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na labdhaṃ phalam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājāno 'pi hi sāma-ādīn</seg> <seg type="pāda" n="d">krameṇa eva prayuñjate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.229">
<l><seg type="pāda" n="a">tena dhairyaprakarṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥ s.amdhṛtya cañcalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokenālakṣitā kāṃścit</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasva divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.229">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena dhairya-prakarṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥ s.amdhṛtya cañcalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokenā alakṣitā kāṃś-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasva divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.230">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ceyaṃ siddham evārtham</seg> <seg type="pāda" n="b">arthibhāvād abudhyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaś cākathayat toṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vikasan mukhapaṅkajā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.230">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca iyaṃ siddham eva artham</seg> <seg type="pāda" n="b">arthi-bhāvād abudhyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaś ca akathayat toṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vikasan mukha-paṅka-jā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.231">
<l><seg type="pāda" n="a">divase divase caitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhir madhurānṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryasaṃsiddhasaṃbaddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">darśitāśām ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.231">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">divase divase ca etāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhir madhura-an-ṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārya-saṃsiddha-saṃbaddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">darśita-āśām ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.232">
<l><seg type="pāda" n="a">vandhyottarair yadātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vañcyamānām amanyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">moktukāmā tadā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">punar utprekṣitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.232">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandhya-uttarair yadā ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vañcyamānām amanyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">moktu-kāmā tadā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">punar utprekṣitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.233">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhrāntayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mayāsyā mātur antikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpradhārya tayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyo 'yam anuṣṭhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.233">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhrāntayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">maya āsyā- mātur antikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpradhārya tayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyo 'yam anuṣṭhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.234">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ rājaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dvitīyam iva gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kenacid upāyena</seg> <seg type="pāda" n="d">veśam āśu praveśyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.234">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ rāja-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dvitīyam iva gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kena-cid upāyena</seg> <seg type="pāda" n="d">veśam āśu praveśyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.235">
<l><seg type="pāda" n="a">sa eva sahacāritvād</seg> <seg type="pāda" n="b">āneṣyati nṛpātmajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaḥśrotraharālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">vasantam iva kokilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.235">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa eva saha-cāritvād</seg> <seg type="pāda" n="b">āneṣyati nṛ-pa-ātma-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaḥ-śrotra-hara-ālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">vasantam iva kokilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.236">
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayā cāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttāntaḥ kathitas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmāvatyai tayā cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasya iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.236">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayā ca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛtta-antaḥ kathitas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmāvatyai tayā ca asi</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasya iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.237">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sārathikāyastha</seg><seg type="pāda" n="b">hastyārohādibhis tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtair asmatprayuktais tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veśam etaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.237">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sārathi-kāya-stha</seg><seg type="pāda" n="b">hasty-āroha-ādibhis tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtair asmat-prayuktais tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veśam etaṃ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.238">
<l><seg type="pāda" n="a">tisṛṇāṃ ca prayuktānām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhavad bhavataḥ priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantrīṇāṃ varṇatantrīva</seg> <seg type="pāda" n="d">madhurā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.238">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tisṛṇāṃ ca prayuktānām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhavad bhavataḥ priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantrīṇāṃ varṇa-tantri īva</seg> <seg type="pāda" n="d">madhurā padmadevikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.239">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu nirvartitasvārthā</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdarthaparāṅmukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nivedayate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svārthabhraṃśaviśaṅkayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.239">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu nirvartita-sva-arthā</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛd-artha-parāṅ-mukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nivedayate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-artha-bhraṃśa-viśaṅkayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.240">
<l><seg type="pāda" n="a">nopāyam aparaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuktaṃ bhartṛdārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asādhyāyataniśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirāśā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.240">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na upāyam a-paraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuktaṃ bhartṛ-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sādhya-āyata-niśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-āśā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.241">
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ duḥsahaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmād asmākam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvadāyattaḥ sa śeṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvidhattāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.241">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ duḥ-sahaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmād asmākam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvad-āyattaḥ sa śeṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvidhattāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.242">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham abruvaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">nakhacchedyam upekṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭhāracchedyatāṃ nītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatībhir idaṃ tṛṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.242">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham abruvaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">nakha-cchedyam upekṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭhāra-cchedyatāṃ nītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatībhir idaṃ tṛṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.243">
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">devī vijñāpitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mucyatām eṣa saṃtāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhaṃ viddhi prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.243">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">devī vijñāpitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mucyatām eṣa saṃtāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhaṃ viddhi prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.244">
<l><seg type="pāda" n="a">yuvarājārthinī devī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa car7taguṇavatsalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdhātā gomukhaś ceti</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanyas trikasamāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.244">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuva-rāja-arthinī devī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa car7ta-guṇa-vatsalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdhātā gomukhaś ca iti</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanyas trika-samāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.245">
<l><seg type="pāda" n="a">nāsty eva ca mamāyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaratkāntyunmanā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājahaṃso hi nalinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam evopasarpati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.245">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na asty eva ca mamā ayāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śarat-kānty-un-manā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-haṃso hi nalinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva upasarpati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.246">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ cālāpajālena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathāhaṃ nṛpātmajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyai kārayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇāmam acirād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.246">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ cā alāpa-jālena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvatha āhaṃ nṛ-pa-ātma-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyai kārayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇāmam a-cirād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.247">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīn na nasaṃbhāvyam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ nāgarake tvayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu prastāvam āsādya</seg> <seg type="pāda" n="d">yatethāḥ kāryasiddhaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.247">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīn na na-saṃbhāvyam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ nāgarake tvayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu prastāvam āsādya</seg> <seg type="pāda" n="d">yatethāḥ kārya-siddhaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.248">
<l><seg type="pāda" n="a">aprastāvaprayuktā hi</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti niṣphalatāṃ kriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aniṣṭaphalatāṃ vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">kopayitvā prabhūn iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.248">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-prastāva-prayuktā- hi</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti niṣ-phalatāṃ kriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-iṣṭa-phalatāṃ va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">kopayitvā prabhūn iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.249">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyai namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāravaṭakām agām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ucchiṣṭān āgataś cāsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītvā modakādikān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.249">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyai namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāra-vaṭakām agām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ucchiṣṭān āgataś ca asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītvā modaka-ādikān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.250">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca vijñāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">rājaputreṇa modakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam ārabhya hastābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyaṃ prahitā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.250">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca vijñāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-putreṇa modakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam ārabhya hastābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyaṃ prahitā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.251">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīj jālam apy etad</seg> <seg type="pāda" n="b">āśvāsayati mādṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśvāsanti kṣaṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛgā hi mṛgatṛṣṇikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.251">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīj jālam apy etad</seg> <seg type="pāda" n="b">āśvāsayati mā-dṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśvāsanti kṣaṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛgā- hi mṛga-tṛṣṇikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.252">
<l><seg type="pāda" n="a">mālyacandanatāmbūla</seg><seg type="pāda" n="b">vāsobhūṣaṇadhūpanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhiḥ preṣitānīti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām āśvāsitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.252">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mālya-candana-tāmbūla</seg><seg type="pāda" n="b">vāso-bhūṣaṇa-dhūpanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhiḥ preṣitāni iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām āśvāsitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.253">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa vijñāpayāmy adya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvo vijñāpayiteti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alabdhāvasaraḥ kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">etāvantam ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.253">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa vijñāpayāmy adya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvo vijñāpayita īti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-labdha-avasaraḥ kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">etāvantam ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.254">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām abravīd devyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">purato mudrikālatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho saṃbhāvanā kāryā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahānāgarako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.254">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām abravīd devyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">purato mudrikālatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho saṃbhāvanā kāryā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-nāgarako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.255">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇāmaṃ kārayāmīti</seg> <seg type="pāda" n="b">visphūrjya bhavatā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim iyaṃ vañcyate mugdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">patrapuṣpaphalādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.255">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṇāmaṃ kārayāmi iti</seg> <seg type="pāda" n="b">visphūrjya bhavatā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim iyaṃ vañcyate mugdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">patra-puṣpa-phala-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.256">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tiṣṭha tāvat tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham evānayāmi tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viraktam api saṃdhātum</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṃ kauśalam asti naḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.256">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tiṣṭha tāvat tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham evā anayāmi tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viraktam api saṃdhātum</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṃ kauśalam asti naḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.257">
<l><seg type="pāda" n="a">evam uttejjitas tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">gurubhir vacanair aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalena jñāsyasīty uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prastāvāvahito 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.257">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam uttejjitas tasyā</seg><seg type="pāda" n="b">gurubhir vacanair aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalena jñāsyasi ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prastāva-avahito 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.258">
<l><seg type="pāda" n="a">yātrāyāṃ tu pravṛttāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyāse 'tra yad eva me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan mayā kāritā yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣiptvā hariśikhādikān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.258">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātrāyāṃ tu pravṛttāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyāse 'tra yad eva me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan mayā kāritā- yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣiptvā hariśikha-ādikān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.259">
<l><seg type="pāda" n="a">yat tat pravahaṇaṃ gacchat</seg> <seg type="pāda" n="b">pathi yuṣmābhir īkṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad aryaduhitādhyāsta</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyudabhram iva dhvanat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.259">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yat tat pravahaṇaṃ gacchat</seg> <seg type="pāda" n="b">pathi yuṣmābhir īkṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad arya-duhita ādhyāsta</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyud-abhram iva dhvanat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.260">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra yat tanmukhasyārddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lalāṭanihitāṅguli</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmabhyaṃ darśitaṃ vandyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tayā vandamānayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.260">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra yat tan-mukhasya arddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lalāṭa-nihita-aṅguli</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmabhyaṃ darśitaṃ vandyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tayā vandamānayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.261">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca vijñāpitā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānataṃ mukuṭaṃ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unnamyatām iti mayā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatrāpīdaṃ prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.261">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca vijñāpitā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānataṃ mukuṭaṃ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unnamyatām iti mayā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra api idaṃ prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.262">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd āsāṃ praṇāmo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputreṇa nāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtas toṣayatā kāntām</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākaṃ svāminīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.262">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd āsāṃ praṇāmo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putreṇa nāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtas toṣayatā kāntām</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākaṃ svāminīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.263">
<l><seg type="pāda" n="a">seyaṃ kāmayate devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devī madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñāparākramaprāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr iva narādhipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.263">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa īyaṃ kāmayate devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devī madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñā-parākrama-prāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr iva nara-adhipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.264">
<l><seg type="pāda" n="a">ayatnopanatā ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na pratyākhyātum arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naveva mālatī mālā</seg> <seg type="pāda" n="d">lobhanīyaguṇākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.264">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-yatna-upanatā ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na pratyākhyātum arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nava īva mālatī mālā</seg> <seg type="pāda" n="d">lobhanīya-guṇa-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.265">
<l><seg type="pāda" n="a">daṣṭānaṅgabhujaṃgena</seg> <seg type="pāda" n="b">laghu saṃbhāvyatām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy āśīviṣadagdha</seg><seg type="pāda" n="d">antrāḥ kṣamante divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.265">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daṣṭa ān-aṅga-bhujaṃ-gena</seg> <seg type="pāda" n="b">laghu saṃbhāvyatām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy āśī-viṣa-dagdha</seg><seg type="pāda" n="d">antrāḥ kṣamante divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.266">
<l><seg type="pāda" n="a">iti gomukhataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathāṃ navadaśapriyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatkathāpahṛtavrīḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśam aham abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.266">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti gomukhataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathāṃ nava-daśa-priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat-kathā-apahṛta-vrīḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśam aham abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.267">
<l><seg type="pāda" n="a">tadaiva hṛdaye 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājotsaṅganiṣaṇṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśīrṇaṃ manmathataroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakīrṇaṃ bījam etayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.267">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tada aiva hṛdaye 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-utsaṅga-niṣaṇṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śīrṇaṃ manmatha-taroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakīrṇaṃ bījam etayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.268">
<l><seg type="pāda" n="a">tadguṇaśravaṇāmbhobhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sicyamānaṃ tadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhamānaṃ mano jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchvasatkarkaśāṅkuram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.268">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-guṇa-śravaṇa-ambhobhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sicyamānaṃ tadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhamānaṃ mano jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchvasat-karkaśa-aṅkuram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.269">
<l><seg type="pāda" n="a">tad dohadam ivāsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ pravahaṇe sthitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampaniḥśvāsajananān</seg> <seg type="pāda" n="d">amuñjat pallavān iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.269">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad dohadam ivā asādya</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ pravahaṇe sthitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampa-niḥśvāsa-jananān</seg> <seg type="pāda" n="d">amuñjat pallavān iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.270">
<l><seg type="pāda" n="a">samāptāvayavo yāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">manobhavamahātaruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na samākramya mṛdnāti</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad darśaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.270">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samāpta-avayavo yāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">mano-bhava-mahā-taruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na samākramya mṛdnāti</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad darśaya tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.271">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ nartanācāryāv</seg> <seg type="pāda" n="b">aspardhetāṃ parasparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvatpravīṇo 'ham ity uktau</seg> <seg type="pāda" n="d">tau ca bhūpatinā kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.271">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ nartana-ācāryāv</seg> <seg type="pāda" n="b">aspardhetāṃ parasparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvat-pravīṇo 'ham ity uktau</seg> <seg type="pāda" n="d">tau ca bhū-patinā kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.272">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ vāṃ kalahaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">karmaśāstravidau yuvām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yā kuśalā śiṣyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nartayatu tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.272">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ vāṃ kalahaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">karma-śāstra-vidau yuvām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yā kuśalā śiṣyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nartayatu tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.273">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaḥ suyāmunadantāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād aryasutāṃ ca naḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtyantīṃ nṛpatir draṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra draṣṭāstha tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.273">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaḥ suyāmunadantāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād arya-sutāṃ ca naḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtyantīṃ nṛ-patir draṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra draṣṭā-stha tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_10.274">
<l><seg type="pāda" n="a">yā svābhāvikarūpakhaṇḍitajagadrūpābhimānā priyā</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṅgārādirasaprayogasubhagā jāyeta sā kīdṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity adhyāsitacetasā katham api prakrāntayā cintayā</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅkāṅkavivartinārtatanunā nītā triyāmā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_10.274">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā svābhāvika-rūpa-khaṇḍita-jagad-rūpa-abhimānā priyā</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṅgāra-ādi-rasa-prayoga-su-bhagā jāyeta sā kīdṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity adhyāsita-cetasā katham api prakrāntayā cintayā</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅka-aṅka-vivartinā ārta-tanunā nītā tri-yāmā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgarakākāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tadākārasuhṛdvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃprasthāpya manaḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛpāsthānam agām aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgaraka-ākāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-ākāra-suhṛd-vṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃprasthāpya manaḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛ-pa-āsthānam agām aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.2">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra puṣpakasaṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">mañcasthānaṃ mahīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇamya tadanujñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mañcāntaram aseviṣi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra puṣpaka-saṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">mañca-sthānaṃ mahī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇamya tad-anujñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mañca-antaram aseviṣi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.3">
<l><seg type="pāda" n="a">raṅgāṅgaṇam athālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">kuśalaprekṣakākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtyācāryau namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahīpālam avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">raṅga-aṅgaṇam athā alokya</seg> <seg type="pāda" n="b">kuśala-prekṣaka-ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtya-ācāryau namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahī-pālam avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.4">
<l><seg type="pāda" n="a">rājann upāntanepathye</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtye vaḥ samupāgate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭum icchatha yāṃ pūrvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ājñāpayata tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājann upānta-nepathye</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtye vaḥ samupāgate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭum icchatha yāṃ pūrvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ājñāpayata tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.5">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīn nṛtyagītādi</seg><seg type="pāda" n="b">kalāśāstraviśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sa ca yām āha</seg> <seg type="pāda" n="d">sā pūrvaṃ nṛtyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīn nṛtya-gītā-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">kalā-śāstra-viśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sa ca yām āha</seg> <seg type="pāda" n="d">sā pūrvaṃ nṛtyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām āgatya pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kā pūrvaṃ nṛtyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa suyāmunadanteti</seg> <seg type="pāda" n="d">tadupādhyāyam ādiśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām āgatya pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kā pūrvaṃ nṛtyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa suyāmunadanta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-upādhyāyam ādiśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyāṃ pranṛttāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pranṛttā nṛtyavedinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṅgaśeṣas tu niśceṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suṣuptāvasthāṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyāṃ pranṛttāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pranṛttā- nṛtya-vedinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṅga-śeṣas tu niśceṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-ṣupta-avasthāṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.8">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyāhṛtya tataś ceto</seg> <seg type="pāda" n="b">hriyamāṇaṃ balāt tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manonetrāṅgasaṃcārair</seg> <seg type="pāda" n="d">anāhāryair acintayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyāhṛtya tataś ceto</seg> <seg type="pāda" n="b">hriyamāṇaṃ balāt tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mano-netra-aṅga-saṃcārair</seg> <seg type="pāda" n="d">an-āhāryair acintayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.9">
<l><seg type="pāda" n="a">nānugantum alaṃ rambhā</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛttam asyāḥ samenakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuta eva parājetum</seg> <seg type="pāda" n="d">abalā bālikā priyā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na anugantum alaṃ rambhā</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛttam asyāḥ sa-menakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuta eva parājetum</seg> <seg type="pāda" n="d">a-balā bālikā priyā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.10">
<l><seg type="pāda" n="a">rājahaṃsaḥ pipāsāndhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptaḥ paṅkajinīṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅkāvilajalāṃ paśyet</seg> <seg type="pāda" n="d">tathādhyāsam ahaṃ priyām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-haṃsaḥ pipāsā-andhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptaḥ paṅka-jinīṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅka-āvila-jalāṃ paśyet</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha ādhyāsam ahaṃ priyām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.11">
<l><seg type="pāda" n="a">avocaṃ gomukhaṃ cedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīyamānāṃ priyām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśaktaḥ prekṣituṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">raṅgān nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avocaṃ gomukhaṃ ca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīyamānāṃ priyām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śaktaḥ prekṣituṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="d">raṅgān nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam icchayā gantum</seg> <seg type="pāda" n="b">āgantuṃ vā na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsarājakulāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">muhūrtaṃ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam icchayā gantum</seg> <seg type="pāda" n="b">āgantuṃ vā na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsa-rāja-kulāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">muhūrtaṃ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.13">
<l><seg type="pāda" n="a">viratāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purāṇārkarucāv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvalokam iva jyotsnā</seg> <seg type="pāda" n="d">priyā raṅgam arañjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viratāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purāṇa-arka-rucāv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīva-lokam iva jyotsnā</seg> <seg type="pāda" n="d">priyā raṅgam arañjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.14">
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchaṃ gomukhaṃ cāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">katamā padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mudrikālatikā ceti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vihasyedam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apṛcchaṃ gomukhaṃ cā asāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">katamā padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mudrikālatikā ca iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vihasya idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.15">
<l><seg type="pāda" n="a">kīrtikāntyor iyaṃ madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">yā lakṣmīr iva rājate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā naḥ svāminī devī</seg> <seg type="pāda" n="d">vāmato mudrikālatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kīrti-kāntyor iyaṃ madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">yā lakṣmīr iva rājate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā naḥ svāminī devī</seg> <seg type="pāda" n="d">vāmato mudrikālatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.16">
<l><seg type="pāda" n="a">na ceyaṃ śakyate jetum</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ vaḥ śaṅkayā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kena śarajjyotsnā</seg> <seg type="pāda" n="d">khadyotaprabhayā jitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca iyaṃ śakyate jetum</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ vaḥ śaṅkayā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā kena śaraj-jyotsnā</seg> <seg type="pāda" n="d">kha-dyota-prabhayā jitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.17">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vijayamāneyam</seg> <seg type="pāda" n="b">anekaṃ nartakīśatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā saṃbhāvayāmy asyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tena nṛttaguṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vijayamāna īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-ekaṃ nartakī-śatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭā saṃbhāvayāmy asyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tena nṛtta-guṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.18">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhābhimukho yāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvadhānaṃ śṛṇomy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvaj jaya jayety uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">vimuktaḥ prekṣakair dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-abhimukho yāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-avadhānaṃ śṛṇomy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvaj jaya jaya ity uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">vimuktaḥ prekṣakair dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.19">
<l><seg type="pāda" n="a">raṅgād dṛṣṭā ca niryāntī</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhyamāneva sā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dainyavepathuvaivarṇya</seg><seg type="pāda" n="d">viṣādaiḥ sahajair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">raṅgād dṛṣṭā ca niryāntī</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhyamāna īva sā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dainya-vepathu-vaivarṇya</seg><seg type="pāda" n="d">viṣādaiḥ saha-jair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tato visarjitāsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namaskṛtya mahīpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svam āvāsaṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntācintāpuraḥsaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato visarjita-āsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namas-kṛtya mahī-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svam āvāsaṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntā-cintā-puraḥ-saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.21">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhaṃ cābravaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mām idānīm upekṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy ādeśam upekṣante</seg> <seg type="pāda" n="d">tvādṛśā mādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhaṃ ca abravaṃ kasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mām idānīm upekṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy ādeśam upekṣante</seg> <seg type="pāda" n="d">tvā-dṛśā- mā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam aparaḥ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyayārthaṃ visarjyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śraddhāsyati na me vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vipralabdhā hi sā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam aparaḥ kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyaya-arthaṃ visarjyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śraddhāsyati na me vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vipralabdhā hi sā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.23">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣām anyatamaṃ yāhi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītveti mayodite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">marubhūtika evātra</seg> <seg type="pāda" n="d">yogya ity ayam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣām anyatamaṃ yāhi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītva īti maya ūdite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">marubhūtika eva atra</seg> <seg type="pāda" n="d">yogya ity ayam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.24">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ hariśikhas tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nītyā vakragatiḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāyaśatam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācij jālam ālikhet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ hariśikhas tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nītyā vakra-gatiḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāya-śatam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cij jālam ālikhet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.25">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ kaṣṭatame bālo</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasanānāṃ catuṣṭaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatpradhānastriyas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">rājaputraḥ pravartyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ kaṣṭatame bālo</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasanānāṃ catuṣṭaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat-pradhāna-striyas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-putraḥ pravartyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.26">
<l><seg type="pāda" n="a">evam aṅgulibhaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vicāryālīkapaṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihanyād api naḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād eṣa na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam aṅguli-bhaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vicāryā alīka-paṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihanyād api naḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād eṣa na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantako 'pi bālatvān</seg> <seg type="pāda" n="b">mūḍhaḥ śūnyamukho yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād evaṃvidhe kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">niyogaṃ nāyam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantako 'pi bālatvān</seg> <seg type="pāda" n="b">mūḍhaḥ śūnya-mukho yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād evaṃ-vidhe kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">niyogaṃ na ayam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.28">
<l><seg type="pāda" n="a">vikramaikarasatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samartho marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyastasāhasas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vikrama-eka-rasatvāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">samartho marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyasta-sāhasas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau sahitau yātau</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāt tu marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptaṃ hariśikho 'pṛcchat</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vṛttaṃ bhavator iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau sahitau yātau</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāt tu marubhūtikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptaṃ hariśikho 'pṛcchat</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vṛttaṃ bhavator iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.30">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam āvayos tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">veśamadhena gacchatoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyāty abhimukhī yaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">saiva yāti parāṅmukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam āvayos tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">veśa-madhena gacchatoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyāty abhimukhī ya aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa aiva yāti parāṅ-mukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.31">
<l><seg type="pāda" n="a">bhañjantī cāṅgulīḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="b">vadaty āraktalocanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na spraṣṭavyo na saṃbhāṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ pāpavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhañjantī ca aṅgulīḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="b">vadaty ārakta-locanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na spraṣṭavyo na saṃbhāṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ pāpavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.32">
<l><seg type="pāda" n="a">kruddhadauvārikākrānta</seg><seg type="pāda" n="b">hāṭakastambhatoraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣyādvāraiḥ praviṣṭau svaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthānam aryasutāsthitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kruddha-dauvārika-ākrānta</seg><seg type="pāda" n="b">hāṭaka-stambha-toraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣyā-dvāraiḥ praviṣṭau svaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthānam arya-sutā-āsthitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tatraikā dārikāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāḥ paśyatādbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtenānena cāturyād</seg> <seg type="pāda" n="d">gomayaṃ pāyasīkṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ekā dārika āvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāḥ paśyata adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtena anena cāturyād</seg> <seg type="pāda" n="d">go-mayaṃ pāyasī-kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.34">
<l><seg type="pāda" n="a">aparādho 'yam etāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">sarpaḥ prāṇaharaḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva paśyatānena</seg> <seg type="pāda" n="d">vācālena guṇīkṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aparādho 'yam etāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">sarpaḥ prāṇa-haraḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva paśyata anena</seg> <seg type="pāda" n="d">vācālena guṇī-kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vandamāno yadā kopāt</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminyā nābhinanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhrāntaś ca vilakṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā tām āha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandamāno yadā kopāt</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminyā na abhinanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhrāntaś ca vilakṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā tām āha gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.36">
<l><seg type="pāda" n="a">manye niṣkāraṇaṃ kopaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devyāḥ ko nāma mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevakaḥ paricittajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminaṃ kopayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manye niṣ-kāraṇaṃ kopaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devyāḥ ko nāma mā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevakaḥ paricitta-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminaṃ kopayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tathānyatamayā kopāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tālavṛntabhṛtoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ niṣkāraṇo nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">kim idaṃ laghu kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha ānyatamayā kopāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tāla-vṛnta-bhṛta ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ niṣ-kāraṇo nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">kim idaṃ laghu kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.38">
<l><seg type="pāda" n="a">utkaṇṭhādarśam icchantī</seg> <seg type="pāda" n="b">kasyāpi cirakāṅkṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā nartayatā kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim iyaṃ sukham āsitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utkaṇṭhā ādarśam icchantī</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya api cira-kāṅkṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā nartayatā kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim iyaṃ sukham āsitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.39">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tad gataṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmī kiṃ karaṇaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyann abhimukhaṃ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tathā vimukhīkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tad gataṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmī kiṃ karaṇaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyann abhimukhaṃ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tathā vi-mukhī-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.40">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavān paśyatu vā mā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadvidheyo yuvā janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam icchasi jayaṃ yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim asau na parājitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavān paśyatu vā mā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvad-vidheyo yuvā janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvam icchasi jayaṃ yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim asau na parājitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tato bhiyāvanamitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham unnamya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktavān paśyatānarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣo bhūto guṇo 'pi naḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato bhiya āvanamitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham unnamya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktavān paśyata an-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣo bhūto guṇo 'pi naḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.42">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi prāk svāminī nṛtyet</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā rājā sutoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadācid itarāṃ naiva</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyed vṛttakutūhalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi prāk svāminī nṛtyet</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā rājā su-toṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā-cid itarāṃ na eva</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyed vṛtta-kutūhalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tadā ca guṇavidveṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">jano vaktā bhaved yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣapātān narendreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tadā ca guṇa-vidveṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">jano vaktā bhaved yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣa-pātān nara-indreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.44">
<l><seg type="pāda" n="a">itarā yadi nṛtyantī</seg> <seg type="pāda" n="b">tena dṛṣṭā bhavet tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">norvaśīm api paśyet saḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuto madanamañjukām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">itarā yadi nṛtyantī</seg> <seg type="pāda" n="b">tena dṛṣṭā bhavet tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na urvaśīm api paśyet saḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuto madanamañjukām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.45">
<l><seg type="pāda" n="a">prītyā yaś conmukhaḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaḥ svāmī parāṅmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayopāyaḥ prayukto 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">katham ity avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prītyā yaś ca unmukhaḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaḥ svāmī parāṅ-mukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maya ūpāyaḥ prayukto 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">katham ity avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.46">
<l><seg type="pāda" n="a">na suyāmunadantāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śakyaḥ kartuṃ parābhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtānukaraṇaiḥ sākṣād</seg> <seg type="pāda" n="d">bharatenāpi nṛtyatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na suyāmunadantāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śakyaḥ kartuṃ parā-bhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-anukaraṇaiḥ sākṣād</seg> <seg type="pāda" n="d">bharatena api nṛtyatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.47">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputre tu vimukhe</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ sā parājitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahajair iva vaivarṇya</seg><seg type="pāda" n="d">vivādasvedavepanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putre tu vimukhe</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ sā parājitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahajair iva vaivarṇya</seg><seg type="pāda" n="d">vivāda-sveda-vepanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi sevāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">yāti yady aparādhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaktyārādhitabhartāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sevakā hanta duḥsthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi seva āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">yāti yady aparādhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhakty-ārādhita-bhartāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sevakā- hanta duḥ-sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.49">
<l><seg type="pāda" n="a">athavā sāparādho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dūtaḥ saṃmānam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdeśaśravaṇāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athavā sa-aparādho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dūtaḥ saṃmānam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdeśa-śravaṇāt tena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.50">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sātra parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādaviśadānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īṣadvihasitajyotsnā</seg><seg type="pāda" n="d">salilasnapitādharā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sa ātra parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasāda-viśada-ānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īṣad-vihasita-jyotsnā</seg><seg type="pāda" n="d">salila-snapita-adharā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.51">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi candramukhaṃ mā sma</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaṃ puruṣaṃ vada</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vatseśvarāsannāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante strīsuhṛddruhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi candra-mukhaṃ mā sma</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaṃ puruṣaṃ vada</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vatsa-īśvara-āsannāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante strī-suhṛd-druhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.52">
<l><seg type="pāda" n="a">anālāpena yac cāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam āyāsito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kṣamasva na hi svāsthā</seg><seg type="pāda" n="d">bādhante tvādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ālāpena yac ca asi</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam āyāsito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kṣamasva na hi sva-āsthā</seg><seg type="pāda" n="d">bādhante tvā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā gomukhenoktā</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭum icchati vaḥ priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdehaś ced iyaṃ mudrā</seg> <seg type="pāda" n="d">tadīyā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā gomukhena uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭum icchati vaḥ priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdehaś ced iyaṃ mudrā</seg> <seg type="pāda" n="d">tadīyā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.54">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ kumbhakārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭir vasati vaḥ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">koṭiḥ kim iti nānītā</seg><seg type="pāda" n="d">na hi te kṣīṇamṛttikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ kumbha-kārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭir vasati vaḥ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">koṭiḥ kim iti nā anītā</seg><seg type="pāda" n="d">na hi te kṣīṇa-mṛttikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ kena vānītā</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrā vā mṛttikāmayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy ārabhyamahākāryāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramādyanti sacetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ kena vā ānītā</seg> <seg type="pāda" n="b">mudrā vā mṛttikā-mayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy ārabhya-mahā-ākāryāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramādyanti sa-cetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.56">
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇasutaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyaṃ mitraṃ priyasya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminā preṣitaḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyatāṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaugandharāyaṇa-sutaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyaṃ mitraṃ priyasya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminā preṣitaḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyatāṃ marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.57">
<l><seg type="pāda" n="a">atha devī namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītā vijñāpitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat saṃdiśati naḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha devī namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītā vijñāpitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat saṃdiśati naḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.58">
<l><seg type="pāda" n="a">preritaḥ tvām ahaṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yena lakṣmīm ivālasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍatāsmadvidhair eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">vilakṣaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">preritaḥ tvām ahaṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yena lakṣmīm iva alasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍata āsmad-vidhair eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">vilakṣaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.59">
<l><seg type="pāda" n="a">prasthitāyāṃ tato devyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āha māṃ padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ prasādhyate yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad āstāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasthitāyāṃ tato devyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āha māṃ padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ prasādhyate yāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad āstāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.60">
<l><seg type="pāda" n="a">devyā saha praviśyāntar</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtād iva sā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha prakṛṣṭapramudā</seg> <seg type="pāda" n="d">praphullanayanotpalā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devyā saha praviśya antar</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtād iva sā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha prakṛṣṭa-pramudā</seg> <seg type="pāda" n="d">praphulla-nayana-utpalā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.61">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā kaliṅgasenāyai</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā gatvā rumaṇvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāpi bhūmipataye</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttānto 'yaṃ niveditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā kaliṅgasenāyai</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā gatvā rumaṇvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena api bhūmi-pataye</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-anto 'yaṃ niveditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ kim ihākhyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇo nanu dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvalokasukhāny eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād anubhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ kim ihā akhyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇo nanu dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīva-loka-sukhāny eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād anubhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.63">
<l><seg type="pāda" n="a">seyaṃ rājñābhyanujñātā</seg> <seg type="pāda" n="b">guruṇā manmathena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam āyāti te paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">yātu tāvad bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa īyaṃ rājña ābhyanujñātā</seg> <seg type="pāda" n="b">guruṇā manmathena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam āyāti te paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">yātu tāvad bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.64">
<l><seg type="pāda" n="a">atha praviśya saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārī nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sayāno gomukhaḥ prāha</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu śrāvaya mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha praviśya saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārī nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-yāno gomukhaḥ prāha</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu śrāvaya mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.65">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ gomukhas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">ekākī praviśatv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa praviśyoktavān dvāre</seg> <seg type="pāda" n="d">devī kiṃ vidhṛteti mām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ gomukhas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">ekākī praviśatv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa praviśya uktavān dvāre</seg> <seg type="pāda" n="d">devī kiṃ vidhṛta īti mām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.66">
<l><seg type="pāda" n="a">ajñātapramadāsaṅgam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākulībhūtamānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuru nāgarakaṃ tāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ mām ity aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jñāta-pramadā-āsaṅgam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākulī-bhūta-mānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuru nāgarakaṃ tāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ mām ity aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yuddhavelāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">damyante turagā iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad etad ghuṣyate loke</seg> <seg type="pāda" n="d">tad etat tathyatāṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yuddha-velāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">damyante tura-gā- iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad etad ghuṣyate loke</seg> <seg type="pāda" n="d">tad etat tathyatāṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.68">
<l><seg type="pāda" n="a">na nāgarakatāṃ prāptum</seg> <seg type="pāda" n="b">upadeśena śakyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ hi mokṣavidyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">prayogāvṛttisādhanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na nāgarakatāṃ prāptum</seg> <seg type="pāda" n="b">upadeśena śakyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ hi mokṣa-vidya īva</seg> <seg type="pāda" n="d">prayoga-āvṛtti-sādhanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.69">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkṣepatas tu vakṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yad devī kariṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tad evānukuryās tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣo hi labhate śriyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkṣepatas tu vakṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yad devī kariṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tad eva anukuryās tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣo hi labhate śriyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.70">
<l><seg type="pāda" n="a">anuśiṣya sa mām evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāyānīya ca priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhaṃ supyāstam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāsvaṃ sasuhṛdgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anuśiṣya sa mām evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāyā anīya ca priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhaṃ supyā astam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-svaṃ sa-suhṛd-gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ praviśya dayitā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ardhākṣṇā niraikṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaṃ tathaiva ca mayā</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditena ca vanditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ praviśya dayitā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ardha akṣṇā niraikṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaṃ tatha aiva ca mayā</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditena ca vanditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.72">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā yad yad evāham</seg> <seg type="pāda" n="b">anayā kāritas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad evānukaromi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nartanācāryaśiṣyavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā yad yad eva aham</seg> <seg type="pāda" n="b">anayā kāritas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva anukaromi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nartana-ācārya-śiṣyavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.73">
<l><seg type="pāda" n="a">atha buddhvānukūlaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">iyam anvarthavedinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smitvā sotkamparomāñcaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍham aṅgam apīḍayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha buddhva ānukūlaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">iyam anv-artha-vedinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smitvā sa-utkampa-romāñcaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍham aṅgam apīḍayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ham anapekṣyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">tatkṛtānukṛtakramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśarīrasya kasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">gato bhūtasya vaśyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ham an-apekṣya eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tat-kṛta-anukṛta-kramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śarīrasya kasya api</seg> <seg type="pāda" n="d">gato bhūtasya vaśyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.75">
<l><seg type="pāda" n="a">strīpuṃsatām āgatayor</seg> <seg type="pāda" n="b">anabhipretanidrayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradoṣa eva kṣaṇadā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇā kṣaṇavad āvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">strī-puṃsatām āgatayor</seg> <seg type="pāda" n="b">an-abhipreta-nidrayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradoṣa eva kṣaṇadā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣīṇā kṣaṇavad āvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.76">
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ pravahaṇenaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">priyām ādāya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur evānayad gehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manmānasapuraḥsarām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ pravahaṇena eva</seg> <seg type="pāda" n="b">priyām ādāya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur evā anayad gehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">man-mānasa-puraḥ-sarām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.77">
<l><seg type="pāda" n="a">vardhamānarater evam</seg> <seg type="pāda" n="b">atiyāteṣu keṣucit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dineṣu mama saṃprāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">senānīr idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vardhamāna-rater evam</seg> <seg type="pāda" n="b">atiyāteṣu keṣu-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dineṣu mama saṃprāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">senā-nīr idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.78">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāṣṭāsu prayāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrteṣu pravakṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mauhūrtānumato rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rātreḥ śāntipuraḥsaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya aṣṭāsu prayāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrteṣu pravakṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mauhūrta-anumato rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">rātreḥ śānti-puraḥ-saram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tārayiṣyāmi yamunām</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ yātrāgataṃ janam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhir api kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad ājñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tārayiṣyāmi yamunām</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ yātrā-gataṃ janam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhir api kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad ājñāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.80">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ gomukho gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān vijñāpayiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti tasmin nate mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhena niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ gomukho gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān vijñāpayiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti tasmin nate mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhena niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.81">
<l><seg type="pāda" n="a">adha sakāmukagaṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvo gantā gaṇikāgaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenaiva sahitā yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gantāraḥ śanakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adha sa-kāmuka-gaṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvo gantā gaṇikā-gaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena eva sahitā- yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gantāraḥ śanakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.82">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena tu vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">kathite 'smin rumaṇvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratiṣṭhe sasuhṛt prātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭhato janasaṃhateḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena tu vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">kathite 'smin rumaṇvate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratiṣṭhe sa-suhṛt prātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭhato jana-saṃhateḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.83">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca krīḍāgṛhaṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpitaṃ yamunātaṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasaṃ gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ triyāmāmukhotsukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca krīḍā-gṛhaṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpitaṃ yamunā-taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasaṃ gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tri-yāmā-mukha-utsukaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.84">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhānītayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">āsitvā kāntayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśāyāṃ yātakalpāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rudatīm imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-ānītayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">āsitvā kāntayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśāyāṃ yāta-kalpāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rudatīm imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.85">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā saṃbhrāntacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadā noktavatī kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">tadānyā dārikābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā saṃbhrānta-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadā na uktavatī kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">tada ānyā dārika ābravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.86">
<l><seg type="pāda" n="a">apaiti guṇavatsaṅgād</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣo doṣavatām kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikāśabdadoṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">nainām adyāpi muñcati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apaiti guṇavat-saṅgād</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣo doṣavatām kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikā-śabda-doṣas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na enām adya api muñcati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.87">
<l><seg type="pāda" n="a">kāśirājasya yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛtā tubhyaṃ purodhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāś cāmaradhāriṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavitavyaṃ kilānayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāśi-rājasya yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛtā tubhyaṃ puro-dhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāś cāmara-dhāriṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavitavyaṃ kila anayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.88">
<l><seg type="pāda" n="a">seyam utprekṣya tad duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāruṇaṃ maraṇād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣapānakṛtotsāhā</seg> <seg type="pāda" n="d">hātum icchaty asūn iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa īyam utprekṣya tad duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāruṇaṃ maraṇād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣa-pāna-kṛta-utsāhā</seg> <seg type="pāda" n="d">hātum icchaty asūn iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.89">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam aham apy aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadviyogarujāturam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nityotkṣapitam akṣībaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā sthāsyāmy avedanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam aham apy aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvad-viyoga-rujā-āturam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitya-utkṣapitam a-kṣībaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā sthāsyāmy a-vedanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.90">
<l><seg type="pāda" n="a">ity asminn eva samaye</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptā hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttāntam evam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇaṃ sabhiyo 'bhavan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity asminn eva samaye</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptā- hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtta-antam evam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇaṃ sa-bhiyo 'bhavan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhāṣya suhṛdāv</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayam eva v.isaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pibāmaḥ kalpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhāṣya suhṛdāv</seg> <seg type="pāda" n="b">avocan marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayam eva v.isaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pibāmaḥ kalpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kvāsau saṃprati gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo hi mūlam anarthasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tāvat pāyyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva asau saṃprati gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo hi mūlam an-arthasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tāvat pāyyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.93">
<l><seg type="pāda" n="a">tena gomukham āhvātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahitāgatya dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd gomukho vakti</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ mayātaḥ prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena gomukham āhvātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahitā āgatya dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd gomukho vakti</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ maya ātaḥ prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.94">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghajīvitanāmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhyāyaṃ ciravismṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham adhyetum ārabhdo</seg> <seg type="pāda" n="d">vaidyād prāṇapradād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrgha-jīvita-nāmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhyāyaṃ cira-vismṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham adhyetum ārabhdo</seg> <seg type="pāda" n="d">vaidyād prāṇa-pradād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.95">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhena marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preryamāṇaṃ galāṣṭrābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghram ānaya taṃ śaṭham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhena marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preryamāṇaṃ galā-āṣṭrābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghram ānaya taṃ śaṭham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.96">
<l><note>The arrival of Gomukha and the beginning of Hariśikhaś speech is missing</note> ||</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.96">
<lg>
<l><note>The arrival of Gomukha and the beginning of Hariśikhaś speech is missing</note> ||</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.97">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tvayā ghaṭito 'narthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmino jīvitaḥ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyā saha saṃyogaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'yam evaṃ vijṛmbhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tvayā ghaṭito 'n-arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmino jīvitaḥ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāminyā saha saṃyogaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'yam evaṃ vijṛmbhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.98">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt so 'yam āyāto</seg> <seg type="pāda" n="b">vādaḥ saṃprati satyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvariṣyāmīti saṃcintya</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍaṃ pibati muṇḍitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt so 'yam āyāto</seg> <seg type="pāda" n="b">vādaḥ saṃprati satyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvariṣyāmi iti saṃcintya</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍaṃ pibati muṇḍitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.99">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kālas tāvad āyātu</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminī yad viśaṅkitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatraiva vidyāma nyañco</seg> <seg type="pāda" n="d">pāsyāmas tyajyatāṃ tvarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kālas tāvad āyātu</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminī yad viśaṅkitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra eva vidyāma nyañco</seg> <seg type="pāda" n="d">pāsyāmas tyajyatāṃ tvarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.100">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vālaṃ pralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahīpālaṃ tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayatu tenāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">dattaḥ pūrvam ayaṃ varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ālaṃ pralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahī-pālaṃ tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayatu tena asya</seg> <seg type="pāda" n="d">dattaḥ pūrvam ayaṃ varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.101">
<l><seg type="pāda" n="a">aprasaṅge 'pi bhavatā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryā vijñāpinā mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhiṃ yāsyati cāvaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma śaṅkāṃ karod iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-prasaṅge 'pi bhavatā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryā vijñāpinā mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhiṃ yāsyati ca a-vaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma śaṅkāṃ karod iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.102">
<l><seg type="pāda" n="a">itīmām anukūlābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vāgbhir āśyāsya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur evānayan mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśāma tataḥ purīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti imām anukūlābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vāgbhir āśyāsya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur evā anayan mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśāma tataḥ purīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.103">
<l><seg type="pāda" n="a">kumāravaṭakāsthena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayānūktas tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhena yad ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kāryaṃ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kumāra-vaṭakā-sthena</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ānūktas tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhena yad ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kāryaṃ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.104">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakas tu sāsphoṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ siddhim iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā rājakulaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">āgatyedam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakas tu sa-āsphoṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ siddhim iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā rāja-kulaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">āgatya idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.105">
<l><seg type="pāda" n="a">rājapādair ahaṃ pṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta kiṃ kriyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śālīnena mayāpy uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">modako dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-pādair ahaṃ pṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta kiṃ kriyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śālīnena maya āpy uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">modako dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.106">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mālāphalādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥsārāṇi tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yācate sma prahīṇatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">gatvā gatvā mahīpatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mālā-phala-ādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-sārāṇi tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yācate sma prahīṇatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">gatvā gatvā mahī-patim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_11.107">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saśarīrayā kṣaṇam iva kṣaṇadāḥ kṣapayan</seg> <seg type="pāda" n="b">saha viśarīrayā dayitayā virasān divasān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dinarajanīvihāraviparītam aham caritai</seg> <seg type="pāda" n="d">rathacaraṇāhvayasya caritāni viḍambitavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_11.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti sa-śarīrayā kṣaṇam iva kṣaṇadāḥ kṣapayan</seg> <seg type="pāda" n="b">saha vi-śarīrayā dayitayā vi-rasān divasān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dina-rajanī-vihāra-viparītam aham caritai</seg> <seg type="pāda" n="d">ratha-caraṇa-āhvayasya caritāni viḍambitavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ kṛtakartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhāsīnam aharmukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādī jita ivācchāyas</seg> <seg type="pāda" n="d">trapayā gomukho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ kṛta-kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukha-āsīnam ahar-mukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādī jita iva a-cchāyas</seg> <seg type="pāda" n="d">trapayā gomukho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.2">
<l><seg type="pāda" n="a">aham aryasutāṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ svagṛham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato 'pi vandituṃ devyau</seg> <seg type="pāda" n="d">narendrāntaḥpuraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham arya-sutāṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ sva-gṛham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato 'pi vandituṃ devyau</seg> <seg type="pāda" n="d">nara-indra-antaḥ-puraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.3">
<l><seg type="pāda" n="a">vanditā ca vihasyāha</seg> <seg type="pāda" n="b">devī padmāvatī yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃkāraṇaṃ vadhūr adya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsmān āyāti vanditum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vanditā ca vihasyā aha</seg> <seg type="pāda" n="b">devī padmāvatī yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ-kāraṇaṃ vadhūr adya</seg> <seg type="pāda" n="d">na asmān āyāti vanditum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.4">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātrā te kiṃ na muktaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">na vādyāpi vibudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kopitā vā bhaved bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣṭā duścaritair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātrā te kiṃ na mukta aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">na va ādya api vibudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kopitā vā bhaved bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣṭā duś-caritair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.5">
<l><seg type="pāda" n="a">athāgat hatoraskā</seg> <seg type="pāda" n="b">krandantī padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāsti naḥ svāminīty uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">devyor nipatitā puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā agat- hata-uras-kā</seg> <seg type="pāda" n="b">krandantī padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na asti naḥ svāmini īty uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">devyor nipatitā puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tato devyau tataḥ śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">aśeṣam avarodhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā ca śrutavṛttāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāsthāno dhairyam atyajat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato devyau tataḥ śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śeṣam avarodhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā ca śruta-vṛtta-antaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-āsthāno dhairyam atyajat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāpyācirāt saṃjñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māgadhyā padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ jānāsi nāstīti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭācaṣṭa niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāpya a-cirāt saṃjñāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māgadhyā padmadevikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ jānāsi na asti iti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭā ācaṣṭa niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.8">
<l><seg type="pāda" n="a">yathaiva gomukhenāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">svam āvāsaṃ praveśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathaiva kagiti ghrāto</seg> <seg type="pāda" n="d">gandho 'smābhir amānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatha aiva gomukhena asau</seg> <seg type="pāda" n="b">svam āvāsaṃ praveśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatha aiva kagiti ghrāto</seg> <seg type="pāda" n="d">gandho 'smābhir a-mānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.9">
<l><seg type="pāda" n="a">akasmāc ca kṣaṇaṃ nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmaḥ pratibudhya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūnyām īkṣāmahe śayyām</seg> <seg type="pāda" n="d">aśrīkāṃ nalinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kasmāc ca kṣaṇaṃ nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchāmaḥ pratibudhya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūnyām īkṣāmahe śayyām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śrīkāṃ nalinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hā heti vikruṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">samūrchāḥ kṣaṇam āsmahe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kvacic ca vicinvatyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmaḥ svāminīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hā ha īti vikruṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-mūrchāḥ kṣaṇam āsmahe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kva-cic ca vicinvatyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmaḥ svāminīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayā tv atra</seg> <seg type="pāda" n="b">śokagadgadayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ tad āgataṃ manya</seg> <seg type="pāda" n="d">durvidyādharaceṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaliṅgasenayā tv atra</seg> <seg type="pāda" n="b">śoka-gadgadaya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ tad āgataṃ manya</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-vidyā-dhara-ceṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.12">
<l><seg type="pāda" n="a">bālikām aham ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvaṃ madanamañcukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harmyāgre krīḍayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">candrikāsaṅgaśītale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālikām aham ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvaṃ madanamañcukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harmya-agre krīḍayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">candrikā-āsaṅga-śītale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.13">
<l><seg type="pāda" n="a">ehi vidyādharā ehi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhāṇemāṃ surūpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekām eva mayā labdhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutāṃ durlabhikām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ehi vidyā-dhara-ā ehi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhāṇa imāṃ su-rūpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekām eva mayā labdhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sutāṃ dur-labhikām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś carmāsikeyūra</seg><seg type="pāda" n="b">hārādikarabhāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avātarad divaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">divyagandhasragambaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś carma-asi-keyūra</seg><seg type="pāda" n="b">hāra-ādi-kara-bhāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avātarad divaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">divya-gandha-srag-ambaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.15">
<l><seg type="pāda" n="a">dūrād eva ca māṃ bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣīr iti sāntvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gambhīradhvanivitrasta</seg><seg type="pāda" n="d">tanayām idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dūrād eva ca māṃ bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā bhaiṣīr iti sāntvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gambhīra-dhvani-vitrasta</seg><seg type="pāda" n="d">tanayām idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.16">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi mahyam iyaṃ dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">satyena tanayā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato muñca nayāmy enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyāsabhūtā hi kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi mahyam iyaṃ dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">satyena tanayā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato muñca nayāmy enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyāsa-bhūtā hi kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.17">
<l><seg type="pāda" n="a">nāmnā mānasavego 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharagaṇādhipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvavijñeyavijñāna</seg><seg type="pāda" n="d">manojvalitadhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāmnā mānasavego 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-gaṇa-adhipaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-vijñeya-vijñāna</seg><seg type="pāda" n="d">mano-jvalita-dhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.18">
<l><seg type="pāda" n="a">anicchantī tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnidhau ciram āsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayatnād dhairyam ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pragalbheva tam abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-icchantī tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnidhau ciram āsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayatnād dhairyam ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">pragalbha īva tam abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.19">
<l><seg type="pāda" n="a">arhaty avaśyam eveyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īdṛśī tvādṛśaṃ patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na punar dīyate tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bālikā śaiśavād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arhaty a-vaśyam eva iyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īdṛśī tvādṛśaṃ patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na punar dīyate tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bālikā śaiśavād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.20">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām abhivādyāsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ulkāsaṃghātabhāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno mahāvegaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇenāntarhito 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām abhivādya asāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ulkā-saṃghāta-bhāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno mahā-vegaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇena antar-hito 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi tenādya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat smṛtvā kṣudrabuddhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharādhamenāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">nītā yadi bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi tena adya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat smṛtvā kṣudra-buddhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-adhamena asau</seg> <seg type="pāda" n="d">nītā yadi bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.22">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dṛśyate neha</seg> <seg type="pāda" n="b">devī madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad atrānantaraṃ nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad anuṣṭhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dṛśyate na iha</seg> <seg type="pāda" n="b">devī madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad atra an-antaraṃ nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad anuṣṭhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.23">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samutpatann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">śokaḥ krodhena māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaḥ pavaneneva</seg> <seg type="pāda" n="d">prabalena balāhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samutpatann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">śokaḥ krodhena māmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaḥ pavanena iva</seg> <seg type="pāda" n="d">prabalena balāhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.24">
<l><seg type="pāda" n="a">strītaskara durācāra</seg> <seg type="pāda" n="b">mūḍha mānasavegaka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭha tiṣṭha kva yāsīti</seg> <seg type="pāda" n="d">prālapaṃ gaganonmukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">strī-taskara dur-ācāra</seg> <seg type="pāda" n="b">mūḍha mānasavegaka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭha tiṣṭha kva yāsi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">prālapaṃ gagana-unmukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.25">
<l><seg type="pāda" n="a">yugapat krodhaśokābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śoṣito 'haṃ krameṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathānilatuṣārābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiśire kamalākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuga-pat krodha-śokābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śoṣito 'haṃ krameṇa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatha ānila-tuṣārābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiśire kamala-ākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.26">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu nṛpāhutaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāgatyedam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttānto 'yaṃ mayoditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu nṛ-pa-āhutaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāgatya idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-anto 'yaṃ maya ūditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhramavisrastam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṣann uttarāmbaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādākulito rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthito yuṣmadantikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhrama-visrastam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṣann uttara-ambaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣāda-ākulito rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthito yuṣmad-antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.28">
<l><seg type="pāda" n="a">antare ca rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="b">āha keyaṃ pramāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvathā khyāpitaṃ lokair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatāṃ nītikauśalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antare ca rumaṇvantam</seg> <seg type="pāda" n="b">āha ka īyaṃ pramāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvathā khyāpitaṃ lokair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatāṃ nīti-kauśalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.29">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktaṃ tadā yadālocya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahat sīdat prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipralabdho 'smi yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">devyā vāsavadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuktaṃ tadā yadā ālocya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahat sīdat prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipralabdho 'smi yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">devyā vāsavadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.30">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā dhriyamāṇe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">samarthasacive mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apanītā vadhūḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bālān mama sutād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā dhriyamāṇe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">samartha-sacive mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apanītā vadhūḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bālān mama sutād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.31">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tam āha nivartadhvam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ tatra gatena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān dṛṣṭvā hi sa śiśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇān api parityajet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tam āha nivartadhvam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ tatra gatena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān dṛṣṭvā hi sa śiśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇān api parityajet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.32">
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayatha māṃ yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yac ca vijñāpayāmi vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnān āsane tena</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtya sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayatha māṃ yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yac ca vijñāpayāmi vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnān āsane tena</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtya sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.33">
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭāya cācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭaṃ divyena sā hṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāthāpi na vaḥ kācit</seg> <seg type="pāda" n="d">kenacit paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upaviṣṭāya cā acaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭaṃ divyena sā hṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-nātha āpi na vaḥ kā-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">kena-cit paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.34">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad antaḥpurāṭavyau</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvac ca gṛhapakṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāsty asau yo na cāsmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣitaś cāracakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad antaḥ-pura-aṭavyau</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvac ca gṛha-pakṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na asty asau yo na ca asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣitaś cāra-cakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.35">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśe tu na me prajñā</seg> <seg type="pāda" n="b">kramate divyagocare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena vidyādhareṇāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛteti hṛdaye mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśe tu na me prajñā</seg> <seg type="pāda" n="b">kramate divya-go-care</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena vidyā-dhareṇa asau</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛta īti hṛdaye mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.36">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā bhavatūdyāne</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvarājaḥ parīkṣatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadācit kupitā bhartre</seg> <seg type="pāda" n="d">tatrāsīta vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā bhavatu udyāne</seg> <seg type="pāda" n="b">yuva-rājaḥ parīkṣatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā-cit kupitā bhartre</seg> <seg type="pāda" n="d">tatrā asīta vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.37">
<l><seg type="pāda" n="a">kupitānāṃ hi bhartṛbhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyante kulayoṣitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhubhiḥ kathyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">pañca sthānāni tad yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kupitānāṃ hi bhartṛbhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyante kula-yoṣitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhubhiḥ kathyamānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">pañca sthānāni tad yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.38">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūbhrātṛnanāndṛṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛmitrasya vā gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭasaṃcāraśūnyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">mandiropavanāni vā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrū-bhrātṛ-nanāndṛṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛ-mitrasya vā gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭa-saṃcāra-śūnyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">mandira-upavanāni vā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.39">
<l><seg type="pāda" n="a">atrāntare kathitavān</seg> <seg type="pāda" n="b">ākhyānaṃ marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prastāve yan mayā pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrutaṃ tad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atra antare kathitavān</seg> <seg type="pāda" n="b">ākhyānaṃ marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prastāve yan mayā pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrutaṃ tad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.40">
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭāvakrasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī nāma kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīd yā caritākāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāvitrīm atiricyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭāvakrasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī nāma kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīd yā carita-ākāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāvitrīm atiricyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.41">
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭāvakram ayāciṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid ṛṣir aṅgirāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmann akṛtadāro 'smi</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭāvakram ayāciṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā-cid ṛṣir aṅgirāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmann a-kṛta-dāro 'smi</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.42">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhavataḥ ko 'nyas</seg> <seg type="pāda" n="b">trailokye 'pi varo varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu datteyam anyasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣamatāṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhavataḥ ko 'nyas</seg> <seg type="pāda" n="b">trailokye 'pi varo varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu datta īyam anyasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣamatāṃ bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya bhrātā vṛṣo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sa cāṅgirasam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtā nāma duhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">mama sā gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya bhrātā vṛṣo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca aṅgirasam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtā nāma duhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">mama sā gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.44">
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya tu tāṃ kanyām</seg> <seg type="pāda" n="b">amṛtām amṛtopamām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānam aṅgirā mene</seg> <seg type="pāda" n="d">pītāmṛtam ivāmṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya tu tāṃ kanyām</seg> <seg type="pāda" n="b">amṛtām a-mṛta-upamām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānam aṅgirā mene</seg> <seg type="pāda" n="d">pīta-a-mṛtam iva a-mṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.45">
<l><seg type="pāda" n="a">sā kadācit kathaṃcit taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāraṇe 'lpe 'pi pīḍitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upālabdhavatī nātham</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣiputrasya vallabhā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā kadā-cit kathaṃ-cit taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāraṇe 'lpe 'pi pīḍitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upālabdhavatī nātham</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣi-putrasya vallabhā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.46">
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣūraktena bhavatā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī svayam arthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tv anicchate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitrā dattā balād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣū--raktena bhavatā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī svayam arthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tv an-icchate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitrā dattā balād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.47">
<l><seg type="pāda" n="a">nānāvidhaiḥ sa śapathair</seg> <seg type="pāda" n="b">amṛtāṃ parisantvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃcid abhyanayat kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekadāstaṃgate ravau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nānā-vidhaiḥ sa śapathair</seg> <seg type="pāda" n="b">amṛtāṃ parisantvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃ-cid abhyanayat kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekada āstaṃ-gate ravau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.48">
<l><seg type="pāda" n="a">paścāt sandhyām upāsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīnaṃ maunadhāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad amṛtāgatya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ dhyāyati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paścāt sandhyām upāsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīnaṃ mauna-dhāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad amṛtā āgatya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ dhyāyati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vanditasaṃdhyena</seg> <seg type="pāda" n="b">cirād uktaṃ nanu priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devīṃ vihāya sāvitrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim anyac cintayāmy aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vandita-saṃdhyena</seg> <seg type="pāda" n="b">cirād uktaṃ nanu priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devīṃ vihāya sāvitrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim anyac cintayāmy aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.50">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā śrutam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svasminn āśramapādape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatābhyo namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīram udalambayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā śrutam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svasminn āśrama-pāda-pe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatābhyo namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīram udalambayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.51">
<l><seg type="pāda" n="a">ākṛṣṭakaṇṭhapāśā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥ praikṣata devatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyutpiṅgajaṭābhārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣamālākamaṇḍalum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākṛṣṭa-kaṇṭha-pāśā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥ praikṣata devatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyut-piṅga-jaṭa-ābhārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-akṣa-mālā-kamaṇḍalum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tato dantaprabhājāla</seg><seg type="pāda" n="b">prabhāsitatapovanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatāvocad amṛtām</seg> <seg type="pāda" n="d">amṛteneva siñcatī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato danta-prabhā-jāla</seg><seg type="pāda" n="b">prabhāsita-tapo-vanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devata āvocad amṛtām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-mṛtena iva siñcatī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.53">
<l><seg type="pāda" n="a">putri mā sma tyaja prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">dustyajān dharmasādhanān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">straiṇam ajñānam āśritya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtuṣṭo hi patis tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putri mā sma tyaja prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">dus-tyajān dharma-sādhanān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">straiṇam a-jñānam āśritya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtuṣṭo hi patis tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.54">
<l><seg type="pāda" n="a">nāṣṭāvakrasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī tena cintitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tv ahaṃ brahmarudra</seg><seg type="pāda" n="d">ādisaptalokanamaskṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na aṣṭāvakrasya duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī tena cintitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tv ahaṃ brahma-rudra</seg><seg type="pāda" n="d">ādi-sapta-loka-namas-kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.55">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā matprasādāt te</seg> <seg type="pāda" n="b">putri putro bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balena tapasā yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na samāno bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā mat-prasādāt te</seg> <seg type="pāda" n="b">putri putro bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balena tapasā yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na samāno bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.56">
<l><seg type="pāda" n="a">iti dattvā varaṃ tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī divam āśrayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtāpi gatāśaṅkā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartrā saha sameyuṣī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti dattvā varaṃ tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvitrī divam āśrayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛta āpi gata-āśaṅkā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartrā saha sameyuṣī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi kupitā</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācid amṛteva sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyānaṃ praviśett tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam anviṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena bravīmi kupitā</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā-cid amṛta īva sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyānaṃ praviśett tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam anviṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.58">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhaṃ śibikārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthito veśam asmṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakṣuścetoharākārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyan veśyāḥ samūhaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ahaṃ śibikā-ārūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthito veśam a-smṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakṣuś-ceto-hara-ākārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyan veśyāḥ samūhaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.59">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama devībhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayogo 'yam anuṣṭhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāmāsya kasyāṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">striyāṃ bhāvo bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama devībhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayogo 'yam anuṣṭhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāma asya kasyāṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">striyāṃ bhāvo bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tadāyaṃ mohasaṃkalpo</seg> <seg type="pāda" n="b">na hi saṃkalpajanmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rater anyāsu saṃkalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadāsu pravartate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tada āyaṃ moha-saṃkalpo</seg> <seg type="pāda" n="b">na hi saṃkalpa-janmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rater anyāsu saṃkalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadāsu pravartate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃkalpayann evam</seg> <seg type="pāda" n="b">acandrikam ivāmbaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntāmātur gṛhaṃ kāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāśūnyam upāgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃkalpayann evam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-candrikam iva ambaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntā-mātur gṛhaṃ kāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntā-śūnyam upāgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.62">
<l><seg type="pāda" n="a">prakāśān aprakāśāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pradeśān bahuśo bahūn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anviṣyanto bhramāma sma</seg> <seg type="pāda" n="d">na cāpaśyāma tatra tām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakāśān a-prakāśāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pradeśān bahuśo bahūn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anviṣyanto bhramāma sma</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca apaśyāma tatra tām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.63">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhoddiṣṭamārgaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya gṛhakānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchāmi sma priyāvārttāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣiśākhāmṛgāṇḍajān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-uddiṣṭa-mārgaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya gṛha-kānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchāmi sma priyā-vārttāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-akṣi-śākhā-mṛga-aṇḍa-jān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.64">
<l><seg type="pāda" n="a">kebhyaścit kupitaḥ śāpān</seg> <seg type="pāda" n="b">kebhyaścid vitaran karān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viḍambayann aśāstrajñam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity utkaṭarasaṃ naṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kebhyaś-cit kupitaḥ śāpān</seg> <seg type="pāda" n="b">kebhyaś-cid vitaran karān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viḍambayann a-śāstra-jñam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity utkaṭa-rasaṃ naṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.65">
<l><seg type="pāda" n="a">athopagamya tvaritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭo marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputrāryaduhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā dṛṣṭety abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha upagamya tvaritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭo marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putra arya-duhitā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā dṛṣṭa īty abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.66">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasya parāmṛjya</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇinā vikasanmukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api satyam idaṃ saumya</seg> <seg type="pāda" n="d">syāt krīḍety aham abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasya parāmṛjya</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇinā vikasan-mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api satyam idaṃ saumya</seg> <seg type="pāda" n="d">syāt krīḍa īty aham abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.67">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt satyam apy etat</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā yaiṣātiharṣajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asatye hy atra yā krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">tad unmattavijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt satyam apy etat</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā ya aiṣa āti-harṣa-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-satye hy atra yā krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">tad unmatta-vijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.68">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vālaṃ vimarśena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahābhyudayavairiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaritaṃ gamyatāṃ yasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nārtaḥ kālam udīkṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ālaṃ vimarśena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-abhyudaya-vairiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaritaṃ gamyatāṃ yasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nā artaḥ kālam udīkṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.69">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tato gacchann</seg> <seg type="pāda" n="b">aśokaśiśum agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktaṃ kusumasaṃghātam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam ābhūmipallavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tato gacchann</seg> <seg type="pāda" n="b">aśoka-śiśum agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktaṃ kusuma-saṃghātam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam ā-bhūmi-pallavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.70">
<l><seg type="pāda" n="a">akāle kim aśokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumānīti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya skandhe hriyālīnam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ prāṇadāyinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kāle kim aśokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumāni iti cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya skandhe hriyā ālīnam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ prāṇa-dāyinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.71">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat pādasparśadohadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kusumito 'śokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya sarvāṅgasaṃgatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat pāda-sparśa-dohadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kusumito 'śokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya sarva-aṅga-saṃgatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.72">
<l><seg type="pāda" n="a">idam atra mahat citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadālokitam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanadevatayodyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalaṃ na vijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam atra mahat citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā ālokitam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vana-devataya ūdyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-kalaṃ na vijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.73">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathācetanā vṛkṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāyā darśane sati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">subhage nirvikāratvād</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgāratuṣabhasmavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvatha ā-cetanā- vṛkṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāyā- darśane sati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-bhage nir-vikāratvād</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgāra-tuṣa-bhasmavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.74">
<l><seg type="pāda" n="a">athāliṅgitum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānurāgam ahaṃ ca tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā cāṅgāni saṃhṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā tāvad iti vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā aliṅgitum ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-anurāgam ahaṃ ca tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā ca aṅgāni saṃhṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā tāvad iti vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.75">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasarabhaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣam upalakṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sābravīd aparodho 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">aryaputreṇa mṛṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasara-bhaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣam upalakṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ābravīd aparodho 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">arya-putreṇa mṛṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.76">
<l><seg type="pāda" n="a">ārādhitavatī yakṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ kanyā satī yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputrasya bhūyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dayitā paricārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārādhitavatī yakṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ kanyā satī yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putrasya bhūyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dayitā paricārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.77">
<l><seg type="pāda" n="a">tubhyaṃ kārye ca saṃsiddhe</seg> <seg type="pāda" n="b">śamīlājasugandhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānaṃ hastena dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasīdatu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tubhyaṃ kārye ca saṃsiddhe</seg> <seg type="pāda" n="b">śamīlā-ja-su-gandhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānaṃ hastena dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasīdatu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.78">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tasya prasādān me</seg> <seg type="pāda" n="b">yātaḥ siddhiṃ manorathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyācitaṃ tu yakṣāya</seg> <seg type="pāda" n="d">na mayā pratiyācitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tasya prasādān me</seg> <seg type="pāda" n="b">yātaḥ siddhiṃ mano-rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyācitaṃ tu yakṣāya</seg> <seg type="pāda" n="d">na mayā pratiyācitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāhaṃ pānaśauṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="b">nītā dhanapateḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttāntaḥ kathitaś cāyam</seg> <seg type="pāda" n="d">athokto dhanadena saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ahaṃ pāna-śauṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="b">nītā dhana-pateḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtta-antaḥ kathitaś ca ayam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha ukto dhana-dena saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.80">
<l><seg type="pāda" n="a">āyācitam iyaṃ tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="b">acireṇaiva dāsyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītvā samarpaya kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dārakāya vadhūm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyācitam iyaṃ tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cireṇa eva dāsyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītvā samarpaya kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dārakāya vadhūm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.81">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cāham ihānītā</seg> <seg type="pāda" n="b">gaganāgamanāc ca me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīraṃ paruṣībhūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāritā stha tato mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca aham ihā anītā</seg> <seg type="pāda" n="b">gagana-āgamanāc ca me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīraṃ paruṣī-bhūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāritā stha tato mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.82">
<l><note>The first half of the verse is missing</note> |</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai yakṣāya yuṣmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa me saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.82">
<lg>
<l><note>The first half of the verse is missing</note> |</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai yakṣāya yuṣmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa me saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.83">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsyai ganikādhyakṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">rājādeśaṃ nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyārabhya kulastrītvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatīnāṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asyai ganikā-adhyakṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-ādeśaṃ nyavedayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyā arabhya kula-strītvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatīnāṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_12.84">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cākarṇya mahāmanoratham idaṃ pūrṇaṃ cirāt kāṅkṣitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">naiva prītivikāsihārihasitaṃ dhatte sma kāntāmukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yācñāvṛttikadarthitair bahubhir apy āptair na hi prārthakāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītiṃ yānti tathā yathā tanubhir apy arthaiḥ sukhābhyāgataiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_12.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cā akarṇya mahā-mano-ratham idaṃ pūrṇaṃ cirāt kāṅkṣitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na eva prīti-vikāsi-hāri-hasitaṃ dhatte sma kāntā-mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yācñā-vṛtti-kad-arthitair bahubhir apy āptair na hi prārthakāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītiṃ yānti tathā yathā tanubhir apy arthaiḥ sukha-abhyāgataiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tato divasam āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāmātur ahaṃ gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyāṃ navavadhūveṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe pariṇītavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato divasam āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntā-mātur ahaṃ gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyāṃ nava-vadhū-veṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe pariṇītavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.2">
<l><seg type="pāda" n="a">prasādād aryapādānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kulastrītvam upāgatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām ādāya svam āvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttotsavam āgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasādād arya-pādānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kula-strītvam upāgatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām ādāya svam āvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛtta-utsavam āgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sā sadhanādhyakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ yakṣaṃ kusumādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyarcya pānadānena</seg> <seg type="pāda" n="d">suduṣtoṣam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sā sa-dhana-adhyakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ yakṣaṃ kusuma-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyarcya pāna-dānena</seg> <seg type="pāda" n="d">su-duṣ-toṣam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.4">
<l><seg type="pāda" n="a">padmarāgamayīṃ śuktiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">padmarāgadravatviṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādāya madhunaḥ pūrṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato mām abravīt priyā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padma-rāga-mayīṃ śuktiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">padma-rāga-drava-tviṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādāya madhunaḥ pūrṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato mām abravīt priyā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.5">
<l><seg type="pāda" n="a">maṅgalānāṃ pradhānatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryasaṃsiddhidāyinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā dhanapateḥ śeṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">svādur āsvādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maṅgalānāṃ pradhānatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kārya-saṃsiddhi-dāyinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā dhana-pateḥ śeṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">svādur āsvādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.6">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam ananujñātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tātapādair guṇān api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāhaṃ sevitum icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar vyasanaṃ mahat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam an-anujñātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta-pādair guṇān api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ahaṃ sevitum icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar vyasanaṃ mahat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā dṛḍhasaṃrambhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śapathair avyatikramaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirān niruttarīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām anicchum apāyayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā dṛḍha-saṃrambhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śapathair a-vyatikramaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirān nir-uttarī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām an-icchum apāyayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.8">
<l><seg type="pāda" n="a">pītaikamadhuśuktiṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ sāpṛcchat kṛtasmitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim āsvādam idaṃ pānam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti pratyabravaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pīta-eka-madhu-śuktiṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ sa āpṛcchat kṛta-smitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim āsvādam idaṃ pānam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti pratyabravaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.9">
<l><seg type="pāda" n="a">āpāne madhurāsvādam</seg> <seg type="pāda" n="b">anusvāde tu tiktakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaye kaṣāyakaṭukam</seg> <seg type="pāda" n="d">avacchede manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āpāne madhura-āsvādam</seg> <seg type="pāda" n="b">anusvāde tu tiktakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaye kaṣāya-kaṭukam</seg> <seg type="pāda" n="d">avacchede manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.10">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīd vyaktam adyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānītha rasaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīyatām iti pītaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">punas tadvacanād mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīd vyaktam adya api</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānītha rasaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīyatām iti pītaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">punas tad-vacanād mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.11">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ kīdṛśam ity asyai</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchatyai kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api me cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gatam asvasthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ kī-dṛśam ity asyai</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchatyai kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api me cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gatam a-sva-sthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam aparāpy ekā</seg> <seg type="pāda" n="b">śuktir āsvādyatāṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamiṣyaty acirād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ te svasthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam apara āpy ekā</seg> <seg type="pāda" n="b">śuktir āsvādyatāṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamiṣyaty a-cirād eva</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ te sva-sthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām api ca pītāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ vegavadbhramān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taruprāsādaśailādīn</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāvarān api jaṅgamān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām api ca pītāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ vegavad-bhramān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taru-prāsāda-śaila-ādīn</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāvarān api jaṅgamān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.14">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā cāhaṃ tayopāyair</seg> <seg type="pāda" n="b">agrāmyaiḥ śapathādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anicchan pāyitaḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā tām apy apāyayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā ca ahaṃ taya ūpāyair</seg> <seg type="pāda" n="b">a-grāmyaiḥ śapatha-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-icchan pāyitaḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā tām apy apāyayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.15">
<l><seg type="pāda" n="a">balavadbhyām athākramya</seg> <seg type="pāda" n="b">madena madanena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad eva rucitam tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat taivāsmi pravartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">balavadbhyām athā akramya</seg> <seg type="pāda" n="b">madena madanena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad eva rucitam tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat ta aiva asmi pravartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.16">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ saṃtoṣayituṃ yakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhaḥ kṛtrimaḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena kṛtrimam evāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyātvaṃ pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ saṃtoṣayituṃ yakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhaḥ kṛtrimaḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena kṛtrimam eva asau</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyātvaṃ pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.17">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prātar upāgamya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhugandhādhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghrātvā hariśikho veśma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhrāntamatir uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prātar upāgamya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhu-gandha-adhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghrātvā hariśikho veśma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhrānta-matir uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.18">
<l><seg type="pāda" n="a">apūrva iva gandho 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputra vibhāvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye 'ryaputrayā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">anicchāḥ pāyitā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-pūrva iva gandho 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putra vibhāvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye 'rya-putrayā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-icchāḥ pāyitā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.19">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayoktaḥ sakhe sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tavāhaṃ pāyito balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatāpi rucau satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthīyatāṃ pīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūktaḥ sakhe sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tava ahaṃ pāyito balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavata āpi rucau satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthīyatāṃ pīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.20">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd vyasanagrāma</seg><seg type="pāda" n="b">grāmaṇyaṃ bhavatām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānaṃ sādhu na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar mantriṇām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd vyasana-grāma</seg><seg type="pāda" n="b">grāma-ṇyaṃ bhavatām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānaṃ sādhu na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar mantriṇām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.21">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam aryapādeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">samitreṣu samāśatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālayatsu kim asmākam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmabhir vañcitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam arya-pādeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-mitreṣu samā-śatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālayatsu kim asmākam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmabhir vañcitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ mantrisacivair</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñāpyaṃ kāryam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuṣṭhāne punas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">svātantryaṃ svāminām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ mantri-sacivair</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñāpyaṃ kāryam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuṣṭhāne punas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">svā-tantryaṃ svāminām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.23">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ pibantaṃ sahāvābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥśaṅkaḥ pātum ārabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ ca dṛṣṭvā tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ pibantaṃ sahā avābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥ-śaṅkaḥ pātum ārabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ ca dṛṣṭvā tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.24">
<l><seg type="pāda" n="a">rājamānas tato raktair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgarāgasragambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punar uktapriyālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājamānas tato raktair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅga-rāga-srag-ambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punar ukta-priya-ālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.25">
<l><seg type="pāda" n="a">tam atyāsannam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">atimātrapriyaṃvadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādau saṃvāhayantaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">kruddho hariśikho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam atyāsannam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">ati-mātra-priyaṃ-vadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādau saṃvāhayantaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">kruddho hariśikho 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.26">
<l><seg type="pāda" n="a">unmatta kim asaṃbaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣamāṇaḥ puraḥ prabhoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvejayasi bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="d">apasṛtyāsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">unmatta kim a-saṃbaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣamāṇaḥ puraḥ prabhoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvejayasi bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="d">apasṛtyā asyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ mūrkha naivedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madasāmarthyajṛmbhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino niḥsapatnau tu</seg> <seg type="pāda" n="d">pādāv icchāmi sevitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ mūrkha na eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mada-sāmarthya-jṛmbhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino niḥ-sa-patnau tu</seg> <seg type="pāda" n="d">pādāv icchāmi sevitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.28">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tūbhayavaitarddha</seg><seg type="pāda" n="b">bhartṛmūrdhabhir arcitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyatas tadāsmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sasapatnau bhaviṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu ubhaya-vaitarddha</seg><seg type="pāda" n="b">bhartṛ-mūrdhabhir arcitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyatas tada āsmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-sa-patnau bhaviṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.29">
<l><seg type="pāda" n="a">vaitarddhanāmagrahaṇāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tato madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smitasaṃdarśitaprītir</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīt sāśrulocanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaitarddha-nāma-grahaṇāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tato madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smita-saṃdarśita-prītir</seg> <seg type="pāda" n="d">abravīt sa-aśru-locanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.30">
<l><seg type="pāda" n="a">aho cāturyamādhurya</seg><seg type="pāda" n="b">pradhānaguṇabhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālāpā nirgatāḥ saumyād</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhasya mukhād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho cāturya-mādhurya</seg><seg type="pāda" n="b">pradhāna-guṇa-bhūṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālāpā- nirgatāḥ saumyād</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhasya mukhād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.31">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ bhaṇa paśyāmas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā kasmāc ciraṃ sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko vā tavedam ākāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ujjvalaṃ kṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ bhaṇa paśyāmas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā kasmāc ciraṃ sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko vā tava idam ākāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ujjvalaṃ kṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ vayam āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">māgadhyā rājasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpitās tava bhrātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevitaṃ niśi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ vayam āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">māgadhyā rāja-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpitās tava bhrātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevitaṃ niśi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tena pānagṛhāt pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svādyamānaṃ svadeta yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam āsvādya tad bhrātre</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayā prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena pāna-gṛhāt pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svādyamānaṃ svadeta yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam āsvādya tad bhrātre</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayā prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.34">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ devīdvayenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">maṇḍayitvā svapāṇibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānāgārāya gamitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānādhyakṣapuraḥsaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ devī-dvayena api</seg> <seg type="pāda" n="b">maṇḍayitvā sva-pāṇibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāna-āgārāya gamitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāna-adhyakṣa-puraḥ-saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cāsvādayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tat tat pānaṃ manāṅ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">matto 'haṃ preṣayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyam api saṃtatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cā asvādayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tat tat pānaṃ manāṅ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">matto 'haṃ preṣayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmabhyam api saṃtatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt pibata niḥśaṅkāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāpiśāyanam āsavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujnātāḥ sahāmātyair</seg> <seg type="pāda" n="d">gurubhir muditair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt pibata niḥ-śaṅkāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāpiśāyanam āsavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujnātāḥ saha-āmātyair</seg> <seg type="pāda" n="d">gurubhir muditair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.37">
<l><seg type="pāda" n="a">sevamānas tataḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakāntāmitramaṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasān gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭaparicārakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sevamānas tataḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kāntā-mitra-maṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasān gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">prahṛṣṭa-paricārakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.38">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid ekaparyaṅka</seg><seg type="pāda" n="b">sthitā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhiḥ sukhasuptāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na draṣṭavyety abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid eka-paryaṅka</seg><seg type="pāda" n="b">sthitā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmābhiḥ sukha-supta āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na draṣṭavya īty abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.39">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt kim ity eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivārayati mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyaṃ sutarāṃ cetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kutūhalataraṅgitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt kim ity eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivārayati mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyaṃ su-tarāṃ cetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kutūhala-taraṅgitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.40">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid ardharātre 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāvarākārajaṅgame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāne pariṇatiṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddhaḥ pipāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid ardha-rātre 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāvara-ākāra-jaṅgame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāne pariṇatiṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddhaḥ pipāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parijanaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasuptam abhavan mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktaṃ sukhasuptasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śatror api nibodhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parijanaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasuptam abhavan mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktaṃ sukha-suptasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śatror api nibodhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.42">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryā punaḥ śarīrārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">ato madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibodhya jalaṃ yāce</seg> <seg type="pāda" n="d">tad dhi me na virūpyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryā punaḥ śarīra-ardham</seg> <seg type="pāda" n="b">ato madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibodhya jalaṃ yāce</seg> <seg type="pāda" n="d">tad dhi me na virūpyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.43">
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirdhārya tasyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭir nipātitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad anyaiva sā kāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīrūpaiva candrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirdhārya tasyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭir nipātitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad anya aiva sā ka āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">nārī-rūpa aiva candrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.44">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ gandharvī kim apsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānuṣī syāt kulastrī syād</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇikā syād iyaṃ na hi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ gandharvī kim apsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānuṣī syāt kula-strī syād</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇikā syād iyaṃ na hi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.45">
<l><seg type="pāda" n="a">yasmād anyatamāpy āsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣaṇair nopapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād vidyādharī prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">kāpi kenāpi hetunā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasmād anyatama āpy āsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣaṇair na upapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād vidyā-dharī prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">ka āpi kena api hetunā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.46">
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirṇīya nipuṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kariṇītālukomalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ saṃvāhayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyāś caraṇapallavau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirṇīya nipuṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kariṇī-tālu-komalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ saṃvāhayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyāś caraṇa-pallavau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.47">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃtyījatā nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadyaś caraṇapīḍayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ālokya tathābhūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhītā bhūmāv upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu saṃtyījatā nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadyaś caraṇa-pīḍayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ālokya tathā-bhūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhītā bhūmāv upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.48">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca na kartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputreṇa sāhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśām anukampyo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">balināṃ pramadājanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca na kartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putreṇa sāhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśām anukampyo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">balināṃ pramadā-janaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrūtveti yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmany evāsmi lajjitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ kāriṇam apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrūtva īti yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmany eva asmi lajjitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ kāriṇam apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.50">
<l><seg type="pāda" n="a">sā māṃ lajjitam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">jānusaṃnihitānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjām apaharantīva</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaritedam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā māṃ lajjitam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">jānu-saṃnihita-ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjām apaharanti iva</seg> <seg type="pāda" n="d">tvarita īdam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.51">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ cāpriyaṃ sā te</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvadguṇasmaraṇavyagrā</seg> <seg type="pāda" n="d">nayate divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ ca a-priyaṃ sā te</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvad-guṇa-smaraṇa-vyagrā</seg> <seg type="pāda" n="d">nayate divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_13.52">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn me manasi hṛtā na sā mṛtā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">yā dṛṣṭer vrajati na gocaraṃ priyā me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyotsnā hi sphuṭadhavalāpi kaumudīndor</seg> <seg type="pāda" n="d">andhānāṃ bahalatamomalīmasaiva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_13.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn me manasi hṛtā na sā mṛtā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">yā dṛṣṭer vrajati na gocaraṃ priyā me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyotsnā hi sphuṭa-dhavala āpi kaumudi īndor</seg> <seg type="pāda" n="d">andhānāṃ bahala-tamo-malī-masa aiva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām abravaṃ bhīru</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam eva hi mama priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathāpi tu vinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhāmaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām abravaṃ bhīru</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam eva hi mama priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatha āpi tu vinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhāmaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.2">
<l><seg type="pāda" n="a">grahītavyāni nāmāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gurudevadvijanmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt tena viśuddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svānam ācaritaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">grahītavyāni nāmāni</seg> <seg type="pāda" n="b">guru-deva-dvi-janmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmāt tena viśuddhy-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svānam ācaritaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.3">
<l><seg type="pāda" n="a">asti merugiriprāṃśur</seg> <seg type="pāda" n="b">āṣāḍho nāma parvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūrapaṇḍitavittāḍhya</seg><seg type="pāda" n="d">vidyādharakulālayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti meru-giri-prāṃśur</seg> <seg type="pāda" n="b">āṣāḍho nāma parvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūra-paṇḍita-vitta-āḍhya</seg><seg type="pāda" n="d">vidyā-dhara-kula-ālayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.4">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra vidyādharasvāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">vedavān vegavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ kuberādhikasvo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥsva eva dinātyaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra vidyā-dhara-svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">vedavān vegavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ kubera-adhika-svo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥ-sva eva dina-atyaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāpi pṛthivī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahiṣī prāṃśuvaṃśajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛṇāya manyate sthairyād</seg> <seg type="pāda" n="d">yā devīṃ pṛthivīm api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya api pṛthivī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahiṣī prāṃśu-vaṃśa-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛṇāya manyate sthairyād</seg> <seg type="pāda" n="d">yā devīṃ pṛthivīm api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca putram avindantau</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ duḥkham atiṣṭhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prauḍhāyā iva kanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitarau sadṛśaṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca putram a-vindantau</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ duḥkham atiṣṭhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prauḍhāyā- iva kanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitarau sa-dṛśaṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tau manaḥputrikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kulavidyāṃ sutārthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhayitum ārabdhau</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā coktaṃ prasannayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau manaḥputrikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kula-vidyāṃ suta-arthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhayitum ārabdhau</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā ca uktaṃ prasannayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.8">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvavidyādharotkṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">vidyādharaparākramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavitā bhavatoḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrakau duḥkham ujjhatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-vidyā-dhara-utkṛṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-parākramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavitā bhavatoḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrakau duḥkham ujjhatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.9">
<l><seg type="pāda" n="a">ekā ca duhitā yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalāśālī bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūraḥ sāṅga ivānaṅgo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyādharapatiḥ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekā ca duhitā yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalā-śālī bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūraḥ sa-aṅga iva an-aṅgo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyā-dhara-patiḥ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.10">
<l><seg type="pāda" n="a">kāle kvacid atīte ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūtā pṛthivī sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trivargam akṣataṃ devī</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivīva surakṣitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāle kva-cid atīte ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūtā pṛthivī sutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-vargam a-kṣataṃ devī</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivi īva su-rakṣitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.11">
<l><seg type="pāda" n="a">manaḥputrikayā dattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yasmāt kulavidyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān mānasavegākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putraḥ pitrā prasādhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manaḥputrikayā dattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa yasmāt kula-vidyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān mānasavega-ākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putraḥ pitrā prasādhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.12">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvatsaratraye 'tīte</seg> <seg type="pāda" n="b">jātāyā duhituḥ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāma vegavatātmīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vegavatī tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvatsara-traye 'tīte</seg> <seg type="pāda" n="b">jātāyā- duhituḥ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāma vegavatā ātmīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vegavatī tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.13">
<l><seg type="pāda" n="a">labdheṣṭatanayau tau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">modamānāv aharniśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavantau ciraṃ kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekāharniśasaṃmitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">labdha-iṣṭa-tanayau tau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">modamānāv ahar-niśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavantau ciraṃ kālam</seg> <seg type="pāda" n="d">eka-ahar-niśa-saṃmitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.14">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavān ekadā snātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prīṇitāgnisuradvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadrāsanastham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dadarśa ādarśamaṇḍale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavān ekadā snātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prīṇita-agni-sura-dvi-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadra-āsana-stham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dadarśa ādarśa-maṇḍale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.15">
<l><seg type="pāda" n="a">atha haṃsam ivāsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">añjanācalamūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṇāladhavalaṃ keśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān ātmamūrdhani ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha haṃsam ivā asīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">añjana-a-cala-mūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṇāla-dhavalaṃ keśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān ātma-mūrdhani ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.16">
<l><seg type="pāda" n="a">tato bhadrāsanaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasudhāsthaṇḍile sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭo mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti vegavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato bhadra-āsanaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasu-dhā-sthaṇḍile sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭo mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti vegavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.17">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ palitaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥputrikavaṃśajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapāṃsi vā niṣevante</seg> <seg type="pāda" n="d">vedāntavihitāni vā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ palitaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥputrika-vaṃśa-jāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapāṃsi vā niṣevante</seg> <seg type="pāda" n="d">veda-anta-vihitāni vā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tat prajāḥ pālayeḥ putra</seg> <seg type="pāda" n="b">prajās tvāṃ pālayantu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālitair hi mṛgendro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kānanair eva pālyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat prajāḥ pālayeḥ putra</seg> <seg type="pāda" n="b">prajās tvāṃ pālayantu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pālitair hi mṛga-indro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kānanair eva pālyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.19">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">krośantīṣu prajāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā mandasukhotkaṇṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiyātas tapovanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">krośantīṣu prajāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā manda-sukha-utkaṇṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiyātas tapo-vanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.20">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartrā nivartyamānāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhiḥ sopapattibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nivṛttā yadā devī</seg> <seg type="pāda" n="d">tadopāyaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartrā nivartyamāna āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhiḥ sa-upapattibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nivṛttā yadā devī</seg> <seg type="pāda" n="d">tada ūpāyaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.21">
<l><seg type="pāda" n="a">adyaivāhaṃ cyuto rājyād</seg> <seg type="pāda" n="b">adyaiveyaṃ pativratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na me saṃpādayaty ājñām</seg> <seg type="pāda" n="d">aho dharmaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya eva ahaṃ cyuto rājyād</seg> <seg type="pāda" n="b">adya eva iyaṃ pati-vratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na me saṃpādayaty ājñām</seg> <seg type="pāda" n="d">aho dharmaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hrītā ca bhītā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sāśruśreṇiḥ savepathuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādayoḥ patitā patyur</seg> <seg type="pāda" n="d">vyajñāpayad asau śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hrītā ca bhītā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-aśru-śreṇiḥ sa-vepathuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādayoḥ patitā patyur</seg> <seg type="pāda" n="d">vyajñāpayad asau śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.23">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tarhi mayā yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāvayantas tapovanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsyāḥ pāvanatamaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kālaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tarhi mayā yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāvayantas tapo-vanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsyāḥ pāvanatamaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kālaḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.24">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd durlabhaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthirasiṃhāsanāsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartāraṃ vegavatyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā draṣṭāsi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd dur-labhaṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthira-siṃha-āsana-āsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartāraṃ vegavatyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā draṣṭa āsi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.25">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ caiva ca kalyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā vijñāpyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktā vegavatī mātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pitaraṃ praṇatābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca eva ca kalyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā vijñāpyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktā vegavatī mātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pitaraṃ praṇata ābravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tāta tvayi vanaṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">ko me dāsyati modakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpavṛkṣaprasūtāni</seg> <seg type="pāda" n="d">phalāni kusumāni vā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāta tvayi vanaṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">ko me dāsyati modakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpa-vṛkṣa-prasūtāni</seg> <seg type="pāda" n="d">phalāni kusumāni vā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yena yenārtho</seg> <seg type="pāda" n="b">durlabhenāpi kenacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tan mānasavegas te</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātā dātāsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yena yena artho</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-labhena api kena-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tan mānasavegas te</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātā dātā āsyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.28">
<l><seg type="pāda" n="a">iti rājyakalatramitraputrān</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhadhāmaṃ ca tṛṇāya manyamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurusattvarajastamaḥkalaṅkāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṛtiṃ hātum agād vanaṃ narendraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti rājya-kalatra-mitra-putrān</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛha-dhāmaṃ ca tṛṇāya manyamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-sattva-rajas-tamaḥ-kalaṅkāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṛtiṃ hātum agād vanaṃ nara-indraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.29">
<l><seg type="pāda" n="a">śriyaṃ mānasavego 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalīdalacañcalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaktitrayaprayogajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavān acalācalām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śriyaṃ mānasavego 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalī-dala-cañcalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śakti-traya-prayoga-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavān a-cala-a-calām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.30">
<l><seg type="pāda" n="a">atha yāte kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅgādhipateḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āṣāḍhaṃ vāyumukteti</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhīparivṛtāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha yāte kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅga-adhipateḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āṣāḍhaṃ vāyumukta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhī-parivṛta āgamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.31">
<l><seg type="pāda" n="a">sā sma vegavatīm āha</seg> <seg type="pāda" n="b">rājaputri kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttiṣṭhākāśamārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmo malayācalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā sma vegavatīm āha</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-putri kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttiṣṭha-ākāśa-mārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmo malaya-a-calam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.32">
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṅgakuñjanitambeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya ramyeṣu ramyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netrāpidhānikākhyāna</seg><seg type="pāda" n="d">putrikākandukair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṅga-kuñja-nitambeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya ramyeṣu ramyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netra-apidhānika-ākhyāna</seg><seg type="pāda" n="d">putrikā-kandukair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ nāsti me śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">gantum ākāśavartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alabdhakulavidyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhi tan mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ na asti me śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">gantum ākāśa-vartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-labdha-kula-vidyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhi tan mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.34">
<l><seg type="pāda" n="a">upahasya tatas tās tām</seg> <seg type="pāda" n="b">uccais tāḍitapāṇayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhatāmbarapakṣāḥ khaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsakanyā ivāsthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upahasya tatas tās tām</seg> <seg type="pāda" n="b">uccais tāḍita-pāṇayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhata-ambara-pakṣāḥ khaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsa-kanyā- ivā asthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.35">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātur antikam āyātā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvegā vegavaty api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena coktāṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaḥ kiṃ dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātur antikam āyātā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-āvegā vegavaty- api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena ca ukta āṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaḥ kiṃ dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ dehi me vidyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahārāja sasādhanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhavidyābhir adyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhībhir hāsitā yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ dehi me vidyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-rāja sa-sādhanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-vidyābhir adya ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhībhir hāsitā yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.37">
<l><seg type="pāda" n="a">acireṇaiva dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar ity abhidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātā visarjitāsāra</seg><seg type="pāda" n="d">bālālaṅkāravañcitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-cireṇa eva dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar ity abhidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātā visarjita-a-sāra</seg><seg type="pāda" n="d">bāla-alaṅkāra-vañcitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.38">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gaurimuṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaginī gaurimadyaśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatā vegavatīṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āṣāḍhaṃ sasakhī sakhīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gaurimuṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaginī gaurimadyaśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatā vegavatīṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">āṣāḍhaṃ sa-sakhī sakhīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.39">
<l><seg type="pāda" n="a">upahasya ca tāṃ sāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vipakṣām iva sārasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sapakṣā rājahaṃsīva</seg> <seg type="pāda" n="d">gatā prati himācalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upahasya ca tāṃ sa āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vi-pakṣām iva sārasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-pakṣā rāja-haṃsi īva</seg> <seg type="pāda" n="d">gatā prati hima-a-calam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.40">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavaty api sāsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā bhrātaram abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ayaṃ kṣipyate kālo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavaty- api sa-āsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā bhrātaram abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim ayaṃ kṣipyate kālo</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam api dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvarase kim akāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurukāryakriyāvyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ na paśyasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam api dāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvarase kim a-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-kārya-kriyā-vyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ na paśyasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.42">
<l><seg type="pāda" n="a">sā gatvā manyubhāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sphurantīva tvarāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apatan mātur utsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapteva vaśā hrade ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā gatvā manyu-bhāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuranti īva tvarāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apatan mātur utsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapta īva vaśā hrade ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.43">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivī tu samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">sacivau bhartur abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acireṇa pitur mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dārikāṃ nayataṃ yuvām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivī tu samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">sacivau bhartur abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cireṇa pitur mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dārikāṃ nayataṃ yuvām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.44">
<l><seg type="pāda" n="a">antaraṅgo hi saṃbandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraiḥ pitror akṛtrimaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātaras tu dviṣanty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātṝn ekodarān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antar-aṅgo hi saṃbandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraiḥ pitror a-kṛtrimaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātaras tu dviṣanty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātṝn eka-udarān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.45">
<l><seg type="pāda" n="a">tau tām ākāśamārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nītavantau tapovanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgāyatanamārgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sāmbhaḥsu gamitaśramām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau tām ākāśa-mārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nītavantau tapo-vanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārga-āyatana-mārgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-ambhaḥsu gamita-śramām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.46">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsthimayakāyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍidbabhrujaṭābṛtām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te 'paśyaṃs tatra vṛndāni</seg> <seg type="pāda" n="d">tāpasānāṃ tapasyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asthi-maya-kāyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍid-babhru-jaṭā-bṛtām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te 'paśyaṃs tatra vṛndāni</seg> <seg type="pāda" n="d">tāpasānāṃ tapasyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.47">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchanti sma ca tatraikam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhivādya tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahman brūhi tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatrāste vegavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchanti sma ca tatra ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhivādya tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahman brūhi tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatrā aste vegavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.48">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt parvatāgre 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅguṣṭhāgreṇa tiṣṭhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugacchati gacchantam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśumantaṃ ca cakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt parvata-agre 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅguṣṭha-agreṇa tiṣṭhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugacchati gacchantam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśumantaṃ ca cakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.49">
<l><seg type="pāda" n="a">parṇaśālā ca tasyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasyāḥ siṃhamataṅgajau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṇe krīḍataḥ prītāv</seg> <seg type="pāda" n="d">imau ca śikhipannagau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parṇa-śālā ca tasya iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasyāḥ siṃha-mataṅga-jau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṇe krīḍataḥ prītāv</seg> <seg type="pāda" n="d">imau ca śikhi-pannagau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.50">
<l><seg type="pāda" n="a">āsannāgamanaś cāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">dagdhaṃ hi kaṭhinaiḥ karaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāhlādayituṃ cakṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa mandāyate raviḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsanna-āgamanaś ca asau</seg> <seg type="pāda" n="b">dagdhaṃ hi kaṭhinaiḥ karaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyā ahlādayituṃ cakṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa mandāyate raviḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tapastāntaṃ tataḥ kāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakāyam iva vegavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāyakleśaṃ vahann āgād</seg> <seg type="pāda" n="d">vaikhānasamṛgāvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapas-tāntaṃ tataḥ kāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kāyam iva vegavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāya-kleśaṃ vahann āgād</seg> <seg type="pāda" n="d">vaikhānasa-mṛga-āvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.52">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatī dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavantaṃ tathāvidham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīn mantriṇau nāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mama tātaḥ sa vegavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatī dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavantaṃ tathā-vidham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīn mantriṇau na ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mama tātaḥ sa vegavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya candraprabhacchattra</seg><seg type="pāda" n="b">prabhāḥ samukuṭaprabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāsayanti dhāvantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ sāmantasantatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya candra-prabha-cchattra</seg><seg type="pāda" n="b">prabhāḥ sa-mukuṭa-prabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāsayanti dhāvantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ sāmanta-santatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.54">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu siṃhamātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">śārdūlamṛgatāpasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyaktavairaiḥ sahāyāti</seg> <seg type="pāda" n="d">nūnaṃ ko 'pīndrajālikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu siṃha-mātaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">śārdūla-mṛga-tāpasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyakta-vairaiḥ sahā ayāti</seg> <seg type="pāda" n="d">nūnaṃ ko 'pi indra-jālikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām uktaṃ sa evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā cetthaṃ ca dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśā eva dṛśyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā cetthaṃ ca sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām uktaṃ sa eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā ca itthaṃ ca dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśā- eva dṛśyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā ca itthaṃ ca sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.56">
<l><seg type="pāda" n="a">vandyatāṃ ca pitety uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">vandamānārdracakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅkam āropitā pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūḍhadarbhāṅkuravraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandyatāṃ ca pita īty uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">vandamāna ārdra-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅkam āropitā pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūḍha-darbha-aṅkura-vraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.57">
<l><seg type="pāda" n="a">mantriṇāv api bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="b">ucitāntaravartinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śirovāgbhir avandetām</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vegavatoditau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mantriṇāv api bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="b">ucita-antara-vartinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiro-vāgbhir avandetām</seg> <seg type="pāda" n="d">atha vegavata ūditau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.58">
<l><seg type="pāda" n="a">āgaccha taṃ mamābhyāśam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ sthitvātidūrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janarañjanamātraṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">gataṃ tad rājyanāṭakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgaccha taṃ mama abhyāśam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ sthitva āti-dūrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jana-rañjana-mātraṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">gataṃ tad rājya-nāṭakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.59">
<l><seg type="pāda" n="a">āsannasthaṇḍilasthau tau</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavān atha vegavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājño mānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājyaṃ no varṇyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsanna-sthaṇḍila-sthau tau</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavān atha vegavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājño mānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājyaṃ no varṇyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām uktam aśakyaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇāḍhyenāpi śaṃsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam apekṣya tu rājānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣāś chattraviḍambakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tābhyām uktam a-śakyaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇāḍhyena api śaṃsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam apekṣya tu rājānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣāś chattra-viḍambakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.61">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ māṇavikā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">ānīteti ca pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyālābhārtham ity uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai tābhyāṃ savistaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ māṇavikā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">ānīta īti ca pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-lābha-artham ity uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai tābhyāṃ sa-vistaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam acirād eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhavidyā gamiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvābhyāṃ nītipannābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bālaḥ pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam a-cirād eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-vidyā gamiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvābhyāṃ nīti-pannābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bālaḥ pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.63">
<l><seg type="pāda" n="a">vagavaty api sotsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">karoti sma mahat tapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitāhārakartavyā</seg> <seg type="pāda" n="d">phalamūlajalānilaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vagavaty- api sa-utsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">karoti sma mahat tapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpita-āhāra-kartavyā</seg> <seg type="pāda" n="d">phala-mūla-jala-anilaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.64">
<l><seg type="pāda" n="a">jalāharaṇasaṃmārga</seg><seg type="pāda" n="b">kusumapracayādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhayad durārādhān</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vaikhānasān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jala-āharaṇa-saṃmārga</seg><seg type="pāda" n="b">kusuma-pracaya-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhayad dur-ārādhān</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vaikhānasān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.65">
<l><seg type="pāda" n="a">uccinvantī kadācit sā</seg> <seg type="pāda" n="b">phullāṃ kānanamallikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā sarpeṇāsmi daṣṭeti</seg> <seg type="pāda" n="d">sākrandāgamad āśramam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uccinvantī kadā-cit sā</seg> <seg type="pāda" n="b">phullāṃ kānana-mallikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā sarpeṇa asmi daṣṭa īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-ākranda āgamad āśramam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.66">
<l><seg type="pāda" n="a">yathāsaṃnihitais tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">vaikhānasakumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā rājadārike bhaiṣīr</seg> <seg type="pāda" n="d">ity uktvā parivāritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā-saṃnihitais tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">vaikhānasa-kumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā rāja-dārike bhaiṣīr</seg> <seg type="pāda" n="d">ity uktvā parivāritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.67">
<l><seg type="pāda" n="a">kvāsau kvāsau khalaḥ sarpa</seg> <seg type="pāda" n="b">iti pṛṣṭā kumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amuṣmin mallikāgulmae</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tebhyo nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva asau kva asau khalaḥ sarpa</seg> <seg type="pāda" n="b">iti pṛṣṭā kumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amuṣmin mallikā-gulmae</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tebhyo nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.68">
<l><seg type="pāda" n="a">te tv ālokya tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocann uccakais tarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājaputri na sarpo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayaṃ sarpāntakaḥ śikhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tv ālokya tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocann uccakais tarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-putri na sarpo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayaṃ sarpa-antakaḥ śikhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.69">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭvā prasāritāṃ grīvām</seg> <seg type="pāda" n="b">utphaṇāśīviṣopamām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā sarpa iti jñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād āśvasyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭvā prasāritāṃ grīvām</seg> <seg type="pāda" n="b">utphaṇa-āśīviṣa-upamām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā sarpa iti jñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād āśvasyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.70">
<l><seg type="pāda" n="a">uṭajāṅgaṇam ānītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mayūraḥ kumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicitrair nartito mārgais</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā kuṭṭitatālayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uṭaja-aṅgaṇam ānītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mayūraḥ kumārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicitrair nartito mārgais</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā kuṭṭita-tālayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.71">
<l><seg type="pāda" n="a">prekṣaṇīyaṃ ca tad draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭaṃ vanavāsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">militāḥ sarvae evāsthus</seg> <seg type="pāda" n="d">tapovananivāsinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prekṣaṇīyaṃ ca tad draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛṣṭaṃ vana-vāsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">militāḥ sarvae eva asthus</seg> <seg type="pāda" n="d">tapo-vana-nivāsinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.72">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn eva vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavantam upāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśrāntam upagamyedam</seg> <seg type="pāda" n="d">avocaṃs taṃ tapasvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn eva vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavantam upāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśrāntam upagamya idam</seg> <seg type="pāda" n="d">avocaṃs taṃ tapasvinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.73">
<l><seg type="pāda" n="a">rājadārikayā rājaṃs</seg> <seg type="pāda" n="b">tapas taptaṃ sudustapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayam ārādhitāḥ prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tad vidyāṃ labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-dārikayā rājaṃs</seg> <seg type="pāda" n="b">tapas taptaṃ su-dus-tapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayam ārādhitāḥ prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tad vidyāṃ labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yadi ca prītā</seg><seg type="pāda" n="b">no bhavanto 'nujānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato gṛhṇātv iyaṃ vidyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcāṅgaparivāritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yadi ca prītā</seg><seg type="pāda" n="b">no bhavanto 'nujānate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato gṛhṇātv iyaṃ vidyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañca-aṅga-parivāritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.75">
<l><seg type="pāda" n="a">anayā yat tapas taptam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiś cedam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad asyāḥ kulavidyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṃ bhavatu siddhaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anayā yat tapas taptam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiś ca idam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad asyāḥ kula-vidyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṃ bhavatu siddhaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.76">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca mānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyāsiddhiprabhāvitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balaṃ caturguṇaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bāleyaṃ pratipadyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca mānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-siddhi-prabhāvitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balaṃ catur-guṇaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bāla īyaṃ pratipadyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.77">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś cāsyāḥ ko 'pi dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="b">grahīṣyati varaḥ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājyasya daśamaṃ bhāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa madīyasya bhokṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca asyāḥ ko 'pi dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="b">grahīṣyati varaḥ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājyasya daśamaṃ bhāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa madīyasya bhokṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.78">
<l><seg type="pāda" n="a">evam uktvā tatas tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tat sarvaṃ kṛtavān pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāpi labdhābhyanujñānā</seg> <seg type="pāda" n="d">vegenodapatan nabhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam uktvā tatas tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tat sarvaṃ kṛtavān pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa āpi labdha-abhyanujñānā</seg> <seg type="pāda" n="d">vegena udapatan nabhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kanakalekheva</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāsā kaṣaśilām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">piśaṅgabhavatī yāntī</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmalām ambarasthalīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kanaka-lekha īva</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāsā kaṣa-śilām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">piśaṅga-bhavatī yāntī</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmalām ambara-sthalīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.80">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhramabhrāntacakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avātarat tadāsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsīvāmbhojakānane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrama-bhrānta-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avātarat tad-āsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsi īva ambho-ja-kānane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.81">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃcit pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjiteneva tena sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgyotsaṅgam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitā mātur antikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ-cit pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjitena iva tena sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgya utsaṅgam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitā mātur antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.82">
<l><seg type="pāda" n="a">mātāpi duhitṛsneham</seg> <seg type="pāda" n="b">anādṛtyaiva satvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad api kalyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalī vegavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māta āpi duhitṛ-sneham</seg> <seg type="pāda" n="b">an-ādṛtya eva sa-tvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛcchad api kalyāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalī vegavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.83">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ vāphalapralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">sāram evāvadhīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāsau vegavatī sāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya vegavataḥ sutā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ va ā-phala-pralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">sāram eva avadhīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya āsau vegavatī sa āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya vegavataḥ sutā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.84">
<l><seg type="pāda" n="a">atīte tu kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">saśarīreva cārutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">kāpi bhūmau varāṅganā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atīte tu kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-śarīra īva cārutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">ka āpi bhūmau vara-aṅganā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.85">
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca tadguṇabhūyiṣṭhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhaṃ dveṣṭi kathām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇadoṣaguṇā sādhvī</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmastutikathām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca tad-guṇa-bhūyiṣṭhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhaṃ dveṣṭi kathām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇa-doṣa-guṇā sādhvī</seg> <seg type="pāda" n="d">kāma-stuti-kathām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.86">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadācit kvacit kācid</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tāpasakanyakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād bhoktum upakrāntas</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā coktaṃ sphurad ruṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kadā-cit kva-cit kā-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tāpasa-kanyakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād bhoktum upakrāntas</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā ca uktaṃ sphurad ruṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.87">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktaṃ śāpāgninā dagdhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvādṛśaṃ pāpacetasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu vegavataḥ sādhoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putratvaṃ tena mucyase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuktaṃ śāpa-agninā dagdhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvā-dṛśaṃ pāpa-cetasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu vegavataḥ sādhoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putratvaṃ tena mucyase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.88">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā śāpanāmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīcchatu varaṃ bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhīrahṛdayāḥ prāyas</seg> <seg type="pāda" n="d">trāsagamyā bhavādṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā śāpa-nāmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīcchatu varaṃ bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dhīra-hṛdayāḥ prāyas</seg> <seg type="pāda" n="d">trāsa-gamyā- bhavā-dṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.89">
<l><seg type="pāda" n="a">balāt kāmayamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥkāmāṃ kāñcid aṅganām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ śatadhā mūrdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdhabuddheḥ sphuṭed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">balāt kāmayamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-kāmāṃ kāñ-cid aṅganām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ śatadhā mūrdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdha-buddheḥ sphuṭed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.90">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas trastas tataḥ śāpād</seg> <seg type="pāda" n="b">akāmāṃ kāminīm asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api notsahate draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuta eva niṣevitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas trastas tataḥ śāpād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kāmāṃ kāminīm asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api na utsahate draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuta eva niṣevitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.91">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīn mātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">protsāhyatāṃ yathā kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="d">upasarpati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīn mātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā madanamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">protsāhyatāṃ yathā kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="d">upasarpati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.92">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bālasvabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="b">sakutūhalayā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśokavanikāmadhye</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bāla-sva-bhāvena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kutūhalayā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśoka-vanikā-madhye</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā madanamañjukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.93">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkṣiptam adhitiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">rūḍhaparṇalatoṭajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mlānacampakamāleva</seg> <seg type="pāda" n="d">purāṇakadalīpuṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkṣiptam adhitiṣṭhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">rūḍha-parṇa-latā-uṭajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mlāna-campaka-māla īva</seg> <seg type="pāda" n="d">purāṇa-kadalī-puṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.94">
<l><seg type="pāda" n="a">parṇaśayyāśirobhāge</seg> <seg type="pāda" n="b">nihitaḥ saṃpidhānakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uṭajābhyantare nyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sajalaḥ kalaśas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parṇa-śayyā-śiro-bhāge</seg> <seg type="pāda" n="b">nihitaḥ saṃpidhānakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uṭaja-abhyantare nyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-jalaḥ kalaśas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.95">
<l><seg type="pāda" n="a">atha lambhitaviśrambhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mañjukām aham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kas te mānuṣakeṇārthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuru vidyādharaṃ patiṃ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha lambhita-viśrambhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mañjukām aham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kas te mānuṣakeṇa arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuru vidyā-dharaṃ patiṃ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.96">
<l><seg type="pāda" n="a">mugdhe mānuṣakās tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">bahurogādyupadravāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharās tu vidyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhāvān nirupadravāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mugdhe mānuṣakās tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu-roga-ādy-upadravāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dharās tu vidyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhāvān nir-upadravāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.97">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā mānasavegas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā te varṇyatāṃ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vidyādhararājānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājā sphītaśriyām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā mānasavegas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā te varṇyatāṃ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vidyā-dhara-rājānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājā sphīta-śriyām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.98">
<l><seg type="pāda" n="a">doṣān api manuṣyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhṇāmi sma yathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tathābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītisphītākṣam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">doṣān api manuṣyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhṇāmi sma yathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tatha ābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prīti-sphīta-akṣam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.99">
<l><seg type="pāda" n="a">guṇān vidyādharāṇāṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhṇāmi sma yathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tathābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krodhajihmākṣam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guṇān vidyā-dharāṇāṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhṇāmi sma yathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tatha ābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krodha-jihma-akṣam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.100">
<l><seg type="pāda" n="a">āgantukau yadā caināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītikrodhāv amuñcatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhṇāti sma tadā śokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saniśvāsāsravepathuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgantukau yadā ca enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prīti-krodhāv amuñcatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhṇāti sma tadā śokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-niśvāsa-asra-vepathuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.101">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsyāḥ parimṛjyāsram</seg> <seg type="pāda" n="b">aśītasparśam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ bhagini saṃtapya</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitaṃ rakṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asyāḥ parimṛjya asram</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śīta-sparśam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ bhagini saṃtapya</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitaṃ rakṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.102">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tūktaṃ mayā nedam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmaduḥkhena rudyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśakyaṃ tu bhayaṃ bhīmam</seg> <seg type="pāda" n="d">āhṛtaṃ mandayā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu uktaṃ mayā na idam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātma-duḥkhena rudyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śakyaṃ tu bhayaṃ bhīmam</seg> <seg type="pāda" n="d">āhṛtaṃ mandayā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.103">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvavidyākalābhijñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvarūpavatāṃ tulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulavidyādhanair yaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅgair api na mādyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-vidyā-kalā-abhijñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-rūpavatāṃ tulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kula-vidyā-dhanair yaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅgair api na mādyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.104">
<l><seg type="pāda" n="a">sa madvṛttāntam ajñātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">daśāṃ yāsyati kām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ sāntaḥpurāmātya</seg><seg type="pāda" n="d">rāṣṭraḥ somānvayo nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mad-vṛtta-antam a-jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">daśāṃ yāsyati kām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ sa-antaḥ-pura-āmātya</seg><seg type="pāda" n="d">rāṣṭraḥ soma-anvayo nṛpaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.105">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu pratyāśayā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">ekayā dhārayāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad ādiṣṭaḥ sphuṭādeśair</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vidyādharādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu pratyāśayā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">ekayā dhārayāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad ādiṣṭaḥ sphuṭa-ādeśair</seg> <seg type="pāda" n="d">asau vidyā-dhara-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.106">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyālavaviṣādhmātān</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyādharabhujaṅgakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharanarendro 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartā vāntaviṣān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-lava-viṣa-ādhmātān</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-dhara-bhujaṅgakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-nara-indro 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartā vānta-viṣān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.107">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrutveti yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jātāhaṃ jātasaṃśayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharanarendraḥ syād</seg> <seg type="pāda" n="d">uta na syād asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrutva īti yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta āhaṃ jāta-saṃśayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-nara-indraḥ syād</seg> <seg type="pāda" n="d">uta na syād asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.108">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kācid dūtikā yātu</seg> <seg type="pāda" n="b">sāpy asaktā parīkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtikā matsamā nāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva vrajāmy ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kā-cid dūtikā yātu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa āpy a-saktā parīkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtikā mat-samā na asti</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva vrajāmy ataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.109">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ svārthāhitotsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchāmi sma tava priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava priyāya kiṃ vārtā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadīyā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sva-artha-āhita-utsāhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchāmi sma tava priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava priyāya kiṃ vārtā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadīyā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.110">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṣaṇam iva dhyātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoktaṃ smayamānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tulyam evāvayoḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaktau satyāṃ kim āsyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṣaṇam iva dhyātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ūktaṃ smayamānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tulyam evā avayoḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaktau satyāṃ kim āsyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.111">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ hi guru kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptakālaṃ ca sīdati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśaṃ tvādṛśī karma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāryate katham anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ hi guru kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipta-kālaṃ ca sīdati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśaṃ tvā-dṛśī karma</seg> <seg type="pāda" n="d">kāryate katham anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.112">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ maṇḍalitā veṇī</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā sakhi tavāgrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daṣṭukāmeva capalā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇāśīviṣāṅganā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ maṇḍalitā veṇī</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā sakhi tava agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daṣṭu-kāma īva capalā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇa-āśīviṣa-aṅganā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.113">
<l><seg type="pāda" n="a">dāhyā vā dahaneneyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mocyā vā gṛdhrajambukaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputreṇa vā dagdha</seg><seg type="pāda" n="d">dāruṇā gatidāruṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dāhyā vā dahanena iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mocyā vā gṛdhra-jambukaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putreṇa vā dagdha</seg><seg type="pāda" n="d">dāruṇā gati-dāruṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.114">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā cāgaccha doleva</seg> <seg type="pāda" n="b">na sthātavyaṃ kvacic ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṅgā hi gatiḥ sakhyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntaṃ yāntyāḥ smṛter iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā cā agaccha dola īva</seg> <seg type="pāda" n="b">na sthātavyaṃ kva-cic ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-saṅgā hi gatiḥ sakhyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntaṃ yāntyāḥ smṛter iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.115">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktājjukayā kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasāham ihāgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam aryaputraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hā kvāsīti pravādinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity ukta ājjukayā kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasa āham ihā agatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam arya-putraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hā kva asi iti pravādinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.116">
<l><seg type="pāda" n="a">aninditam upāyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vicintyātmasamarpaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajjukārūpayā tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmā saṃdarśito mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-ninditam upāyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vicintyā atma-samarpaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajjukā-rūpayā tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmā saṃdarśito mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.117">
<l><seg type="pāda" n="a">nivāritāś ca yad yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tadāliṅganalālasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa doṣaḥ kanyakātvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddhakulajanmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivāritāś ca yad yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-āliṅgana-lālasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa doṣaḥ kanyakātvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddha-kula-janmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.118">
<l><seg type="pāda" n="a">yac cāyācitadānāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhaḥ kārito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca saṃskartum ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kvātra yakṣaḥ kva cājjukā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac cā ayācita-dānāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhaḥ kārito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca saṃskartum ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva atra yakṣaḥ kva ca ajjukā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.119">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca pātum anicchantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāyitāḥ stha balān madhu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra yat kāraṇaṃ tac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaḥ pratyakṣam eva ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca pātum an-icchantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāyitāḥ stha balān madhu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra yat kāraṇaṃ tac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaḥ pratyakṣam eva ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.120">
<l><seg type="pāda" n="a">na draṣṭavyāsmi supteti</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣiddhāḥ stha yan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kutūhalavṛddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāmaśīlā hi bālatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na draṣṭavya āsmi supta īti</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣiddhāḥ stha yan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kutūhala-vṛddhy-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vāma-śīlā hi bālatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.121">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vistareṇālam</seg> <seg type="pāda" n="b">ajjukā madamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr iva durātmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vistareṇa alam</seg> <seg type="pāda" n="b">ajjukā madamañjukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣmīr iva dur-ātmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.122">
<l><seg type="pāda" n="a">tad ājñāpaya māṃ kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="b">imāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānayāmi parair nītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhā nītir iva śriyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad ājñāpaya māṃ kṣipram</seg> <seg type="pāda" n="b">imāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānayāmi parair nītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhā nītir iva śriyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.123">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama na nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praiṣaṇīyajanocitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartuḥ kārayituṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāṃ tuṅgakulodbhavām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama na nyāyyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praiṣaṇīya-jana-ucitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartuḥ kārayituṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāṃ tuṅga-kula-udbhavām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.124">
<l><seg type="pāda" n="a">athainām abruvaṃ caṇḍi</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutam ehi śayāvahai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi tāmraśikhaṇḍānām</seg> <seg type="pāda" n="d">adyāpi sphurati dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enām abruvaṃ caṇḍi</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutam ehi śayāvahai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi tāmra-śikhaṇḍānām</seg> <seg type="pāda" n="d">adya api sphurati dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_14.125">
<l><seg type="pāda" n="a">aham api dhavalenduvaṃśajanmā</seg> <seg type="pāda" n="b">kuliśakaṭhorakaniṣṭhikāprakoṣṭhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyasamaraparāvarodharuddhān</seg> <seg type="pāda" n="d">ahataripuḥ katham āhareya dārān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_14.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham api dhavala-indu-vaṃśa-janmā</seg> <seg type="pāda" n="b">kuliśa-kaṭhora-kaniṣṭhikā-prakoṣṭhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priya-samara-para-avarodha-ruddhān</seg> <seg type="pāda" n="d">a-hata-ripuḥ katham āhareya dārān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.1">
<l><seg type="pāda" n="a">paripāṭyā tataḥ prāptās</seg> <seg type="pāda" n="b">trayo hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāte mām avandanta</seg> <seg type="pāda" n="d">na tu vegavataḥ sutām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paripāṭyā tataḥ prāptās</seg> <seg type="pāda" n="b">trayo hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāte mām avandanta</seg> <seg type="pāda" n="d">na tu vegavataḥ sutām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.2">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tv acirāt prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prathamaṃ mām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmadāsannam āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktyā vegavatīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tv a-cirāt prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prathamaṃ mām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-āsannam āsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaktyā vegavatīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.3">
<l><seg type="pāda" n="a">asau hariśikhenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣṭhu khalv asi paṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyāvandyavicāre hi</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇḍitāḥ samadarśinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau hariśikhena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣṭhu khalv asi paṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandya-a-vandya-vicāre hi</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇḍitāḥ sama-darśinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.4">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ tena matto 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān evātipaṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyalakṣaṇayuktāṃ yo</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyām api na vandate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ tena matto 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān eva ati-paṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandya-lakṣaṇa-yuktāṃ yo</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyām api na vandate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.5">
<l><seg type="pāda" n="a">bhaṇa kena na pūjyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yā naḥ pūjyena pūjitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mandamate lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyapūjitapūjakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhaṇa kena na pūjyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yā naḥ pūjyena pūjitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu manda-mate lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjya-pūjita-pūjakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.6">
<l><seg type="pāda" n="a">svāminī svāmisaṃbandhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmīvārhati vandanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candrāsannair hi nakṣatrair</seg> <seg type="pāda" n="d">lokaḥ kāryāṇi kāryate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svāminī svāmi-saṃbandhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmi īva arhati vandanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candra-āsannair hi nakṣatrair</seg> <seg type="pāda" n="d">lokaḥ kāryāṇi kāryate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.7">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi vadatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pakṣam utkarṣayann iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ vegavatīvṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvarṇitam avarṇayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi vadatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pakṣam utkarṣayann iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ vegavatī-vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-varṇitam avarṇayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.8">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharakumārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛttāvartanīti te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandato muditā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">senābhartre nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dhara-kumārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛtta-āvartani īti te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandato muditā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">senā-bhartre nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāpi tātapādebhyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tair ambābhyāṃ niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣadundubhivṛndais tu</seg> <seg type="pāda" n="d">nadadbhir vṛtraśatrave ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena api tāta-pādebhyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tair ambābhyāṃ niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-dundubhi-vṛndais tu</seg> <seg type="pāda" n="d">nadadbhir vṛtra-śatrave ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.10">
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīrotpātajīmūta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃpātahrādabhīṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramodadhvanite yātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tanyamāne divāniśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīra-utpāta-jīmūta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃpāta-hrāda-bhīṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramoda-dhvanite yātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tanyamāne divā-niśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.11">
<l><seg type="pāda" n="a">atha senāpatiḥ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prātar mām idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīm eva devībhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devo vijñāpito yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha senā-patiḥ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prātar mām idam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīm eva devībhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devo vijñāpito yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.12">
<l><seg type="pāda" n="a">dvitīyayā vadhukayā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīto dārakaḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyāścid api nāsmabhir</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaḥ pariṇayotsave ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvitīyayā vadhukayā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīto dārakaḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyāś-cid api na asmabhir</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaḥ pariṇaya-utsave ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tena prasādo yady asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyā tataḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāhaḥ kāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena prasādo yady asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyā tataḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naravāhanadattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāhaḥ kāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.14">
<l><seg type="pāda" n="a">devena tu vihasyoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">evam astu kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamāpi hi manasy āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devena tu vihasya uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">evam astu kim āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama api hi manasy āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.15">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu mātā varasyātra</seg> <seg type="pāda" n="b">devī bhavatu māgadhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitāhaṃ varapakṣe 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">samastam avarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu mātā varasya atra</seg> <seg type="pāda" n="b">devī bhavatu māgadhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pita āhaṃ vara-pakṣe 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">samastam avarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.16">
<l><seg type="pāda" n="a">astu vāsavadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sutā vegavataḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvadādayaḥ pakṣe</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyā evaṃ bhavantv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">astu vāsavadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sutā vegavataḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rumaṇvad-ādayaḥ pakṣe</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyā- evaṃ bhavantv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.17">
<l><seg type="pāda" n="a">athāntaḥpuram ambāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">padmāvatyāḥ suhṛdvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīto 'haṃ citravinyāsa</seg><seg type="pāda" n="d">ratnamaṅgalamaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha antaḥ-puram ambāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">padmāvatyāḥ suhṛd-vṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīto 'haṃ citra-vinyāsa</seg><seg type="pāda" n="d">ratna-maṅgala-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.18">
<l><seg type="pāda" n="a">sabhartṛbahuputrābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">nārībhir vegavaty api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhāmbābhavanaṃ nītā</seg> <seg type="pāda" n="d">kelikolāhalākulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-bhartṛ-bahu-putrābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">nārībhir vegavaty- api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭha-ambā-bhavanaṃ nītā</seg> <seg type="pāda" n="d">keli-kolāhala-ākulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakas tu māgadhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣitaḥ prekṣituṃ vadhūm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṣīkālamukhoraskaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kārito jyeṣṭhayāmbayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakas tu māgadhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣitaḥ prekṣituṃ vadhūm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṣī-kāla-mukha-uraskaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kārito jyeṣṭhaya āmbayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.20">
<l><seg type="pāda" n="a">kampamānaś ca kopena</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ pratyāgato 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputra khalīkāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyatemaṃ mamedṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kampamānaś ca kopena</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ pratyāgato 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putra khalī-kāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyata imaṃ mamā idṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.21">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūs te māṃ khalīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">sāntarhāsam avocata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva yāsi jālma labdho 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">preṣitas tvaṃ caraḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūs te māṃ khalī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-antar-hāsam avocata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva yāsi jālma labdho 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">preṣitas tvaṃ caraḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.22">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaiva mama bāleyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āyācitaśatārjitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asyāḥ saubhāgyam utpādyam</seg> <seg type="pāda" n="d">avaśyaṃ kārmaṇair mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka aiva mama bāla īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āyācita-śata-ārjitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asyāḥ saubhāgyam utpādyam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vaśyaṃ kārmaṇair mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.23">
<l><seg type="pāda" n="a">mātā jāmātṛkasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākārmaṇakārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā hastatale bhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">gurudhairyo 'pi nartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātā jāmātṛkasya eva</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-kārmaṇa-kārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā hasta-tale bhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">guru-dhairyo 'pi nartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.24">
<l><seg type="pāda" n="a">vardhayantyāś ciraṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kārmaṇamālayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ mayā preṣitaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān iva caras tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vardhayantyāś ciraṃ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kārmaṇa-mālayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ mayā preṣitaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān iva caras tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.25">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvālambhito bhīmām</seg> <seg type="pāda" n="b">ardhacandraparaṃparām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devyāḥ niṣkramitaḥ svasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">aham antaḥpurād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā ālambhito bhīmām</seg> <seg type="pāda" n="b">ardha-candra-paraṃ-parām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devyāḥ niṣkramitaḥ svasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">aham antaḥ-purād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakena yā prāptā</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra gatvā viḍambanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām anekaguṇāṃ prāpañ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyeṣṭhāmbāpreṣitāś carāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakena yā prāptā</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra gatvā viḍambanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām an-eka-guṇāṃ prāpañ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyeṣṭha-ambā-preṣitāś carāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.27">
<l><seg type="pāda" n="a">iti pravṛttavṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">matte 'ntaḥpurasāgare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā vegavatīpāṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhīto mantrasaṃskṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti pravṛtta-vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">matte 'ntaḥ-pura-sāgare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā vegavatī-pāṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhīto mantra-saṃskṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.28">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gatvā svam āvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsāvāsaṃ praviśya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyādṛśaprapañceva</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā vegavatī mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gatvā svam āvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsa-āvāsaṃ praviśya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyā-dṛśa-prapañca īva</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā vegavatī mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.29">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāhṛtā vacanaṃ nādād</seg> <seg type="pāda" n="b">agād ālambitāṃśukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanaṃ ca navoḍheva</seg> <seg type="pāda" n="d">sevate sma parāṅmukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyāhṛtā vacanaṃ nā adād</seg> <seg type="pāda" n="b">agād ālambita-aṃśukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanaṃ ca nava-ūḍha īva</seg> <seg type="pāda" n="d">sevate sma parāṅ-mukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.30">
<l><seg type="pāda" n="a">upasṛtya śanaiś caināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīmi sma vilakṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrīḍākrīḍākṛtā pīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">durbhagā tyajyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upasṛtya śanaiś ca enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīmi sma vilakṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrīḍā-krīḍā-kṛtā pīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-bhagā tyajyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu katham apy uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭitasmitacandrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputra kutaḥ krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">gurvājñeyaṃ garīyasī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu katham apy uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭita-smita-candrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putra kutaḥ krīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">gurv-ājña īyaṃ garīyasī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.32">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā hi śvaśurādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin vivāhanāṭake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣkarā kṣiptavelāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūkābhūmikā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā hi śvaśura-ādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin vivāha-nāṭake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣ-karā kṣipta-vela āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūkā-bhūmikā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā nāṭayitavyeyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ujjvalā jāyate yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād guruniyogo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṅghyaḥ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā nāṭayitavya īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ujjvalā jāyate yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād guru-niyogo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-laṅghyaḥ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā saha visarpantyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāhakathayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayaṃ kṣaṇasaṃkṣiptām</seg> <seg type="pāda" n="d">āyātām api yāminīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā saha visarpantyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vivāha-kathaya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayaṃ kṣaṇa-saṃkṣiptām</seg> <seg type="pāda" n="d">āyātām api yāminīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.35">
<l><seg type="pāda" n="a">gate tu nātisaṃkṣipte</seg> <seg type="pāda" n="b">kāle caṭulasambhramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvarāvān skhaladālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avocat tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gate tu na atisaṃkṣipte</seg> <seg type="pāda" n="b">kāle caṭula-sambhramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvarāvān skhalad-ālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avocat tapantakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.36">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputra mayā dṛṣṭāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catasraḥ puradevatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmyatā nagarodyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">dainyamlānānanendavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putra mayā dṛṣṭāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catasraḥ pura-devatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmyatā- nagara-udyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">dainya-mlāna-ānana-indavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.37">
<l><seg type="pāda" n="a">nṛpasyāniṣṭam āśaṅkya</seg> <seg type="pāda" n="b">manye kim api dāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyad uccalitāḥ sthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vihāyemāṃ purīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nṛpasya an-iṣṭam āśaṅkya</seg> <seg type="pāda" n="b">manye kim api dāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyad uccalitāḥ sthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vihāya imāṃ purīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.38">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vegavatī pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">kās tā iti tayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodhān mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">mama sakhyo vivāsitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vegavatī pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">kās tā- iti taya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodhān mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="d">mama sakhyo vivāsitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.39">
<l><seg type="pāda" n="a">mama prasādaḥ kriyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svayam ādāya tāḥ sakhīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nayanonmeṣamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">paśya mām āgatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama prasādaḥ kriyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svayam ādāya tāḥ sakhīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nayana-unmeṣa-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">paśya mām āgatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.40">
<l><seg type="pāda" n="a">utpatantī mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegād vegavatī nabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnā cāsane svasmin</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhībhiḥ parivāritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utpatantī mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegād vegavatī nabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnā cā asane svasmin</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhībhiḥ parivāritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tadāgamanavārttā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpajjhagiti medinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ svarbhānumuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tārābhartur iva prabhā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-āgamana-vārttā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpajjhagiti medinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ svar-bhānu-muktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tārā-bhartur iva prabhā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.42">
<l><seg type="pāda" n="a">senāpatir athāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">pravīṇair brāhmaṇaiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītisnigdhaviśālākṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sapraṇāmam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">senā-patir athā agatya</seg> <seg type="pāda" n="b">pravīṇair brāhmaṇaiḥ saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prīti-snigdha-viśāla-akṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-praṇāmam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.43">
<l><seg type="pāda" n="a">rājā vegavatīm āha</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāsannakaragrahāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraḥ kila tiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaginyaḥ kanyakās tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājā vegavatīm āha</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāsanna-kara-grahāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraḥ kila tiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaginyaḥ kanyakās tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.44">
<l><seg type="pāda" n="a">mamāpy akṛtavīvāhā</seg><seg type="pāda" n="b">yuvāno ramyadarśanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putrās tiṣṭhanti catvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śastraśāstrakalāvidaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama apy a-kṛta-vīvāhā</seg><seg type="pāda" n="b">yuvāno ramya-darśanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putrās tiṣṭhanti catvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śastra-śāstra-kalā-vidaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.45">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi saṃbandhayogyān no</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate rājadārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tā dārikās tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrebhyo me dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi saṃbandha-yogyān no</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate rāja-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tā- dārikās tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrebhyo me dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.46">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ dhīragaṇikā</seg><seg type="pāda" n="b">vaktrasaṃkrāntavākyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devenānugṛhītāsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaiḥ phalitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ dhīra-gaṇikā</seg><seg type="pāda" n="b">vaktra-saṃkrānta-vākyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devena anugṛhīta āsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādaiḥ phalitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.47">
<l><seg type="pāda" n="a">abhūc ca dārikāpakṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">tadā devī kanīyasī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ ca varapakṣe tu</seg> <seg type="pāda" n="d">tātaḥ sāntaḥpuro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhūc ca dārikā-pakṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">tadā devī kanīyasī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ ca vara-pakṣe tu</seg> <seg type="pāda" n="d">tātaḥ sa-antaḥ-puro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.48">
<l><seg type="pāda" n="a">yā samṛddhis tadā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsarājakule mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām adyāpi na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpyāpi śriyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā samṛddhis tadā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsa-rāja-kule mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām adya api na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya api śriyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.49">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharakumārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tato hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrahīṣata sasvedān</seg> <seg type="pāda" n="d">ambhoruharucaḥ karān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dhara-kumārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tato hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrahīṣata sa-svedān</seg> <seg type="pāda" n="d">ambho-ruha-rucaḥ karān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.50">
<l><seg type="pāda" n="a">nivartitavivāhās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rājarājasutā iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājarājagṛhāṇīva</seg> <seg type="pāda" n="d">gatāḥ pitṛgṛhāṇi te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivartita-vivāhās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-rāja-sutā- iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-rāja-gṛhāṇi iva</seg> <seg type="pāda" n="d">gatāḥ pitṛ-gṛhāṇi te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.51">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāte tān ahaṃ prāptān</seg> <seg type="pāda" n="b">savrīḍān iva pṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātā yasya yathā rātriḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tathā varṇayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāte tān ahaṃ prāptān</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-vrīḍān iva pṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātā yasya yathā rātriḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tathā varṇayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.52">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena tataḥ proktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uccais tāḍitapāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathaiteṣāṃ gatā rātrir</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma gacchad yathā punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena tataḥ proktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uccais tāḍita-pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatha aiteṣāṃ gatā rātrir</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma gacchad yathā punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.53">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ hariśikhas tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyārādhanakovidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avehi mantriputreti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryayā bhartsitaḥ spṛśan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ hariśikhas tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā-ārādhana-kovidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avehi mantri-putra iti</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryayā bhartsitaḥ spṛśan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.54">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śayyāṃ samāliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="b">kūrmasaṃkocapiṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāruṇām anayad rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrayāpi nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śayyāṃ samāliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="b">kūrma-saṃkoca-piṇḍitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāruṇām anayad rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidraya āpi nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.55">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu ghaṭṭyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryayām marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūro 'ham iti bhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pādasthānaṃ na muktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu ghaṭṭyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryayām marubhūtikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūro 'ham iti bhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāda-sthānaṃ na muktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakaḥ punaḥ śayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā supto mahītale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālanād dhi paṅkasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād asparśanaṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tapantakaḥ punaḥ śayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā supto mahī-tale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālanād dhi paṅkasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād a-sparśanaṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ durbhagān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāsaṅgamakātarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pragalbhā ramayiṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ vidyādharāṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ dur-bhagān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntā-saṅgama-kātarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pragalbhā- ramayiṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ vidyā-dhara-aṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.58">
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">aho nāgarako bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryayā yo 'tisaubhāgyād</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhād api nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato hariśikhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">aho nāgarako bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryayā yo 'ti-saubhāgyād</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhād api nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.59">
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi vāsagṛhe suptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītayā saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kathaṃ paravṛttāntaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapāṃ kṣapitavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi vāsa-gṛhe suptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prītayā saha kāntayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kathaṃ para-vṛtta-antaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapāṃ kṣapitavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tathopahasatām eṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpair apayantraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramamāṇaḥ kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sasuhṛt pānam ācaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha ūpahasatām eṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpair apayantraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramamāṇaḥ kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-suhṛt pānam ācaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.61">
<l><seg type="pāda" n="a">athāparasmin divase</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyā nimantritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhāryāḥ suhṛdas te 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhir eva sahāgatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aparasmin divase</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyā nimantritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-bhāryāḥ suhṛdas te 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhir eva saha-āgatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.62">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ yasya yasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pānaṃ saha na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tayā sā ca tenaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ yasya yasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pānaṃ saha na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tayā sā ca tena eva</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.63">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāṃ hariśikhasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇāv ākṛṣya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śobhājitamṛṇālinyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānabhūmāv upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāṃ hariśikhasya api</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇāv ākṛṣya gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śobhā-jita-mṛṇālinyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāna-bhūmāv upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.64">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryayā gomukhasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi labhyaḥ svayaṃgrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītas tarhi niḥśaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā hariśikhaḥ svayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryayā gomukhasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi labhyaḥ svayaṃ-grahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītas tarhi niḥ-śaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā hariśikhaḥ svayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.65">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīnāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tena sārdham anantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapantakasya gṛhiṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">agṛhṇān marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīnāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tena sa-ardham an-antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapantakasya gṛhiṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">agṛhṇān marubhūtikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.66">
<l><seg type="pāda" n="a">marubhūtikabhāryā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">samupetya tapantakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt pariśeṣo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim anyat kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">marubhūtika-bhāryā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">samupetya tapantakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt pariśeṣo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim anyat kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.67">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ saha suhṛddāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ śuddhabuddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayaṃ ca sahitā dāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍantaḥ sukham āsmahi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ saha suhṛd-dāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ śuddha-buddhayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayaṃ ca sahitā dāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍantaḥ sukham āsmahi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.68">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit kupitā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yena kenāpi hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayānunīyamānāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā vegavatī pṛthak ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit kupitā mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yena kena api hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maya ānunīyamāna āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā vegavatī pṛthak ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.69">
<l><seg type="pāda" n="a">jāgaritvā ciraṃ suptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'haṃ gāḍhanidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasā pratibuddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sphurallocanatārakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāgaritvā ciraṃ suptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'haṃ gāḍha-nidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasā pratibuddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sphural-locana-tārakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.70">
<l><seg type="pāda" n="a">unmīlya ca cirān netre</seg> <seg type="pāda" n="b">bālanidrākaṣāyite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kenāpy apaśyam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nīyamānaṃ vihāyasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">unmīlya ca cirān netre</seg> <seg type="pāda" n="b">bāla-nidrā-kaṣāyite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena apy apaśyam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nīyamānaṃ vihāyasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.71">
<l><seg type="pāda" n="a">amarāsuragandharva</seg><seg type="pāda" n="b">piśācapretarākṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko nu mā nayatīty āsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdehādhīnamānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-mara-asura-gandharva</seg><seg type="pāda" n="b">piśāca-preta-rākṣasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko nu mā nayati ity āsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdeha-adhīna-mānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.72">
<l><seg type="pāda" n="a">devādīnām ayaṃ sparśo</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣaṇair na hi vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād vidyādhareṇāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhīto duṣṭabuddhinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva-ādīnām ayaṃ sparśo</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣaṇair na hi vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād vidyā-dhareṇa ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhīto duṣṭa-buddhinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.73">
<l><seg type="pāda" n="a">śatruhaste gatasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣatriyasya na śobhate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastapādāstramitrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">paṅgor iva mudhā vadhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śatru-haste gatasya api</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣatriyasya na śobhate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hasta-pāda-astra-mitrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">paṅgor iva mudhā vadhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād ahaṃ yathāśakti</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāyamya dviṣatā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mariṣyāmīti nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tāḍayitum udyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād ahaṃ yathā-śakti</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāyamya dviṣatā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mariṣyāmi iti nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tāḍayitum udyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.75">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhu kṣatriyakuñjara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svasyāḥ susadṛśaṃ jāteḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karma vyavasitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhu kṣatriya-kuñjara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svasyāḥ su-sadṛśaṃ jāteḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karma vyavasitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.76">
<l><seg type="pāda" n="a">vandhyas tu tava saṃkalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phūtkāro vāsuker iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantrayantritavīryasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāc cintaya devatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandhyas tu tava saṃkalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phūt-kāro vāsuker iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantra-yantrita-vīryasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāc cintaya devatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.77">
<l><seg type="pāda" n="a">prītaś cāsmi tavānena</seg> <seg type="pāda" n="b">śauryaśauṇḍena cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād dadāmi te 'bhīṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvayor anyataraṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prītaś ca asmi tava anena</seg> <seg type="pāda" n="b">śaurya-śauṇḍena cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād dadāmi te 'bhīṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvayor anyataraṃ varam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.78">
<l><seg type="pāda" n="a">brūhi kiṃ mriyase dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ mahāsāgarādhāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṭyase makarair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brūhi kiṃ mriyase dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ mahā-sāgara-ādhāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṭyase makarair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.79">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mṛṇālīva</seg> <seg type="pāda" n="b">cikkhalāt kaluṣād iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arāter api niryātā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāratī svacchakomalā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mṛṇāli īva</seg> <seg type="pāda" n="b">cikkhalāt kaluṣād iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-rāter api niryātā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāratī svaccha-komalā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.80">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi nāma priyāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nyaseyaṃ kāyaśṛṅkhalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato me śatrumitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved upakṛtaṃ mahat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi nāma priyāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nyaseyaṃ kāya-śṛṅkhalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato me śatru-mitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved upakṛtaṃ mahat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.81">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ yam eva smaran bhāvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyajaty ante kaḍevaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ tam eva kilāpnoti</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā tadbhāvabhāvitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ yam eva smaran bhāvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyajaty ante kaḍevaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ tam eva kilā apnoti</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā tad-bhāva-bhāvitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.82">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu paśyan puraḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ prāṇair viyujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayānantaram evāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">sukṛtī saṃprayujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu paśyan puraḥ prītyā</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ prāṇair viyujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taya ān-antaram eva asau</seg> <seg type="pāda" n="d">su-kṛtī saṃprayujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.83">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃkalpayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">raṇantīṃ kiṅkiṇīm adhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇomi sma prabhātendoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma tanuprabhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃkalpayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">raṇantīṃ kiṅkiṇīm adhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇomi sma prabhāta-indoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyāmi sma tanu-prabhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.84">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ diśaṃ prahitākṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭā vegavatī mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivārabāṇanistriṃsa</seg><seg type="pāda" n="d">prabhādalitacandrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ diśaṃ prahita-akṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭā vegavatī mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivāra-bāṇa-nistriṃsa</seg><seg type="pāda" n="d">prabhā-dalita-candrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.85">
<l><seg type="pāda" n="a">pīvarakrodhasaṃjāta</seg><seg type="pāda" n="b">prajvalajjvalanadyutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokān iva didhakṣantī</seg> <seg type="pāda" n="d">pralayānalasaṃtatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pīvara-krodha-saṃjāta</seg><seg type="pāda" n="b">prajvalaj-jvalana-dyutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokān iva didhakṣantī</seg> <seg type="pāda" n="d">pralaya-anala-saṃtatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.86">
<l><seg type="pāda" n="a">sāndraṃ maddarśanād eva</seg> <seg type="pāda" n="b">prītiniśvasitānilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodhānalam avicchinnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthūlaiś ca niravāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāndraṃ mad-darśanād eva</seg> <seg type="pāda" n="b">prīti-niśvasita-anilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krodha-analam a-vicchinnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthūlaiś ca niravāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.87">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṃsayoḥ samāsajya</seg> <seg type="pāda" n="b">natayor asicarmaṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrdhni cāñjalim ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjādīnam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aṃsayoḥ samāsajya</seg> <seg type="pāda" n="b">natayor asi-carmaṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrdhni ca añjalim ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-dīnam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.88">
<l><seg type="pāda" n="a">vatsarājasutaṃ dāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākāreṇa tam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvarājaṃ mahārāja</seg> <seg type="pāda" n="d">mā vadhīr bhaginīpatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vatsa-rāja-sutaṃ dāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākāreṇa tam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuva-rājaṃ mahā-rāja</seg> <seg type="pāda" n="d">mā vadhīr bhaginī-patim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.89">
<l><seg type="pāda" n="a">yathāhaṃ tava mātuś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tathāyaṃ mama vallabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svadārasahitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣato mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatha āhaṃ tava mātuś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tatha āyaṃ mama vallabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-dāra-sahitas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-kṣato mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.90">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saprabalākṣepo</seg> <seg type="pāda" n="b">daṣṭadantacchedaḥ sphuran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svasāram abravīd vācā</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃhaphūtkāraghorayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-prabala-ākṣepo</seg> <seg type="pāda" n="b">daṣṭa-danta-cchedaḥ sphuran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svasāram abravīd vācā</seg> <seg type="pāda" n="d">siṃha-phūt-kāra-ghorayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.91">
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃgṛhītanirvārya</seg><seg type="pāda" n="b">dharāgocarabhartṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik tvāṃ śāradacandrābha</seg><seg type="pāda" n="d">manaḥputrikapāṃsanīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ-gṛhīta-nirvārya</seg><seg type="pāda" n="b">dhara-a-go-cara-bhartṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik tvāṃ śārada-candra-ābha</seg><seg type="pāda" n="d">manaḥ-putrika-pāṃsanīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ puro nihatyainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāsau mām avamanyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ ca tvāṃ ca tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayiṣyāmi pṛṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ puro nihatya enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ya āsau mām avamanyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ ca tvāṃ ca tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayiṣyāmi pṛṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.93">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīṃ nihato 'sīti</seg> <seg type="pāda" n="b">sā bhrātaram abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāpi tvaritenāham</seg> <seg type="pāda" n="d">abhramadhye nipātitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīṃ nihato 'si iti</seg> <seg type="pāda" n="b">sā bhrātaram abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena api tvaritena aham</seg> <seg type="pāda" n="d">abhra-madhye nipātitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.94">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatī dhyātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kulavidyām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatyāryaputro 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaputra iva rakṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatī dhyātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kula-vidyām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatya ārya-putro 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-putra iva rakṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.95">
<l><seg type="pāda" n="a">vātamaṇḍalikotkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā pattraṃ bhramad bhramat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanaiḥ śanair mahīṃ yāyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāyaṃ nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāta-maṇḍalika-utkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā pattraṃ bhramad bhramat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanaiḥ śanair mahīṃ yāyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha āyaṃ nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.96">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nistriṃśam udgūrya</seg> <seg type="pāda" n="b">nirdharmākaruṇaḥ khalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hantuṃ vegavatīm eva</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaḥ prārthitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nistriṃśam udgūrya</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-dharma-a-karuṇaḥ khalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hantuṃ vegavatīm eva</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaḥ prārthitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.97">
<l><seg type="pāda" n="a">strīṣu svasṛṣu bālāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">lālitāsv aṅkavakṣasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatanti na nistriṃśāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūrāṇāṃ tvādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">strīṣu svasṛṣu bālāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">lālitāsv aṅka-vakṣasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nipatanti na nistriṃśāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūrāṇāṃ tvā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.98">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu vegavatīmadhye</seg> <seg type="pāda" n="b">dukūlasparśabhīluke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vajrasthambhacchidādakṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">asidhārāṃ nyapātayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu vegavatī-madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">dukūla-sparśa-bhīluke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vajra-sthambha-cchidā-dakṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">asi-dhārāṃ nyapātayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.99">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatīr aṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="b">pracaṇḍāyudhamaṇḍalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ yuddhasaṃnaddhāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍikāgaṇikā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vegavatīr aṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="b">pracaṇḍa-āyudha-maṇḍalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ yuddha-saṃnaddhāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍikā-gaṇikā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.100">
<l><seg type="pāda" n="a">ekamānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyaṃ kuliśakarkaśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rambhāsthambham ivāsāram</seg> <seg type="pāda" n="d">alunād asidhārayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-mānasavegasya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyaṃ kuliśa-karkaśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rambhā-sthambham iva a-sāram</seg> <seg type="pāda" n="d">alunād asi-dhārayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.101">
<l><seg type="pāda" n="a">tato mānasavegau dvau</seg> <seg type="pāda" n="b">vikarālāsibhāsurau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannau sakalāv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīraśakaladvayāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato mānasavegau dvau</seg> <seg type="pāda" n="b">vikarāla-asi-bhāsurau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannau sa-kalāv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīra-śakala-dvayāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.102">
<l><seg type="pāda" n="a">ekā vegavatī kṛttā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavanty aṣṭau tathāvidhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā mānasavegau dvau</seg> <seg type="pāda" n="d">prāgalbhetām itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekā vegavatī kṛttā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavanty aṣṭau tathā-vidhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā mānasavegau dvau</seg> <seg type="pāda" n="d">prāgalbhetām itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.103">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mānasavegānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛndair ambaram āvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaṇād vegavatīnāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yudhyamānaiś caturguṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mānasavegānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛndair ambaram āvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaṇād vegavatīnāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yudhyamānaiś catur-guṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.104">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu tanmahāyuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyann eva śanaiḥ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">proṣitāmbhasi gambhīre</seg> <seg type="pāda" n="d">patitaḥ kūpasāgare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu tan-mahā-yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyann eva śanaiḥ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">proṣita-ambhasi gambhīre</seg> <seg type="pāda" n="d">patitaḥ kūpa-sāgare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.105">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tīvraviṣādo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vihasya smṛtavān idam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃjayasya vacaḥ kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">vartamānasya saṃkaṭe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tīvra-viṣādo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vihasya smṛtavān idam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃjayasya vacaḥ kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">vartamānasya saṃkaṭe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.106">
<l><seg type="pāda" n="a">dhṛṣṭadyumnād ahaṃ muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃcit krāntavāhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitaḥ sātyakānīke</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣkṛtī narake yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhṛṣṭadyumnād ahaṃ muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ-cit krānta-vāhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitaḥ sātyaka-anīke</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣ-kṛtī narake yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.107">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ duruttarād asmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mamottāro bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyaṃ cintayann eva</seg> <seg type="pāda" n="d">smarāmi sma kathām imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ dur-uttarād asmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mama uttāro bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyaṃ cintayann eva</seg> <seg type="pāda" n="d">smarāmi sma kathām imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.108">
<l><seg type="pāda" n="a">babhūvur bhrātaraḥ kecit</seg> <seg type="pāda" n="b">trayo brāhmaṇadārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekataḥ pūrvajas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhyamāntyau dvitatritau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">babhūvur bhrātaraḥ ke-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">trayo brāhmaṇa-dārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekataḥ pūrva-jas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhyama-antyau dvita-tritau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.109">
<l><seg type="pāda" n="a">taiś cādhītatrayīvidyair</seg> <seg type="pāda" n="b">gurur vijñāpitaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurave dātum icchāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṅkṣitāṃ dakṣiṇām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taiś ca adhīta-trayī-vidyair</seg> <seg type="pāda" n="b">gurur vijñāpitaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurave dātum icchāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṅkṣitāṃ dakṣiṇām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.110">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ svagṛhān gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā dāraparigraham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpādyatām apatyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kratubhiś cejyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ sva-gṛhān gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā dāra-parigraham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpādyatām apatyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kratubhiś ca ijyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.111">
<l><seg type="pāda" n="a">tair uktam aparā kācid</seg> <seg type="pāda" n="b">dakṣiṇā mṛgyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenoktam alam etena</seg> <seg type="pāda" n="d">graheṇa bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair uktam a-parā kā-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">dakṣiṇā mṛgyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena uktam alam etena</seg> <seg type="pāda" n="d">graheṇa bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.112">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān naivātinirbandhān</seg> <seg type="pāda" n="b">nivartante sma te yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kruddhena guruṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">yācitā dakṣiṇām imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān na eva ati-nirbandhān</seg> <seg type="pāda" n="b">nivartante sma te yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kruddhena guruṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">yācitā dakṣiṇām imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.113">
<l><seg type="pāda" n="a">ekataḥ śvetakarṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gavāṃ kokilavarcasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumbhodhnīnāṃ sahasraṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">datta sthāta ca mā ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekataḥ śveta-karṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gavāṃ kokila-varcasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumbha-udhnīnāṃ sahasraṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">datta sthāta ca mā ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.114">
<l><seg type="pāda" n="a">te tu bhrāṃtvā mahīṃ kṛtsnām</seg> <seg type="pāda" n="b">ārūḍhās tuhinācalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñātāḥ kila kuvereṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kauverīṃ prasthitā diśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tu bhrāṃtvā mahīṃ kṛtsnām</seg> <seg type="pāda" n="b">ārūḍhās tuhina-a-calam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñātāḥ kila kuvereṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kauverīṃ prasthitā- diśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.115">
<l><seg type="pāda" n="a">kuverasyāpi kiṃ nāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">tena te gurudakṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā prasthāpitāḥ prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tuhinādrer avātaran ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kuverasya api kiṃ na asti</seg> <seg type="pāda" n="b">tena te guru-dakṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattvā prasthāpitāḥ prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tuhina-adrer avātaran ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.116">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃcaranto bahūn deśāṃś</seg> <seg type="pāda" n="b">cārayantaś ca gāḥ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptāś caṇḍeśvarāsannāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍārkakiraṇāḥ sthalīḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃcaranto bahūn deśāṃś</seg> <seg type="pāda" n="b">cārayantaś ca gāḥ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptāś caṇḍeśvara-āsannāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍa-arka-kiraṇāḥ sthalīḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.117">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid ekatenoktau</seg> <seg type="pāda" n="b">gāḥ saṃprekṣya dvitatritau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lobhanīyam idaṃ dravyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na parityāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid ekatena uktau</seg> <seg type="pāda" n="b">gāḥ saṃprekṣya dvita-tritau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lobhanīyam idaṃ dravyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na parityāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.118">
<l><seg type="pāda" n="a">sādhukāraśruter lubdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid unmattako yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agnipraveśaṃ kurvīta</seg> <seg type="pāda" n="d">tathedaṃ naś cikīrṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu-kāra-śruter lubdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid unmattako yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agni-praveśaṃ kurvīta</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īdaṃ naś cikīrṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tenedam upapannaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">guruṇā ca mayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīyavipākaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyaṃ naḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena idam upapannaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">guruṇā ca maya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramaṇīya-vipākaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyaṃ naḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.120">
<l><seg type="pāda" n="a">athovāca dvitaḥ prīto</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktam āryeṇa cintitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi svārtheṣu muhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhayas tvādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uvāca dvitaḥ prīto</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktam āryeṇa cintitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi sva-artheṣu muhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhayas tvā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.121">
<l><seg type="pāda" n="a">ekatas tu tritaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tūṣṇīm āsīnam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad atra yuktaṃ tad brūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim udāste bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekatas tu tritaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tūṣṇīm āsīnam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad atra yuktaṃ tad brūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim udāste bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.122">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ ninditaṃ kurvan</seg> <seg type="pāda" n="b">na kaścin na nivāryate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitāpi hi viṣaṃ khādan</seg> <seg type="pāda" n="d">naiva putrair upekṣyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ ninditaṃ kurvan</seg> <seg type="pāda" n="b">na kaś-cin na nivāryate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pita āpi hi viṣaṃ khādan</seg> <seg type="pāda" n="d">na eva putrair upekṣyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.123">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vijñāpayāmi tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kriyatāṃ ca vaco mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhivṛddhena hi grāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālād api subhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vijñāpayāmi tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kriyatāṃ ca vaco mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhi-vṛddhena hi grāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālād api su-bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.124">
<l><seg type="pāda" n="a">anāryapriyam āryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">na kāryaṃ kāryam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryaṃ cen mahyam ātmīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśam āryaḥ prayacchatu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ārya-priyam āryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">na kāryaṃ kāryam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryaṃ cen mahyam ātmīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśam āryaḥ prayacchatu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.125">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ahaṃ gurave dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dakṣiṇāyopakāriṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratijñābhāravikṣepād</seg> <seg type="pāda" n="d">yāsyāmi laghutām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam ahaṃ gurave dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dakṣiṇāya upakāriṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratijñā-bhāra-vikṣepād</seg> <seg type="pāda" n="d">yāsyāmi laghutām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.126">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kruddhau ca lubdhau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kaniṣṭhaṃ jyeṣṭhamadhyamau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dugdhagardhāndhabuddhitvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāpayitum icchataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kruddhau ca lubdhau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kaniṣṭhaṃ jyeṣṭha-madhyamau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dugdha-gardha-andha-buddhitvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāpayitum icchataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.127">
<l><seg type="pāda" n="a">taiḥ kadācit pipāsāndhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthasaṃhātasaṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adṛśyamānapānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaṃ kūparasātalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taiḥ kadā-cit pipāsā-andhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāntha-saṃhāta-saṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dṛśyamāna-pānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaṃ kūpa-rasātalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.128">
<l><seg type="pāda" n="a">jalam atrāsti nāstīti</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdehavinivṛttaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām anyatamaḥ pānthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kūpe loṣṭum apātayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jalam atra asti na asti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdeha-vinivṛttaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām anyatamaḥ pānthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kūpe loṣṭum apātayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.129">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ ṣvād iti kṛtvā taj</seg> <seg type="pāda" n="b">jarjaraṃ ghaṭakarparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">babhañja sa ca saṃdehaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pathikānāṃ nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ ṣvād iti kṛtvā taj</seg> <seg type="pāda" n="b">jarjaraṃ ghaṭa-karparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">babhañja sa ca saṃdehaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pathikānāṃ nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.130">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tataḥ kūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tritaḥ karuṇayāvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthair uttārayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">rajjubhir bhāṇḍamaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tataḥ kūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tritaḥ karuṇayā āvṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthair uttārayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">rajjubhir bhāṇḍa-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.131">
<l><seg type="pāda" n="a">tena gāvaś ca pānthāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātarau ca mahātmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttāryottārya pānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtāḥ snāpitapāyitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena gāvaś ca pānthāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātarau ca mahā-ātmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttārya uttārya pānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtāḥ snāpita-pāyitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.132">
<l><seg type="pāda" n="a">pathikeṣu tu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtārthāv ekatadvitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūpae eva tritaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sagoyuthau palāyitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pathikeṣu tu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-arthāv ekata-dvitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūpae eva tritaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-go-yuthau palāyitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.133">
<l><seg type="pāda" n="a">tritas tu ghaṭam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">rajjvaiva saha pātitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirāśiś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam uttārakāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tritas tu ghaṭam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">rajjva aiva saha pātitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-āśiś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam uttāra-kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.134">
<l><seg type="pāda" n="a">āṃ smṛtaṃ labdham ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vedavṛttāntapeśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māhendrīm akarod iṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manasaiva mahāmanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āṃ smṛtaṃ labdham ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">veda-vṛtta-anta-peśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māhendrīm akarod iṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manasa aiva mahā-manāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.135">
<l><seg type="pāda" n="a">athānantaram unnamya</seg> <seg type="pāda" n="b">niśīthadhvāntakarburāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanuṣmantas taḍitvanto</seg> <seg type="pāda" n="d">ghanā jalam apātayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha an-antaram unnamya</seg> <seg type="pāda" n="b">niśītha-dhvānta-karburāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanuṣmantas taḍitvanto</seg> <seg type="pāda" n="d">ghanā- jalam apātayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.136">
<l><seg type="pāda" n="a">śanakaiḥ śanakaiḥ kūpāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pūryamāṇān navāmbubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prataran prataran dhīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">golehyād utthitas tritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śanakaiḥ śanakaiḥ kūpāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pūryamāṇān nava-ambubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prataran prataran dhīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">go-lehyād utthitas tritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.137">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca stokam adhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gokhurālīṃ nirūpayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apavargam ivādrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrtimantaṃ tridaṇḍinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca stokam adhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">go-khurālīṃ nirūpayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apavargam iva adrākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrtimantaṃ tri-daṇḍinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.138">
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya tam aprākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="b">mārge bhagavatā kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dṛṣṭāv evamākārau</seg> <seg type="pāda" n="d">sagoyūthau dvijāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya tam aprākṣīn</seg> <seg type="pāda" n="b">mārge bhagavatā kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dṛṣṭāv evam-ākārau</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-go-yūthau dvi-jāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.139">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ na mayā dṛṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="b">tau mahāpāpakāriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yau tvāṃ pātālagambhire</seg> <seg type="pāda" n="d">kūpe bhrātaram aujjhatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ na mayā dṛṣṭau</seg> <seg type="pāda" n="b">tau mahā-pāpa-kāriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yau tvāṃ pātāla-gambhire</seg> <seg type="pāda" n="d">kūpe bhrātaram aujjhatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.140">
<l><seg type="pāda" n="a">praṣṭavyāv api na kṣudrau</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭavyāv api na tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāv evaṃ ninditācārau</seg> <seg type="pāda" n="d">praṣṭavyau kuta eva tau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṣṭavyāv api na kṣudrau</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭavyāv api na tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāv evaṃ nindita-ācārau</seg> <seg type="pāda" n="d">praṣṭavyau kuta eva tau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.141">
<l><seg type="pāda" n="a">tam uvāca tritaḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūrtaṃ kaluṣamānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭamaskariṇaṃ dhik tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhunindāviśāradam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam uvāca tritaḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūrtaṃ kaluṣa-mānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭa-maskariṇaṃ dhik tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhu-nindā-viśāradam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.142">
<l><seg type="pāda" n="a">jñānendukiraṇavyasta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃmohadhvāntasaṃcayāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśā eva jānanti</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhavaṃ na bhavādṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñāna-indu-kiraṇa-vyasta</seg><seg type="pāda" n="b">saṃmoha-dhvānta-saṃcayāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tā-dṛśā- eva jānanti</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhavaṃ na bhavā-dṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.143">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasya parivrājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śucitāmraghaṭāruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātaṃ vikasitajyotiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kirīṭābharaṇaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasya parivrājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śuci-tāmra-ghaṭa-aruṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātaṃ vikasita-jyotiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kirīṭa-ābharaṇaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.144">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ ca sahasrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karaṃ ca kuliśākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaivamādikākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa jātaḥ sarvathā hariḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ ca sahasra-akṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karaṃ ca kuliśa-ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-evam-ādika-ākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa jātaḥ sarvathā hariḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.145">
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ brūhīti tenoktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tritas tuṣṭas tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātarau me sapāpau ced</seg> <seg type="pāda" n="d">apāpau bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ brūhi iti tena uktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tritas tuṣṭas tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātarau me sa-pāpau ced</seg> <seg type="pāda" n="d">a-pāpau bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.146">
<l><seg type="pāda" n="a">punar brūhīti tenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">punar apy abravīt tritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurū me gurave gās tāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītau vitaratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punar brūhi iti tena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">punar apy abravīt tritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gurū me gurave gās tāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītau vitaratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.147">
<l><seg type="pāda" n="a">punaḥ prītatamenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hariṇā yācyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryāptam iti tenokte</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ śakro divaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punaḥ prītatamena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hariṇā yācyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryāptam iti tena ukte</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ śakro divaṃ yayau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.148">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mahendradaivatyām</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭiṃ nirvartya mānasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt pātālagambhīrād</seg> <seg type="pāda" n="d">avaṭād uttithas tritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ mahā-indra-daivatyām</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭiṃ nirvartya mānasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt pātāla-gambhīrād</seg> <seg type="pāda" n="d">avaṭād uttithas tritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.149">
<l><seg type="pāda" n="a">tathāham api tām iṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ na kuryāṃ manomayīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yājakais tu vinā yajñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣatriyasya virudhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha āham api tām iṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ na kuryāṃ mano-mayīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yājakais tu vinā yajñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣatriyasya virudhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.150">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmād upāyena</seg> <seg type="pāda" n="b">kenottiṣṭheyam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti ceti ca nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="d">smṛtyāmitagatiṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmād upāyena</seg> <seg type="pāda" n="b">kena uttiṣṭheyam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti ca iti ca nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="d">smṛtya āmitagatiṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.151">
<l><seg type="pāda" n="a">śaṅkubandhanamuktena</seg> <seg type="pāda" n="b">tenāhaṃ yācitas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṣṭām āpadam āpanno</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhaye māṃ smarer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śaṅku-bandhana-muktena</seg> <seg type="pāda" n="b">tena ahaṃ yācitas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṣṭām āpadam āpanno</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhaye māṃ smarer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.152">
<l><seg type="pāda" n="a">asoḍhaprārthanāduḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">varaṃ tyaktaṃ śarīrakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu pratyupakārāśā</seg><seg type="pāda" n="d">rujājarjaritaṃ dhṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-soḍha-prārthanā-duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">varaṃ tyaktaṃ śarīrakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu pratyupakāra-āśā</seg><seg type="pāda" n="d">rujā-jarjaritaṃ dhṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.153">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca cintayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">kūpe kūpataros tale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam aham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ cāmitagatiṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca cintayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">kūpe kūpa-taros tale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam aham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ ca amitagatiṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.154">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ cāvocat sa vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣaghargharayā girā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmatsmaraṇapūto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janaḥ kiṃ kurutām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca avocat sa vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣa-ghargharayā girā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmat-smaraṇa-pūto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janaḥ kiṃ kurutām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.155">
<l><seg type="pāda" n="a">khe saṃgrāmayamāṇāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha bhrātrā balīyasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavatyāḥ sahāyatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācareti tam ādiśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khe saṃgrāmayamāṇāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha bhrātrā balīyasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavatyāḥ sahāyatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācara iti tam ādiśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.156">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam aryaduhitur</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyāḥ sahāyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartum icchati yo mohān</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāgauriṃ sa rakṣati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam arya-duhitur</seg> <seg type="pāda" n="b">vegavatyāḥ sahāyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartum icchati yo mohān</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-gauriṃ sa rakṣati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.157">
<l><seg type="pāda" n="a">ājñā tu prathamaṃ dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">kartavyaivānujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāsaṃpattimātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyād bhartā hi bhidyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ājñā tu prathamaṃ dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">kartavya aiva anujīvinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñā-saṃpatti-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyād bhartā hi bhidyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_15.158">
<l><seg type="pāda" n="a">tāvat sarojajalajadhvajavajralakṣmyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatpādapaṅkajayugaṃ na namāmi yāvat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śatror galadgalasirārudhireṇa mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="d">nābhyarcitaṃ madasilūnaśirodhareṇa ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_15.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāvat saro-ja-jala-ja-dhvaja-vajra-lakṣmyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvat-pāda-paṅka-ja-yugaṃ na namāmi yāvat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śatror galad-gala-sirā-rudhireṇa mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="d">na abhyarcitaṃ mad-asi-lūna-śiro-dhareṇa ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.1">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau mām avanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nistriṃśakarakaṅkaṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārohad ambaraṃ kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">mandendugrahacandrike ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau mām avanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nistriṃśa-kara-kaṅkaṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārohad ambaraṃ kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">manda-indu-graha-candrike ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.2">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cotpatantam ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṃ vālambitatvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na pṛcchāmi sma panthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">deśaṃ nagaram eva vā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca utpatantam ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṃ vā ālambita-tvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na pṛcchāmi sma panthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">deśaṃ nagaram eva vā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.3">
<l><seg type="pāda" n="a">gāhamānaś ca valmīka</seg><seg type="pāda" n="b">sthāṇukaṇṭakasaṃkaṭām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṭavīṃ siṃhamātaṅga</seg><seg type="pāda" n="d">puṇḍarīkākulām agām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gāhamānaś ca valmīka</seg><seg type="pāda" n="b">sthāṇu-kaṇṭaka-saṃkaṭām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṭavīṃ siṃha-mātaṅga</seg><seg type="pāda" n="d">puṇḍarīka-ākulām agām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.4">
<l><seg type="pāda" n="a">athāmitagatikrodha</seg><seg type="pāda" n="b">vahnibhāseva bhāsitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ lohitāyantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prācīm aruṇaśociṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha amitagati-krodha</seg><seg type="pāda" n="b">vahni-bhāsa īva bhāsitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ lohita-āyantīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prācīm aruṇa-śociṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.5">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃcic cādhvānam ākramya</seg> <seg type="pāda" n="b">deśe nātighanadrume</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivādidhvanighaṇṭānām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ maṇḍalaṃ gavām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaṃ-cic ca adhvānam ākramya</seg> <seg type="pāda" n="b">deśe na ati-ghana-drume</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivādi-dhvani-ghaṇṭānām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ maṇḍalaṃ gavām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.6">
<l><seg type="pāda" n="a">anumāya tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vasantaṃ deśam antike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātāśvāsamatir gacchan</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇenāraṇyam atyajam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anumāya tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vasantaṃ deśam antike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāta-āśvāsa-matir gacchan</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇenā araṇyam atyajam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣārasamayārambha</seg><seg type="pāda" n="b">bhīyeva kamalākarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ dhūsaracchāyān</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchan dinakarodaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣāra-samaya-ārambha</seg><seg type="pāda" n="b">bhīya īva kamala-ākarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ dhūsara-cchāyān</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchan dina-kara-udaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.8">
<l><seg type="pāda" n="a">athālikulanīlāgra</seg><seg type="pāda" n="b">vilasatkundakānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālavālaparikṣipta</seg><seg type="pāda" n="d">mūlam udyānam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ali-kula-nīla-agra</seg><seg type="pāda" n="b">vilasat-kunda-kānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālavāla-parikṣipta</seg><seg type="pāda" n="d">mūlam udyānam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃmārjanavyagram</seg> <seg type="pāda" n="b">udyānaparicārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭavān asmi kasyedam</seg> <seg type="pāda" n="d">udyānam iti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra saṃmārjana-vyagram</seg> <seg type="pāda" n="b">udyāna-paricārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭavān asmi kasya idam</seg> <seg type="pāda" n="d">udyānam iti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.10">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca devakumāro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">divyajñānāmalāśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmadādīn abodhāndhān</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdihann iva pṛcchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca deva-kumāro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">divya-jñānā-mala-āśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-ādīn a-bodha-andhān</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdihann iva pṛcchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.11">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kiṃ na etena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahātmano hi mādṛśaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍanti tena devena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kiṃ na etena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-ātmano hi mā-dṛśaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍanti tena devena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.12">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dvitīyam udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyataraṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśyāpaśyam udyāna</seg><seg type="pāda" n="d">mandiraṃ tuṅgatoraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dvitīyam udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyataraṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya apaśyam udyāna</seg><seg type="pāda" n="d">mandiraṃ tuṅga-toraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.13">
<l><seg type="pāda" n="a">praviśāmi sma tatrāham</seg> <seg type="pāda" n="b">eko dauvārikaś ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antare vetram ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭheti dvāry adhārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviśāmi sma tatra aham</seg> <seg type="pāda" n="b">eko dauvārikaś ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antare vetram ādhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭha iti dvāry adhārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.14">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvocad dvitīyas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ nirbuddhacakṣuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivārayasi yo mohād</seg> <seg type="pāda" n="d">enam ambaracāriṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avocad dvitīyas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ nirbuddha-cakṣuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivārayasi yo mohād</seg> <seg type="pāda" n="d">enam ambara-cāriṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.15">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kadācit tvayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śruto vā kaścid īdṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ vā praviśan dhīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharaṇīdhīradhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kadā-cit tvayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śruto vā kaś-cid īdṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ vā praviśan dhīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharaṇī-dhīra-dhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.16">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam ananujñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartrā nāradam apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśantaṃ nānujānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ saumyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam an-anujñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartrā nāradam apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśantaṃ na anujānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ saumyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.17">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu dhriyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">digdantigatidhīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśaty eva pāruṣya</seg><seg type="pāda" n="d">mātrasārā hi mādṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu dhriyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dig-danti-gati-dhīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśaty eva pāruṣya</seg><seg type="pāda" n="d">mātra-sārā- hi mā-dṛśāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.18">
<l><seg type="pāda" n="a">atha niṣkāraṇotkaṇṭhā</seg><seg type="pāda" n="b">karam udyānamandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ nisvanadvīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinītāṇḍajavānaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha niṣ-kāraṇa-utkaṇṭhā</seg><seg type="pāda" n="b">karam udyāna-mandiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ nisvanad-vīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinīta-aṇḍa-ja-vānaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāsīnaṃ śilāpaṭṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">citrapaṭṭopadhānake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam amarākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naraṃ nāgarakeśvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatrā asīnaṃ śilā-paṭṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-paṭṭa-upadhānake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyam a-mara-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naraṃ- nāgaraka-īśvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.20">
<l><seg type="pāda" n="a">upasṛtya tam ābhāṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhoḥ sādho sukham āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaccid vā pratyavekṣyante</seg> <seg type="pāda" n="d">bahukṛtvaḥ kalā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upasṛtya tam ābhāṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhoḥ sādho sukham āsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kac-cid vā pratyavekṣyante</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-kṛtvaḥ kalā iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.21">
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇāvyāsaktacittatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyati sma na mām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avakṣiptaṃ hi dṛśyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">manaḥ paśyati nekṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇā-vyāsakta-cittatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyati sma na mām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avakṣiptaṃ hi dṛśyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">manaḥ paśyati nā ikṣaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.22">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu calitā vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvāgre yadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇātaś cakṣur ākṣipya</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi nikṣiptavān asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu calitā vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītva āgre yadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇātaś cakṣur ākṣipya</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi nikṣiptavān asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.23">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhrāntam utthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sraṃsamānottarāmbaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām upāveśayat prītas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasminn eva śilāsane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃbhrāntam utthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sraṃsamāna-uttara-ambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām upāveśayat prītas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasminn eva śilā-āsane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.24">
<l><seg type="pāda" n="a">pādacārapariśrāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgaṃ saṃvāhya māmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālya ca svayaṃ pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">dattārghaḥ samupāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāda-cāra-pariśrāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgaṃ saṃvāhya māmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālya ca svayaṃ pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">datta-arghaḥ samupāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.25">
<l><seg type="pāda" n="a">anuyuktaś ca sa mayā</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'yaṃ janapadas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūṣitaḥ katamac cedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraṃ saccaritair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anuyuktaś ca sa mayā</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'yaṃ jana-padas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūṣitaḥ katamac ca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraṃ sac-caritair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.26">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvyā nabhasā gatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśāṃ devaputrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ajñānaṃ tu na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tena vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvyā nabhasā gatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśāṃ deva-putrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jñānaṃ tu na yujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.27">
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi deśāntaraṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdho 'pi dharaṇīcaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrato bhāvitaṃ deśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nābuddhvā saṃprapadyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo hi deśa-antaraṃ yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">mugdho 'pi dharaṇī-caraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrato bhāvitaṃ deśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na a-buddhvā saṃprapadyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.28">
<l><seg type="pāda" n="a">deśaś candraprakāśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">candrikāprakaṭā purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jñātā pathikeneti</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥśliṣṭam iva dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deśaś candraprakāśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">candrikāprakaṭā purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jñātā pathikena iti</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥ-śliṣṭam iva dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāmarakumāras tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">avatīrṇo vihāyasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajñānacchadmanā channaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍituṃ madvidhair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena a-mara-kumāras tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">avatīrṇo vihāyasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jñāna-cchadmanā channaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍituṃ mad-vidhair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.30">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhaṃ cintayitvedam</seg> <seg type="pāda" n="b">uttarābhāsam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvijo 'haṃ vatsaviṣaye</seg> <seg type="pāda" n="d">vasataḥ pitarau mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ahaṃ cintayitva īdam</seg> <seg type="pāda" n="b">uttara-ābhāsam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvi-jo 'haṃ vatsa-viṣaye</seg> <seg type="pāda" n="d">vasataḥ pitarau mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.31">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ karṇasukhācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadācin mantravādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutvā dārair asaṃtuṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣīṃ kāṃcid asādhayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ karṇa-sukha-ācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā-cin mantra-vādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutvā dārair a-saṃtuṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣīṃ kāṃ-cid asādhayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.32">
<l><seg type="pāda" n="a">sā cāhaṃ ca tataḥ prītau</seg> <seg type="pāda" n="b">śaile śaile vane vane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad vā yad rucitaṃ tasyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra tatrāramāvahi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca ahaṃ ca tataḥ prītau</seg> <seg type="pāda" n="b">śaile śaile vane vane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad vā yad rucitaṃ tasyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra tatra aramāvahi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.33">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā rātrau</seg> <seg type="pāda" n="b">na me yakṣyā prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātālamantram ārādhya</seg> <seg type="pāda" n="d">ramayāmy asurīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā rātrau</seg> <seg type="pāda" n="b">na me yakṣyā prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātāla-mantram ārādhya</seg> <seg type="pāda" n="d">ramayāmy asurīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.34">
<l><seg type="pāda" n="a">atherṣyādūṣitadhiyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayāhaṃ yakṣakanyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānīya nabhasā nyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pure 'smin bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā irṣyā-dūṣita-dhiyā</seg> <seg type="pāda" n="b">taya āhaṃ yakṣa-kanyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānīya nabhasā nyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pure 'smin bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ na na saṃbhāvyā</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣarakṣaḥsu caṇḍatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścāt tāpagṛhītā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na sā yusṃān vimokṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ na na saṃbhāvyā</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣa-rakṣaḥsu caṇḍatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścāt tāpa-gṛhītā tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na sā yusṃān vimokṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.36">
<l><seg type="pāda" n="a">ko 'yaṃ janapadaḥ syāt kā</seg> <seg type="pāda" n="b">purīti ca yad ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgā janapadaḥ sphītaś</seg> <seg type="pāda" n="d">campā ceyaṃ mahāpurī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko 'yaṃ jana-padaḥ syāt kā</seg> <seg type="pāda" n="b">puri īti ca yad ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgā jana-padaḥ sphītaś</seg> <seg type="pāda" n="d">campā ca iyaṃ mahā-purī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.37">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ca dattako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik paurapuraskṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasiddhaḥ priyavīṇatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇādattakanāmakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ca dattako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik paura-puras-kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasiddhaḥ priya-vīṇatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇādattaka-nāmakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.38">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhūyābravīd ekaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa karṇe paricārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ parikaraṃ badhnan</seg> <seg type="pāda" n="d">dhāvamānaḥ sa cāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā ahūya abravīd ekaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa karṇe paricārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ parikaraṃ badhnan</seg> <seg type="pāda" n="d">dhāvamānaḥ sa ca agamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.39">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇena ca parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvasitaspanditodaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmipravahaṇaṃ prāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti dattakam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇena ca parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvasita-spandita-udaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmi-pravahaṇaṃ prāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti dattakam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.40">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvatārya muditaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svāṅguler aṅgulīyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān dattakas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghrapreṣaṇakāriṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avatārya muditaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-aṅguler aṅgulīyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān dattakas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghra-preṣaṇa-kāriṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.41">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtāñjalir athovāca</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣīkāmuka dhāvyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāvanair dāsabhavanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pādanikṣepaṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-añjalir atha uvāca</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣī-kāmuka dhāvyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāvanair dāsa-bhavanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāda-nikṣepaṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.42">
<l><seg type="pāda" n="a">athāruhya pravahaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakavāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītacārusaṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">campām abhimukho 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā aruhya pravahaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattaka-vāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhīta-cāru-saṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">campām abhi-mukho 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.43">
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṇomi sma ca paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpatām itaretaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃjīvadbhir āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivyāṃ kiṃ na dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śṛṇomi sma ca paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpatām itara-itaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ-jīvadbhir āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivyāṃ kiṃ na dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.44">
<l><seg type="pāda" n="a">kva nāgarakasenānīr</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakas tuṅgamastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva ca kasyāpi pānthasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rajjubhāge vyavasthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva nāgaraka-senā-nīr</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakas tuṅga-mastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva ca kasya api pānthasya</seg> <seg type="pāda" n="d">rajju-bhāge vyavasthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.45">
<l><seg type="pāda" n="a">athāpareṇa tatroktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ata evāyumattamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena lokottamasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">rajjubhāge vyavasthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha apareṇa tatra uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ata evā ayumattamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena loka-uttamasya asya</seg> <seg type="pāda" n="d">rajju-bhāge vyavasthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.46">
<l><seg type="pāda" n="a">ākārānumitaṃ caitad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇasaṃbhārabhāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu cāsya vasanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sārathyena vikathyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāra-anumitaṃ ca etad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇa-saṃbhāra-bhāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu ca asya vasanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sārathyena vikathyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.47">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān paritaś cāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kvacid utsṛṣṭalāṅgalān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hālikān halamūleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāvādanatatparān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān paritaś ca ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva-cid utsṛṣṭa-lāṅgalān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hālikān hala-mūleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā-vādana-tat-parān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.48">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacid uddāmagovargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṭe gopālamaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitantrīs tāḍayadvīṇāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karṇaśūlapradāyinīḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cid uddāma-go-vargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṭe go-pāla-maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitantrīs tāḍayad-vīṇāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karṇa-śūla-pradāyinīḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.49">
<l><seg type="pāda" n="a">āsannaś ca puradvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikrayāya prasāritām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāvayavasaṃpūrṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ śakaṭāvalīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsannaś ca pura-dvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikrayāya prasāritām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-avayava-saṃpūrṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ śakaṭa-āvalīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.50">
<l><seg type="pāda" n="a">vijarjaritakarṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vitantrīdhvanimudgaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyastapadmanidhānābhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpnomi sma vaṇikpatham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijarjarita-karṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vitantrī-dhvani-mudgaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyasta-padma-nidhāna-abhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpnomi sma vaṇik-patham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.51">
<l><seg type="pāda" n="a">kuṅkumaṃ kretum āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid vāṇijam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāvikṣiptacetasko</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kuṅkumaṃ kretum āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid vāṇijam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-vikṣipta-cetasko</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇā me dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.52">
<l><seg type="pāda" n="a">cirād ākarṇya tad vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kupitaḥ sa tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇijo 'nye kim utsannā</seg><seg type="pāda" n="d">yena khādasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cirād ākarṇya tad vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kupitaḥ sa tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇijo 'nye kim utsannā</seg><seg type="pāda" n="d">yena khādasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.53">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vardhakikarmāra</seg><seg type="pāda" n="b">kulālavaruḍādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṛṣṭajanmakarmāṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saktā vīṇām avādayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vardhaki-karmāra</seg><seg type="pāda" n="b">kulāla-varuḍa-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṛṣṭa-janma-karmāṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saktā- vīṇām avādayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.54">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāyaṃ ciraṃ dvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakaveśmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śātakumbhamayaiḥ kumbhair</seg> <seg type="pāda" n="d">ambhogarbhaiḥ samaṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāyaṃ ciraṃ dvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattaka-veśmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śātakumbha-mayaiḥ kumbhair</seg> <seg type="pāda" n="d">ambho-garbhaiḥ sa-maṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yānād avaprutya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāviśaṃ gṛham ṛddhimat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthāsnur iva medhāvī</seg> <seg type="pāda" n="d">viśālaṃ hṛdayaṃ śriyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yānād avaprutya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāviśaṃ gṛham ṛddhimat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthāsnur iva medhāvī</seg> <seg type="pāda" n="d">viśālaṃ hṛdayaṃ śriyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.56">
<l><seg type="pāda" n="a">dattakas tu puro 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsīdāsam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyārabhyāsya yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ājñā saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dattakas tu puro 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsī-dāsam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyā arabhya asya yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ājñā saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.57">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vyajñāpayan prahvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūpakārāḥ sametya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpayata yuṣmakāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ pākaḥ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vyajñāpayan prahvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūpa-kārāḥ sametya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñāpayata yuṣmakāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ pākaḥ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.58">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mayā tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇatvaṃ prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brāhmaṇāś ca ghṛtakṣīra</seg><seg type="pāda" n="d">guḍādimadhurapriyāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mayā tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇatvaṃ prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brāhmaṇāś ca ghṛta-kṣīra</seg><seg type="pāda" n="d">guḍa-ādi-madhura-priyāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.59">
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ yuktam ity etac</seg> <seg type="pāda" n="b">cintayitvedam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu hastapuṭagrāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāyasaṃ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ yuktam ity etac</seg> <seg type="pāda" n="b">cintayitva īdam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu hasta-puṭa-grāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāyasaṃ sādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.60">
<l><seg type="pāda" n="a">atha hastaṃ vidhūyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūpakāreṇa gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">annasaṃskāraśāstrajñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṃ diśaṃ yāntu saṃprati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha hastaṃ vidhūya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūpa-kāreṇa gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anna-saṃskāra-śāstra-jñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṃ diśaṃ yāntu saṃprati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.61">
<l><seg type="pāda" n="a">bhīmasenādibhir yāni</seg> <seg type="pāda" n="b">sūdaśāstrāṇi cakrire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmakaryo 'pi tāny asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhe prāyeṇa jānate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhīmasena-ādibhir yāni</seg> <seg type="pāda" n="b">sūda-śāstrāṇi cakrire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karma-karyo 'pi tāny asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhe prāyeṇa jānate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.62">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣīkāmukam āsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhuṃ bhojanakovidam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anarthakāni jātāni</seg> <seg type="pāda" n="d">caritārthāni pāyase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣī-kāmukam āsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhuṃ bhojana-kovidam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-arthakāni jātāni</seg> <seg type="pāda" n="d">carita-arthāni pāyase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.63">
<l><seg type="pāda" n="a">aho nāgarakaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ pravahaṇena yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālekhyayakṣam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣīkāmukam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho nāgarakaḥ svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ pravahaṇena yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālekhya-yakṣam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣī-kāmukam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.64">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dhig akāryajñam</seg> <seg type="pāda" n="b">aiśvaryajanitaṃ madam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamitaḥ preṣyatāṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛśo 'pīdṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dhig a-kārya-jñam</seg> <seg type="pāda" n="b">aiśvarya-janitaṃ madam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamitaḥ preṣyatāṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">mā-dṛśo 'pī idṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.65">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mardanaśāstrajñas</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇaḥ paricārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamāṅgaṃ gandhatailena</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛdnāti sma yathāsukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mardana-śāstra-jñas</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇaḥ paricārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama aṅgaṃ gandha-tailena</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛdnāti sma yathā-sukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.66">
<l><seg type="pāda" n="a">paścād udvartanaṃ snānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahatāmbaradhāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtvā devapraṇāmaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaṃ bhojanamaṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paścād udvartanaṃ snānam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-hata-ambara-dhāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtvā deva-praṇāmaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaṃ bhojana-maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bhojanabhūmiṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ namaskṛtya dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhrātṛbhāgineyādi</seg><seg type="pāda" n="d">paṅktimadhyae upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bhojana-bhūmi-ṣṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ namas-kṛtya dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-bhrātṛ-bhāgineya-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">paṅkti-madhyae upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.68">
<l><seg type="pāda" n="a">kulālacakrapātrī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pātrī mama hiraṇmayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāyasenenduvarṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">sūpakāreṇa pūritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kulāla-cakra-pātrī ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pātrī mama hiraṇmayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāyasena indu-varṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">sūpa-kāreṇa pūritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.69">
<l><seg type="pāda" n="a">pārśve pāyasapātryāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tejasvimaṇibhājane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāsāramusārasthe</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpite madhusarpiṣī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pārśve pāyasa-pātryāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tejasvi-maṇi-bhājane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-sāra-musāra-sthe</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāpite madhu-sarpiṣī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.70">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā jāto</seg> <seg type="pāda" n="b">mahānayam upadravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhumāṃsocitaḥ kvāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva cedaṃ ghṛtapāyasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā jāto</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-nayam upadravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhu-māṃsā-ucitaḥ kva ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva ca idaṃ ghṛta-pāyasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.71">
<l><seg type="pāda" n="a">kena nāma prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tyajeyam idam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicārya pāyasagrāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdho 'smīti nirastavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kena nāma prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tyajeyam idam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicārya pāyasa-grāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdho 'smi iti nirastavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.72">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣāṃ saṃpratyayārthaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">haran dāharujaṃ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śītapānīyagaṇḍūṣair</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhaṃ muhur aśītayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣāṃ saṃpratyaya-arthaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">haran dāha-rujaṃ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śīta-pānīya-gaṇḍūṣair</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhaṃ muhur aśītayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.73">
<l><seg type="pāda" n="a">ballavas tu puraḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāyaṃ vipraḥ kathaṃ vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pradviṣyād ghṛtapāyasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ballavas tu puraḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ayaṃ vipraḥ kathaṃ vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pradviṣyād ghṛta-pāyasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.74">
<l><seg type="pāda" n="a">ācaṣṭa mardakaś cedam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsavāmodavāsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśvāso 'sya mayā ghrātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair niścarann iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ācaṣṭa mardakaś ca idam</seg> <seg type="pāda" n="b">āsavā-moda-vāsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niśvāso 'sya mayā ghrātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair niścarann iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.75">
<l><seg type="pāda" n="a">dattako 'pi karāgreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pidhāya mukham ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampayitvottamāṅgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ bruvantaṃ nyavārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dattako 'pi kara-agreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pidhāya mukham ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kampayitva ūttama-aṅgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ bruvantaṃ nyavārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.76">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca payaḥpānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yūyaṃ pibata pānakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānakasyāpi pānena</seg> <seg type="pāda" n="d">goṣṭhī saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca payaḥ-pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yūyaṃ pibata pānakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānakasya api pānena</seg> <seg type="pāda" n="d">goṣṭhī saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.77">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu jātatarṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pāne pariṇatiṃ gate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat pītaṃ pānasādṛśyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pānabuddhyaiva pānakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu jāta-tarṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pāne pariṇatiṃ gate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat pītaṃ pāna-sādṛśyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pāna-buddhya aiva pānakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.78">
<l><seg type="pāda" n="a">khaṇḍamāṃsaprakārādyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nānādhiṣṭhānasaṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevitvāhāram agrāmyam</seg> <seg type="pāda" n="d">udatiṣṭhaṃ sadattakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khaṇḍa-māṃsa-prakāra-ādyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nānā-adhiṣṭhāna-saṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevitvā āhāram a-grāmyam</seg> <seg type="pāda" n="d">udatiṣṭhaṃ sa-dattakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.79">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃmṛṣṭabhojanasthāne</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣpacchuritakuṭṭime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntam adhyāsi paryaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyastaṃ tatraiva maṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃmṛṣṭa-bhojana-sthāne</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣpa-cchurita-kuṭṭime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntam adhyāsi paryaṅkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyastaṃ tatra eva maṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.80">
<l><seg type="pāda" n="a">karpūratriphalānābhi</seg><seg type="pāda" n="b">lavaṅgailāsugandhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhasya gandharāgau ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmbulenodapādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">karpūra-tri-phalā-nābhi</seg><seg type="pāda" n="b">lavaṅga-elā-su-gandhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhasya gandha-rāgau ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmbulena udapādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.81">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca sukham āsīno</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīnonmattir iyaṃ kasmāc</seg> <seg type="pāda" n="d">campāyāṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca sukham āsīno</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīnā-unmattir iyaṃ kasmāc</seg> <seg type="pāda" n="d">campāyāṃ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam iha campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāso vaṇikpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya gandharvadatteti</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā trailokyasundarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam iha campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāso vaṇik-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya gandharvadatta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sutā trailokya-sundarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.83">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tāṃ dhriyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">varair varaguṇākaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhiprāyeṇa kenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">na kasmaicit prayacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca tāṃ dhriyamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">varair vara-guṇa-ākaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhiprāyeṇa kena api</seg> <seg type="pāda" n="d">na kasmai-cit prayacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.84">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyātum aśaktena</seg> <seg type="pāda" n="b">yācitena kṣaṇe kṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena śulkam upanyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥsaṃpādaṃ surair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyātum a-śaktena</seg> <seg type="pāda" n="b">yācitena kṣaṇe kṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena śulkam upanyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥ-saṃpādaṃ surair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.85">
<l><seg type="pāda" n="a">apūrvaṃ kila gāyantyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kim api gītakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'nuvādayitā vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇetā sa tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-pūrvaṃ kila gāyantyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kim api gītakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'nuvādayitā vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇetā sa tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.86">
<l><seg type="pāda" n="a">mayeyaṃ pariṇetavyā</seg> <seg type="pāda" n="b">mayeyam iti nistrapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kaścid yo na campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇayonmattakaḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya īyaṃ pariṇetavyā</seg> <seg type="pāda" n="b">maya īyam iti nis-trapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kaś-cid yo na campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇaya ūnmattakaḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.87">
<l><seg type="pāda" n="a">puro nāgarakāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">catuḥṣaṣṭes tadarthinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe gate māse</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tad gāyati gītakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puro nāgarakāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">catuḥ-ṣaṣṭes tad-arthinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe gate māse</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tad gāyati gītakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.88">
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yātaḥ kālo mahān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na cāpi vīṇayā kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">anugacchati tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">yātaḥ kālo mahān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca api vīṇayā kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">anugacchati tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.89">
<l><seg type="pāda" n="a">etatkathāvasāne ca</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣau śrotriyākṛtī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakam abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthavirau vetradhāriṇau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etat-kathā-avasāne ca</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣau śrotriya-ākṛtī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakam abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthavirau vetra-dhāriṇau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.90">
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhinā preṣitāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdeśena tvadantikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi sajjā suhṛdgoṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">samasyā kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhinā preṣitāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdeśena tvad-antikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi sajjā suhṛd-goṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">samasyā kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ suhṛdaḥ sajjā</seg><seg type="pāda" n="b">yadi vaḥ susthitā gṛhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalyā gandharvadattā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">sva eva kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ suhṛdaḥ sajjā</seg><seg type="pāda" n="b">yadi vaḥ su-sthitā- gṛhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalyā gandharvadattā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">sva eva kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mahotsāhena cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpaṃ gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">kīdṛg ity atha so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-utsāhena cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpaṃ gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">kī-dṛg ity atha so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_16.93">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ svakāntipariveṣapaṭāpidhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">netraprabhāprakarasāritaharmyagarbham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkṛṣṭavismayavimohitamānasena</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ nirūpayitum eva mayā na śakyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_16.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ sva-kānti-pariveṣa-paṭa-apidhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">netra-prabhā-prakara-sārita-harmya-garbham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkṛṣṭa-vismaya-vimohita-mānasena</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ nirūpayitum eva mayā na śakyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ guṇākārasaṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samākarṇyaiva karṇābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mano nītaṃ vidheyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ guṇa-ākāra-saṃpadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samākarṇya eva karṇābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mano nītaṃ vidheyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.2">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchāmi sma ca bhūyas tam</seg> <seg type="pāda" n="b">api śakyā bhaven mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ gandharvadatteti</seg> <seg type="pāda" n="d">tena coktaṃ na śakyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchāmi sma ca bhūyas tam</seg> <seg type="pāda" n="b">api śakyā bhaven mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ gandharvadatta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">tena ca uktaṃ na śakyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.3">
<l><seg type="pāda" n="a">agāndharveṇa sā draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devenāpi na śakyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi cecchatha tāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāndharvaṃ śikṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-gāndharveṇa sā draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devena api na śakyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi ca icchatha tāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāndharvaṃ śikṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.4">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ nāradīye 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛtte kila labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāndharvaśabdas tat tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākaṃ kāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ nāradīye 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛtte kila labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāndharva-śabdas tat tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākaṃ kāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tato vyāharitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇācāryaḥ kharasvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭaśrutisvarajñāno</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūtiko nāma durbhagaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato vyāharitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇā-ācāryaḥ khara-svaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭa-śruti-svara-jñāno</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūtiko nāma dur-bhagaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.6">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṛtaṃ naravānaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ me nāradīyena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ gandharvadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṛtaṃ nara-vānaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ me nāradīyena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ gandharvadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.7">
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśaḥ śiṣyatāṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājyalābho 'pi garhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyāyāgatam aiśvaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nindanty eva hi sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśaḥ śiṣyatāṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājya-lābho 'pi garhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-nyāya-āgatam aiśvaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nindanty eva hi sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.8">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyutthānābhivādābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ vīṇādattakādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apūjayan mayā cāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">na draṣṭum api pāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhyutthāna-abhivādābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ vīṇādattaka-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apūjayan mayā ca asau</seg> <seg type="pāda" n="d">na draṣṭum api pāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.9">
<l><seg type="pāda" n="a">atha ruṣṭakaṭākṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">lohitākṣaḥ sa vīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīṭhikāyām upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ruṣṭa-kaṭa-akṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">lohita-akṣaḥ sa vīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattaka-dattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīṭhikāyām upāviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.10">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīd dattakas taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣībhartur dvijanmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavān asyopapannasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ karotv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīd dattakas taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣī-bhartur dvi-janmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavān asya upapannasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ karotv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.11">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ sābhimānatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ mām avamanyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca pārayate dātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dāridryāt kākaṇīm api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ sa-abhimānatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ mām avamanyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca pārayate dātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dāridryāt kākaṇīm api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.12">
<l><seg type="pāda" n="a">guruśuśrūṣayā vidyā</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣkalena dhanena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na cāsminn ekam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="d">yady asti pratipadyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guru-śuśrūṣayā vidyā</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣkalena dhanena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca asminn ekam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="d">yady asti pratipadyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.13">
<l><seg type="pāda" n="a">dattakenoktam ācārya</seg> <seg type="pāda" n="b">virūpaṃ mantritaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko yakṣīkāmukaṃ śakto</seg> <seg type="pāda" n="d">daridram iti jalpitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dattakena uktam ācārya</seg> <seg type="pāda" n="b">virūpaṃ mantritaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko yakṣī-kāmukaṃ śakto</seg> <seg type="pāda" n="d">daridram iti jalpitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.14">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya dāsaḥ sadāso 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ jānāsy eva mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yakṣīkāmukaḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">daridra iti bhaṇyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya dāsaḥ sa-dāso 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ jānāsy eva mā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yakṣī-kāmukaḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">daridra iti bhaṇyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.15">
<l><seg type="pāda" n="a">suvarṇānāṃ śataṃ vāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhyatāṃ tvād.śocitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patite droṇamegho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na tiṣṭhati jalaṃ sthale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-varṇānāṃ śataṃ va āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhyatāṃ tvā-d.śa-ucitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patite droṇa-megho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na tiṣṭhati jalaṃ sthale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.16">
<l><seg type="pāda" n="a">nāradādiparīvārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa cābhyarcya sarasvatīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durvyavasthitatantrīkāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāṃ mahyam upānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nārada-ādi-parīvārāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca abhyarcya sarasvatīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-vyavasthita-tantrīkāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāṃ mahyam upānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.17">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu sā viparyaksthā</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāpitāṅke yadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūtiko māṃ dhig ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇādattakam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu sā viparyak-sthā</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāpita-aṅke yadā tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūtiko māṃ dhig ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇādattakam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.18">
<l><seg type="pāda" n="a">na yakṣīkāmuko mandaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śakyaḥ śikṣayituṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāgrahaṇam apy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">na jānāti sukhaiditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na yakṣī-kāmuko mandaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śakyaḥ śikṣayituṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-grahaṇam apy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">na jānāti sukha-editaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.19">
<l><seg type="pāda" n="a">na nāma svayam etena</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi vīṇā na vāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālekhyavādakāḥ ke 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na dṛṣṭā naṣṭadṛṣṭinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na nāma svayam etena</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi vīṇā na vāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālekhya-vādakāḥ ke 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na dṛṣṭā- naṣṭa-dṛṣṭinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.20">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃtakṣya māṃ vāgbhir</seg> <seg type="pāda" n="b">ātodyaṃ parivartya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa niṣādo niṣādaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍja ity upadiṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃtakṣya māṃ vāgbhir</seg> <seg type="pāda" n="b">ātodyaṃ parivartya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa niṣādo niṣādaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍ-ja ity upadiṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.21">
<l><seg type="pāda" n="a">athāmarṣaparītena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhaṃ tāḍayatā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraḥ pañca vā tantryaś</seg> <seg type="pāda" n="d">chinnāś caḍ iti visvarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā amarṣa-parītena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhaṃ tāḍayatā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">catasraḥ pañca vā tantryaś</seg> <seg type="pāda" n="d">chinnāś caḍ iti vi-svarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.22">
<l><seg type="pāda" n="a">athokto dattakas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">tantrīvartakasaṃgraham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṛtvā kiṃ karoty asya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ukto dattakas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">tantrī-vartaka-saṃgraham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṛtvā kiṃ karoty asya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.23">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu vismṛtacchadmā</seg> <seg type="pāda" n="b">chinnatantrīm api kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutivāsitakarṇatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛdu vīṇām avādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu vismṛta-cchadmā</seg> <seg type="pāda" n="b">chinna-tantrīm api kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śruti-vāsita-karṇatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛdu vīṇām avādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.24">
<l><seg type="pāda" n="a">atha visphāritair netrair</seg> <seg type="pāda" n="b">utkarṇā dattakādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti jalpanto</seg> <seg type="pāda" n="d">mām aikṣanta savismayāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha visphāritair netrair</seg> <seg type="pāda" n="b">ut-karṇā- dattaka-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti jalpanto</seg> <seg type="pāda" n="d">mām aikṣanta sa-vismayāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.25">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtikas tu bhayakrodha</seg><seg type="pāda" n="b">lajjāvismayaniṣprabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kākatālīyam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gata eva sadakṣiṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtikas tu bhaya-krodha</seg><seg type="pāda" n="b">lajjā-vismaya-niṣ-prabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kākatālīyam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gata eva sa-dakṣiṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.26">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca divasaṃ nitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaprādoṣikāśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasaṃ śayanāvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mālāghūpādhivāsitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca divasaṃ nitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-prādoṣika-aśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasaṃ śayana-āvāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mālā-ghūpa-adhivāsitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.27">
<l><seg type="pāda" n="a">haṃsapakṣāṃśukaprāya</seg><seg type="pāda" n="b">komalāstaraṇāstṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsvadvajraśilāpādam</seg> <seg type="pāda" n="d">āseve śayanaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">haṃsa-pakṣa-aṃśuka-prāya</seg><seg type="pāda" n="b">komala-āstaraṇa-āstṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsvad-vajra-śilā-pādam</seg> <seg type="pāda" n="d">āseve śayanaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.28">
<l><seg type="pāda" n="a">rūpākṛṣṭajagannetre</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvatī sārabhūṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpājīve śanaiḥ pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">samavāhayatāṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rūpa-ākṛṣṭa-jagan-netre</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvatī sāra-bhūṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpa-ājīve śanaiḥ pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">samavāhayatāṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.29">
<l><seg type="pāda" n="a">sahajāhāryamādhurya</seg><seg type="pāda" n="b">ramaṇīyatarākṣaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vacobhiḥ kila te cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madīyaṃ hartum aicchatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saha-ja-a-hārya-mādhurya</seg><seg type="pāda" n="b">ramaṇīyatara-akṣaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vacobhiḥ kila te cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madīyaṃ hartum aicchatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.30">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavatyā vimuktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibhānti sma tāni mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāsabhīr asitānīva</seg> <seg type="pāda" n="d">virasāni svakarṇayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavatyā vimuktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibhānti sma tāni mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāsabhīr a-sitāni iva</seg> <seg type="pāda" n="d">vi-rasāni sva-karṇayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tāni cāśrotukāmena</seg> <seg type="pāda" n="b">nidrāvyājaḥ kṛto mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha prasupta evāsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">nirāśe te ca jagmatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāni ca a-śrotu-kāmena</seg> <seg type="pāda" n="b">nidrā-vyājaḥ kṛto mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha prasupta eva asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-āśe te ca jagmatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.32">
<l><seg type="pāda" n="a">ardhe yāte ca yāminyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvāsānumitacetane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭatattva ivāvidyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrām atyajam utkaṭām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ardhe yāte ca yāminyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvāsa-anumita-cetane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa-tattva iva a-vidyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrām atyajam utkaṭām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.33">
<l><seg type="pāda" n="a">citrapaṭṭapidhānāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiṣṭhantyāṃ nāgadantake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakavīṇāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato dṛṣṭiṃ nyapātayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citra-paṭṭa-pidhānāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiṣṭhantyāṃ nāga-dantake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattaka-vīṇāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tato dṛṣṭiṃ nyapātayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.34">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv asīd avaśyaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">netā śvas tatra dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā ca vādanīyā syāc</seg> <seg type="pāda" n="d">cirotsṛṣṭā ca sā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv a-sīd a-vaśyaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">netā śvas tatra dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā ca vādanīyā syāc</seg> <seg type="pāda" n="d">cira-utsṛṣṭā ca sā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā cārādhyamānāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhena paricīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaktyā mātuḥ sapatnīva</seg> <seg type="pāda" n="d">nisargakuṭilā hi sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā cā arādhyamāna āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhena paricīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaktyā mātuḥ sa-patni īva</seg> <seg type="pāda" n="d">nisarga-kuṭilā hi sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.36">
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇā saṃnihitā ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">velā ceyaṃ nirākulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jijñāse tāvad ity enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vicāryāhaṃ gṛhītavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇā saṃnihitā ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">velā ca iyaṃ nir-ākulā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jijñāse tāvad ity enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vicārya ahaṃ gṛhītavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.37">
<l><seg type="pāda" n="a">utkarṣann apakarṣaṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kāścit kāścin manāṅ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavasthāpayituṃ tantrīḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karaśākhabhir aspṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utkarṣann apakarṣaṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kāś-cit kāś-cin manāṅ manāk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavasthāpayituṃ tantrīḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kara-śākhabhir aspṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.38">
<l><seg type="pāda" n="a">athāśṛṇavam ālāpān</seg> <seg type="pāda" n="b">svasmād vāsagṛhād bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudrasena godatta</seg> <seg type="pāda" n="d">dhāva dhāva sakhe drutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aśṛṇavam ālāpān</seg> <seg type="pāda" n="b">svasmād vāsa-gṛhād bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudrasena godatta</seg> <seg type="pāda" n="d">dhāva dhāva sakhe drutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.39">
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇādattakabhadrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛheṣu kṛtakarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasvatī bhagavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāṃ sārayati svayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇādattaka-bhadrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛheṣu kṛta-karmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasvatī bhagavatī</seg> <seg type="pāda" n="d">vīṇāṃ sārayati svayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.40">
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇāyāḥ sāryamāṇāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svanasyodaya īdṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāptasāraṇāyās tu</seg> <seg type="pāda" n="d">kīdṛṅ nāma bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇāyāḥ sāryamāṇāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svanasya udaya īdṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāpta-sāraṇāyās tu</seg> <seg type="pāda" n="d">kī-dṛṅ nāma bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt sarasvatīvīṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā śrutvā ca saṃhate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netraśrotrāṇi no yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">pavitrakaratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt sarasvatī-vīṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā śrutvā ca saṃhate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netra-śrotrāṇi no yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">pavitra-karatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.42">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvalambyat tāṃ vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvarayā nāgadantake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛtya saśiraḥpādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāyaṃ nidrāṃ kilāgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avalambyat tāṃ vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvarayā nāga-dantake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛtya sa-śiraḥ-pādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāyaṃ nidrāṃ kilā agamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.43">
<l><seg type="pāda" n="a">nāgarās tu nyavartanta</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpanto dīnacetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ sarasvatī kṣudrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyate 'smadvidhair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāgarās tu nyavartanta</seg> <seg type="pāda" n="b">jalpanto dīna-cetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ sarasvatī kṣudrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyate 'smad-vidhair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.44">
<l><seg type="pāda" n="a">yāpitāyāṃ tu yāminyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtapūrvāhṇikakramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām anulbaṇaveṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā dattako 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāpitāyāṃ tu yāminyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-pūrva-ahṇika-kramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām an-ulbaṇa-veṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā dattako 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.45">
<l><seg type="pāda" n="a">amī nāgarakāḥ prāptāś</seg> <seg type="pāda" n="b">citrayānaprasādhanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad gandharvasamasyāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmābhir api gamyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amī nāgarakāḥ prāptāś</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-yāna-prasādhanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad gandharva-samasyāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmābhir api gamyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.46">
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayata yānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kareṇuturagādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena vo rocate gantuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayata yānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kareṇu-turaga-ādikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena vo rocate gantuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.47">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ gacchatu bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">vāhanena yathāsukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tu pādacāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmi śanakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ gacchatu bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">vāhanena yathā-sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ tu pāda-cāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchāmi śanakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.48">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsmadanurodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ purodhāya dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitaḥ pādacāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sanāgarakamaṇḍalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asmad-anurodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ purodhāya dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitaḥ pāda-cāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-nāgaraka-maṇḍalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.49">
<l><seg type="pāda" n="a">amantrayanta yāntaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhā nāgarakā mithaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣīkāmukarūpo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">anartho 'smān upāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amantrayanta yāntaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhā- nāgarakā- mithaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī-kāmuka-rūpo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-artho 'smān upāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.50">
<l><seg type="pāda" n="a">vayam asya prasādena</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktamaṇḍitavāhanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśādīrghāsu rathyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">caraṇaiḥ saṃcarāmahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayam asya prasādena</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-maṇḍita-vāhanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśā-dīrghāsu rathyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">caraṇaiḥ saṃcarāmahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.51">
<l><seg type="pāda" n="a">meror droṇīr ivākraman</seg> <seg type="pāda" n="b">viśikhā vistṛtāyatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ veśmanāṃ mālās</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyaiva sirasām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">meror droṇīr iva akraman</seg> <seg type="pāda" n="b">viśikhā- vistṛta-āyatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ veśmanāṃ mālās</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya eva sirasām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.52">
<l><seg type="pāda" n="a">prāsādeṣu ca jalpantīr</seg> <seg type="pāda" n="b">gavākṣapreritekṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kokilāsubhagālāpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇomi sma kulāṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāsādeṣu ca jalpantīr</seg> <seg type="pāda" n="b">gava akṣa-prerita-īkṣaṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kokilā-su-bhaga-ālāpāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇomi sma kula-aṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.53">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi māgadhi vaidehi</seg> <seg type="pāda" n="b">malayāvati yāvani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣīkāmukam āyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhyaḥ paśyata dhāvata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi māgadhi vaidehi</seg> <seg type="pāda" n="b">malayāvati yāvani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī-kāmukam āyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhyaḥ paśyata dhāvata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.54">
<l><seg type="pāda" n="a">khalayā kila yakṣyāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īrṣyāmuṣitacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśāt pātitaḥ prāpto</seg> <seg type="pāda" n="d">dattakena sujanmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khalayā kila yakṣya āyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īrṣyā-muṣita-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśāt pātitaḥ prāpto</seg> <seg type="pāda" n="d">dattakena su-janmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.55">
<l><seg type="pāda" n="a">dhruvaṃ sā rākṣasī yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi vā mṛttikāmayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kruddhayā mugdhayā vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yayā svārtho na cetitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhruvaṃ sā rākṣasī yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi vā mṛttikā-mayī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kruddhayā mugdhayā va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yayā sva-artho na cetitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.56">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā sarvam evedam</seg> <seg type="pāda" n="b">alīkaṃ pratibhāti mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva yakṣīkāmikaḥ kvāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmaḥ kāmī rater iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā sarvam eva idam</seg> <seg type="pāda" n="b">alīkaṃ pratibhāti mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva yakṣī-kāmikaḥ kva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmaḥ kāmī rater iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.57">
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirdiśyamāno 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgulībhir itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nayanotpalamālābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">arcyamānaś ca yātavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti nirdiśyamāno 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgulībhir itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nayana-utpala-mālābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">arcyamānaś ca yātavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.58">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgarakāḥ prāpan</seg> <seg type="pāda" n="b">sudhāṃ gṛhapater gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṃ gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām iva manorathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgarakāḥ prāpan</seg> <seg type="pāda" n="b">sudhāṃ gṛha-pater gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṃ gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām iva mano-rathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.59">
<l><seg type="pāda" n="a">maṇihāṭakadantādyair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgais tair eva kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphuraddivyaprabhāvāt tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na vidma kiṃmayair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maṇi-hāṭaka-danta-ādyair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgais tair eva kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphurad-divya-prabhāvāt tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na vidma kiṃ-mayair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prathamakakṣāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ saṃnidhāpitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanānāṃ catuḥṣaṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāpaṭṭorṇaveṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prathama-kakṣāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ saṃnidhā-āpitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanānāṃ catuḥ-ṣaṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-paṭṭa-ūrṇa-veṣṭitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.61">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu nāgarakaḥ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṃścid āha sma sasmitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho mahākhalīkāro</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣīkāmukam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu nāgarakaḥ kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṃś-cid āha sma sa-smitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho mahā-khalī-kāro</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣī-kāmukam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.62">
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsābhyanujñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdo dattakādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāyātāś catuḥṣaṣṭis</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvanty evāsanāny api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsa-abhyanujñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdo dattaka-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāyātāś catuḥ-ṣaṣṭis</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvanty evā asanāny api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.63">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣīkāmukam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcaṣaṣṭam anāsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyaṃ lajjito 'smīti</seg> <seg type="pāda" n="d">tataś coktam ṛjur bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣī-kāmukam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">pañca-ṣaṣṭam an-āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyaṃ lajjito 'smi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tataś ca uktam ṛjur bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.64">
<l><seg type="pāda" n="a">āyatto dattako yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saputrapaśubāndhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena gandharvadattāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sulabhā kim utāsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyatto dattako yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-putra-paśu-bāndhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena gandharvadatta āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">su-labhā kim utā asanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.65">
<l><seg type="pāda" n="a">pañcaṣaṣṭam adṛṣṭvā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣiptaṃ tatra dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān svayam ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam ātmīyam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pañca-ṣaṣṭam a-dṛṣṭvā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣiptaṃ tatra dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dattavān svayam ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam ātmīyam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.66">
<l><seg type="pāda" n="a">te 'pi nāgarakāḥ śeṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthite tiṣṭhati dattake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhanti sma sthitā eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtakā iva bhartari ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te 'pi nāgarakāḥ śeṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthite tiṣṭhati dattake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhanti sma sthitā- eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtakā- iva bhartari ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.67">
<l><seg type="pāda" n="a">athānyad āsanaṃ dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakāyojjvalaprabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tad adhyāsta śeṣāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāsanam upāviśan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anyad āsanaṃ dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakāya ujjvala-prabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tad adhyāsta śeṣāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā āsanam upāviśan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas triṃśacchataṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṇikānāṃ vinirgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhād asurakanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāsurapurād iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas triṃśac-chataṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṇikānāṃ vinirgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhād asura-kanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-asura-purād iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.69">
<l><seg type="pāda" n="a">āttaśṛṅgārabhṛṅgārā</seg> <seg type="pāda" n="b">kācid āvarjayaj jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāsāṃ pratyekam ekaikā</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ pādān adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ātta-śṛṅgāra-bhṛṅgārā</seg> <seg type="pāda" n="b">kā-cid āvarjayaj jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāsāṃ praty-ekam ekā-ekā</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ pādān adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.70">
<l><seg type="pāda" n="a">madīyas tu yayā pādaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇibhyām avalambitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā svedajalenaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">dhautaḥ ślathaśarīrayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madīyas tu yayā pādaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇibhyām avalambitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā sveda-jalena eva</seg> <seg type="pāda" n="d">dhautaḥ ślatha-śarīrayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.71">
<l><seg type="pāda" n="a">āvarjitavatī yā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jalaṃ lulitalocanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">visrastahastayā hastād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛṅgāraḥ pātitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āvarjitavatī yā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jalaṃ lulita-locanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">visrasta-hastayā hastād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛṅgāraḥ pātitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.72">
<l><seg type="pāda" n="a">praviśan dhautapādaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇomi sma prajalpitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṃśuprākāragarbhasthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrutihārigiraḥ striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviśan dhauta-pādaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇomi sma prajalpitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṃśu-prākāra-garbha-sthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śruti-hāri-giraḥ striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.73">
<l><seg type="pāda" n="a">anartho 'yam upanyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsena dāruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śulkaṃ gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">vīṇāvādananāmakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-artho 'yam upanyastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsena dāruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śulkaṃ gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">vīṇā-vādana-nāmakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.74">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi rūpam upanyasyec</seg> <seg type="pāda" n="b">chulkaṃ gṛhapatis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yakṣīkāmukād anyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpnuyād bhartṛdārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi rūpam upanyasyec</seg> <seg type="pāda" n="b">chulkaṃ gṛha-patis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yakṣī-kāmukād anyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpnuyād bhartṛ-dārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.75">
<l><seg type="pāda" n="a">vīnāyāṃ tu prayuktāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagno 'yaṃ no manorathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hyo yasmād bhūtikenāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ kṛtaṃ kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīnāyāṃ tu prayuktāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagno 'yaṃ no mano-rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hyo yasmād bhūtikena asya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāradīyaṃ kṛtaṃ kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.76">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tāvan mahad duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yakṣīkāmuko 'nayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ nāsulabhībhūtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śulkadoṣān na labhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tāvan mahad duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yakṣī-kāmuko 'nayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ na a-su-labhī-bhūtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śulka-doṣān na labhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.77">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tu duḥsahataraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad imāṃ bakulāvalīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anātmajño balāt ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">gale tāṃ lambayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ tu duḥ-sahataraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad imāṃ bakula-āvalīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-ātma-jño balāt ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">gale tāṃ lambayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.78">
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇāvādanaśulkeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sābhiyogāś ca nāgarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāpatiś ca durlagnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śivam astv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīṇā-vādana-śulka īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-abhiyogāś ca nāgarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāpatiś ca dur-lagnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śivam astv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.79">
<l><seg type="pāda" n="a">atha niṣkampakālindī</seg><seg type="pāda" n="b">salilasvacchakuṭṭimām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalanmaṇiśilāstambhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśālāṃ prāviśaṃ sabhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha niṣkampa-kālindī</seg><seg type="pāda" n="b">salila-svaccha-kuṭṭimām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalan-maṇi-śilā-stambhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśālāṃ prāviśaṃ sabhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.80">
<l><seg type="pāda" n="a">sabhā nāgarakaiḥ sābhād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhinnaprabhavibhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upatyakāsthalī meroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phullaiḥ kalpadrumair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sabhā nāgarakaiḥ sa-abhād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhinna-prabhavi-bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upatyakā-sthalī meroḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phullaiḥ kalpa-drumair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.81">
<l><seg type="pāda" n="a">atha haṃsa ivotsārya</seg> <seg type="pāda" n="b">nalinīdalamaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgataḥ kañcukī prerya</seg> <seg type="pāda" n="d">tiraskariṇikāmbaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha haṃsa iva utsārya</seg> <seg type="pāda" n="b">nalinī-dala-maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgataḥ kañcukī prerya</seg> <seg type="pāda" n="d">tiras-kariṇika-ambaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.82">
<l><seg type="pāda" n="a">sa nāgarakasaṃghātam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad vinayānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati vaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">svāgataṃ guṇarāgiṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa nāgaraka-saṃghātam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad vinaya-ānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati vaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">sv-āgataṃ guṇa-rāgiṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.83">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavadbhir varṇasaṃpannair</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥsārair idaṃ gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śātakumbhamayaiḥ pūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgāmbhaḥkalaśair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavadbhir varṇa-saṃpannair</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥ-sārair idaṃ gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāta-kumbha-mayaiḥ pūtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgā-ambhaḥ-kalaśair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.84">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi sarve samāyātā</seg><seg type="pāda" n="b">yāto vāgamanaśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato gandharvadattāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdeśo dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi sarve samāyātā</seg><seg type="pāda" n="b">yāto vā āgamana-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato gandharvadattāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">nirdeśo dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.85">
<l><seg type="pāda" n="a">te parasparam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidrāṇavadanaprabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hrītāḥ sadiśam ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyan proṣitottarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te paras-param ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">vidrāṇa-vadana-prabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hrītāḥ sa-diśam ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyan proṣita-uttarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kan?cukinā vaktraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇād dīnatayā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samare kātarasyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">sannacakṣuḥkapolakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kan?cukinā vaktraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇād dīnatayā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samare kātarasya iva</seg> <seg type="pāda" n="d">sanna-cakṣuḥ-kapolakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.87">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyekaṃ ca mukhāny eṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">avalokya ciraṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yadā yātum ārabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadāhūya mayoditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praty-ekaṃ ca mukhāny eṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">avalokya ciraṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yadā yātum ārabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā āhūya maya ūditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.88">
<l><seg type="pāda" n="a">samāptapratikarmā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kalyā vā yadi sā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchatu kim adyāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭair nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samāpta-pratikarmā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kalyā vā yadi sā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchatu kim adya api</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭair nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.89">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvataiva dattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat tādṛgmlānam ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātam ucchvasitaṃ svinna</seg><seg type="pāda" n="d">kapolasthalapīvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvata aiva dattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat tādṛg-mlānam ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātam ucchvasitaṃ svinna</seg><seg type="pāda" n="d">kapola-sthala-pīvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.90">
<l><seg type="pāda" n="a">alapat sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaḥ parijanas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣīkāmuka vandyo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śobhitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alapat sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaḥ parijanas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī-kāmuka vandyo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvathā śobhitaṃ tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.91">
<l><seg type="pāda" n="a">vāṅmātreṇāpi bhavataś</seg> <seg type="pāda" n="b">cirād ucchvasitā vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagrahe hi jīmūto</seg> <seg type="pāda" n="d">visphūrjann api śobhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāṅ-mātreṇa api bhavataś</seg> <seg type="pāda" n="b">cirād ucchvasitā- vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagrahe hi jīmūto</seg> <seg type="pāda" n="d">visphūrjann api śobhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ yādṛśaṃ rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yādṛśī cātidhīratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśaṃ yadi vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavet kiṃ na bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ yādṛśaṃ rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yādṛśī ca ati-dhīratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśaṃ yadi vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavet kiṃ na bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.93">
<l><seg type="pāda" n="a">eko nāgarakaś caikam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad darśitasmitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddāmitamukhā loke</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaṃ jīvanti nistrapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eko nāgarakaś ca ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad darśita-smitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddāmita-mukhā- loke</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaṃ jīvanti nis-trapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.94">
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi vedajaḍaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">chāndasaṃ chāttram atrapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhye mahāmanuṣyāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">evam uddāmayen mukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko hi veda-jaḍaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">chāndasaṃ chāttram a-trapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhye mahā-manuṣyāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">evam uddāmayen mukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.95">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣīkāmukaśabdo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śabda evāsya kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva ca priyaguṇā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇa ṛddhiḥ kva cedṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣī-kāmuka-śabdo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śabda eva asya kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva ca priya-guṇā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇa ṛddhiḥ kva cā idṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.96">
<l><seg type="pāda" n="a">yat kiṃcid api bālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cetastoṣāya kalpate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṭena hi nāmnāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyas tuṣyanti ḍiṇḍikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yat kiṃ-cid api bālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cetas-toṣāya kalpate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṭena hi nāmna āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyas tuṣyanti ḍiṇḍikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.97">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvedam itareṇoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma nindad bhavān imam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko jānāti manuṣyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caritaṃ gūḍhacāriṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īdam itareṇa uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma nindad bhavān imam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko jānāti manuṣyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caritaṃ gūḍha-cāriṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.98">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣīkāntaḥ prakṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">dhārṣṭyenājñāpayann api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā paricitaśrīkas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā māṃ prati śobhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣī-kāntaḥ prakṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">dhārṣṭyenā ajñāpayann api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā paricita-śrīkas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā māṃ prati śobhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.99">
<l><seg type="pāda" n="a">tato javanikāṃ prerya</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā kañcukibhir vṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī gandharvadattāgād</seg> <seg type="pāda" n="d">abhibhūtasabhāprabhā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato javanikāṃ prerya</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā kañcukibhir vṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī gandharvadattā āgād</seg> <seg type="pāda" n="d">abhibhūta-sabhā-prabhā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.100">
<l><seg type="pāda" n="a">kathayāmi kathaṃ rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ saṃkṣiptam ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravrajyām āsthitā nūnam</seg> <seg type="pāda" n="d">idānīm apsarogaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathayāmi kathaṃ rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ saṃkṣiptam ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravrajyām āsthitā- nūnam</seg> <seg type="pāda" n="d">idānīm apsaro-gaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.101">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpitaṃ ca sabhāmadhye</seg> <seg type="pāda" n="b">padmarāgaśilāmayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candralekheva saṃdhyābhram</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāsta caturantakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalpitaṃ ca sabhā-madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">padma-rāga-śilā-mayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candra-lekha īva saṃdhyā-abhram</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāsta catur-antakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.102">
<l><seg type="pāda" n="a">tejaso 'bhibhavāt tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkucanti sma nāgarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālāyāḥ śaśilekhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puṇḍarīkākarā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tejaso 'bhibhavāt tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkucanti sma nāgarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālāyāḥ śaśi-lekhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puṇḍarīka-ākarā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.103">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha prajñāvacaḥśūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpamātrakaśālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paribhūtavatī goṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sabhāstambhāvalīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha prajñā-vacaḥ-śūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpa-mātraka-śālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paribhūtavatī goṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sabhā-stambhā-avalīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.104">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dakṣiṇam utkṣipya</seg> <seg type="pāda" n="b">karaṃ kañcukinoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyatāṃ śreṣṭhino vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bho nāgarakakuñjarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dakṣiṇam utkṣipya</seg> <seg type="pāda" n="b">karaṃ kañcukina ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyatāṃ śreṣṭhino vākyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bho nāgaraka-kuñjarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.105">
<l><seg type="pāda" n="a">āste gandharvadatteyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ vīṇā ca sāritā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vo vādayituṃ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kiṃ tiṣṭhati ḍhaukatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āste gandharvadatta īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ vīṇā ca sāritā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vo vādayituṃ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kiṃ tiṣṭhati ḍhaukatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.106">
<l><seg type="pāda" n="a">aśeṣair na ca kartavyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paripāṭir apārthikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā hi yuṣmākam asyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjākhedaprayojanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-śeṣair na ca kartavyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paripāṭir apārthikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā hi yuṣmākam asyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-kheda-prayojanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.107">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ svayaṃ bhavadbhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmin vo bhāvanāhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān ātmānam etāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kleśān mocayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ svayaṃ bhavadbhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmin vo bhāvanā-hitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān ātmānam etāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kleśān mocayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.108">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgarakāḥ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam abruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ naḥ pūjyaḥ pravīṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād utthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgarakāḥ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakam abruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ naḥ pūjyaḥ pravīṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād utthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.109">
<l><seg type="pāda" n="a">sa yadā kampitaśirā</seg><seg type="pāda" n="b">necchati sma tadāparaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvitatamas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gatvā vīṇām avādayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa yadā kampita-śirā</seg><seg type="pāda" n="b">na icchati sma tada āparaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvitatamas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gatvā vīṇām avādayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.110">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin doṣair asaṃkīrṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇān madhuratottarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpādayati śabdo 'bhūd</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakaiḥ sādhu sādhv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin doṣair a-saṃkīrṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇān madhuratā-uttarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpādayati śabdo 'bhūd</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakaiḥ sādhu sādhv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.111">
<l><seg type="pāda" n="a">tato gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pragītāyām abhūn mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">are jñātaṃ mayedānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenaivāmī vṛthāśramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pragītāyām abhūn mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">are jñātaṃ maya īdānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena eva amī vṛthā-śramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.112">
<l><seg type="pāda" n="a">purā vāmanarūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">baliṃ chalayatā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tripiṣṭapaṃ tribhiḥ krāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vikramaiś cakrapāṇinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">purā vāmana-rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">baliṃ chalayatā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-piṣṭapaṃ tribhiḥ krāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vikramaiś cakra-pāṇinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.113">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca viśvāvasur nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvagaṇasevitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krāmantaṃ gaganaṃ vegāt</seg> <seg type="pāda" n="d">triś cakāra pradakṣiṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca viśvāvasur nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharva-gaṇa-sevitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krāmantaṃ gaganaṃ vegāt</seg> <seg type="pāda" n="d">triś cakāra pradakṣiṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.114">
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca svayam utpādya</seg> <seg type="pāda" n="b">stuvatā garuḍadhvajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārāyaṇastutiṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">gītaṃ gītakam adbhutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca svayam utpādya</seg> <seg type="pāda" n="b">stuvatā garuḍa-dhvajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārāyaṇa-stutiṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">gītaṃ gītakam adbhutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.115">
<l><seg type="pāda" n="a">nāradena tataḥ prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāradād vṛtraśatruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arjunena tatas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">virāṭasutayā kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāradena tataḥ prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāradād vṛtra-śatruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arjunena tatas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">virāṭa-sutayā kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.116">
<l><seg type="pāda" n="a">parīkṣit prāpnuyān mātus</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'pi janamejayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti kramāgataṃ tātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tātād āgamitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parīkṣit prāpnuyān mātus</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'pi janamejayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti krama-āgataṃ tātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tātād āgamitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.117">
<l><seg type="pāda" n="a">gāndhāragrāmasaṃbaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva gāndhāraḥ kva mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargān nānyatra gāndhāra</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āhur nāradādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gāndhāra-grāma-saṃbaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva gāndhāraḥ kva mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargān na anyatra gāndhāra</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āhur nārada-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.118">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yo 'yaṃ na jānāti</seg> <seg type="pāda" n="b">na ced abhyupagacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad asaṃpādayann eva</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate doṣavān asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yo 'yaṃ na jānāti</seg> <seg type="pāda" n="b">na ced abhyupagacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad a-saṃpādayann eva</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate doṣavān asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.119">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ punar idaṃ jānan</seg> <seg type="pāda" n="b">sadyaḥ pariṇamatphalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puro nāgarakāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāsāmarthyam utsahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ punar idaṃ jānan</seg> <seg type="pāda" n="b">sadyaḥ pariṇamat-phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puro nāgarakāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-sāmarthyam utsahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.120">
<l><seg type="pāda" n="a">mayi saṃkalpayaty evam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau nāgarakar1ṣabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smayamāno vilakṣyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svam evābhajatāsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayi saṃkalpayaty evam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau nāgarakar1ṣabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smayamāno vilakṣyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svam eva abhajatā asanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.121">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pratihate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdmaṇḍalamaṇḍane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṅgo bhaṅgam agṛhṇāt sa</seg> <seg type="pāda" n="d">nigṛhyajyeṣṭhamallavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pratihate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛd-maṇḍala-maṇḍane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṅgo bhaṅgam agṛhṇāt sa</seg> <seg type="pāda" n="d">nigṛhya-jyeṣṭha-mallavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.122">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ janitotsāham</seg> <seg type="pāda" n="b">uttiṣṭhāsantam āsanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā saṃbhāvitājñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjayāgrāhi dattakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ janita-utsāham</seg> <seg type="pāda" n="b">uttiṣṭhāsantam āsanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā saṃbhāvita-a-jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjaya āgrāhi dattakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.123">
<l><seg type="pāda" n="a">anyena ca nimittena</seg> <seg type="pāda" n="b">calito 'haṃ kilāsanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenoktaṃ saṃkaṭāsthānād</seg> <seg type="pāda" n="d">anyatra sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyena ca nimittena</seg> <seg type="pāda" n="b">calito 'haṃ kilā asanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena uktaṃ saṃkaṭa-āsthānād</seg> <seg type="pāda" n="d">anyatra sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.124">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim idaṃ na tvayā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pathā sakṛt pravṛttāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ karoty avaguṇṭhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim idaṃ na tvayā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pathā sakṛt pravṛttāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ karoty avaguṇṭhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.125">
<l><seg type="pāda" n="a">praviṣṭo 'haṃ suhṛdgoṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathaiva baṭucāpalāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā gandharvadattāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">dhṛṣtam ājñāpitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviṣṭo 'haṃ suhṛd-goṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yatha aiva baṭu-cāpalāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā gandharvadatta āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">dhṛṣtam ājñāpitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.126">
<l><seg type="pāda" n="a">tad asyā baṭuvidyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāntam aprāpya mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā kaṣṭaṃ vañcito 'smīti</seg> <seg type="pāda" n="d">paścāt tāpena khedyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad asyā- baṭu-vidyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pra-antam a-prāpya mā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā kaṣṭaṃ vañcito 'smi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">paścāt tāpena khedyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.127">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra cāmī na lajjante</seg> <seg type="pāda" n="b">salajjāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra nirlajjatāślāghī</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjayaiva hi lajjate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra ca amī na lajjante</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-lajjāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra nir-lajjatā-ślāghī</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjaya aiva hi lajjate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.128">
<l><seg type="pāda" n="a">samarthayati mayy evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattako 'pi niruttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho sāhasam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tūṣṇīṃbhāvam upeyivān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samarthayati mayy evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattako 'pi nir-uttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho sāhasam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tūṣṇīṃ-bhāvam upeyivān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.129">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy āsanaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryak paśyati dattake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pārśve gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">dattam āsanam āsthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy āsanaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryak paśyati dattake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pārśve gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">dattam āsanam āsthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.130">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kañcukinānītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇāṃ dṛṣṭvāham uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparānīyatām ārya</seg> <seg type="pāda" n="d">naitāṃ spṛśati mādṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kañcukinā ānītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇāṃ dṛṣṭva āham uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparā ānīyatām ārya</seg> <seg type="pāda" n="d">na etāṃ spṛśati mā-dṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.131">
<l><seg type="pāda" n="a">udaraṃ dṛṣṭam etasyā</seg><seg type="pāda" n="b">lūtātantunirantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jaḍatāṃ gamitā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭutantrīparaṃparā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">udaraṃ dṛṣṭam etasyā</seg><seg type="pāda" n="b">lūtā-tantu-nir-antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jaḍatāṃ gamitā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭu-tantrī-paraṃparā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.132">
<l><seg type="pāda" n="a">smitadarśitadantāgrair</seg> <seg type="pāda" n="b">anyataḥ kṣiptadṛṣṭibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ālokya tathābhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">uktaṃ nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">smita-darśita-danta-agrair</seg> <seg type="pāda" n="b">anyataḥ kṣipta-dṛṣṭibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ālokya tathā-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">uktaṃ nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.133">
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇaḥ pūjyatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">nirlajjāgrapatākayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena sāhasam ārabdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaguṇākhyāpanopamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇaḥ pūjyatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-lajjā-agra-patākayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena sāhasam ārabdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-guṇa-ākhyāpana-upamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.134">
<l><seg type="pāda" n="a">tantrīkiṇakaṭhorāgrā</seg><seg type="pāda" n="b">viśīrṇakarajātatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karaśākhāś ca no jātā</seg><seg type="pāda" n="d">na ca saṃbhāvanedṛśī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tantrī-kiṇa-kaṭhora-agrā</seg><seg type="pāda" n="b">viśīrṇa-karaja-ātatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kara-śākhāś ca no jātā</seg><seg type="pāda" n="d">na ca saṃbhāvanā īdṛśī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.135">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu komalāgrabhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tantrīr aṅgulibhiḥ spṛśan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā vādayitā vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vedavedāṅgapāragaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu komala-agrabhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tantrīr aṅgulibhiḥ spṛśan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kadā vādayitā vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veda-veda-aṅga-pāra-gaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.136">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathāyam abhiprāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">mayaitasyopalakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītim utpādayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāval locanayor iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvatha āyam abhiprāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">maya aitasya upalakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītim utpādayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāval locanayor iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.137">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad utsāryate vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvac cānīyate 'parā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">rūpaṃ paśyāmy avāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad utsāryate vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvac cā anīyate 'parā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">rūpaṃ paśyāmy a-vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.138">
<l><seg type="pāda" n="a">rathyācatvarayātrāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣyāmi janasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśī tādṛsī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī yuvatir mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rathyā-catvara-yātrāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣyāmi jana-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśī tādṛsī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī yuvatir mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.139">
<l><seg type="pāda" n="a">lūtātantutataṃ cāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇākarparam āha yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tat satyaṃ mṛṣety etad</seg> <seg type="pāda" n="d">devair vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lūtā-tantu-tataṃ ca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇā-karparam āha yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tat satyaṃ mṛṣa īty etad</seg> <seg type="pāda" n="d">devair vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.140">
<l><seg type="pāda" n="a">udveṣṭite ca tat tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ veṣṭanacarmaṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantucakraṃ bhayodbhrānta</seg><seg type="pāda" n="d">lūtāmaṇḍalasaṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">udveṣṭite ca tat tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ veṣṭana-carmaṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantu-cakraṃ bhaya-udbhrānta</seg><seg type="pāda" n="d">lūtā-maṇḍala-saṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.141">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">jātam aṅgaṃ nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vepathusvedaromāñca</seg><seg type="pāda" n="d">lajjāvidhuram ākulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">jātam aṅgaṃ nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vepathu-sveda-roma-añca</seg><seg type="pāda" n="d">lajjā-vidhuram ākulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.142">
<l><seg type="pāda" n="a">aparāpi mayā vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">samāsphālya paṭukvaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keśadūṣitatantrīkā</seg> <seg type="pāda" n="d">prathameva vivarjitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apara āpi mayā vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">samāsphālya paṭukvaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keśa-dūṣita-tantrīkā</seg> <seg type="pāda" n="d">prathama īva vivarjitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.143">
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsas tato vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sugandhikusumārcitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kacchapākāraphalakām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāya svayam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsas tato vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-gandhi-kusuma-arcitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kacchapa-ākāra-phalakām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāya svayam āgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.144">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca pradakṣiṇīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">savikāratanūruhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvadattām iva tām</seg> <seg type="pāda" n="d">adadāt subhagasvanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca pradakṣiṇī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-vikāra-tanū-ruhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvadattām iva tām</seg> <seg type="pāda" n="d">adadāt su-bhaga-svanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.145">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu dhautapādena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇāṃ kṛtvā pradakṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhuktāmbarasaṃvītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīṭhapṛṣṭham adhiṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu dhauta-pādena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇāṃ kṛtvā pradakṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-bhukta-ambara-saṃvītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīṭha-pṛṣṭham adhiṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.146">
<l><seg type="pāda" n="a">manāk saṃspṛṣṭamātrāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">karaśākhāmukhaiḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantrībandhā yathāsthānam</seg> <seg type="pāda" n="d">asaran dhaivatādikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manāk saṃspṛṣṭa-mātrāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kara-śākhā-mukhaiḥ svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantrī-bandhā- yathā-sthānam</seg> <seg type="pāda" n="d">asaran dhaivata-ādikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.147">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tantrīṣu gāndhāre</seg> <seg type="pāda" n="b">jṛmbhamānāsu mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvadattām avadaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru saṃgīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tantrīṣu gāndhāre</seg> <seg type="pāda" n="b">jṛmbhamānāsu mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvadattām avadaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru saṃgīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.148">
<l><seg type="pāda" n="a">sā pragalbhāpi gāndhāram</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇyāmaragocaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā ca dhṛṣṭam ādiṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">bālāśālīnatāṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā pragalbha āpi gāndhāram</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇya a-mara-go-caram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā ca dhṛṣṭam ādiṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">bāla-āśā-līnatāṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.149">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca pravartayan bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">trapājanitamūkatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva gītakaṃ divyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ mandam avādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca pravartayan bhītāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">trapā-janita-mūkatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva gītakaṃ divyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ mandam avādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.150">
<l><seg type="pāda" n="a">hṛte tasyās trapāsenau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdarśitapathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokaṃ pāvayituṃ puṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvartata sarasvatī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hṛte tasyās trapā-senau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdarśita-pathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokaṃ pāvayituṃ puṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvartata sarasvatī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.151">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛttibhir dakṣiṇādyābhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tad gītaṃ gītakaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upary upari pāṇyantaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇibhir yojitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vṛttibhir dakṣiṇa-ādyābhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tad gītaṃ gītakaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upary upari pāṇy-antaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇibhir yojitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.152">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd idaṃ tamobhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">aprajñātam alakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadgītamātraviṣaya</seg><seg type="pāda" n="d">śrotramātrajagad tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd idaṃ tamo-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-prajñātam a-lakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-gīta-mātra-viṣaya</seg><seg type="pāda" n="d">śrotra-mātra-jagad tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.153">
<l><seg type="pāda" n="a">sabhāyāṃ gāḍhamūrcchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛdu tad gītavādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭubhir dundubhidhvānair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhibhūtaṃ vimāninām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sabhāyāṃ gāḍha-mūrcchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛdu tad gīta-vādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭubhir dundubhi-dhvānair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhibhūtaṃ vimāninām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.154">
<l><seg type="pāda" n="a">patitāsu saratnāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">divaḥ kusumavṛṣṭiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukī cetanāprāptān</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata sabhāsadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">patitāsu sa-ratnāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">divaḥ kusuma-vṛṣṭiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukī cetanā-prāptān</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata sabhā-sadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.155">
<l><seg type="pāda" n="a">bho bho nirmatsarāḥ santaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam ākhyāta sādhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gītaṃ yad anayānena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tat saṃvāditaṃ na hi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bho bho nir-matsarāḥ santaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam ākhyāta sādhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gītaṃ yad anaya ānena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ tat saṃvāditaṃ na hi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.156">
<l><seg type="pāda" n="a">athodyamitahastais taiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samastair uktam uccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmyaśulkārjitām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakāṃ labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha udyamita-hastais taiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samastair uktam uccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmya-śulka-arjitām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakāṃ labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.157">
<l><seg type="pāda" n="a">tiraskariṇikāṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ kañcukināntarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiṣkṛtā nāgarakā</seg><seg type="pāda" n="d">nāstikās tridivād iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tiras-kariṇikāṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ kañcukina āntarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiṣ-kṛtā- nāgarakā</seg><seg type="pāda" n="d">na-astikās tri-divād iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.158">
<l><seg type="pāda" n="a">nirgacchanti hatacchāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">te khaṇḍitamanorathāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svabhyastaguṇavaiphalyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇinaḥ kān na tāpayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nirgacchanti hata-cchāyās</seg> <seg type="pāda" n="b">te khaṇḍita-mano-rathāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sv-abhyasta-guṇa-vaiphalyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇinaḥ kān na tāpayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.159">
<l><seg type="pāda" n="a">savīṇādattako 'haṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhinābhyantarīkṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parīkṣya bahuśo rājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">sacivo guṇavān iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-vīṇādattako 'haṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhina ābhyantarī-kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parīkṣya bahuśo rājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">sacivo guṇavān iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.160">
<l><seg type="pāda" n="a">abhāṣata ca nirgacchaṃs</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣu nāgarakarṣabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣīkāmuka devas tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">amānuṣaparākramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhāṣata ca nirgacchaṃs</seg> <seg type="pāda" n="b">teṣu nāgaraka-rṣabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī-kāmuka devas tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-mānuṣa-parākramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.161">
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ gandharvadattā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaś ca sānugaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchrām āpadam āpannā</seg><seg type="pāda" n="d">līlayaiva tvayoddhṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ gandharvadattā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaś ca sa-anugaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchrām āpadam āpannā</seg><seg type="pāda" n="d">līlaya aiva tvaya ūddhṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.162">
<l><seg type="pāda" n="a">kāśmaryaḥ khadirāḥ śākāś</seg> <seg type="pāda" n="b">campakāś ca saveṇavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātodyāṅgārtham utkhātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prarohantu yathā purā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāśmaryaḥ khadirāḥ śākāś</seg> <seg type="pāda" n="b">campakāś ca sa-veṇavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātodya aṅga-artham utkhātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prarohantu yathā purā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.163">
<l><seg type="pāda" n="a">agnihotrāṇi hūyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijāḥ saṃdhyām upāsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumāryaḥ pariṇīyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasūyantāṃ kulastriyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">agni-hotrāṇi hūyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijāḥ saṃdhyām upāsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumāryaḥ pariṇīyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasūyantāṃ kula-striyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.164">
<l><seg type="pāda" n="a">parivrājakanirgrantha</seg><seg type="pāda" n="b">bhikṣupāśupatādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruvaktrābhisaṃkrāntān</seg> <seg type="pāda" n="d">svasiddhāntān adhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parivrājaka-nir-grantha</seg><seg type="pāda" n="b">bhikṣu-pāśu-pata-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-vaktra-abhisaṃkrāntān</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-siddha-antān adhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.165">
<l><seg type="pāda" n="a">śāntavīnopasargatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sakīranagarāḥ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sacampāmagadhāś cāṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svasthāṅgāḥ śeratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śānta-vīnā-upasargatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kīra-nagarāḥ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-campā-magadhāś ca aṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svastha-aṅgāḥ śeratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.166">
<l><seg type="pāda" n="a">tato gṛhapatir dīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prārthanābhaṅgaśaṅkayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvocan nīcakaistarām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato gṛha-patir dīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prārthanā-bhaṅga-śaṅkayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇādattakam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvocan nīcakaistarām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.167">
<l><seg type="pāda" n="a">praśastaṃ dinam adyaivaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tenāyaṃ pauruṣārjitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ślāghyo gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karaḥ saṃskrīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśastaṃ dinam adya evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tena ayaṃ pauruṣa-arjitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ślāghyo gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karaḥ saṃskrīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.168">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu sābhilāṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">darśitālīkadhīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocaṃ smitasaṃkīrṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">anāsthāmantharāṃ giram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu sa-abhilāṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">darśita-alīka-dhīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocaṃ smita-saṃkīrṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">an-āsthā-mantharāṃ giram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.169">
<l><seg type="pāda" n="a">dvijo 'haṃ merukailāsa</seg><seg type="pāda" n="b">tulyāmalakulodbhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṇetuṃ na me yuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">asavarṇām imām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvijo 'haṃ meru-kailāsa</seg><seg type="pāda" n="b">tulya-a-mala-kula-udbhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṇetuṃ na me yuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-sa-varṇām imām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.170">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ sānudāsena</seg> <seg type="pāda" n="b">viśrabdhaṃ pariṇīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmākaṃ hi savarṇeyam</seg> <seg type="pāda" n="d">utkṛṣṭā vā bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ sānudāsena</seg> <seg type="pāda" n="b">viśrabdhaṃ pariṇīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmākaṃ hi sa-varṇa īyam</seg> <seg type="pāda" n="d">utkṛṣṭā vā bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.171">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ mattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim unmattaḥ kim ārjavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ yasmād asaṃbaddham</seg> <seg type="pāda" n="d">abuddhir iva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kiṃ mattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kim unmattaḥ kim ārjavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ yasmād a-saṃbaddham</seg> <seg type="pāda" n="d">a-buddhir iva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.172">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ceyaṃ ca yady asya</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇāv iti niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mat katham utkṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇī brāhmaṇād iyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ca iyaṃ ca yady asya</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇāv iti niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato mat katham utkṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇī brāhmaṇād iyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.173">
<l><seg type="pāda" n="a">atha imāṃ brāhmaṇīm eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate kṣatriyaṃ tu mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā sati kathāpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyamāṇā virudhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha imāṃ brāhmaṇīm eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">manyate kṣatriyaṃ tu mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā sati katha āpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyamāṇā virudhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.174">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃbhāvyate nāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃbaddhaṃ prabhāṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena dharmārthaśāstrārtha</seg><seg type="pāda" n="d">kṣuṇṇadhīr iva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃbhāvyate na ayam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃbaddhaṃ prabhāṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena dharma-artha-śāstra-artha</seg><seg type="pāda" n="d">kṣuṇṇa-dhīr iva bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.175">
<l><seg type="pāda" n="a">agrajo 'varajāṃ bhāryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svīkurvan na praduṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te ca svā caiva nṛpater</seg> <seg type="pāda" n="d">ity uktaṃ manunā yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">agra-jo 'vara-jāṃ bhāryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svī-kurvan na praduṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te ca svā ca eva nṛ-pater</seg> <seg type="pāda" n="d">ity uktaṃ manunā yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.176">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyānaṃ ca nitarām</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ nārhati ninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmād akhaṇḍitājñena</seg> <seg type="pāda" n="d">dāpitā guruṇaiva me ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyānaṃ ca nitarām</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ na arhati ninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmād a-khaṇḍita-ājñena</seg> <seg type="pāda" n="d">dāpitā guruṇa aiva me ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.177">
<l><seg type="pāda" n="a">yad ahaṃ grāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñānam atimānuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāpitā yena tenaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tenaiva dāpitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad ahaṃ grāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñānam ati-mānuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāpitā yena tena eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tena eva dāpitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.178">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāvaśyaparigrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">kumārī ciram arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sābhilāṣā viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyākhyānakadarthanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca a-vaśya-parigrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">kumārī ciram arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-abhilāṣā viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyākhyāna-kad-arthanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.179">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ mamānena</seg> <seg type="pāda" n="b">nirbandheneti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthitāṃ sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tatheti samamānayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ mama anena</seg> <seg type="pāda" n="b">nirbandhena iti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthitāṃ sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īti samamānayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.180">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vaiśravaṇasyeva</seg> <seg type="pāda" n="b">sūnorākhaṇḍalātmajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karaṃ gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sasaṃskāram upādade ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vaiśravaṇasya iva</seg> <seg type="pāda" n="b">sūna ūrā ākhaṇḍala-ātma-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karaṃ gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-saṃskāram upādade ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_17.181">
<l><seg type="pāda" n="a">mandaṃ pādatalena tālam anayā yat kuṭṭayantyāciraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gītaṃ mām abhi visphuratkuharitaṃ tāraiḥ subhugnabhruvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenaiva pratanūkṛtām apaharann asyāḥ krameṇa trapāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāṇān mahatāntareṇa subhagaṃ saṃsāram ajñāsiṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_17.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mandaṃ pāda-talena tālam anayā yat kuṭṭayantya ā-ciraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gītaṃ mām abhi visphurat-kuharitaṃ tāraiḥ su-bhugna-bhruvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena eva pratanū-kṛtām apaharann asyāḥ krameṇa trapāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāṇān mahata āntareṇa su-bhagaṃ saṃsāram ajñāsiṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.1">
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divasān dattakena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā rativasantābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">smaraḥ sukham ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā sa-ardhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divasān dattakena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā rati-vasantābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">smaraḥ sukham ayāpayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.2">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatāyāṃ vandituṃ gurūn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso namaskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">vadati sma kṛtāsanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatāyāṃ vandituṃ gurūn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso namas-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">vadati sma kṛta-āsanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.3">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmākaṃ hi savarṇeyam</seg> <seg type="pāda" n="b">utkṛṣtā veti yan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ vijñāpitāḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad etad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmākaṃ hi sa-varṇa īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">utkṛṣtā va īti yan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ vijñāpitāḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad etad avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.4">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ihaiva campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitravarmeti vāṇijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāmitro nāpi madhyasthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhor yasyābhavad bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd iha eva campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mitravarma īti vāṇijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na a-mitro na api madhya-sthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhor yasya abhavad bhuvi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya mitravatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">nāmnā susadṛśī priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryā maitrīva sādhor yā</seg> <seg type="pāda" n="d">śatror api hitaiṣiṇī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya mitravatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">nāmnā su-sadṛśī priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryā maitri īva sādhor yā</seg> <seg type="pāda" n="d">śatror api hita-eṣiṇī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tayor guṇavatoḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇavantam avindatoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aputrān ātmanaḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saputrān api menire ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayor guṇavatoḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇavantam a-vindatoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-putrān ātmanaḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-putrān api menire ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.7">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā piṇḍapātāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sānur nāma digambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trirātrakṣapaṇakṣamo</seg> <seg type="pāda" n="d">vardhamāna ivāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā piṇḍa-pātāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sānur nāma dig-ambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-rātra-kṣapaṇa-kṣamo</seg> <seg type="pāda" n="d">vardhamāna ivā agataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.8">
<l><seg type="pāda" n="a">daṃpatibhyām asau tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krītābhyāṃ prīṇitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apṛṣṭo 'pi yathācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmān ṛṣabhabhāṣitān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daṃpatibhyām asau tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krītābhyāṃ prīṇitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pṛṣṭo 'pi yathā ācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmān ṛṣabha-bhāṣitān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.9">
<l><seg type="pāda" n="a">praśnādigranthasārajñaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ buddhvā tayor asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādideśa sphuṭadeśo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāvinaṃ guṇinaṃ sutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśna-ādi-grantha-sāra-jñaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ buddhvā tayor asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādideśa sphuṭa-deśo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāvinaṃ guṇinaṃ sutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca putras tayor jātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya nāmākarot pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādiṣṭaḥ sānunā yat tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāso bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca putras tayor jātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya nāma akarot pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādiṣṭaḥ sānunā yat tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāso bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.11">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaputro 'py asau pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">durlabhatvāc ca vallabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyāḥ śikṣayatā nīto</seg> <seg type="pāda" n="d">bālalīlānabhijñātām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-putro 'py asau pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-labhatvāc ca vallabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyāḥ śikṣayatā nīto</seg> <seg type="pāda" n="d">bāla-līlā-an-abhijñātām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.12">
<l><seg type="pāda" n="a">upādhyāyai.ś ca sotsāhair</seg> <seg type="pāda" n="b">vinītaḥ sa tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svadārān eva savrīḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paradārān amanyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upādhyāyai.ś ca sa-utsāhair</seg> <seg type="pāda" n="b">vinītaḥ sa tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-dārān eva sa-vrīḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">para-dārān amanyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tenātivinayenāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">lokabāhyena pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitarau suhṛdo dārā</seg><seg type="pāda" n="d">na kaścin nākulīkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ati-vinayena asya</seg> <seg type="pāda" n="b">loka-bāhyena pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitarau suhṛdo dārā</seg><seg type="pāda" n="d">na kaś-cin nā akulī-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.14">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiṣṭaḥ sānunā yo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoḥ putraḥ suvṛttayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva sa vo dāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāsas tathāguṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādiṣṭaḥ sānunā yo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoḥ putraḥ su-vṛttayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva sa vo dāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāsas tathā-guṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.15">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tu dhruvako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dhruvamaitrīsukhaḥ sakhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca mām abravīn mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyatāṃ tad bravīmi yat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tu dhruvako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dhruva-maitrī-sukhaḥ sakhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca mām abravīn mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyatāṃ tad bravīmi yat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.16">
<l><seg type="pāda" n="a">udyānanalinīkūle</seg> <seg type="pāda" n="b">sadārāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūtajalakrīḍāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">khādanti ca pibanti ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">udyāna-nalinī-kūle</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dārāḥ suhṛdas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūta-jala-krīḍāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">khādanti ca pibanti ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.17">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatāpi sadāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra gatvā mayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāphalyaṃ kriyatām adya</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpayauvanajanmanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavata āpi sa-dāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra gatvā mayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāphalyaṃ kriyatām adya</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpa-yauvana-janmanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.18">
<l><seg type="pāda" n="a">dharmārthayoḥ phalaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham eva nirākṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viphalīkṛtadharmārthāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpakarmā kutas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dharma-arthayoḥ phalaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham eva nirākṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viphalī-kṛta-dharma-arthāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpa-karmā kutas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.19">
<l><seg type="pāda" n="a">janmāntarasukhaprāptyai</seg> <seg type="pāda" n="b">yaś ca dharmaṃ niṣevate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyaktadṛṣṭasukhaḥ so 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">vada ko nāma paṇḍitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">janma-antara-sukha-prāptyai</seg> <seg type="pāda" n="b">yaś ca dharmaṃ niṣevate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyakta-dṛṣṭa-sukhaḥ so 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">vada ko nāma paṇḍitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.20">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāpi svārthasiddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā tvaṃ vipralabhyase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi bhīmasenasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyam ākarṇyatāṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca api sva-artha-siddhy-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā tvaṃ vipralabhyase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi bhīmasenasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyam ākarṇyatāṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.21">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyupasthitakālasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhasya parivarjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāgatasukhāśā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">naiṣa buddhimatāṃ nayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyupasthita-kālasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhasya parivarjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āgata-sukha-āśā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na eṣa buddhimatāṃ nayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.22">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu sa vihasyoktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tucchae eva prayojane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ saṃrambhagāmbhīryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkām iva karoti saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu sa vihasya uktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tucchae eva prayojane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ saṃrambha-gāmbhīryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkām iva karoti saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.23">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi pītaṃ na vā pītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svadārasahitair madhu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lābhaḥ kas tatra hānir vā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāgo 'yam abhivāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi pītaṃ na vā pītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-dāra-sahitair madhu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lābhaḥ kas tatra hānir vā</seg> <seg type="pāda" n="d">rāgo 'yam abhivāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.24">
<l><seg type="pāda" n="a">rāgāgniḥ prāṇināṃ prāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtyaiva pradīpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam indhayati yan mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra kiṃ nāma pauruṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāga-agniḥ prāṇināṃ prāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtya aiva pradīpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam indhayati yan mitra</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra kiṃ nāma pauruṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.25">
<l><seg type="pāda" n="a">yas taṃ viṣayasaṃkalpa</seg><seg type="pāda" n="b">sarpirindhanam uddhatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vairāgyavacanāmbhobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāpayati sa kṣamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas taṃ viṣaya-saṃkalpa</seg><seg type="pāda" n="b">sarpir-indhanam uddhatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vairāgya-vacana-ambhobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāpayati sa kṣamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.26">
<l><seg type="pāda" n="a">phalaṃ yadi ca dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham īdṛśam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmasyābhavanirbhūyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tatphalasya sukhasya ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">phalaṃ yadi ca dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukham īdṛśam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmasya a-bhava-nirbhūyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tat-phalasya sukhasya ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.27">
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ yathāsukham āsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">aśnantīṃ ca striyaṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nekṣyate pratiṣedhāt sā</seg> <seg type="pāda" n="d">katham evaṃ viḍambyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ yathā-sukham āsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">aśnantīṃ ca striyaṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nā ikṣyate pratiṣedhāt sā</seg> <seg type="pāda" n="d">katham evaṃ viḍambyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.28">
<l><seg type="pāda" n="a">goṣṭhīmaṇḍalamadhyasthā</seg> <seg type="pāda" n="b">madopahatacetanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣamūrcchāparīteva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur bhāryā viḍambanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">goṣṭhī-maṇḍala-madhya-sthā</seg> <seg type="pāda" n="b">mada-upahata-cetanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣa-mūrccha-a-parīta īva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur bhāryā viḍambanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.29">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gacchatu bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāsukham ahaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yāsyāmi na dhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dāraiḥ saha sabhām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gacchatu bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā-sukham ahaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yāsyāmi na dhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dāraiḥ saha sabhām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.30">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tataḥ sthirasaṃkalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ dṛṣṭvā pratyavasthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haste sasmitam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">saviṣāda ivāvadat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tataḥ sthira-saṃkalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ dṛṣṭvā pratyavasthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haste sa-smitam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-viṣāda iva avadat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.31">
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdām agrataḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratijñām aham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso 'yam ānītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāro dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdām agrataḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratijñām aham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso 'yam ānītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dāro dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tenopahasitasyoccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdbhir vadanaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratijñākhaṇḍanamlānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ śakṣyasi vīkṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena upahasitasya uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdbhir vadanaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratijñā-khaṇḍana-mlānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ śakṣyasi vīkṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tat prasīdāsatāṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dārā yadi virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayaikena pratijñāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāphalyam upapādyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat prasīda a-satāṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dārā- yadi virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaya aikena pratijñāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāphalyam upapādyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.34">
<l><seg type="pāda" n="a">sadoṣaṃ yadi pānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ mā sma pibas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdaḥ pibataḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāratanayān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-doṣaṃ yadi pānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ mā sma pibas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdaḥ pibataḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dāra-tanayān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatsahito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">puropavanapadminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ tadā dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalatrāṃ suhṛtsabhām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat-sahito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pura-upavana-padminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ tadā dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-kalatrāṃ suhṛt-sabhām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.36">
<l><seg type="pāda" n="a">ninditendrāyudhacchāyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumābharaṇāmbaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣiptāmbhaḥpadminīcchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthalīkamalinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nindita-indra-āyudha-cchāyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kusuma-ābharaṇa-ambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣipta-ambhaḥ-padminī-cchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthalī-kamalinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samañjarījālair</seg> <seg type="pāda" n="b">mādhavīcūtapallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitaṃ dhruvako mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">uccam āharad āsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-mañjarī-jālair</seg> <seg type="pāda" n="b">mādhavī-cūta-pallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitaṃ dhruvako mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">uccam āharad āsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.38">
<l><seg type="pāda" n="a">apaśyaṃ tatra cāsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ pāyitapriyān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pibataś ca madhu prīta</seg><seg type="pāda" n="d">priyākaratalārpitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apaśyaṃ tatra cā asīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ pāyita-priyān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pibataś ca madhu prīta</seg><seg type="pāda" n="d">priyā-kara-tala-arpitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.39">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacid vasantarāgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">veṇutantrīrutānvitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gīyamānaṃ śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">rudantāś cālikokilāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cid vasanta-rāgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">veṇu-tantrī-ruta-anvitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gīyamānaṃ śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">rudantāś ca ali-kokilāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.40">
<l><seg type="pāda" n="a">hitvā kurabakāgrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇasaṃsthānacāruṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitāḥ karṇikāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">lūnanāsā ivālinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hitvā kurabaka-agrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇa-saṃsthāna-cāruṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitāḥ karṇikāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">lūna-nāsā- iva alinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.41">
<l><seg type="pāda" n="a">āmūlaśikharaṃ phullās</seg> <seg type="pāda" n="b">tilakāśokakiṃśukāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asārasya hi jāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">naṭasyātyutkaṭā rasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ā-mūla-śikharaṃ phullās</seg> <seg type="pāda" n="b">tilaka-aśoka-kiṃśukāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sārasya hi jāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">naṭasya aty-utkaṭā- rasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.42">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kardamadigdhāṅgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaivalāvilaśāṭakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitaḥ puruṣaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sarasaḥ sarasas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kardama-digdha-aṅgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaivala-avila-śāṭakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitaḥ puruṣaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-rasaḥ sarasas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.43">
<l><seg type="pāda" n="a">ādāya nalinīpatra</seg><seg type="pāda" n="b">puṭaṃ kenāpi pūritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ puṣkaramadhu prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayeti ca mudāvadat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādāya nalinī-patra</seg><seg type="pāda" n="b">puṭaṃ kena-api pūritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoḥ puṣkara-madhu prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maya īti ca muda āvadat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.44">
<l><seg type="pāda" n="a">pratiṣiddhaḥ sa caikena</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrkha mā caṇḍam āraṭīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na puṣkaramadhu prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayānartho 'yam arjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratiṣiddhaḥ sa ca ekena</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrkha mā caṇḍam āraṭīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na puṣkara-madhu prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaya ān-artho 'yam arjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.45">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tāvad idaṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">pibanti suhṛdas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paramāṇupramāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">bindur aṃśo na jāyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tāvad idaṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">pibanti suhṛdas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parama-aṇu-pramāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">bindur aṃśo na jāyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.46">
<l><seg type="pāda" n="a">dīyate yadi vā rājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">durlabhaṃ pārthivair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparaṃ so 'pi yāceta</seg> <seg type="pāda" n="d">ratnagṛddhā hi pārthivāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīyate yadi vā rājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-labhaṃ pārthivair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparaṃ so 'pi yāceta</seg> <seg type="pāda" n="d">ratna-gṛddhā- hi pārthivāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.47">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca karṇejapāḥ kecid</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣyanti priyavādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann aparam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra prāptam idaṃ yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca karṇe-japāḥ ke-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">vakṣyanti priya-vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājann aparam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra prāptam idaṃ yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.48">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvad eva tatrāsīn</seg> <seg type="pāda" n="b">nātiriktam iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāvam atiriktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kenopāyena sādhayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvad eva tatrā asīn</seg> <seg type="pāda" n="b">na atiriktam iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-bhāvam atiriktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kena upāyena sādhayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.49">
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitaḥ pāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhāsvādaś ca pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haret sarvasvam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt tasmai na dīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitaḥ pāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-āsvādaś ca pārthivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haret sarva-svam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt tasmai na dīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.50">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu rasyatarāsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca madyaṃ yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ puṣkaramadhv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāsaḥ pibatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu rasyatara-āsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca madyaṃ yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ puṣkara-madhv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāsaḥ pibatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.51">
<l><seg type="pāda" n="a">durlabhatvāt tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdabhyarthanena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca madyam iti śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pītavān asmi tan madhu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-labhatvāt tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛd-abhyarthanena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca madyam iti śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pītavān asmi tan madhu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.52">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama ko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaṇṇām eṣa raso bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣyate na hi sādṛśyam</seg> <seg type="pāda" n="d">etasya madhurādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama ko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaṇṇām eṣa raso bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣyate na hi sādṛśyam</seg> <seg type="pāda" n="d">etasya madhura-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.53">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāhaṃ ṣaḍbhir ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃhatya madhurādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvajñair api durjñānā</seg><seg type="pāda" n="d">yenāsminn ekaśo rasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca ahaṃ ṣaḍbhir ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃhatya madhura-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-jñair api dur-jñānā</seg><seg type="pāda" n="d">yena asminn ekaśo rasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.54">
<l><seg type="pāda" n="a">tena manyatae evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptamaḥ suraso rasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasite 'mṛtam apy asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">gacched virasatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena manyatae eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptamaḥ su-raso rasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasite 'mṛtam apy asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">gacched virasatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tadrasagandhena</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṣā ca gamitatrapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhate māṃ pipāseti</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair dhruvakam abruvam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tad-rasa-gandhena</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṣā ca gamita-trapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bādhate māṃ pipāsa īti</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair dhruvakam abruvam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tena dattaṃ tu tat pītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svabhāvāpoḍhamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat puropavanaṃ vegāc</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravad bhramad abhramam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena dattaṃ tu tat pītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-bhāva-apoḍha-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat pura-upavanaṃ vegāc</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravad bhramad abhramam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś ca tāramadhuraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrghaveṇor ivoṣasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīnamantharam aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadākranditadhvanim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś ca tāra-madhuraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrgha-veṇor iva uṣasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīna-mantharam aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā-ākrandita-dhvanim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.58">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gatvā tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ mādhavīgṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">striyaṃ sākṣād ivāsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mādhavīvanadevatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gatvā tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyaṃ mādhavī-gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">striyaṃ sākṣād ivā asīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mādhavī-vana-devatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.59">
<l><seg type="pāda" n="a">ākhyāyikākathākāvya</seg><seg type="pāda" n="b">nāṭakeṣv api tādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇyamānāpi nāsmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācit pramadā śrutā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākhyāyikā-kathā-kāvya</seg><seg type="pāda" n="b">nāṭakeṣv api tādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varṇyamāna āpi na asmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cit pramadā śrutā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām abravaṃ sāmnā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadre yadi na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkhasyāsya tato hetur</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām abravaṃ sāmnā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadre yadi na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkhasya asya tato hetur</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tato ruditasaṃbhinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nīcakair uditaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥsahasyāsya duḥkhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nanu hetur bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato rudita-saṃbhinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nīcakair uditaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥsahasya asya duḥkhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nanu hetur bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.62">
<l><seg type="pāda" n="a">lajjāprahvaśiraskena</seg> <seg type="pāda" n="b">tato nīcair mayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadīdaṃ matkṛtaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru mā tvaṃ rudas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lajjā-prahva-śiraskena</seg> <seg type="pāda" n="b">tato nīcair maya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi idaṃ mat-kṛtaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru mā tvaṃ rudas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.63">
<l><seg type="pāda" n="a">yad anantam anantārghaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tan manye draviṇaṃ tṛṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīrakam apīdaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">kvacid vyāpāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad anantam ananta-arghaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tan manye draviṇaṃ tṛṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīrakam api idaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">kva-cid vyāpāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.64">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvocad asau smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣāśrukaluṣekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anenaiva tvadīyena</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇāham arthinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avocad asau smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣa-aśru-kaluṣa-īkṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anena eva tvadīyena</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇa aham arthinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.65">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi gaṅgadatteti</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣakanyā nabhaścarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpajanmanānalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkalpaṃ kāritā tvayi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ hi gaṅgadatta īti</seg> <seg type="pāda" n="b">yakṣa-kanyā nabhaś-carī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpa-janmana ān-alpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkalpaṃ kāritā tvayi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.66">
<l><seg type="pāda" n="a">tad ehi gṛham asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyaṃ mantrayase yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīrasyāsya te tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">viniyogo bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad ehi gṛham asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyaṃ mantrayase yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīrasya asya te tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">viniyogo bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.67">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣyamāṇas tayā cāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇāv ādāya mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asurāntaḥpurākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśaṃ bhavaneśvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣyamāṇas tayā ca ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇāv ādāya mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asura-antaḥ-pura-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśaṃ bhavana-īśvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāpaśyaṃ striyaṃ gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sitāsitaśiroruhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūlodaravalīlekhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhasūkṣmāmbarāvṛtām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra apaśyaṃ striyaṃ gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sita-a-sita-śiro-ruhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūla-udara-valī-lekhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddha-sūkṣma-ambara-āvṛtām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.69">
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām arghyeṇa saṃbhāvya</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrddhni cāghrāya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd adhvakhinno 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">putra viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām arghyeṇa saṃbhāvya</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrddhni cā aghrāya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīd adhva-khinno 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">putra viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.70">
<l><seg type="pāda" n="a">ādṛtā cādiśat preṣyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ pipāsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat puṣkaramadhu svādu</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghram ānīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādṛtā cā adiśat preṣyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ pipāsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat puṣkara-madhu svādu</seg> <seg type="pāda" n="d">śīghram ānīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.71">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd dhruvaṃ yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattānyathā kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhe puṣkaramadhv asyā</seg><seg type="pāda" n="d">duṣprāpaṃ mānuṣair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd dhruvaṃ yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadatta ānyathā kutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhe puṣkara-madhv asyā</seg><seg type="pāda" n="d">duṣ-prāpaṃ mānuṣair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.72">
<l><seg type="pāda" n="a">gandhena puṣkaramadhu</seg><seg type="pāda" n="b">prabhaveṇādhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantakusumākīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśaṃ vāsamandiram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandhena puṣkara-madhu</seg><seg type="pāda" n="b">prabhaveṇa adhivāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasanta-kusuma-ākīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśaṃ vāsa-mandiram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.73">
<l><seg type="pāda" n="a">pītvā ca puṣkaramadhu</seg> <seg type="pāda" n="b">prītayā sahitas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asyai pūrvapratijñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaśarīram upāharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pītvā ca puṣkara-madhu</seg> <seg type="pāda" n="b">prītayā sahitas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asyai pūrva-pratijñātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-śarīram upāharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.74">
<l><seg type="pāda" n="a">svaśarīrapradānena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ pūrvopakāriṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāpi pratyupakārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">svaśarīraṃ nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-śarīra-pradānena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ pūrva-upakāriṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa āpi pratyupakārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-śarīraṃ nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.75">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn me yan mayā dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīraṃ puṇyam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kanyāśarīrāptyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ pariṇataṃ phalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn me yan mayā dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīraṃ puṇyam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kanyā-śarīra-āptyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ pariṇataṃ phalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.76">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tatra ciraṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchāmi sma priyāṃ priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim idānīṃ suhṛdgoṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">karītīty atha sābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tatra ciraṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchāmi sma priyāṃ priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim idānīṃ suhṛd-goṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">karīti ity atha sa ābravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.77">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi te draṣṭum icchāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">mayaiva sahitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā paśya suhṛdgoṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madātiśayavihvalām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi te draṣṭum iccha āsti</seg> <seg type="pāda" n="b">maya aiva sahitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā paśya suhṛd-goṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mada-atiśaya-vihvalām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.78">
<l><seg type="pāda" n="a">mayālambitahastaṃ tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na kaścid api paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenādṛṣṭaḥ suhṛdgoṣṭhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhaḥ paśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ālambita-hastaṃ tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na kaś-cid api paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena a-dṛṣṭaḥ suhṛd-goṣṭhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhaḥ paśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.79">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā tatas tad udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattāvalambitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi sma suhṛdgoṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">smitavyāvartitānanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā tatas tad udyānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattā-avalambitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmi sma suhṛd-goṣṭhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">smita-vyāvartita-ānanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.80">
<l><seg type="pāda" n="a">atha svābhāvikamukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛt kaścid abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dṛśyate sānudāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva nu yāto bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha svābhāvika-mukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛt kaś-cid abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dṛśyate sānudāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva nu yāto bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.81">
<l><seg type="pāda" n="a">apareṇoktam āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭaṃ kiṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsena duḥsādhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhitā yakṣakanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apareṇa uktam āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛṣṭaṃ kiṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsena duḥ-sādhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhitā yakṣa-kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.82">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣyāvalambitaḥ pāṇāv</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛśyo dṛśyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ suhṛnmadhye</seg> <seg type="pāda" n="d">vicaran puṇyavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣya āvalambitaḥ pāṇāv</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛśyo dṛśyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ suhṛn-madhye</seg> <seg type="pāda" n="d">vicaran puṇyavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.83">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattām athāvocam</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛśyo yady ahaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadre katham anenoktam</seg> <seg type="pāda" n="d">adṛśyo dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattām atha avocam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛśyo yady ahaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadre katham anena uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-dṛśyo dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.84">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃrudhyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">yatnena janasaṃsadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛttaḥ sahasā hāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">salilaugha ivolbaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃrudhyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">yatnena jana-saṃsadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛttaḥ sahasā hāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">salila-ogha iva ulbaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.85">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām anyatamo nṛtyan</seg> <seg type="pāda" n="b">satālahasitadhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām avocad adṛśyāya</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣībhartre namo 'stu te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām anyatamo nṛtyan</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-tāla-hasita-dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām avocad a-dṛśyāya</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣī-bhartre namo 'stu te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.86">
<l><seg type="pāda" n="a">kva puṣkaramadhu kvātra</seg> <seg type="pāda" n="b">durlabhā yakṣakanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drākṣāmadhu tvayā pītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhitā ca vilāsinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva puṣkara-madhu kva atra</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-labhā yakṣa-kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drākṣā-madhu tvayā pītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhitā ca vilāsinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.87">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā duścikitso 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavato vinayāmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdvaidyagaṇenādya</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalena cikitsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā duś-cikitso 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavato vinaya-āmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛd-vaidya-gaṇena adya</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalena cikitsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.88">
<l><seg type="pāda" n="a">sa bhavān gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yātu nirāmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdo 'pi kṛtasvārthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve yāntu yathāyatham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa bhavān gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yātu nir-āmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdo 'pi kṛta-sva-arthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve yāntu yathā-yatham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.89">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu puṣkaramadhu</seg><seg type="pāda" n="b">cchadmanā chalito 'pi taiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñātakāntāsavasvādo</seg> <seg type="pāda" n="d">na tebhyaḥ kupito 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu puṣkara-madhu</seg><seg type="pāda" n="b">cchadmanā chalito 'pi taiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñāta-kāntā-āsava-svādo</seg> <seg type="pāda" n="d">na tebhyaḥ kupito 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.90">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama te dhīrā</seg><seg type="pāda" n="b">ye svabhyastamadhupriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidūṣitamadhusparśāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravrajanti mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama te dhīrā</seg><seg type="pāda" n="b">ye sv-abhyasta-madhu-priyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidūṣita-madhu-sparśāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravrajanti mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.91">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu sakṛd āsvādya</seg> <seg type="pāda" n="b">pramadāmadirārasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na prāṇimi vinā tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">dhiṅ nikṛṣṭaṃ ca mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu sakṛd āsvādya</seg> <seg type="pāda" n="b">pramadā-madirā-rasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na prāṇimi vinā tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">dhiṅ nikṛṣṭaṃ ca mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.92">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gacchati sma ravir astabhūdharaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vasitadrumān adhi śakuntapaṅktayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madamandam ātmabhavanāni nāgarāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyayā sahāham api tanniveśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gacchati sma ravir asta-bhū-dharaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vasita-drumān adhi śakunta-paṅktayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mada-mandam ātma-bhavanāni nāgarāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyayā saha aham api tan-niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.93">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra prasannayā kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyayā ca prasannayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasanno dhruvakādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdām atyavāhayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra prasannayā kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyayā ca prasannayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasanno dhruvakā adīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdām atyavāhayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.94">
<l><seg type="pāda" n="a">daśabhir daśabhir yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasrair divasavyaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanarāśiḥ parikṣīṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena mahatā mahān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daśabhir daśabhir yāti</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasrair divasa-vyaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhana-rāśiḥ parikṣīṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena mahatā mahān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.95">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācic cāham āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">nīto dārikayā gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥśravaṃ śrāvito mātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pituḥ svargādhirohaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cic ca aham āhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">nīto dārikayā gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥ-śravaṃ śrāvito mātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">pituḥ svarga-adhirohaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.96">
<l><seg type="pāda" n="a">guruṇā guruśokena</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍyamānaṃ ca māṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāhvāyyāvadat putra</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarmāham eva te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guruṇā guru-śokena</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍyamānaṃ ca māṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāhvāyya avadat putra</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarma āham eva te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.97">
<l><seg type="pāda" n="a">kulaputrakavṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">sthātavyam adhunā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa hīha paraloke ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhāya prāṇinām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kula-putraka-vṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">sthātavyam adhunā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa hi iha para-loke ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhāya prāṇinām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.98">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃkṛtāya sa ca me</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇāmbaracandanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitryaṃ śreṣṭhipadaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ yāhīty abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ-kṛtāya sa ca me</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇa-ambara-candanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitryaṃ śreṣṭhi-padaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ yāhi ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.99">
<l><seg type="pāda" n="a">kālastoke prayāte ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sadainyo dhruvako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saśokā gaṅgadattāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā samāśvasyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāla-stoke prayāte ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dainyo dhruvako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-śokā gaṅgadatta āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā samāśvasyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.100">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tūktam idānīṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">bālakālaś calo gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anya evāyam āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṭumbabharadāruṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu uktam idānīṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">bāla-kālaś calo gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anya eva ayam āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṭumba-bhara-dāruṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.101">
<l><seg type="pāda" n="a">kva veśavanitāsaktiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva kuṭumbaparigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vānaraśāvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktā syandanadhuryatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva veśa-vanitā-āsaktiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva kuṭumba-parigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vānara-śāvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktā syandana-dhuryatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.102">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">bālatā lolatāṃ gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgam āsevatāṃ sāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mātṛmātāmahīgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">bālatā lolatāṃ gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgam āsevatāṃ sa āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">mātṛ-mātā-mahī-gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.103">
<l><seg type="pāda" n="a">durācāraiva sā veśyā</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ yasyāḥ satīvratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vedam adhīyānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūdraḥ sadbhiḥ praśasyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-ācāra aiva sā veśyā</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ yasyāḥ satī-vratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vedam adhīyānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūdraḥ sadbhiḥ praśasyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.104">
<l><seg type="pāda" n="a">sadoṣam api na tyājyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sahajaṃ karma sādhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itīdaṃ vacanaṃ viṣṇoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāpi saṃmānayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-doṣam api na tyājyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha-jaṃ karma sādhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti idaṃ vacanaṃ viṣṇoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa āpi saṃmānayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.105">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ gaṇikāsaktiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣiddhā kuṭumbinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu śokopataptāyā</seg><seg type="pāda" n="d">gaṇikāyāḥ sabhājanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ gaṇikā-āsaktiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣiddhā kuṭumbinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu śoka-upataptāyā</seg><seg type="pāda" n="d">gaṇikāyāḥ sabhājanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.106">
<l><seg type="pāda" n="a">tad bravīmi samāśvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattāṃ samātṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āgata evāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaja niṣṭhuratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad bravīmi samāśvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattāṃ sa-mātṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āgata eva asi</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaja niṣṭhuratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.107">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām udbhūtarāgatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhruvakābhyarthitena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">doṣam utprekṣamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">gata evāsmi tadgṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām udbhūta-rāgatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhruvaka-abhyarthitena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">doṣam utprekṣamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">gata eva asmi tad-gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.108">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā madviyogena</seg> <seg type="pāda" n="b">madduḥkhena ca karśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krandatparijanā kṛcchrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">parisaṃsthāpitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā mad-viyogena</seg> <seg type="pāda" n="b">mad-duḥkhena ca karśitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krandat-parijanā kṛcchrāt</seg> <seg type="pāda" n="d">parisaṃsthāpitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.109">
<l><seg type="pāda" n="a">mayaiva ca saha snātā</seg> <seg type="pāda" n="b">niruptasalilāñjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarāvaṃ madirāpūrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyasyati sma gṛhāṅgaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya aiva ca saha snātā</seg> <seg type="pāda" n="b">nirupta-salila-añjaliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarāvaṃ madirā-pūrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyasyati sma gṛha-aṅgaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.110">
<l><seg type="pāda" n="a">mātā tu gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">gṛhītacaṣakāvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putra duḥkhavinodārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tarpaṇaṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātā tu gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">gṛhīta-caṣaka āvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putra duḥkha-vinoda-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tarpaṇaṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.111">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt prapañco 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣamaḥ prastuto 'nayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nūnam asmān iyaṃ vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">mugdhān ākṛṣṭum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt prapañco 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣamaḥ prastuto 'nayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nūnam asmān iyaṃ vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">mugdhān ākṛṣṭum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.112">
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśī ca vacodakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">sadākṣiṇyaś ca mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirdākṣiṇyā ca devī śrīr</seg> <seg type="pāda" n="d">iti jāto 'smi śaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśī ca vaco-dakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dākṣiṇyaś ca mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-dākṣiṇyā ca devī śrīr</seg> <seg type="pāda" n="d">iti jāto 'smi śaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.113">
<l><seg type="pāda" n="a">avaśyaṃ ca madīyā śrīr</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattāṃ gamiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaḥ samānaśīleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhyaṃ badhnanti jantavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vaśyaṃ ca madīyā śrīr</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattāṃ gamiṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaḥ samāna-śīleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhyaṃ badhnanti jantavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.114">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gaṅgadattaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣetraṃ dānasya pūjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dānaṃ hi tatra dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra cittaṃ prasīdati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gaṅgadatta aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣetraṃ dānasya pūjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dānaṃ hi tatra dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra cittaṃ prasīdati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.115">
<l><seg type="pāda" n="a">iti ceti ca niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">trāsāsvāditacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">triphalāvirasāsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti ca iti ca niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">trāsa-āsvādita-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-phalā-virasa-āsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.116">
<l><seg type="pāda" n="a">na vartate sakṛt pātum</seg> <seg type="pāda" n="b">atas triḥ pīyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikāmātur ādeśam</seg> <seg type="pāda" n="d">om iti pratyapūjayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na vartate sakṛt pātum</seg> <seg type="pāda" n="b">atas triḥ pīyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇikā-mātur ādeśam</seg> <seg type="pāda" n="d">om iti pratyapūjayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.117">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā yathā ca māṃ mandam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohan madirāmadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛśoko 'pi balavān</seg> <seg type="pāda" n="d">avārohat tathā tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā yathā ca māṃ mandam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārohan madirā-madaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛ-śoko 'pi balavān</seg> <seg type="pāda" n="d">avārohat tathā tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.118">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paraṃ madādeśān</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyāḥ paricārikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madirāmandirān madyam</seg> <seg type="pāda" n="d">āharanti sma saṃtatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paraṃ mad-ādeśān</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyāḥ paricārikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madirā-mandirān madyam</seg> <seg type="pāda" n="d">āharanti sma saṃtatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tadīyāś ca madīyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gataśokam avekṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāyanti sma hasanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kecit tatrārudann api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tadīyāś ca madīyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gata-śokam avekṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāyanti sma hasanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">ke-cit tatra arudann api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.120">
<l><seg type="pāda" n="a">iti vismāritas tābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛśokam ahaṃ tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasān gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">surāsmaraparāyaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti vismāritas tābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛ-śokam ahaṃ tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasān gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">surā-smara-parāyaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.121">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gaṇikāmātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣitā gaṇikāvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūs tvām āha rūkṣo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">gātram abhyajyatāṃ tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gaṇikā-mātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣitā gaṇika āvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūs tvām āha rūkṣo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">gātram abhyajyatāṃ tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.122">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattāpi paruṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā snehavivarjanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād iyam api sneham</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgeṣu nidadhātv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadatta āpi paruṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">jātā sneha-vivarjanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād iyam api sneham</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgeṣu nidadhātv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.123">
<l><seg type="pāda" n="a">śāṭakaṃ cāharan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlaṃ tailamalīmasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandhaḥ kaṭukatailena</seg> <seg type="pāda" n="d">mrakṣitaś ca tayā mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śāṭakaṃ ca aharan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlaṃ taila-malīmasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandhaḥ kaṭuka-tailena</seg> <seg type="pāda" n="d">mrakṣitaś ca tayā mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.124">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś cāsmi punar yāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāyā muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyaṅgaḥ kriyate tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca asmi punar yāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāyā- muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhy-aṅgaḥ kriyate tāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.125">
<l><seg type="pāda" n="a">athoparipurāt ṣaṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="b">anantaram avātaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilpinas tatra cāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ratnasaṃskārakārakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha upari-purāt ṣaṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="b">an-antaram avātaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilpinas tatra ca apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ratna-saṃskāra-kārakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.126">
<l><seg type="pāda" n="a">sasaṃbhramaiś ca tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtāñjaliputair aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhiputra pravīṇo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">tvatto lajjāmahe vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-saṃbhramaiś ca tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-añjali-putair aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhi-putra pravīṇo 'si</seg> <seg type="pāda" n="d">tvatto lajjāmahe vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.127">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvavidyākalāśilpa</seg><seg type="pāda" n="b">kovidasya puras tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvajñānām api trāsāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prasaranti na pāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-vidyā-kalā-śilpa</seg><seg type="pāda" n="b">kovidasya puras tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-jñānām api trāsāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prasaranti na pāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.128">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād avataratv asmād</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrghāyuḥ pañcamaṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃkaraṇakarmedam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu niṣṭhāṃ vrajatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād avataratv asmād</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrgha-āyuḥ pañcamaṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ-karaṇa-karma idam</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu niṣṭhāṃ vrajatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.129">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca pariśeṣebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kramāc citrakarādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcebhyo 'pi purebhyo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyair avatāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca pariśeṣebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kramāc citra-kara-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcebhyo 'pi purebhyo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyair avatāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.130">
<l><seg type="pāda" n="a">sāntaḥkarmārikābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭadāsībhir aṅgaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sicyase gomayāmbhobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nirdhārito bahiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāntaḥ-karma-ārikābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭa-dāsībhir aṅgaṇāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sicyase go-maya-ambhobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nirdhārito bahiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.131">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyate sma ca tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsādasyopari dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandinaḥ paṭhataḥ ślokam</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakair uccarann iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyate sma ca tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsādasya upari dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandinaḥ paṭhataḥ ślokam</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakair uccarann iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.132">
<l><seg type="pāda" n="a">jaya rājasiṃha paradantimaṇḍalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vijitaiva vādimṛgasaṃhatis tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parimaṇḍalagrahapatiprabhāprabhair</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇakesarāṃśuvisaraś ca rājase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jaya rāja-siṃha para-danti-maṇḍalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vijita aiva vā ādi-mṛga-saṃhatis tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parimaṇḍala-graha-pati-prabhā-prabhair</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇa-kesara-aṃśu-visaraś ca rājase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.133">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā manye</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭaḥ ko 'pyayaṃ viṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṇḍāputrasya yasyaite</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante bandibhir guṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā manye</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭaḥ ko 'pyayaṃ viṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṇḍā-putrasya yasya ete</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyante bandibhir guṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.134">
<l><seg type="pāda" n="a">kuto 'sya guṇagandho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">yena lajjaiva khāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veśanārīgrahasthena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ khyāpayatā guṇān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kuto 'sya guṇa-gandho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">yena lajja aiva khāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veśa-nārī-graha-sthena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ khyāpayatā guṇān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.135">
<l><seg type="pāda" n="a">ity asūyann ahaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjāvarjitakaṃdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svagṛhābhimukhaṃ prāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pauradhikkārakāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity asūyann ahaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjā-varjita-kaṃdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-gṛha-abhi-mukhaṃ prāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paura-dhik-kāra-kāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.136">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eva māṃ suhṛt kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyat saṃmukhāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa evāmīlayad dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hā kiṃ dṛṣṭam iti bruvan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya eva māṃ suhṛt kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyat saṃ-mukha-āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva amīlayad dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hā kiṃ dṛṣṭam iti bruvan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.137">
<l><seg type="pāda" n="a">yenāṅgaṇena yāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃstutasyaitarasya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra gomayapānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pātayanti sma nāgarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena aṅgaṇena yāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃstutasya etarasya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra gomaya-pānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pātayanti sma nāgarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.138">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāyaprapañcābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">janatābhir jugupsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apūrvapuruṣākrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhadvāram āgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāya-prapañcābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">janatābhir jugupsitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pūrva-puruṣa-ākrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛha-dvāram āgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.139">
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca praviśann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvābhyāsād aśaṅkitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭha tiṣṭheti ruṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">dvārapālena vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca praviśann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrva-abhyāsād a-śaṅkitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭha tiṣṭha iti ruṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">dvāra-pālena vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.140">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkāmandīkṛtatrapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadra sarvaṃ na jānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tvam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkā-mandī-kṛta-trapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadra sarvaṃ na jānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tvam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.141">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam īdṛśaṃ tattvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na tvaṃ paragṛhaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhaddauvārikadvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">aśaṅkaḥ praviśer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam īdṛśaṃ tattvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na tvaṃ para-gṛhaṃ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhad-dauvārika-dvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śaṅkaḥ praviśer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.142">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktam atha sāsūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ ca mitravatī mṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenoktaṃ kaccid āyuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāso bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktam atha sa-asūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ ca mitravatī mṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena uktaṃ kac-cid āyuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">sānudāso bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.143">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu kaṭukālāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmān madhurabhāṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjamānaḥ sthitas tūṣṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tenoditaṃ punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu kaṭuka-ālāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmān madhura-bhāṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjamānaḥ sthitas tūṣṇīm</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tena uditaṃ punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.144">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvaty eva mṛtā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">mātā mitravatī tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">spṛhayaty anapatyābhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yā strībhyaḥ putravaty api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīvaty eva mṛtā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">mātā mitravatī tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">spṛhayaty an-apatyābhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yā strībhyaḥ putravaty- api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.145">
<l><seg type="pāda" n="a">ekenaiva pravṛddhena</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmenāgantunā tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃhatāv api dharmārthāv</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchinnau svakulocitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekena eva pravṛddhena</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmena a-gantunā tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃhatāv api dharma-arthāv</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchinnau sva-kula-ucitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.146">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhaṃ vikrīya niḥsāram</seg> <seg type="pāda" n="b">anāthā jananī tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha pautreṇa vadhvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kutrāpy anyatra tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhaṃ vikrīya niḥ-sāram</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nāthā jananī tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha pautreṇa vadhvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kutra apy anyatra tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.147">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'yaṃ prathamakakṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurute karma vardhakiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āste mitravatī yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ayaṃ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'yaṃ prathama-kakṣāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurute karma vardhakiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āste mitravatī yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ayaṃ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.148">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca gatvā mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyabhijñāya māṃ cirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā kaṣṭam iti kṛtvoccair</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaskhalitam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca gatvā mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyabhijñāya māṃ cirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā kaṣṭam iti kṛtva ūccair</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-skhalitam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.149">
<l><seg type="pāda" n="a">hṛtārthajanadāridryāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatprasādāt saha snuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridravāṭake tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">jananī tava tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hṛta-artha-jana-dāridryāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tvat-prasādāt saha snuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridra-vāṭake tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">jananī tava tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.150">
<l><seg type="pāda" n="a">daridravāṭakaṃ pṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kutreti sa mayā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍālavāṭakādūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇenety abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daridra-vāṭakaṃ pṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kutra iti sa mayā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍāla-vāṭaka-a-dūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇena ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.151">
<l><seg type="pāda" n="a">śanaiḥ saṃcaramāṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">daridragrāmarathyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridrān dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣayakṣīṇān mṛtākṛtīn ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śanaiḥ saṃcaramāṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">daridra-grāma-rathyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridrān dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaya-kṣīṇān mṛta-ākṛtīn ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.152">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nimbataror mūle</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakaṃ nāma putrakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭavān asmi bahubhir</seg> <seg type="pāda" n="d">bālakaiḥ parivāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nimba-taror mūle</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakaṃ nāma putrakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭavān asmi bahubhir</seg> <seg type="pāda" n="d">bālakaiḥ parivāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.153">
<l><seg type="pāda" n="a">bālakānām ayaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">te 'nye mantryādayaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadāti sma tatas tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svāḥ sa kulmāṣapiṇḍikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālakānām ayaṃ rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">te 'nye mantry-ādayaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadāti sma tatas tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svāḥ sa kulmāṣa-piṇḍikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.154">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu teṣāṃ pratīhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājāṃśaṃ prakalpitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulmāṣapiṇḍikāṃ hṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣudhitatvād abhakṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu teṣāṃ pratīhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rāja-aṃśaṃ prakalpitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulmāṣa-piṇḍikāṃ hṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣudhitatvād abhakṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.155">
<l><seg type="pāda" n="a">dattako 'pi hṛtasvāṃśas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāraṃ mātaram āhvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agacchat kuṭikām ekāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkārasthagitājirām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dattako 'pi hṛta-sva-aṃśas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāraṃ mātaram āhvayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agacchat kuṭikām ekāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkāra-sthagita-ajirām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.156">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṭaiḥ kṛtaparikṣepāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jaradviralavīraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantapaṭalacchidra</seg><seg type="pāda" n="d">praviṣṭātapacandrikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaṭaiḥ kṛta-parikṣepāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jarad-virala-vīraṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ananta-paṭala-cchidra</seg><seg type="pāda" n="d">praviṣṭa-ātapa-candrikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.157">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭato dattakasyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatas tat kuṭikāṅgaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāsyā ca pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravatyai niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭato dattakasya ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatas tat kuṭikā-aṅgaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāsyā ca pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravatyai niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.158">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu niṣkramya saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām āliṅgya tathāvidham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhanidrāprasupteva</seg> <seg type="pāda" n="d">nākampata na cāśvasīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu niṣkramya saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām āliṅgya tathā-vidham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍha-nidrā-prasupta īva</seg> <seg type="pāda" n="d">na akampata na ca aśvasīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.159">
<l><seg type="pāda" n="a">sadyaḥ putreṇa saṃyuktā</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminā ca vinākṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuṣṇāśītasaṃsparśair</seg> <seg type="pāda" n="d">mām asnāpayad aśrubhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sadyaḥ putreṇa saṃyuktā</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminā ca vinā-kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-uṣṇa-a-śīta-saṃsparśair</seg> <seg type="pāda" n="d">mām asnāpayad aśrubhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.160">
<l><seg type="pāda" n="a">nilīnāṃ ca kuṭīkoṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ vā vistaraṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrtām iva daridratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nilīnāṃ ca kuṭī-koṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ vā vistaraṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrtām iva daridratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.161">
<l><seg type="pāda" n="a">satuṣaiḥ kodravakaṇair</seg> <seg type="pāda" n="b">apanītaṃ mamāṅgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadduṣṭaceṭikādattam</seg> <seg type="pāda" n="d">ādarāt svayam ambayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satuṣaiḥ kodravakaṇair</seg> <seg type="pāda" n="b">apanītaṃ mama aṅgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-duṣṭa-ceṭikā-dattam</seg> <seg type="pāda" n="d">ādarāt svayam ambayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.162">
<l><seg type="pāda" n="a">lākṣāvṛtabahucchidrā</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṇḍauṣṭhī śīrṇatālukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānītoṣṇodakaṃ dātum</seg> <seg type="pāda" n="d">ālukā paragehataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lākṣā-āvṛta-bahu-cchidrā</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṇḍa-oṣṭhī śīrṇa-tālukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānīta-uṣṇa-udakaṃ dātum</seg> <seg type="pāda" n="d">ālukā para-gehataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.163">
<l><seg type="pāda" n="a">snapayantyā ca māṃ bhagnā</seg> <seg type="pāda" n="b">karmakaryā pramattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">athāsyāḥ svāminī caṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrandat taḍitodarī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">snapayantyā ca māṃ bhagnā</seg> <seg type="pāda" n="b">karma-karyā pramattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha asyāḥ svāminī caṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrandat taḍita-udarī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.164">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi tvayi vipannāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālukādevi gomini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūnyam adya jagajjātam</seg> <seg type="pāda" n="d">adya mātā mṛtā mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi tvayi vipannāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālukā-devi gomini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūnyam adya jagaj-jātam</seg> <seg type="pāda" n="d">adya mātā mṛtā mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.165">
<l><seg type="pāda" n="a">mama mātur vivāhe tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhā jñātikulāt kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena tvām anuśocāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dvitīyāṃ jananīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama mātur vivāhe tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhā jñāti-kulāt kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena tvām anuśocāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">dvitīyāṃ jananīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.166">
<l><seg type="pāda" n="a">vilapatyai tathā dīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karuṇārdrīkṛtāśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāṭakaṃ pāṭayitvāham</seg> <seg type="pāda" n="d">ardhaṃ tasyai vitīrṇavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vilapatyai tathā dīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karuṇa-ārdrī-kṛta-āśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāṭakaṃ pāṭayitva āham</seg> <seg type="pāda" n="d">ardhaṃ tasyai vitīrṇavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.167">
<l><seg type="pāda" n="a">puṣkariṇyāṃ tataḥ snātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pibantīva viṣāṇakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāñjikavyañjanaṃ kṛcchrād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhuñje kodravaudanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puṣkariṇyāṃ tataḥ snātvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pibanti īva viṣāṇakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāñjika-vyañjanaṃ kṛcchrād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhuñje kodrava-odanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.168">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vālam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">daridracaritaṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyamāṇam api hy etad</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhāyaiva bhavādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ālam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">daridra-caritaṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyamāṇam api hy etad</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhāya eva bhavādṛśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.169">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ katham api kṣiptvā</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣalakṣāyatāṃ kṣapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātadurvāravairāgyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātar mātaram abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ katham api kṣiptvā</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣa-lakṣa-āyatāṃ kṣapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāta-dur-vāra-vairāgyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātar mātaram abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.170">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prakṣapitād dravyād</seg> <seg type="pāda" n="b">upādāya caturguṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham mayā praveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na praveṣṭavyam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prakṣapitād dravyād</seg> <seg type="pāda" n="b">upādāya catur-guṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham mayā praveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na praveṣṭavyam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.171">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād ajātaputreva</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar mṛtasuteva vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkhakarmavinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayer divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād a-jāta-putra īva</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar mṛta-suta īva vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkha-karma-vinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayer divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.172">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ mā gamaḥ putra</seg> <seg type="pāda" n="b">tvāṃ sadāraṃ sadārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayāmi sukhāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karmabhir garhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ mā gamaḥ putra</seg> <seg type="pāda" n="b">tvāṃ sa-dāraṃ sa-dārakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvayāmi sukha-āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karmabhir garhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.173">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ vṛddhayā mātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvyate duḥkhakarmabhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ śaktaḥ puruṣas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">ślāghyam ekasya jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ vṛddhayā mātrā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvyate duḥkha-karmabhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ śaktaḥ puruṣas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">ślāghyam ekasya jīvitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.174">
<l><seg type="pāda" n="a">tenālam avalambyemām</seg> <seg type="pāda" n="b">amba kātaratāṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu tātasya dārāḥ stha</seg> <seg type="pāda" n="d">sumerugurucetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena alam avalambya imām</seg> <seg type="pāda" n="b">amba kātaratāṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu tātasya dārāḥ stha</seg> <seg type="pāda" n="d">su-meru-guru-cetasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.175">
<l><seg type="pāda" n="a">ity avasthitanirbandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇamya jananīm aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridravāṭakād ghorān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirayāṃ nirayād iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity avasthita-nir-bandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇamya jananīm aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridra-vāṭakād ghorān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirayāṃ nirayād iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.176">
<l><seg type="pāda" n="a">ambā dūram anuvrajya</seg> <seg type="pāda" n="b">hitaṃ mahyam upādiśat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ vraje putra</seg> <seg type="pāda" n="d">yatrāste mātulas tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ambā dūram anuvrajya</seg> <seg type="pāda" n="b">hitaṃ mahyam upādiśat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ vraje putra</seg> <seg type="pāda" n="d">yatrā aste mātulas tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.177">
<l><seg type="pāda" n="a">narāṇāṃ hi vipannānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṇaṃ mātṛbāndhavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyājyās tu nijaśatrutvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñena pitṛbāndhavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">narāṇāṃ hi vipannānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaraṇaṃ mātṛ-bāndhavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyājyās tu nija-śatrutvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñena pitṛ-bāndhavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.178">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi samādiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">dattvā caudanamallakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā nivṛttā pravṛtto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pathā prāgdeśagāminā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi samādiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">dattvā ca odana-mallakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā nivṛttā pravṛtto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pathā prāg-deśa-gāminā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.179">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vaideśāñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jarjaracchattrapādukān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandhāsaktajaraccarma</seg><seg type="pāda" n="d">sthagikāpacanālikān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vaideśāñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jarjara-cchattra-pādukān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skandha-āsakta-jarac-carma</seg><seg type="pāda" n="d">sthagikā-pacana-ālikān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.180">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādiprakārās te</seg> <seg type="pāda" n="b">tat prakāraṃ nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karuṇāgocarībhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣanta parasparam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-prakārās te</seg> <seg type="pāda" n="b">tat prakāraṃ nirīkṣya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karuṇā-go-carī-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣanta parasparam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.181">
<l><seg type="pāda" n="a">aho kaṣṭam idaṃ dṛṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiś ceṣṭitaṃ vidheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva sādhuḥ sānudāso 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kveyam etādṛśī daśā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho kaṣṭam idaṃ dṛṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiś ceṣṭitaṃ vidheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva sādhuḥ sānudāso 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva iyam etā-dṛśī daśā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.182">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā naiva śocyo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">avipannamahādhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avipannaguṇānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vipannaṃ mahātmanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā na eva śocyo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-vipanna-mahā-dhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vipanna-guṇānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vipannaṃ mahā-ātmanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.183">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ cāvocan vayaṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavataḥ paricārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmād asahāyatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma śaṅkāṃ karor iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca avocan vayaṃ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavataḥ paricārakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmād a-sahāyatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma śaṅkāṃ karor iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.184">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ ramayantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīyakathāḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agacchan kaṃcid adhvānam</seg> <seg type="pāda" n="d">acetitapathaklamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ ramayantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇīya-kathāḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agacchan kaṃ-cid adhvānam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-cetita-patha-klamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.185">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkocitajagacchāye</seg> <seg type="pāda" n="b">pratāpena visāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvopari sthite bhānau</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāpaṃ sumahatsaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkocita-jagac-chāye</seg> <seg type="pāda" n="b">pratāpena visāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-upari sthite bhānau</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāpaṃ su-mahat-saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.186">
<l><seg type="pāda" n="a">vañcayitvā tu taddṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dūre snātvāmṛtopamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kodravānnam asneha</seg><seg type="pāda" n="d">lavaṇaṃ bhuktavān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vañcayitvā tu tad-dṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dūre snātva ā-mṛta-upamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kodrava-annam a-sneha</seg><seg type="pāda" n="d">lavaṇaṃ bhuktavān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.187">
<l><seg type="pāda" n="a">te 'pi plutair udāttaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāhāraiḥ parito diśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsā kva yāsīti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharan māṃ sasaṃbhramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te 'pi plutair udāttaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāhāraiḥ parito diśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsā kva yāsi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharan māṃ sa-saṃbhramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.188">
<l><seg type="pāda" n="a">uktavantaś ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttasnānabhojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik pramādahatān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā chalitā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktavantaś ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛtta-snāna-bhojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik pramāda-hatān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā chalitā- vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.189">
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ kāritaṃ kandau</seg> <seg type="pāda" n="b">khāditavyam anekadhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatā ca na saṃbhuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">etad asmād anarthakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ kāritaṃ kandau</seg> <seg type="pāda" n="b">khāditavyam an-ekadhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatā ca na saṃbhuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">etad asmād an-arthakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.190">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api yat kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā tatropayujyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyathāsmābhir apy adya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātavyaṃ kṣudhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api yat kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā tatra upayujyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyatha āsmābhir apy adya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātavyaṃ kṣudhitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.191">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tadarthitaḥ kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhakṣayitvā sahaiva taiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāyāhne prasthito grāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ siddhakacchapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tad-arthitaḥ kiṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhakṣayitvā saha eva taiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāya-ahne prasthito grāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ siddhakacchapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.192">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra māṃ rathyayāyāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid dṛṣṭvā kuṭumbikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇipatyābravīd ehi</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra māṃ rathyayā āyāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid dṛṣṭvā kuṭumbikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇipatya abravīd ehi</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛhaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.193">
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātasya pathikaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭasya gṛhaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ prakṣālayat pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">vārito 'pi kuṭumbikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anujñātasya pathikaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviṣṭasya gṛhaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ prakṣālayat pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">vārito 'pi kuṭumbikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.194">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyaṅgocchādanasnāna</seg><seg type="pāda" n="b">gamitāṅgaśramāya me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhāturaktam adāt sthūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṣālaṃ paṭaśāṭakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhy-aṅga-ucchādana-snāna</seg><seg type="pāda" n="b">gamita-aṅga-śramāya me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhātu-raktam adāt sthūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakṣālaṃ paṭa-śāṭakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.195">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣīraudanaprāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuktvā navatakājjhake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanīye niṣaṇṇaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="d">avocat sa kuṭumbikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣīra-odana-prāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuktvā navataka-ājjhake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayanīye niṣaṇṇaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="d">avocat sa kuṭumbikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.196">
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyas tāta vṛttāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaḥ saṃvidito mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhānoḥ svarbhānunā grāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya nekṣaṇagocaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyas tāta vṛtta-antaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaḥ saṃvidito mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhānoḥ svar-bhānunā grāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya nā ikṣaṇa-gocaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.197">
<l><seg type="pāda" n="a">merusāgarasārasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādān mitravarmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasrāṇi samṛddhāni</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛśām anujīvinām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">meru-sāgara-sārasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādān mitravarmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasrāṇi samṛddhāni</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛśām anujīvinām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.198">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ siddhārthako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇigbhṛtyaḥ pitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena tvadīyam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃcid draviṇaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ siddhārthako nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇig-bhṛtyaḥ pitus tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena tvadīyam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃ-cid draviṇaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.199">
<l><seg type="pāda" n="a">mūlam etad upādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vardhantāṃ te vibhūtayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahusattvopakāriṇyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śākhā iva vanaspateḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mūlam etad upādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vardhantāṃ te vibhūtayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu-sattva-upakāriṇyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śākhā- iva vanas-pateḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.200">
<l><seg type="pāda" n="a">dinastokeṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthena sahito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ prayātāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dina-stokeṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthena sahito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ prayāta āsi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvad viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.201">
<l><seg type="pāda" n="a">athopapannam āheti</seg> <seg type="pāda" n="b">vicārya saha cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātiṣṭhe saha sārthena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena siddharthakena ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha upapannam āha iti</seg> <seg type="pāda" n="b">vicārya saha cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātiṣṭhe saha sārthena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena siddharthakena ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.202">
<l><seg type="pāda" n="a">tato vicitraśastrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣeṇa sphuṭatām iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇomi sma pracaṇḍānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ḍiṇḍikānāṃ vikatthitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato vicitra-śastrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣeṇa sphuṭatām iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇomi sma pracaṇḍānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ḍiṇḍikānāṃ vikatthitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.203">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ dhātakībhaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">pratijñāparvatasthirāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṇḍacarmeti me nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">muṇḍāḥ pāśupatā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ dhātakī-bhaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">pratijñā-parvata-sthirāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṇḍacarma īti me nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">muṇḍāḥ pāśu-patā- vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.204">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasram api caurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūrāṇāṃ yuddhamūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nayeyaṃ yadi svargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaccheyaṃ nirayaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sahasram api caurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūrāṇāṃ yuddha-mūrdhani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nayeyaṃ yadi svargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaccheyaṃ nirayaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.205">
<l><seg type="pāda" n="a">taskarān yadi paśyāmas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas tvāṃ devi caṇḍike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyagrais tarpayiṣyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">mahiṣacchāgaśoṇitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.205">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taskarān yadi paśyāmas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas tvāṃ devi caṇḍike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praty-agrais tarpayiṣyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">mahiṣa-cchāga-śoṇitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.206">
<l><seg type="pāda" n="a">iti gatvāṭavīmadhye</seg> <seg type="pāda" n="b">nadīṃ gambhīrakandarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasāma kṛtāpuṇyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍāṃ vaitaraṇīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.206">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti gatva āṭavī-madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">nadīṃ gambhīra-kandarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasāma kṛta-a-puṇyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍāṃ vaitaraṇīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.207">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇapakṣakṣapākālī</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇādaparihāriṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālarātrir ivāsahyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pulindapṛtanāpatat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.207">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇa-pakṣa-kṣapā-kālī</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇāda-parihāriṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāla-rātrir iva a-sahyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pulinda-pṛtana āpatat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.208">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā kathitavantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">tām ālokyaiva ḍiṇḍikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apākrāman parityakta</seg><seg type="pāda" n="d">śastralajjāyaśodhanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.208">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā kathitavantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">tām ālokya eva ḍiṇḍikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apākrāman parityakta</seg><seg type="pāda" n="d">śastra-lajjā-yaśo-dhanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.209">
<l><seg type="pāda" n="a">luṇṭhyamānāt tv ahaṃ sārthāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇatrāṇaparāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhramabhrāntadigbhāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāndiśīkaḥ palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.209">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">luṇṭhyamānāt tv ahaṃ sārthāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇa-trāṇa-parāyaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhrama-bhrānta-dig-bhāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāndiśīkaḥ palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.210">
<l><seg type="pāda" n="a">taskaro 'yam iti bhraṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthikād api dhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gahanāntaṃ dināntena</seg> <seg type="pāda" n="d">vanāntagrāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.210">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taskaro 'yam iti bhraṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthikād api dhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gahana-antaṃ dina-antena</seg> <seg type="pāda" n="d">vana-anta-grāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.211">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya madhena gacchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ pariṣvajya vṛddhikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti roditum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛddhatāghargharadhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.211">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya madhena gacchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ pariṣvajya vṛddhikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti roditum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛddhatā-gharghara-dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.212">
<l><seg type="pāda" n="a">putra niṣṭhuracitto 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">yo mām utsannabāndhavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhāṃ duḥkhitakām asvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā deśāntaraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.212">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putra niṣṭhura-citto 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">yo mām utsanna-bāndhavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhāṃ duḥkhitakām a-svāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktvā deśa-antaraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.213">
<l><seg type="pāda" n="a">mādṛśīṃ mātaraṃ dīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā yad upacīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat prayāgagatenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">na pāpam apacīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.213">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mā-dṛśīṃ mātaraṃ dīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā yad upacīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat prayāga-gatena api</seg> <seg type="pāda" n="d">na pāpam apacīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.214">
<l><seg type="pāda" n="a">tīrthayātrākṛtaṃ pāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ kṣapayatā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ārādhayamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhe sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.214">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tīrtha-yātrā-kṛtaṃ pāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ kṣapayatā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ārādhayamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛhe sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.215">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">aparo 'yam upadravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye mūrtimatī kāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vipattir iyam āgatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.215">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">aparo 'yam upadravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manye mūrtimatī ka āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vipattir iyam āgatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.216">
<l><seg type="pāda" n="a">mādṛśāṃ hi pramattānām</seg> <seg type="pāda" n="b">apramattā vipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatāḥ saṃnidhīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñānām iva saṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.216">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mā-dṛśāṃ hi pramattānām</seg> <seg type="pāda" n="b">a-pramattā- vipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatāḥ saṃnidhīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñānām iva saṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.217">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ ciram īkṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoktaṃ lajjamānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putra svaputrasādṛśyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ mayetthaṃ kadarthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.217">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ ciram īkṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ūktaṃ lajjamānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putra sva-putra-sā-dṛśyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ maya ītthaṃ kadarthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.218">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā putra evāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">mamety uktvānayad gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrākarod akhedaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgābhyaṅgāśanādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.218">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā putra eva asi</seg> <seg type="pāda" n="b">mama ity uktvā ānayad gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra akarod a-khedaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅga-abhyaṅga-āśana-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.219">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāte prasthitaś cainām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhivādyāham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛham amba vrajer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.219">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāte prasthitaś ca enām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhivādya aham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛham amba vrajer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.220">
<l><seg type="pāda" n="a">śrāntaśrāntaś ca viśrāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭvā panthānam antare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhūtāmarāvatīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.220">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrānta-śrāntaś ca viśrāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭvā panthānam antare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhūta-amarāvatīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.221">
<l><seg type="pāda" n="a">bhoḥ sādho gaṅgasattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛham ākhyāyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaṃ yam eva sma pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sa sa evaivam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.221">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhoḥ sādho gaṅgasattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛham ākhyāyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaṃ yam eva sma pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sa sa eva evam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.222">
<l><seg type="pāda" n="a">tāmraliptyāṃ pure bhrāntas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatto dhūrtataro janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durvidagdhajanālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmyanāgarako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.222">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāmraliptyāṃ pure bhrāntas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatto dhūrtataro janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-vidagdha-jana-ālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmya-nāgarako bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.223">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃpṛcchamānāya</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā mahyaṃ na kaś ca na</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācaṣṭe sma tadā khinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sann upāviśam āpaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.223">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃpṛcchamānāya</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā mahyaṃ na kaś ca na</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācaṣṭe sma tadā khinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sann upāviśam āpaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.224">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra māṃ pṛṣṭavān eko</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik pāṇḍaramastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvigna iva vicchāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nimittaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.224">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra māṃ pṛṣṭavān eko</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik pāṇḍara-mastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvigna iva vicchāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nimittaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.225">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāpi kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">sānukampāya pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvegasya nimittaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">tenāpi hasitoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.225">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya āpi kathitaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-anukampāya pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvegasya nimittaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">tena api hasita-uditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.226">
<l><seg type="pāda" n="a">tvām amī kuṭilālāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manyante tāmraliptikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ hi gaṅgadattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na pṛcchanti yathāsthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.226">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvām amī kuṭila-ālāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manyante tāmraliptikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ hi gaṅgadattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na pṛcchanti yathā-sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.227">
<l><seg type="pāda" n="a">paurṇamāsīśaśāṅkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">yo na jānāti maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na sa jānāti dhūrto vā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattasya mandiram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.227">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paurṇamāsī-śaśāṅkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">yo na jānāti maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na sa jānāti dhūrto vā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattasya mandiram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.228">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā dharmakāmārthān</seg> <seg type="pāda" n="b">kūṭasthān atra paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddhāṃś ca viśuddhā:mśu</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattasya tad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.228">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā dharma-kāma-arthān</seg> <seg type="pāda" n="b">kūṭa-sthān atra paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddhāṃś ca viśuddha-a:mśu</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattasya tad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.229">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gaccha mugdheti</seg> <seg type="pāda" n="b">mām uktvā svayam eva saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadattagṛhadvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">anayat prītayācakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.229">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā gaccha mugdha iti</seg> <seg type="pāda" n="b">mām uktvā svayam eva saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadatta-gṛha-dvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">anayat prīta-yācakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.230">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mām āgataṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dauvārikaparaṃparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥkakṣāntarasthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mātulāya nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.230">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mām āgataṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dauvārika-paraṃparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥ-kakṣa-antara-sthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mātulāya nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.231">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgaughasyeva patatas</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṣāragirigahvare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">athāntastāragambhīraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaḥ kranditadhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.231">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgā-oghasya iva patatas</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṣāra-giri-gahvare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha antas-tāra-gambhīraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaḥ krandita-dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.232">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sadārabhṛtyena</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmān niryāya mandirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgāyāṃ gaṅgadattena</seg> <seg type="pāda" n="d">pitre dattaṃ jalaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.232">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-dāra-bhṛtyena</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmān niryāya mandirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgāyāṃ gaṅgadattena</seg> <seg type="pāda" n="d">pitre dattaṃ jalaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.233">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāham upabhuñjānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāntarduḥkhaṃ mahatsukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālastokaṃ nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣabhinnam ivāmṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.233">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra aham upabhuñjānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-antar-duḥkhaṃ mahat-sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāla-stokaṃ nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣa-bhinnam iva amṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.234">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā labdhaviśramaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata mātulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāgineyārthaye yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad anuṣṭhātum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.234">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā labdha-viśramaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata mātulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāgineya arthaye yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad anuṣṭhātum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.235">
<l><seg type="pāda" n="a">yad anantam akupyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇaṃ mama paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇadraviṇarāśes tad</seg> <seg type="pāda" n="d">utpannaṃ mitravarmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.235">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad an-antam a-kupyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇaṃ mama paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇa-draviṇa-rāśes tad</seg> <seg type="pāda" n="d">utpannaṃ mitravarmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.236">
<l><seg type="pāda" n="a">svasmāt svasmāt tad ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pratijñātāc caturguṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ tvadvirahamlānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaraṃ parigamyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.236">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svasmāt svasmāt tad ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pratijñātāc catur-guṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ tvad-viraha-mlānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaraṃ parigamyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.237">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmiṃś ca kṣīṇae evānyā</seg> <seg type="pāda" n="b">gantrī te dravyasaṃhatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣayaprabhavo hy asyā</seg><seg type="pāda" n="d">gaṅgāyā himavān iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.237">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmiṃś ca kṣīṇae eva anyā</seg> <seg type="pāda" n="b">gantrī te dravya-saṃhatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṣaya-prabhavo hy asyā</seg><seg type="pāda" n="d">gaṅgāyā- himavān iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.238">
<l><seg type="pāda" n="a">sve svasmin sati cānante</seg> <seg type="pāda" n="b">lipsānyasmin vigarhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñātasāṅgavedārthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ paṭhen mātṛkām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.238">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sve svasmin sati ca an-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">lipsa ānyasmin vigarhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāta-sa-aṅga-veda-arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ paṭhen mātṛkām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.239">
<l><seg type="pāda" n="a">anuśāsatam ityādi</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattam athāvadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāre 'rthe dṛḍhanirbandhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā māṃ vyāhata mātula ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.239">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anuśāsatam ity-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattam atha avadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāre 'rthe dṛḍha-nirbandhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mā māṃ vyāhata mātula ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.240">
<l><seg type="pāda" n="a">pravartyo gurubhiḥ kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra bālo balād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam eva pravṛttas tair</seg> <seg type="pāda" n="d">nivartyeta kathaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.240">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pravartyo gurubhiḥ kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra bālo balād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam eva pravṛttas tair</seg> <seg type="pāda" n="d">nivartyeta kathaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.241">
<l><seg type="pāda" n="a">yac coktaṃ māmakair arthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭumbaṃ jīvyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat sahastapādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛśe nopadiśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.241">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca uktaṃ māmakair arthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭumbaṃ jīvyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat sa-hasta-pādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā-dṛśe na upadiśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.242">
<l><seg type="pāda" n="a">mātulād dhanam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">yo jīvati samātṛkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mātulamātraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">klībasattvaḥ sa jīvyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.242">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātulād dhanam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">yo jīvati sa-mātṛkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mātula-mātra aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">klība-sattvaḥ sa jīvyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.243">
<l><seg type="pāda" n="a">sthirasattvaṃ sa buddhvā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpair evamādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptair akārayad bhṛtyaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakṣūrakṣitam ādṛtaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.243">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthira-sattvaṃ sa buddhvā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālāpair evam-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptair akārayad bhṛtyaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakṣū-rakṣitam ādṛtaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.244">
<l><seg type="pāda" n="a">palāyamānaṃ kaḥ śakto</seg> <seg type="pāda" n="b">mriyamāṇaṃ ca rakṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti lokād idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">palāynaparo 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.244">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">palāyamānaṃ kaḥ śakto</seg> <seg type="pāda" n="b">mriyamāṇaṃ ca rakṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti lokād idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">palāyna-paro 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.245">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāṃyātrikaṃ kaṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">gamiṣyantaṃ mahodadhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adṛṣṭaḥ kenacid gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vinayenābhyavādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.245">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāṃyātrikaṃ kaṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">gamiṣyantaṃ mahā-udadhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dṛṣṭaḥ kena-cid gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vinayena abhyavādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.246">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai ca kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭān ātmano guṇān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛṣṇādāsīvidheyā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ na kurvanti pātakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.246">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai ca kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭān ātmano guṇān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛṣṇā-dāsī-vidheyā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ na kurvanti pātakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.247">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ campāniveśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayo mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaratnaparīkṣādi</seg><seg type="pāda" n="d">kalākulaviśāradaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.247">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ campā-niveśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayo mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-ratna-parīkṣā-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">kalā-kula-viśāradaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.248">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmābhiś ca sanāthatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham icchāmi sādhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛṅnātho hy anatho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhyo nāthavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.248">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmābhiś ca sa-nāthatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">aham icchāmi sādhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛṅ-nātho hy a-natho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhyo nāthavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.249">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mitravarmaṇo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvaivānandavihvalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śraddadhāti sma duḥsādhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi sarvajñatām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.249">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mitravarmaṇo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutva aivā ananda-vihvalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śraddadhāti sma duḥ-sādhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi sarva-jñatām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.250">
<l><seg type="pāda" n="a">avocac ca purābhūma</seg> <seg type="pāda" n="b">sanāthā mitravarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā bhavatā tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.250">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avocac ca pura ābhūma</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-nāthā- mitravarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā bhavatā tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prasthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.251">
<l><seg type="pāda" n="a">atha devadvijagurūn</seg> <seg type="pāda" n="b">arcitvā maṅgalojjvale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśaste tithinakṣatre</seg> <seg type="pāda" n="d">bohittham amucad vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.251">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha deva-dvi-ja-gurūn</seg> <seg type="pāda" n="b">arcitvā maṅgala-ujjvale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśaste tithi-nakṣatre</seg> <seg type="pāda" n="d">bohittham amucad vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.252">
<l><seg type="pāda" n="a">taraṅgajaladālayaṃ makaranakracakragrahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pinākadharakaṃdharaprabham anantam aprakṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahārṇavanabhastalaṃ lavaṇasindhunauchadmanā</seg> <seg type="pāda" n="d">viyatpatharathena tena vaṇijas tataḥ prasthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.252">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taraṅga-jala-da-ālayaṃ makara-nakra-cakra-grahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pināka-dhara-kaṃdhara-prabham an-antam a-prakṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-arṇava-nabhas-talaṃ lavaṇa-sindhu-nau-chadmanā</seg> <seg type="pāda" n="d">viyat-patha-rathena tena vaṇijas tataḥ prasthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.253">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ vā na vimānaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">yena mānasaraṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">locanonmeṣamātrena</seg> <seg type="pāda" n="d">yojanānāṃ śataṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.253">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ vā na vimānaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">yena mānasa-raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">locana-unmeṣa-mātrena</seg> <seg type="pāda" n="d">yojanānāṃ śataṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.254">
<l><seg type="pāda" n="a">tato jalagajendreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">jalād unmajjatāhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśīrṇabandhanaḥ potaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭṭaśaḥ sphutati sma saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.254">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato jala-gaja-indreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">jalād unmajjatā āhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśīrṇa-bandhanaḥ potaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭṭaśaḥ sphutati sma saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.255">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya keśeṣu jīmūtā</seg><seg type="pāda" n="b">iti gītām anusmaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daivāt phalakam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpaṃ toyanidhes taṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.255">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya keśeṣu jīmūtā</seg><seg type="pāda" n="b">iti gītām anusmaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daivāt phalakam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpaṃ toya-nidhes taṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.256">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ viśramya tatrāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hā kiṃ vṛttam iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udbhrāntodbhrāntadikkatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrāntavān sindhurodhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.256">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ viśramya tatra ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hā kiṃ vṛttam iti bruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udbhrānta-udbhrānta-dikkatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrāntavān sindhu-rodhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.257">
<l><seg type="pāda" n="a">candanāgarukarpūra</seg><seg type="pāda" n="b">lavaṅgalavalīvanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatrākrāntāḥ saritvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śailopāntāḥ samantataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.257">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">candana-agaru-karpūra</seg><seg type="pāda" n="b">lavaṅga-lavalī-vanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatrā akrāntāḥ saritvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaila-upāntāḥ samantataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.258">
<l><seg type="pāda" n="a">kadalīnārikerādi</seg><seg type="pāda" n="b">phalinadrumasaṃkaṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āraṇyakair araṇyānyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhajyante yatra kuñjaraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.258">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadalī-nāri-kera-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">phalina-druma-saṃkaṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āraṇyakair araṇyānyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhajyante yatra kuñjaraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.259">
<l><seg type="pāda" n="a">śilāpihitapūrvārdhe</seg> <seg type="pāda" n="b">darīdvāre tataḥ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilāpihitapūrvāṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅganām asmi dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.259">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śilā-apihita-pūrva-ardhe</seg> <seg type="pāda" n="b">darī-dvāre tataḥ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilā-apihita-pūrva-aṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅganām asmi dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.260">
<l><seg type="pāda" n="a">tato yathāpramāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">nirnimeṣ.eṇa cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛjutānirvikāratvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mām asau trastam aikṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.260">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato yathā-pramāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-nimeṣ.eṇa cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛjutā-nir-vikāratvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mām asau trastam aikṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.261">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kāpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">dānavī devatāpi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi rūpaṃ mayā dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāryāḥ kasyāścid īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.261">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama ka āpy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">dānavī devata āpi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi rūpaṃ mayā dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāryāḥ kasyāś-cid īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.262">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kṣudhitā kāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">devatārūpakañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām ihaikākinaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptā naktaṃcarāṅganā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.262">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kṣudhitā ka āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā-rūpa-kañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām iha ekākinaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptā naktaṃ-cara-aṅganā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.263">
<l><seg type="pāda" n="a">rākṣasyo hy apsarorūpā</seg><seg type="pāda" n="b">mādṛśeṣu pramādiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">randhreṣu praharantīti</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tan mām idam āgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.263">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rākṣasyo hy apsaro-rūpā</seg><seg type="pāda" n="b">mā-dṛśeṣu pramādiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">randhreṣu praharanti iti</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tan mām idam āgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.264">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmād ahaṃ deśāt</seg> <seg type="pāda" n="b">palāye sabhayād iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitaś cintayitvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca mām ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.264">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asmād ahaṃ deśāt</seg> <seg type="pāda" n="b">palāye sa-bhayād iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitaś cintayitvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca mām ity abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.265">
<l><seg type="pāda" n="a">bhoḥ sādho mā bhavat te bhīr</seg> <seg type="pāda" n="b">nāhaṃ naktaṃcarāṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bohitthavyasanabhraṣṭāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viddhi māṃ mānuṣīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.265">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhoḥ sādho mā bhavat te bhīr</seg> <seg type="pāda" n="b">na ahaṃ naktaṃ-cara-aṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bohittha-vyasana-bhraṣṭāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viddhi māṃ mānuṣīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.266">
<l><seg type="pāda" n="a">atha śrutvedam utkṛṣṭāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhvāsād ūrdhvamūrdhajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trātārau jagato vande</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatīparameśvarau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.266">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha śrutva īdam utkṛṣṭāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhvāsād ūrdhva-mūrdha-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trātārau jagato vande</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatī-parama-īśvarau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.267">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama divyeyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iti saṃprati niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirnimeṣā yato yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paricittajñamānasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.267">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama divya īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iti saṃprati niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-nimeṣā yato yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paricitta-jña-mānasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.268">
<l><seg type="pāda" n="a">yady eṣā rākṣasī tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kva gataḥ syāṃ palāyitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścityeti parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">bibhyantīm idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.268">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yady eṣā rākṣasī tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">kva gataḥ syāṃ palāyitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścitya iti parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">bibhyantīm idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.269">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tvaṃ mānuṣī satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">darīdvārād itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgatyātmānam ācakṣva</seg> <seg type="pāda" n="d">divyā cet pāhi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.269">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tvaṃ mānuṣī satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">darī-dvārād itas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgatyā atmānam ācakṣva</seg> <seg type="pāda" n="d">divyā cet pāhi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.270">
<l><seg type="pāda" n="a">atha hrīteva sā kiṃcin</seg> <seg type="pāda" n="b">netre saṃmīly sāśruṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilānuṣṭhitavastrārdhe</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvakāye nyapātayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.270">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha hrīta īva sā kiṃ-cin</seg> <seg type="pāda" n="b">netre saṃmīly sa-aśruṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilā-anuṣṭhita-vastra-ardhe</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrva-kāye nyapātayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.271">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmīlite dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā netre mamābhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mānuṣayoṣaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">varāky eṣā nirambarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.271">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmīlite dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā netre mama abhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mānuṣa-yoṣa aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">varāky- eṣā nir-ambarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.272">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parāṅmukhībhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">svaśātakam apāṭayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ vassveti tām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyai tasyārdham akṣipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.272">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parāṅ-mukhī-bhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-śātakam apāṭayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ vassva iti tām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyai tasya ardham akṣipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.273">
<l><seg type="pāda" n="a">chāditacchādanīyāṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhuvastrārdhamūrdhajaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ svajaghanasphītām</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyaśeta śilām asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.273">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chādita-cchādanīya-aṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhu-vastra-ardha-mūrdha-jaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ sva-jaghana-sphītām</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyaśeta śilām asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.274">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nātisamīpasthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrastaḥ parastriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadre kasyāsi kā veti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām apṛccham avāṅmukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.274">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha na ati-samīpa-sthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrastaḥ para-striyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadre kasya asi kā va īti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām apṛccham avāṅ-mukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.275">
<l><seg type="pāda" n="a">mānuṣī mānuṣaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">deśe durlabhamānuṣe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhabandhur ivāraṇye</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhārabdha bhāṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.275">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mānuṣī mānuṣaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">deśe dur-labha-mānuṣe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdha-bandhur ivā araṇye</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhā ārabdha bhāṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.276">
<l><seg type="pāda" n="a">sādhudharmārthasarvārthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthavāho 'sti sāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājarājagṛhākāra</seg><seg type="pāda" n="d">gṛhe rājagṛhe pure ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.276">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu-dharma-artha-sarva-arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārtha-vāho 'sti sāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-rāja-gṛha-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">gṛhe rājagṛhe pure ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.277">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvanīnāmikā yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyā yavanadeśajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yā prakṛṣṭe 'pi saubhāgye</seg> <seg type="pāda" n="d">patiṃ devam ivārcati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.277">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvanī-nāmikā yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyā yavana-deśa-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yā prakṛṣṭe 'pi saubhāgye</seg> <seg type="pāda" n="d">patiṃ devam iva arcati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.278">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoḥ sāgaradinnākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ pitror guṇaiḥ samaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhaḥ samudradinnaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tatsanāmā ca kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.278">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayoḥ sāgaradinna-ākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ pitror guṇaiḥ samaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhaḥ samudradinnaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tat-sa-nāmā ca kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.279">
<l><seg type="pāda" n="a">campābhūṣaṇabhūtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">satpater mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutāya sānudāsāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca pitrā pratiśrutā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.279">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">campā-bhūṣaṇa-bhūtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sat-pater mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutāya sānudāsāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca pitrā pratiśrutā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.280">
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsaś ca rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">smareṇa sadṛśaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakalaṃ ca kalājālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vedeti jagati śrutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.280">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsaś ca rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">smareṇa sadṛśaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kalaṃ ca kalā-jālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veda iti jagati śrutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.281">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā na kalājālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jālaṃ veda sa kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi nāma kalāśālī</seg> <seg type="pāda" n="d">karma tādṛśam ācaret ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.281">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā na kalā-jālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jālaṃ veda sa kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi nāma kalā-śālī</seg> <seg type="pāda" n="d">karma tādṛśam ācaret ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.282">
<l><seg type="pāda" n="a">sa hi veśyāhṛtāśeṣa</seg><seg type="pāda" n="b">guṇadraviṇasaṃcayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samabrāhmaṇacaṇḍālaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">cauraiḥ sārthavadhe hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.282">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa hi veśyā-āhṛta-a-śeṣa</seg><seg type="pāda" n="b">guṇa-draviṇa-saṃcayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sama-brāhmaṇa-caṇḍālaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">cauraiḥ sārtha-vadhe hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.283">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca vaiśasam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsasya duḥśravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāgarasya kuṭumbaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaṃ yavanīṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.283">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca vaiśasam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsasya duḥ-śravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāgarasya kuṭumbaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaṃ yavanīṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.284">
<l><seg type="pāda" n="a">yānapātravipattau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ lavaṇāmbhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">medinīmaṇḍaladhvaṃse</seg> <seg type="pāda" n="d">jantūnām iva maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.284">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāna-pātra-vipattau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ lavaṇa-ambhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">medinī-maṇḍala-dhvaṃse</seg> <seg type="pāda" n="d">jantūnām iva maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.285">
<l><seg type="pāda" n="a">yāsau samudradinneti</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā ninditalakṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasyai nirdayenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhunā dattam antaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.285">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya āsau samudradinna īti</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā nindita-lakṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasyai nirdayena api</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhunā dattam antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.286">
<l><seg type="pāda" n="a">sāgareṇa ca yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsāya kalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāgareṇa nirastā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mandabhāgyāham eva sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.286">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāgareṇa ca yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsāya kalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāgareṇa nirastā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">manda-bhāgya āham eva sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.287">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kartavyaṃ kva gantavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vṛttaṃ kiṃ nu vartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti cintāvinodāham</seg> <seg type="pāda" n="d">ihāse priyajīvitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.287">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kartavyaṃ kva gantavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vṛttaṃ kiṃ nu vartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti cintā-vinoda āham</seg> <seg type="pāda" n="d">ihā ase priya-jīvitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.288">
<l><seg type="pāda" n="a">śuktīnāṃ taṭabhinnānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃsair dāvāgnisādhitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñātaiḥ phalamūlaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣṇāmi viphalāṃ tanum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.288">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śuktīnāṃ taṭa-bhinnānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃsair dāva-agni-sādhitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñātaiḥ phala-mūlaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣṇāmi vi-phalāṃ tanum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.289">
<l><seg type="pāda" n="a">lubdhatvāc ca vaṇigjāter</seg> <seg type="pāda" n="b">āhṛtyāhṛtya saikatāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mauktikasya guhākoṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">rāśiḥ prāṃśur mayā kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.289">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lubdhatvāc ca vaṇig-jāter</seg> <seg type="pāda" n="b">āhṛtyā ahṛtya saikatāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mauktikasya guhā-koṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">rāśiḥ prāṃśur mayā kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.290">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tāvad iyaṃ vārttā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadīyākhyāyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pṛṣṭasya me cittam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti cittam abhūt tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.290">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tāvad iyaṃ vārttā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadīyā ākhyāyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pṛṣṭasya me cittam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti cittam abhūt tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.291">
<l><seg type="pāda" n="a">sādudāso 'ham eveti</seg> <seg type="pāda" n="b">yady asyai kathayāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyad eva kim apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi saṃbhāvayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.291">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sādudāso 'ham eva iti</seg> <seg type="pāda" n="b">yady asyai kathayāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyad eva kim apy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">mayi saṃbhāvayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.292">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāvayatu nāmeyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ punar imāṃ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipanmagnām upekṣeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puruṣaḥ san striyam satīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.292">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāvayatu nāma iyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ punar imāṃ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipan-magnām upekṣeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puruṣaḥ san striyam satīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.293">
<l><seg type="pāda" n="a">api cedaṃ smarāmy eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tātapādair yathā vṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā ceyaṃ pratijñātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tena vyarthā vicāraṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.293">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api ca idaṃ smarāmy eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta-pādair yathā vṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā ca iyaṃ pratijñātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tena vyarthā vicāraṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.294">
<l><seg type="pāda" n="a">athetthaṃ kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">campāyām abhavad vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitravarmeti yaḥ svastho</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśasādyāpi tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.294">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha itthaṃ kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">campāyām abhavad vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitravarma īti yaḥ sva-stho</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśasa ādya api tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.295">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya mitravatī jāyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ sutas tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tābhyām ekaputratvāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jñāpitaḥ sakalāḥ kalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.295">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya mitravatī jāyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ sutas tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tābhyām eka-putratvāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jñāpitaḥ sakalāḥ kalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.296">
<l><seg type="pāda" n="a">asau cālīkapāṇḍityāl</seg> <seg type="pāda" n="b">lokavṛttaparāṅmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhir dhūrtacittajñair</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsyā saṃgamitaḥ saha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.296">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca alīka-pāṇḍityāl</seg> <seg type="pāda" n="b">loka-vṛtta-parāṅ-mukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhir dhūrta-citta-jñair</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsyā saṃgamitaḥ saha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.297">
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsaḥ sa evāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvasvaṃ me tayā hṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sātha mānarthakaṃ jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāsayitum aihata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.297">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsaḥ sa eva ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-svaṃ me tayā hṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ātha ma ān-arthakaṃ jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāsayitum aihata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.298">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsminn antare sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣamāṇam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃcit pṛcchāmi yat tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyam ākhyātum arhatha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.298">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asminn antare sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣamāṇam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ-cit pṛcchāmi yat tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyam ākhyātum arhatha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.299">
<l><seg type="pāda" n="a">snānaśāṭakam ānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlaṃ tailamalīmasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādāgre yad uktāḥ stha</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsyā tat kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.299">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">snāna-śāṭakam ānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlaṃ taila-malīmasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāda agre yad uktāḥ stha</seg> <seg type="pāda" n="d">dāsyā tat kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.300">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tūktaṃ tayokto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāyā muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyaṅgaḥ kriyate tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.300">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu uktaṃ taya ūkto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikāyā- muhūrtakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhy-aṅgaḥ kriyate tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān avataratv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.301">
<l><seg type="pāda" n="a">sāthāpṛcchat pure ṣaṣṭhe</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnasaṃskārakārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim uktāḥ śilpibhir yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti pratyabruvaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.301">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha apṛcchat pure ṣaṣṭhe</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-saṃskāra-kārakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim uktāḥ śilpibhir yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti pratyabruvaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.302">
<l><seg type="pāda" n="a">tair ukto 'haṃ pravīno 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatto lajjāmahe vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād asmāt purāt ṣaṣṭhat</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcamaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.302">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair ukto 'haṃ pravīno 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatto lajjāmahe vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād asmāt purāt ṣaṣṭhat</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcamaṃ gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.303">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi yat tayā pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ vṛttaṃ mayākhilam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārthadhvaṃsāvasānāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyuktaṃ sakalaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.303">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi yat tayā pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ vṛttaṃ maya ā-khilam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārtha-dhvaṃsa-avasāna-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyuktaṃ sakalaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.304">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kūrmāṅganevāṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅge 'līnāpi lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām āliṅgad apāṅgena</seg> <seg type="pāda" n="d">sānaṅgābhyaṅgacāruṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.304">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kūrma-aṅgana īva aṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅge '-līna āpi lajjayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām āliṅgad apāṅgena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ān-aṅga-abhy-aṅga-cāruṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.305">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīru kiṃ kriyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sātha prasārayat svinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphurantaṃ dakṣiṇaṃ karam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.305">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīru kiṃ kriyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ātha prasārayat svinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sphurantaṃ dakṣiṇaṃ karam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.306">
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīraṃ dhvanati tataḥ samudratūrye</seg> <seg type="pāda" n="b">gāyatsu śrutimadhuraṃ śilīmukheṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtyatsu sphuṭaraṭiteṣu nīlakaṇṭheṣv</seg> <seg type="pāda" n="d">ālambe karam ibhatālutāmram asyāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.306">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gambhīraṃ dhvanati tataḥ samudra-tūrye</seg> <seg type="pāda" n="b">gāyatsu śruti-madhuraṃ śilī-mukheṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛtyatsu sphuṭa-raṭiteṣu nīla-kaṇṭheṣv</seg> <seg type="pāda" n="d">ālambe karam ibha-tālu-tāmram asyāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.307">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat tādṛśaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">potabhaṅgādihetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam ekapade naṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhāv apakṛtaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.307">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat tā-dṛśaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pota-bhaṅga-ādi-hetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam eka-pade naṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhāv apakṛtaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.308">
<l><seg type="pāda" n="a">pāṣaṇḍino gṛhasthāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mokṣasvargābhikāṅkṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cintitāṃs tān hasāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyutpannamahāsukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.308">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāṣaṇḍino gṛha-sthāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mokṣa-svarga-abhikāṅkṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cintitāṃs tān hasāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyutpanna-mahā-sukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.309">
<l><seg type="pāda" n="a">mīnakūrmakulīrādi</seg><seg type="pāda" n="b">vṛṣyavāricarāmiṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārikelādibhiś cāṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">apuṣāvopabṛmhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.309">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mīna-kūrma-kulīra-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">vṛṣya-vāri-cara-āmiṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārikela-ādibhiś ca aṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">apuṣāva upabṛmhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.310">
<l><seg type="pāda" n="a">pulinaiḥ sindhurājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">muktāvidrumasaṃkaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājahaṃsāv ivotkaṇṭhau</seg> <seg type="pāda" n="d">prītau samacarāvahi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.310">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pulinaiḥ sindhu-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">muktā-vidruma-saṃkaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-haṃsāv iva utkaṇṭhau</seg> <seg type="pāda" n="d">prītau samacarāvahi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.311">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit kuñjaśikharair</seg> <seg type="pāda" n="b">acalānāṃ sanirjharaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saphaladrumasaṃnāhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kareṇukalabhāv iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.311">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit kuñja-śikharair</seg> <seg type="pāda" n="b">a-calānāṃ sa-nirjharaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-phala-druma-saṃnāhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kareṇu-kalabhāv iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.312">
<l><seg type="pāda" n="a">lavaṅgapūgakarpūra</seg><seg type="pāda" n="b">tāmbūlādyair adurlabhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nityam aṅgam anaṅgāṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samaskurva sacandanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.312">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lavaṅga-pūga-karpūra</seg><seg type="pāda" n="b">tāmbūla-ādyair a-dur-labhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nityam aṅgam an-aṅga-aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samaskurva sa-candanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.313">
<l><seg type="pāda" n="a">guhālatāgṛhāvāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">vasitadrumavalkalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devam ātmabhuvaṃ dhyāntau</seg> <seg type="pāda" n="d">jātau svaḥ kāmayoginau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.313">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guhā-latā-gṛha-āvāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">vasita-druma-valkalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devam ātma-bhuvaṃ dhyāntau</seg> <seg type="pāda" n="d">jātau svaḥ kāma-yoginau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.314">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samudradinnā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ity avocat kadācana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhinnapotavaṇigvṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">aryaputra samācara ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.314">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samudradinnā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ity avocat kadā-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhinna-pota-vaṇig-vṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">arya-putra samācara ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.315">
<l><seg type="pāda" n="a">divā prāṃśos taror agre</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśur ucchrīyatāṃ dhvajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalano jyālyatāṃ rātrau</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅge sāgararodhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.315">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">divā prāṃśos taror agre</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśur ucchrīyatāṃ dhvajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalano jyālyatāṃ rātrau</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅge sāgara-rodhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.316">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācin nāvikaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokyāvāntaraṃ dvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svadeśam ānayed āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo 'yaṃ vaṇijām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.316">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cin nāvikaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya avāntaraṃ dvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-deśam ānayed āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo 'yaṃ vaṇijām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.317">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktam āheti nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">tathaiva kṛtavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptānām upadeśo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaṃ yoṣitām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.317">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuktam āha iti nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">tatha aiva kṛtavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptānām upadeśo hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇaṃ yoṣitām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.318">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tuṅgeṣu raṃhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaṅgaśṛṅgṣu bhaṅgiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madgupaṅktir ivāgacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">upanaukāruṇodaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.318">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tuṅgeṣu raṃhantī</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaṅga-śṛṅgṣu bhaṅgiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madgu-paṅktir iva agacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">upanauka āruṇa-udaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.319">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ dviniryāmakārūḍhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ārūḍhaḥ paṭuraṃhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāgvātālīm ivāmbhodaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātiṣṭhaṃ dūram antaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.319">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ dvi-niryāmaka-ārūḍhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ārūḍhaḥ paṭu-raṃhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāg-vātālīm iva ambho-daḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātiṣṭhaṃ dūram antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.320">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tataḥ sindhau</seg> <seg type="pāda" n="b">bohitthaṃ sthiram asthire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kātarāṇām iva vrāte</seg> <seg type="pāda" n="d">sthirasattvam avasthitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.320">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tataḥ sindhau</seg> <seg type="pāda" n="b">bohitthaṃ sthiram a-sthire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kātarāṇām iva vrāte</seg> <seg type="pāda" n="d">sthira-sattvam avasthitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.321">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra vāṇijam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahādraviṇabhājanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kailāsae iva śubhāgraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāpadmamahānidhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.321">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra vāṇijam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-draviṇa-bhājanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kailāsae iva śubha-agraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāpadma-mahā-nidhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.322">
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādayamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ dṛṣṭvā tena saspṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bāṣpavaddṛṣṭikaṇṭhena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaṃ praskhaladgirā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.322">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādayamānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">māṃ dṛṣṭvā tena sa-spṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bāṣpavad-dṛṣṭi-kaṇṭhena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaṃ praskhalad-girā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.323">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ jātiḥ kasya putro 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vā māteti sarvathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tvayā tāta pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarmasuto bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.323">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ jātiḥ kasya putro 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vā māta īti sarvathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tvayā tāta pṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarma-suto bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.324">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ punar amuṃ deśam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgato 'sīti pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vistareṇa mayā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvapūrvaṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.324">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ punar amuṃ deśam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgato 'si iti pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vistareṇa mayā tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-pūrvaṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.325">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam asi dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātā tanayaś ca me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmā sāgaradattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarmā ca me yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.325">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam asi dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātā tanayaś ca me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmā sāgaradattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mitravarmā ca me yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.326">
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayāṃ tac ca mauktikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahunāvikayā nāvā</seg> <seg type="pāda" n="d">taṭād ānīyatām iha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.326">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayāṃ tac ca mauktikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu-nāvikayā nāvā</seg> <seg type="pāda" n="d">taṭād ānīyatām iha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.327">
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cāsiddharātro 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ ca potaṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagrahahṛtāmbhaskaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taḍāgam iva riktakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.327">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyac ca a-siddha-rātro 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ ca potaṃ na paśyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avagraha-hṛta-ambhaskaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taḍāgam iva riktakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.328">
<l><seg type="pāda" n="a">mamedaṃ vahanaṃ riktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">voḍhavyaṃ sāravat tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭāśvadagdharathavad</seg> <seg type="pāda" n="d">yogaḥ ślāghyo 'yam āvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.328">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama idaṃ vahanaṃ riktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">voḍhavyaṃ sāravat tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭa-aśva-dagdha-rathavad</seg> <seg type="pāda" n="d">yogaḥ ślāghyo 'yam āvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.329">
<l><seg type="pāda" n="a">mūlyaṃ tasya ca yat tan nau</seg> <seg type="pāda" n="b">samabhāgaṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvaṃ saṃmantritārghas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo 'yaṃ vaṇijām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.329">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mūlyaṃ tasya ca yat tan nau</seg> <seg type="pāda" n="b">sama-bhāgaṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvaṃ saṃmantrita-arghas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo 'yaṃ vaṇijām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.330">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca mauktikam ānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">potas tena prapūritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudradinnayā pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">vāṇijasya ca vanditau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.330">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca mauktikam ānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">potas tena prapūritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudradinnayā pādau</seg> <seg type="pāda" n="d">vāṇijasya ca vanditau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.331">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyai daśasahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">vastrāṇy ābharaṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena dattāni vadatā</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūs tvaṃ me suteti ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.331">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyai daśa-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">vastrāṇy ābharaṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena dattāni vadatā</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūs tvaṃ me suta īti ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.332">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtaṃ cātiprasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkṣepaḥ śrūyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaṃ yānapātraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tad vipannaṃ ca pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.332">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtaṃ ca ati-prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkṣepaḥ śrūyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaṃ yāna-pātraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tad vipannaṃ ca pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.333">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvite 'pi nirāśena</seg> <seg type="pāda" n="b">yānapātre nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nigṛhītāḥ śikhāmadhye</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāḥ katipayā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.333">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīvite 'pi nir-āśena</seg> <seg type="pāda" n="b">yāna-pātre nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nigṛhītāḥ śikhā-madhye</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāḥ katipayā- mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.334">
<l><seg type="pāda" n="a">tāś ca vijñāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">parasmin mama janmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatyaḥ sadā bhaktam</seg> <seg type="pāda" n="d">upatiṣṭhata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.334">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāś ca vijñāpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">parasmin mama janmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatyaḥ sadā bhaktam</seg> <seg type="pāda" n="d">upatiṣṭhata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.335">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃgāntaratāraṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭṭaśliṣṭā mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnikṛṣṭāgatā priyā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.335">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃga-antara-tāraṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭṭa-śliṣṭā mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnikṛṣṭa-āgatā priyā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.336">
<l><seg type="pāda" n="a">mām upāhūyamānaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">sā prasāritapāṇikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">capalena taraṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">balād apahṛtābalā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.336">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mām upāhūyamāna aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">sā prasārita-pāṇikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">capalena taraṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">balād apahṛta-a-balā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.337">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai kruddhas taraṃgāya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāmoham ahaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetaye yāvad ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">loṭantam udadhes taṭe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.337">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai kruddhas taraṃgāya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-moham ahaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetaye yāvad ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">loṭantam udadhes taṭe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.338">
<l><seg type="pāda" n="a">kāntāṃ muktvā vimuktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">privāviśleṣaviklavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakrāman vilapāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjane niravagrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.338">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāntāṃ muktvā vimuktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">privā-viśleṣa-viklavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakrāman vilapāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-jane nir-avagrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.339">
<l><seg type="pāda" n="a">namas te bhagavan moha</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvāṇaprītidāyine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālākālavidāśūnyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cetanāṃ dhig acetanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.339">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">namas te bhagavan moha</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvāṇa-prīti-dāyine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāla-a-kāla-vida ā-śūnyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cetanāṃ dhig a-cetanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.340">
<l><seg type="pāda" n="a">mauktikaṃ gṛhyatāṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tat te svaṃ svaṃ mahodadhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādho sādhvī vipadbandhuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyā me mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.340">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mauktikaṃ gṛhyatāṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tat te svaṃ svaṃ mahā-udadhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādho sādhvī vipad-bandhuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyā me mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.341">
<l><seg type="pāda" n="a">yāś ca tāḥ śirasi nyastā</seg><seg type="pāda" n="b">muktāḥ pote nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siraḥ kaṇḍūyamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">tāḥ spṛṣṭāḥ pāṇinā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.341">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāś ca tāḥ śirasi nyastā</seg><seg type="pāda" n="b">muktāḥ pote nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siraḥ kaṇḍūyamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">tāḥ spṛṣṭāḥ pāṇinā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.342">
<l><seg type="pāda" n="a">tāḥ parīkṣitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tanmātradraviṇas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kiṃ parīkṣitaṃ tāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yā na dṛṣṭāḥ parīkṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.342">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāḥ parīkṣitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tan-mātra-draviṇas tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kiṃ parīkṣitaṃ tāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yā na dṛṣṭāḥ parīkṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.343">
<l><seg type="pāda" n="a">sa śokas tāsu dṛṣṭāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">yat satyam abhavat tanuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad etad draviṇaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇā hy ete bahiścarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.343">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa śokas tāsu dṛṣṭāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">yat satyam abhavat tanuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad etad draviṇaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇā- hy ete bahiś-carāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.344">
<l><seg type="pāda" n="a">śāṭakānte ca tā buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhayā granthimālayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">velākulena yāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">dhīradhīr draviṇoṣmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.344">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śāṭaka-ante ca tā- buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhayā granthi-mālayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">velā-kulena yāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">dhīra-dhīr draviṇa-uṣmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.345">
<l><seg type="pāda" n="a">kadalīphalacikkhalla</seg><seg type="pāda" n="b">praskhalaccaraṇaḥ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārikelajalocchinna</seg><seg type="pāda" n="d">pipāsāvedanaḥ kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.345">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadalī-phala-cikkhalla</seg><seg type="pāda" n="b">praskhalac-caraṇaḥ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārikela-jala-ucchinna</seg><seg type="pāda" n="d">pipāsā-vedanaḥ kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.346">
<l><seg type="pāda" n="a">elāmaricatāmbūla</seg><seg type="pāda" n="b">vallīvellitapallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">panasakramūkārāmair</seg> <seg type="pāda" n="d">nītadṛk phalabandhuraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.346">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">elā-marica-tāmbūla</seg><seg type="pāda" n="b">vallī-vellita-pallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">panasa-kramūka-ārāmair</seg> <seg type="pāda" n="d">nīta-dṛk phala-bandhuraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.347">
<l><seg type="pāda" n="a">golāṅgūlādivikrānta</seg><seg type="pāda" n="b">viśīrṇakususmeṣu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kvacic campakaṣaṇḍeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayan gamanaśramam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.347">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">go-lāṅgūla-ādi-vikrānta</seg><seg type="pāda" n="b">viśīrṇa-kususmeṣu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva-cic campaka-ṣaṇḍeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayan gamana-śramam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.348">
<l><seg type="pāda" n="a">dināntakapiśāṅge ca</seg> <seg type="pāda" n="b">divasāntadivākare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhāvaddhenudhanoddhūta</seg><seg type="pāda" n="d">dhūlīkaṃ grāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.348">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dina-anta-kapiśa-aṅge ca</seg> <seg type="pāda" n="b">divasa-anta-divā-kare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhāvad-dhenu-dhana-uddhūta</seg><seg type="pāda" n="d">dhūlīkaṃ grāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.349">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatra vasaty arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yaṃ yaṃ yāce sma kaṃcana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanninuṃ colliditi ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bravīti sma hasan sa saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.349">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatra vasaty arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yaṃ yaṃ yāce sma kaṃ-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanninuṃ colliditi ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bravīti sma hasan sa saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.350">
<l><seg type="pāda" n="a">athaikena dvibhāṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ nītvā kuṭumbinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmāteva cirāt prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyaḥ prītyāsmi satkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.350">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ekena dvibhāṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ nītvā kuṭumbinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmāta īva cirāt prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyaḥ prītya āsmi sat-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.351">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca svaśayanāsannam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchaṃ rajanīmukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deśo 'yaṃ katamaḥ sādho</seg> <seg type="pāda" n="d">katamad vātra pattanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.351">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca sva-śayana-āsannam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchaṃ rajanī-mukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deśo 'yaṃ katamaḥ sādho</seg> <seg type="pāda" n="d">katamad va ātra pattanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.352">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ pāṇḍyadeśo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">anudakṣiṇasāgaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāpadmanidhiprāpti</seg><seg type="pāda" n="d">ramyaṃ yatrārthidarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.352">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ pāṇḍya-deśo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">anu-dakṣiṇa-sāgaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāpadma-nidhi-prāpti</seg><seg type="pāda" n="d">ramyaṃ yatra arthi-darśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.353">
<l><seg type="pāda" n="a">itaś ca pāṇḍyamathurā</seg> <seg type="pāda" n="b">grāmān mṛduni yojane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśramya rajanīm atra</seg> <seg type="pāda" n="d">prātar gantāsi tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.353">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">itaś ca pāṇḍya-mathurā</seg> <seg type="pāda" n="b">grāmān mṛduni yojane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśramya rajanīm atra</seg> <seg type="pāda" n="d">prātar ganta āsi tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.354">
<l><seg type="pāda" n="a">suptena priyayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">asuptenārthacintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkṣiptā ca nirastā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yāpitā yāminī mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.354">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suptena priyayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-suptena artha-cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkṣiptā ca nirastā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yāpitā yāminī mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.355">
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ krośadvayātītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalīṣaṇḍasaṃvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthasaṃhātasaṃbādham</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ sattramaṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.355">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ krośa-dvaya-atītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalī-ṣaṇḍa-saṃvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāntha-saṃhāta-saṃbādham</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ sattra-maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.356">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vaideśān</seg> <seg type="pāda" n="b">kriyamāṇakṣurakriyān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyaṅgocchādanācchāda</seg><seg type="pāda" n="d">bhojanādyaiś ca satkṛtān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.356">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma ca vaideśān</seg> <seg type="pāda" n="b">kriyamāṇa-kṣura-kriyān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhy-aṅga-ucchādana-ācchāda</seg><seg type="pāda" n="d">bhojana-ādyaiś ca sat-kṛtān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.357">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtakṣaurādikarmā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhavastrottamāśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭo 'smi sattrapatinā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyāsthaḥ śarvarīmukhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.357">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-kṣaura-ādi-karmā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-vastra-uttama-āśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭo 'smi sattra-patinā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyā-sthaḥ śarvarī-mukhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.358">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacit kaścit tvayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājño vāṇijadārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsa iti prāṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmas tāmrāntalocanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.358">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cit kaś-cit tvayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājño vāṇija-dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsa iti prāṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śyāmas tāmra-anta-locanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.359">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsena kiṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasya vā sānudāso 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tenoditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.359">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsena kiṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasya vā sānudāso 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tena uditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.360">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattābhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptīvibhūṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇavān bhāgineyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">gataḥ potena sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.360">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadatta-abhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptī-vibhūṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇavān bhāgineyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">gataḥ potena sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.361">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca potaḥ kilāmbhodhau</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhañjanaparāhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśīrṇaḥ payaḥpūrṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">payodhara ivāmbare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.361">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca potaḥ kila ambhodhau</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhañjana-parāhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśīrṇaḥ payaḥ-pūrṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">payodhara iva ambare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.362">
<l><seg type="pāda" n="a">vārttā ceyaṃ prasarpantī</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrchātiśayadāyinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krūrāśīviṣayoṣeva</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgaddattam amūrchayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.362">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vārttā ca iyaṃ prasarpantī</seg> <seg type="pāda" n="b">mūrcha-atiśaya-dāyinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krūra-āśī-viṣa-yoṣa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgaddattam amūrchayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.363">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāpi sarvadeśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāreṣu tareṣu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravartitāni sattrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">velātaṭapureṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.363">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena api sarva-deśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntāreṣu tareṣu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravartitāni sattrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">velā-taṭa-pureṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.364">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">potāpetasya jīvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthaḥ kaścit kvacit</seg> <seg type="pāda" n="d">satre pravṛttiṃ kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.364">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pota-apetasya jīvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthaḥ kaś-cit kva-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">satre pravṛttiṃ kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.365">
<l><seg type="pāda" n="a">tat te yadi sa dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="b">āyuṣmandarśanaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣva nas tato dīnā</seg><seg type="pāda" n="d">janatā jīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.365">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat te yadi sa dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="b">āyuṣman-darśanaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācakṣva nas tato dīnā</seg><seg type="pāda" n="d">janatā jīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.366">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt pratijñāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiyatsaṃpāditaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmai yad aham ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācakṣe 'pahatatrapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.366">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt pratijñāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiyat-saṃpāditaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmai yad aham ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācakṣe 'pahata-trapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.367">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād iti bravīmīti</seg> <seg type="pāda" n="b">viniścityedam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ punaḥ potam</seg> <seg type="pāda" n="d">āruhya gatavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.367">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād iti bravīmi iti</seg> <seg type="pāda" n="b">viniścitya idam abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ punaḥ potam</seg> <seg type="pāda" n="d">āruhya gatavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.368">
<l><seg type="pāda" n="a">prātaś ca pāṇḍyamathurām</seg> <seg type="pāda" n="b">āścaryaśataśālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaṃ pūritasarvecchāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cintāmaṇiśilām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.368">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prātaś ca pāṇḍya-mathurām</seg> <seg type="pāda" n="b">āścarya-śata-śālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaṃ pūrita-sarva-icchāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cintā-maṇi-śilām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.369">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām adhyāsi bhinnābha</seg><seg type="pāda" n="b">ratnapañjarasaṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agastyapītapānīya</seg><seg type="pāda" n="d">sāgarākāram āpaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.369">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām adhyāsi bhinna-ābha</seg><seg type="pāda" n="b">ratna-pañjara-saṃkulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agastya-pīta-pānīya</seg><seg type="pāda" n="d">sāgara-ākāram āpaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.370">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrālaṃkāram ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāv upāgamatāṃ narau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya caiktaraḥ kretā</seg> <seg type="pāda" n="d">vikretānyataras tayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.370">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra alaṃ-kāram ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāv upāgamatāṃ narau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya ca ektaraḥ kretā</seg> <seg type="pāda" n="d">vikreta ānyataras tayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.371">
<l><seg type="pāda" n="a">tau taṃ vāṇijam abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnatattvavidā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ucitaṃ bhūṣaṇasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">mūlyam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.371">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau taṃ vāṇijam abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-tattva-vidā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ucitaṃ bhūṣaṇasya asya</seg> <seg type="pāda" n="d">mūlyam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.372">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāpi tac ciraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānāmīti bhāṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau māṃ niścalayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavantam apṛcchatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.372">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena api tac ciraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">na jānāmi iti bhāṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau māṃ niś-calayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavantam apṛcchatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.373">
<l><seg type="pāda" n="a">niścalasnigdhayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣṭhu dṛṣṭam idaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manyāvahe vijānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">mūlyam asya bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.373">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niś-cala-snigdhayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣṭhu dṛṣṭam idaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manyāvahe vijānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">mūlyam asya bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.374">
<l><seg type="pāda" n="a">anāsthottānahastena</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ smitvā mayoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naivedam atidurjñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ mudhevākulau yuvām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.374">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-āsthā-uttāna-hastena</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ smitvā maya ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na eva idam ati-dur-jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ mudha īvā akulau yuvām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.375">
<l><seg type="pāda" n="a">koṭir asya samaṃ mūlyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnatattvavido viduḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād adhikam ūnaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kretṛvikrāyakecchayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.375">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">koṭir asya samaṃ mūlyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-tattva-vido viduḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād adhikam ūnaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kretṛ-vikrāyaka icchayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.376">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vikrāyakas toṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">muktāśrur mām avocata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadīyaṃ mūlyam etasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanaṃ dhanyās tato vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.376">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vikrāyakas toṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">mukta-aśrur mām avocata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi iyaṃ mūlyam etasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanaṃ dhanyās tato vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.377">
<l><seg type="pāda" n="a">api bhūṣaṇam etan me</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭimūlyaṃ bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadaiva me manasy āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.377">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api bhūṣaṇam etan me</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭi-mūlyaṃ bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sada aiva me manasy āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">ayam eva mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.378">
<l><seg type="pāda" n="a">atheti krāyakeṇoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mamāpy āsīn manorathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāma labheyāham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ koṭyeti cetasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.378">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha iti krāyakeṇa uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama apy āsīn mano-rathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāma labheya aham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ koṭya īti cetasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.379">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv astuvātāṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namas te viśvakarmaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi mānuṣadurbodham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ budhyate mānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.379">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv astuvātāṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namas te viśvakarmaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi mānuṣa-dur-bodham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ budhyate mānuṣaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.380">
<l><seg type="pāda" n="a">krayavikrayakāmābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyāṃ bahuśaḥ purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dravyasyāsya parīkṣārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parikrāntā samantataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.380">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kraya-vikraya-kāmābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyāṃ bahuśaḥ purī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dravyasya asya parīkṣa-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parikrāntā samantataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.381">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivī mūlyam asyeti</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid āha parīkṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajānan kākinīty anyo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcid iti cāparaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.381">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivī mūlyam asya iti</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid āha parīkṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajānan kākini īty anyo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃ-cid iti ca a-paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.382">
<l><seg type="pāda" n="a">tvatkṛtena tu mūlyena</seg> <seg type="pāda" n="b">janitaṃ nau mahatsukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad ekārthayor āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">abhīṣṭam ubhayor api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.382">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvat-kṛtena tu mūlyena</seg> <seg type="pāda" n="b">janitaṃ nau mahat-sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad eka-arthayor āsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">abhīṣṭam ubhayor api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.383">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi tau praśastāya</seg> <seg type="pāda" n="b">prādiṣātāṃ sasaṃmadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayutaṃ me suvarṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sasārābharaṇāmbaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.383">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi tau praśastāya</seg> <seg type="pāda" n="b">prādiṣātāṃ sa-saṃmadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayutaṃ me suvarṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-sāra-ābharaṇa-ambaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.384">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vārttām imāṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpeṇāhūya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parīkṣito 'smi ratnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">varjitāni parīkṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.384">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vārttām imāṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛ-peṇā ahūya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parīkṣito 'smi ratnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">varjitāni parīkṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.385">
<l><seg type="pāda" n="a">bahubhṛtyaṃ bahudhanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuvṛttāntaniṣkuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālaṃ bahuśālaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ prādāt sa me gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.385">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahu-bhṛtyaṃ bahu-dhanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu-vṛtta-anta-niṣkuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālaṃ bahu-śālaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ prādāt sa me gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.386">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ param ahaṃ tasyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsaṃ puri parīkṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmeṇaiva ca māṃ kaścin</seg> <seg type="pāda" n="d">na parīkṣām akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.386">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ param ahaṃ tasyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsaṃ puri parīkṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmeṇa eva ca māṃ kaś-cin</seg> <seg type="pāda" n="d">na parīkṣām akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.387">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca vasatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">mameyam abhavan matiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena nāmālpamūlyena</seg> <seg type="pāda" n="d">mahālābho bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.387">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca vasatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">mama iyam abhavan matiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena nāma alpa-mūlyena</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-lābho bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.388">
<l><seg type="pāda" n="a">upalabhyas tato lokāt</seg> <seg type="pāda" n="b">karpāso guṇavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kailāsakūṭābhān</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta kūṭān akārayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.388">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upalabhyas tato lokāt</seg> <seg type="pāda" n="b">karpāso guṇavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kailāsa-kūṭa-ābhān</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta kūṭān akārayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.389">
<l><seg type="pāda" n="a">dhik karpāsakathaṃ tucchāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā mūṣakeṇa te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradīpaśikhayā kūṭā</seg><seg type="pāda" n="d">gamitā bhasmakūṭatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.389">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhik karpāsa-kathaṃ tucchāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā mūṣakeṇa te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradīpa-śikhayā kūṭā</seg><seg type="pāda" n="d">gamitā- bhasma-kūṭatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.390">
<l><seg type="pāda" n="a">mathurāyāṃ ca maryādā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yasya pradīpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣipyate sa tatraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">sakuṭumbo raṭann iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.390">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mathurāyāṃ ca maryādā</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yasya pradīpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣipyate sa tatra eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-kuṭumbo raṭann iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.391">
<l><seg type="pāda" n="a">atha hastadvitīyo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ dig iti saṃbhraman</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udīcīṃ diśam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāndiśīkaḥ palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.391">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha hasta-dvitīyo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ dig iti saṃbhraman</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udīcīṃ diśam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāndiśīkaḥ palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.392">
<l><seg type="pāda" n="a">dhāvitvā ca triyāmārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">aharardhaṃ ca raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durgād utkramya supto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaṭamule mahāśramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.392">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhāvitvā ca tri-yāma-ardham</seg> <seg type="pāda" n="b">ahar-ardhaṃ ca raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-gād utkramya supto 'haṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaṭa-mule mahā-śramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.393">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṃśumati śītāṃśau</seg> <seg type="pāda" n="b">praśāntaprabalaśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janatādhvanim aśrauṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhito vaṭam utkaṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.393">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aṃśumati śīta-aṃśau</seg> <seg type="pāda" n="b">praśānta-prabala-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janatā-dhvanim aśrauṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhito vaṭam utkaṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.394">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama hā kaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hanta naṣṭo 'smi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalati jvalane kṣipto</seg> <seg type="pāda" n="d">nirghṛnair draviḍair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.394">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama hā kaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hanta naṣṭo 'smi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvalati jvalane kṣipto</seg> <seg type="pāda" n="d">nirghṛnair draviḍair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.395">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kanthājaracchattra</seg><seg type="pāda" n="b">pādukādiparicchadān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ pathikākalpāñ</seg> <seg type="pāda" n="d">jalpato gauḍabhāṣayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.395">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kanthā-jara-cchattra</seg><seg type="pāda" n="b">pāduka-ādi-paricchadān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ pathika-ākalpāñ</seg> <seg type="pāda" n="d">jalpato gauḍa-bhāṣayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.396">
<l><seg type="pāda" n="a">hā mātar jīvito 'smīti</seg> <seg type="pāda" n="b">tān ālokyāśvasaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣomukto hi nāśvasyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">ko vā dṛṣṭvā narān naraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.396">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hā mātar jīvito 'smi iti</seg> <seg type="pāda" n="b">tān ālokya aśvasaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣo-mukto hi nā aśvasyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">ko vā dṛṣṭvā narān naraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.397">
<l><seg type="pāda" n="a">āstīrṇaparṇaśayyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">tato nyastaparicchadāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parito mām upāsīnāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samapṛcchanta viśramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.397">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āstīrṇa-parṇa-śayyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">tato nyasta-paricchadāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parito mām upāsīnāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samapṛcchanta viśramāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.398">
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchati kuto deśān</seg> <seg type="pāda" n="b">nagarād vā bhavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayāpi kathitaṃ tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍyadeśapurād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.398">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchati kuto deśān</seg> <seg type="pāda" n="b">nagarād vā bhavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maya āpi kathitaṃ tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍya-deśa-purād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.399">
<l><seg type="pāda" n="a">atha taiḥ saspṛhaiḥ pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mathurāyāṃ tvayā yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso vaṇigdṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.399">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha taiḥ sa-spṛhaiḥ pṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mathurāyāṃ tvayā yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāso vaṇig-dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.400">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ sānudāsākhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik tatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantaḥ katamat tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchantīty ucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.400">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ sānudāsa-ākhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇik tatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantaḥ katamat tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchanti ity ucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.401">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas te kathayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyāṃ vaṇikpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadatto guṇān yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na na veda bhavān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.401">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas te kathayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyāṃ vaṇik-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadatto guṇān yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na na veda bhavān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.402">
<l><seg type="pāda" n="a">ye guṇān na vidus tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sadvīpāt prāṅmahodadheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāpinyā kīrtitān kīrtyā</seg> <seg type="pāda" n="d">na jātās te 'tha vā mṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.402">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye guṇān na vidus tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dvīpāt prāṅ-mahā-udadheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāpinyā kīrtitān kīrtyā</seg> <seg type="pāda" n="d">na jātās te 'tha vā mṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.403">
<l><seg type="pāda" n="a">svasrīyaḥ sānudāso 'sya</seg> <seg type="pāda" n="b">potabhaṅgāt kila cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyāste pāṇḍyamathurāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtakarpāsasaṃgrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.403">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svasrīyaḥ sānudāso 'sya</seg> <seg type="pāda" n="b">pota-bhaṅgāt kila cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyāste pāṇḍya-mathurāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛta-karpāsa-saṃgrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.404">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattas tu pānthebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛttim upalabhya tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūyāha sma suhṛdaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītāṃś ca paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.404">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattas tu pānthebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛttim upalabhya tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūyā aha sma suhṛdaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītāṃś ca paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.405">
<l><seg type="pāda" n="a">ye me śoṇitam āyānti</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā dakṣiṇāpathāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān ahaṃ suhṛdaḥ sphītais</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayāmi dhanair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.405">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye me śoṇitam āyānti</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā dakṣiṇā-pathāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān ahaṃ suhṛdaḥ sphītais</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayāmi dhanair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.406">
<l><seg type="pāda" n="a">tad vayaṃ gaṅgadattena</seg> <seg type="pāda" n="b">tam ānetuṃ visarjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi cāsau tvayā dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ācaṣṭāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.406">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad vayaṃ gaṅgadattena</seg> <seg type="pāda" n="b">tam ānetuṃ visarjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi ca asau tvayā dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ācaṣṭāṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.407">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd varaṃ kṣiptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatraivāhaṃ vibhāvasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tv apūrṇapratijñena</seg> <seg type="pāda" n="d">mātur ānanam īkṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.407">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd varaṃ kṣiptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra eva ahaṃ vibhāvasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tv a-pūrṇa-pratijñena</seg> <seg type="pāda" n="d">mātur ānanam īkṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.408">
<l><seg type="pāda" n="a">athetthaṃ kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsas tapasvikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karpāse jvalati kṣiptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍyair niṣkaruṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.408">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha itthaṃ kathayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsas tapasvikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karpāse jvalati kṣiptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍyair niṣ-karuṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.409">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāḍitavakṣaskās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāram āraṭya te ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃmantrayante sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣādakṣāmavācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.409">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāḍita-vakṣaskās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāram āraṭya te ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃmantrayante sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣāda-kṣāma-vācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.410">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattārthitā yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsārtham āgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai tanmṛtyuvṛttāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ śakṣyatha śaṃsitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.410">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadatta-arthitā- yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsa-artham āgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai tan-mṛtyu-vṛtta-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ śakṣyatha śaṃsitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.411">
<l><seg type="pāda" n="a">vārttāṃ cemām upaśrutya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaivasvatahasāśivām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ tāmraliptyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitavyaṃ na kenacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.411">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vārttāṃ ca imām upaśrutya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaivasvata-hasa-a-śivām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ tāmraliptyāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvitavyaṃ na kena-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.412">
<l><seg type="pāda" n="a">tad ātmānaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmino bhavatānṛṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadatto 'pi tadvārttām</seg> <seg type="pāda" n="d">anyato labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.412">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad ātmānaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">svāmino bhavata an-ṛṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadatto 'pi tad-vārttām</seg> <seg type="pāda" n="d">anyato labhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.413">
<l><seg type="pāda" n="a">te kāṣṭhaskandham ādīpya</seg> <seg type="pāda" n="b">praveṣṭumanasas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stuvanto devatāḥ svāḥ svāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paryakrāman pradakṣiṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.413">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te kāṣṭha-skandham ādīpya</seg> <seg type="pāda" n="b">praveṣṭu-manasas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stuvanto devatāḥ svāḥ svāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paryakrāman pradakṣiṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.414">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baddho 'haṃ naraśambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sotsāhair api durlaṅghyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jālaṃ jālmaiḥ prasāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.414">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baddho 'haṃ nara-śambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-utsāhair api dur-laṅghyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jālaṃ jālmaiḥ prasāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.415">
<l><seg type="pāda" n="a">athoccair āraṭāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">bho bho tyajata sāhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ sa evāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidheyo bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.415">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uccair āraṭāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">bho bho tyajata sāhasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānudāsaḥ sa eva ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidheyo bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.416">
<l><seg type="pāda" n="a">viṣādena tatas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">asavo niryiyāsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmatsaṃprāptiharṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">jātāḥ kaṇṭhopakaṇṭhagāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.416">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viṣādena tatas teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">asavo niryiyāsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmat-saṃprāpti-harṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">jātāḥ kaṇṭha-upakaṇṭha-gāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.417">
<l><seg type="pāda" n="a">śeṣatvād āyuṣas te 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vinivṛttapriyāsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣārdrāḥ samakūrdanta</seg> <seg type="pāda" n="d">tālakṣobhitakānanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.417">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śeṣatvād āyuṣas te 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vinivṛtta-priya-asavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-ārdrāḥ samakūrdanta</seg> <seg type="pāda" n="d">tāla-kṣobhita-kānanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.418">
<l><seg type="pāda" n="a">te stuvantas tato hṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sugataṃ saugatā iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahukṛtvaḥ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata mūrdhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.418">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te stuvantas tato hṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-gataṃ saugatā- iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu-kṛtvaḥ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām avandata mūrdhibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.419">
<l><seg type="pāda" n="a">te 'tha māṃ śibikārūḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nātidīrghaiḥ prayānakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidhilābhād iva prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraliptīm aneṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.419">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te 'tha māṃ śibikā-ārūḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ati-dīrghaiḥ prayānakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidhi-lābhād iva prītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraliptīm aneṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.420">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṣitipateḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇetum ivāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛṣṭaḥ pratyudagacchan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātulaḥ sphītaḍambaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.420">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kṣiti-pateḥ putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇetum ivā agatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛṣṭaḥ pratyudagacchan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātulaḥ sphīta-ḍambaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.421">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāsenāpi na śakyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāsenākhyātum utsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsena tavākhyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">vākkuṇṭhānām ayaṃ vidhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.421">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyāsena api na śakyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāsenā akhyātum utsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāsena tavā akhyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">vāk-kuṇṭhānām ayaṃ vidhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.422">
<l><seg type="pāda" n="a">tiṣṭhantu tāvad akalaṅkakuṭumbidārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śītāṃśubhāsvadanilair api ye na dṛṣṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindūrapāṭalitakhaṇḍanaṭair naṭadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nagnāṭakair api narendrapatheṣu gītam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.422">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tiṣṭhantu tāvad a-kalaṅka-kuṭumbi-dārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śīta-aṃśu-bhāsvad-anilair api ye na dṛṣṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindūra-pāṭalita-khaṇḍa-naṭair naṭadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nagna-aṭakair api nara-indra-patheṣu gītam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.423">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyāvṛttais tato viprair</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattaḥ svayaṃ ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhurair upapannaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vacanair ity abodhayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.423">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-vṛttais tato viprair</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgadattaḥ svayaṃ ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhurair upapannaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vacanair ity abodhayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.424">
<l><seg type="pāda" n="a">pitā me dhriyate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtyān āttena kiṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmanāyāsiteneti</seg> <seg type="pāda" n="d">prāg abhūs tvam upekṣakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.424">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pitā me dhriyate bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtyān āttena kiṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmanā ā-yāsitena iti</seg> <seg type="pāda" n="d">prāg abhūs tvam upekṣakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.425">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā jananījāyā</seg><seg type="pāda" n="b">prajāgurujanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaśyabharaṇīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">rakṣyaiś ca paravān bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.425">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā jananī-jāyā</seg><seg type="pāda" n="b">prajā-guru-jana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vaśya-bharaṇīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">rakṣyaiś ca paravān bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.426">
<l><seg type="pāda" n="a">tad bhavadbhartṛke tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">varge proṣitabhartṛke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asārathāv iva rathe</seg> <seg type="pāda" n="d">dhruvaṃ yan na bravīmi tat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.426">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad bhavad-bhartṛke tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">varge proṣita-bhartṛke</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sārathāv iva rathe</seg> <seg type="pāda" n="d">dhruvaṃ yan na bravīmi tat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.427">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād utkaṇṭhayotkaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayi tāta didṛkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svakuṭumbam anukaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuru yāhi gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.427">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād utkaṇṭhaya utkaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayi tāta didṛkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-kuṭumbam anukaṇṭhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuru yāhi gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.428">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā k.amcid adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āceraṃ nāma vāṇijam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇabhūmaye yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anantaiḥ saha vāṇijaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.428">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā k.am-cid adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āceraṃ nāma vāṇijam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇabhūmaye yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anantaiḥ saha vāṇijaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.429">
<l><seg type="pāda" n="a">tair gatvā saha potena</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃcid adhvānam ambudheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭe bohittham ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prātiṣṭhāmahi rodhasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.429">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tair gatvā saha potena</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃ-cid adhvānam ambudheḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭe bohittham ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prātiṣṭhāmahi rodhasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.430">
<l><seg type="pāda" n="a">athābhraṃlihaśṛṅgasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pādaṃ pādapasaṃkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasāma nagendrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">lohitāyati bhāsvati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.430">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha abhraṃ-liha-śṛṅgasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pādaṃ pāda-pa-saṃkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvasāma naga-indrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">lohitāyati bhāsvati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.431">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatrāhṛtāhārān</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣaṇṇān parṇasaṃstare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity asmān anuśāsti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">sārthavāhaḥ kṣapākṣaye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.431">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatrā ahṛta-āhārān</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣaṇṇān parṇa-saṃstare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity asmān anuśāsti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">sārtha-vāhaḥ kṣapā-kṣaye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.432">
<l><seg type="pāda" n="a">tridhā pṛṣṭheṣu badhnīta</seg> <seg type="pāda" n="b">pātheyasthagikā dṛḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grīvāsu tailakutupān</seg> <seg type="pāda" n="d">samāsajata vāṇijāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.432">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tridhā pṛṣṭheṣu badhnīta</seg> <seg type="pāda" n="b">pātheya-sthagikā dṛḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grīvāsu taila-kutupān</seg> <seg type="pāda" n="d">samāsajata vāṇijāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.433">
<l><seg type="pāda" n="a">etāś ca komalāḥ sthūlāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śoṣadoṣādivarjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastair vetralatā gāḍham</seg> <seg type="pāda" n="d">ālambyārohatācalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.433">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāś ca komalāḥ sthūlāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śoṣa-doṣa-ādi-varjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hastair vetra-latā- gāḍham</seg> <seg type="pāda" n="d">ālambyā arohata a-calam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.434">
<l><seg type="pāda" n="a">latām anīdṛśīṃ mohād</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kaścid avalambate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramīto himavaty asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">sa prayāti parāṃ gatim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.434">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">latām an-īdṛśīṃ mohād</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kaś-cid avalambate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramīto himavaty asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">sa prayāti parāṃ gatim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.435">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa vetrapatho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvotsāhavighātakṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇāśāpravṛttānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahān iva vināyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.435">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa vetra-patho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-utsāha-vighāta-kṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇa-āśā-pravṛttānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahān iva vināyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.436">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣaṇṇair asmadādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hemagardhagrahagrastais</seg> <seg type="pāda" n="d">tathaiva tad anuṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.436">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣaṇṇair asmad-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hema-gardha-graha-grastais</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha aiva tad anuṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.437">
<l><seg type="pāda" n="a">athaiko dūram ārūḍhaś</seg> <seg type="pāda" n="b">chinnavetralatāśikhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣuraprakṣuritajyākaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣoṇīṃ śūra ivāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.437">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha eko dūram ārūḍhaś</seg> <seg type="pāda" n="b">chinna-vetra-latā-śikhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣura-prakṣurita-jyākaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣoṇīṃ śūra iva agamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.438">
<l><seg type="pāda" n="a">vayam evācalāgraṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">āruhya paridevya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirupya ca jalaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatraivāneṣmahi kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.438">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayam eva a-cala-agraṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">āruhya paridevya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirupya ca jalaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra eva aneṣmahi kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.439">
<l><seg type="pāda" n="a">prātar mahāntam adhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvāpaśyāma nimnagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gavāśvājaiḍakākāra</seg><seg type="pāda" n="d">pāṣāṇakulasaṃkulām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.439">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prātar mahāntam adhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gatva āpaśyāma nimna-gām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gava-aśva-aja-eḍaka-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">pāṣāṇa-kula-saṃkulām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.440">
<l><seg type="pāda" n="a">athāceraḥ puraḥsthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthān uccair avārayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā mā spṛkṣata vāry etad</seg> <seg type="pāda" n="d">bho bho tiṣṭhata tiṣṭhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.440">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā aceraḥ puraḥ-sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthān uccair avārayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā mā spṛkṣata vāry etad</seg> <seg type="pāda" n="d">bho bho tiṣṭhata tiṣṭhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.441">
<l><seg type="pāda" n="a">mūḍhaiḥ spṛṣṭam idaṃ yair yais</seg> <seg type="pāda" n="b">te te pāṣāṇatāṃ gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā svayam evaināṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdaḥ kiṃ na paśyatha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.441">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mūḍhaiḥ spṛṣṭam idaṃ yair yais</seg> <seg type="pāda" n="b">te te pāṣāṇatāṃ gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā svayam eva enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdaḥ kiṃ na paśyatha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.442">
<l><seg type="pāda" n="a">vaṃśān paśyatha yān asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parasmin saritas taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arvākkūlaṃ nudaty enān</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭuḥ parataṭānilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.442">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaṃśān paśyatha yān asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parasmin saritas taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arvāk-kūlaṃ nudaty enān</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭuḥ para-taṭa-anilaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.443">
<l><seg type="pāda" n="a">kārśyakaumalasaṃkotha</seg><seg type="pāda" n="b">śoṣadoṣāvidūṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣām anyatamaṃ gāḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhṇīdhvaṃ maskaraṃ karaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.443">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kārśya-kaumala-saṃkotha</seg><seg type="pāda" n="b">śoṣa-doṣa-a-vidūṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣām anyatamaṃ gāḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhṇīdhvaṃ maskaraṃ karaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.444">
<l><seg type="pāda" n="a">vāte mantharatāṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">maskarāt tuṅgatāṃ gatāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parasminn āpagapāre</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair avarohata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.444">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāte mantharatāṃ yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">maskarāt tuṅgatāṃ gatāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parasminn āpa-ga-pāre</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair avarohata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.445">
<l><seg type="pāda" n="a">kothaśoṣādidoṣaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">yo 'valambeta maskaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tataḥ patito gacchec</seg> <seg type="pāda" n="d">chailasthiraśarīratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.445">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kotha-śoṣa-ādi-doṣaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">yo 'valambeta maskaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tataḥ patito gacchec</seg> <seg type="pāda" n="d">chaila-sthira-śarīratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.446">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa veṇupatho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāpathavibhīṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśalaiḥ kuśalenāśu</seg> <seg type="pāda" n="d">nirviṣādaiś ca laṅghyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.446">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa veṇu-patho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-patha-vibhīṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśalaiḥ kuśalena aśu</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-viṣādaiś ca laṅghyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.447">
<l><seg type="pāda" n="a">yathāsurabilaṃ bālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāsanān mantravādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviveśāvicāryaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāsmabhis tad īhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.447">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatha āsura-bilaṃ bālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāsanān mantra-vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviveśa a-vicārya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha āsmabhis tad īhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.448">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekaṃ kṛśād vaṃśād</seg> <seg type="pāda" n="b">viśīrṇād apatat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilābhūtāṃ tanuṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gatiṃ māheśvarīm agāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.448">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekaṃ kṛśād vaṃśād</seg> <seg type="pāda" n="b">viśīrṇād apatat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilā-bhūtāṃ tanuṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gatiṃ māheśvarīm agāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.449">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tu vaṃśebhyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taktvā dūreṇa tāṃ nadīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai salilam anyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">amadāma nyavasāma ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.449">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tu vaṃśebhyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taktvā dūreṇa tāṃ nadīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmai salilam anyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">amadāma nyavasāma ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.450">
<l><seg type="pāda" n="a">vāhayitvā ca panthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yojanadvayasaṃ prage</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujaṃgasyātisaṃkṣiptām</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ padavīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.450">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāhayitvā ca panthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yojana-dvayasaṃ prage</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujaṃgasya atisaṃkṣiptām</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ padavīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.451">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś cobhayato bhīmam</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭāntaṃ rasātalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andhāndhakārasaṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">vitrāsitatamonudam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.451">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca ubhayato bhīmam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛṣṭa-antaṃ rasātalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andha-andhakāra-saṃghāta</seg><seg type="pāda" n="d">vitrāsita-tamo-nudam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.452">
<l><seg type="pāda" n="a">athācero 'vadat pānthān</seg> <seg type="pāda" n="b">dāruparṇatṛṇādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārdraśuṣkair araṇyānī</seg> <seg type="pāda" n="d">sadhūmā kriyatām iyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.452">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā acero 'vadat pānthān</seg> <seg type="pāda" n="b">dāru-parṇa-tṛṇa-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārdra-śuṣkair araṇyānī</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dhūmā kriyatām iyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.453">
<l><seg type="pāda" n="a">etāṃ dṛṣṭvā saparyāṇāñ</seg> <seg type="pāda" n="b">chārdūlājinakaṅkaṭān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāgān vikretum āyānti</seg> <seg type="pāda" n="d">kirātāḥ parito diśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.453">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāṃ dṛṣṭvā sa-paryāṇāñ</seg> <seg type="pāda" n="b">chārdūla-ajina-kaṅkaṭān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāgān vikretum āyānti</seg> <seg type="pāda" n="d">kirātāḥ parito diśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.454">
<l><seg type="pāda" n="a">tān krīṇīyāta kausumbha</seg><seg type="pāda" n="b">nailaśākalikāmbaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṇḍataṇḍulasindūra</seg><seg type="pāda" n="d">lavaṇasnehanair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.454">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tān krīṇīyāta kausumbha</seg><seg type="pāda" n="b">naila-śāka-lika-ambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṇḍa-taṇḍula-sindūra</seg><seg type="pāda" n="d">lavaṇa-snehanair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.455">
<l><seg type="pāda" n="a">chāgapṛṣṭhāni cāruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītāyataveṇavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atigāhata cādhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālabhrūdaṇḍabhaṅguram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.455">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chāga-pṛṣṭhāni cā aruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīta-āyata-veṇavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atigāhata ca adhvānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāla-bhrū-daṇḍa-bhaṅguram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.456">
<l><seg type="pāda" n="a">ādāya yadi cānye 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kāñcanaṃ kāñcanākarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anenaiva nivarteran</seg> <seg type="pāda" n="d">pathā pānthāḥ kadācana ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.456">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādāya yadi ca anye 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kāñcanaṃ kāñcana-ākarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anena eva nivarteran</seg> <seg type="pāda" n="d">pathā pānthāḥ kadā-cana ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.457">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tair asmadīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmukhīnair ihāntare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasātalaṃ praveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sasuvarṇamanorathaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.457">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tair asmadīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmukhīnair iha antare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rasātalaṃ praveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-suvarṇa-mano-rathaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.458">
<l><seg type="pāda" n="a">na mahāsaṃkaṭād asmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mārgād utkramya vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāgapaṅkter avasthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nivartitum antaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.458">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na mahā-saṃkaṭād asmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mārgād utkramya vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāga-paṅkter avasthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na nivartitum antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.459">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād abhyastakuntena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīreṇa pratibhāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūtasamīkena</seg> <seg type="pāda" n="d">paṅkteḥ prasthīyatāṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.459">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād abhyasta-kuntena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīreṇa pratibhāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anubhūta-samīkena</seg> <seg type="pāda" n="d">paṅkteḥ prasthīyatāṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.460">
<l><seg type="pāda" n="a">samarthas tādṛg eko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">hantuṃ paraparaṃparām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na parābhāvyate yāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">apareṇa pareṇa saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.460">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samarthas tādṛg eko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">hantuṃ para-paraṃparām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na parābhāvyate yāvad</seg> <seg type="pāda" n="d">apareṇa pareṇa saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.461">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ cājapatho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyamāṇo vibhīṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛguḥ pātārthinām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.461">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ ca aja-patho nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyamāṇo vibhīṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyamāno viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛguḥ pāta-arthinām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.462">
<l><seg type="pāda" n="a">ity ācere bruvaty evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśukodaṇḍamaṇḍalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchan mlecchapṛtanā</seg> <seg type="pāda" n="d">chāgapūgapuraḥsarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.462">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity ācere bruvaty evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśu-kodaṇḍa-maṇḍalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchan mleccha-pṛtanā</seg> <seg type="pāda" n="d">chāga-pūga-puraḥ-sarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.463">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu tu pratiyāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkārya krayavikrayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātvāvandanta kradantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānthāḥ śaṃkarakeśavau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.463">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu tu pratiyāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkārya kraya-vikrayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātva āvandanta kradantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānthāḥ śaṃkara-keśavau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.464">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pānthāsthitā dīrghā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitā chāgasaṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṃhasiny api niṣkampā</seg> <seg type="pāda" n="d">nivāte naur ivāmbhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.464">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pāntha-āsthitā dīrghā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitā chāga-saṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raṃhasiny- api niṣkampā</seg> <seg type="pāda" n="d">nivāte naur iva ambhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.465">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca pathikaśreṇyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptamaḥ paścimād aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āceraś cābhavat ṣaṣṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭhato 'nantaro mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.465">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca pathika-śreṇyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptamaḥ paścimād aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āceraś ca abhavat ṣaṣṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭhato 'nantaro mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.466">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād āśrūyatoccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṃśānāṃ tāḍyamānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ ṣṭhā ṣṭhoditasvanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.466">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād āśrūyata uccakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṃśānāṃ tāḍyamānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ ṣṭhā ṣṭha ūdita-svanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.467">
<l><seg type="pāda" n="a">chāgānāṃ puruṣāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dhīrāṇām api sādakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">majjatāṃ dhvāntajambāle</seg> <seg type="pāda" n="d">me me hā heti ca dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.467">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chāgānāṃ puruṣāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dhīrāṇām api sādakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">majjatāṃ dhvānta-jambāle</seg> <seg type="pāda" n="d">me me hā ha īti ca dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.468">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā kṣaṇamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṣīṇā paravāhinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekaśeṣāsmadīyā yā</seg> <seg type="pāda" n="d">saptamapramukhā sthitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.468">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā kṣaṇa-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṣīṇā para-vāhinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eka-śeṣa āsmadīyā yā</seg> <seg type="pāda" n="d">saptama-pramukhā sthitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.469">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām avaśāsti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">grāmaṇīḥ kim udāsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekakaḥ puruṣaś cāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paraḥ svar nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.469">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām avaśāsti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">grāma-ṇīḥ kim udāsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekakaḥ puruṣaś ca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paraḥ svar nīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.470">
<l><seg type="pāda" n="a">paras tu vaṃśam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">baddhvā mūrdhani cāñjalim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hatasvapānthasārthatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">anātho mām anāthata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.470">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paras tu vaṃśam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">baddhvā mūrdhani ca añjalim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hata-sva-pāntha-sārthatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-nātho mām anāthata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.471">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaśākhāvaśeṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">madvaṃśasyāvasīdataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śākhācchedena nocchedam</seg> <seg type="pāda" n="d">atyantaṃ kartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.471">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-śākhā-avaśeṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mad-vaṃśasya avasīdataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śākhā-cchedena na ucchedam</seg> <seg type="pāda" n="d">atyantaṃ kartum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.472">
<l><seg type="pāda" n="a">eka eva priyaḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitror aham acakṣuṣoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andhayaṣṭhis tayos tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātar māṃ mā vadhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.472">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka eva priyaḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitror aham a-cakṣuṣoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andha-yaṣṭhis tayos tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrātar māṃ mā vadhīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.473">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dhik prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">pāpapāṃsuvidhūsarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhig dhig eva suvarṇaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpyaṃ prāṇivadhena yat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.473">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama dhik prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">pāpa-pāṃsu-vidhūsarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhig dhig eva suvarṇaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpyaṃ prāṇi-vadhena yat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.474">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nihantu mām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">varākaḥ priyajīvitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇā yasyopayujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">pitror duścakṣuṣor iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.474">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nihantu mām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">varākaḥ priya-jīvitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāṇā- yasya upayujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">pitror duś-cakṣuṣor iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.475">
<l><seg type="pāda" n="a">atha roṣavis.ādābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āceras tāmraniṣprabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambūkṛtam acovan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vācā niṣṭhuramandayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.475">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha roṣa-vis.ādābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āceras tāmra-niṣ-prabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambū-kṛtam acovan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vācā niṣṭhura-mandayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.476">
<l><seg type="pāda" n="a">are bālabalīvarda</seg> <seg type="pāda" n="b">kālākālāvicakṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva kṛpāṇocitaḥ kālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva kṛpā kṛpaṇocitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.476">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">are bāla-balīvarda</seg> <seg type="pāda" n="b">kāla-a-kāla-a-vicakṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva kṛpāṇa-ucitaḥ kālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva kṛpā kṛpaṇa-ucitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.477">
<l><seg type="pāda" n="a">aho kāruṇikatvaṃ te</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhaṃ siddhāntavedinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekasya kṣudrakasyārthe</seg> <seg type="pāda" n="d">yaḥ ṣoḍaśa jighāṃsati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.477">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho kāruṇikatvaṃ te</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhaṃ siddha-anta-vedinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekasya kṣudrakasya arthe</seg> <seg type="pāda" n="d">yaḥ ṣoḍaśa jighāṃsati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.478">
<l><seg type="pāda" n="a">sacchāge nihate hyasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitāḥ syuś caturdaśa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahate tu sahānena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā ca hatā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.478">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-cchāge nihate hyasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitāḥ syuś caturdaśa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-hate tu saha anena</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā ca hatā vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.479">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāpi rakṣituṃ kṣudram</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmānaṃ dustyajaṃ tyajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmā tu satataṃ rakṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">dārair api dhanair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.479">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca api rakṣituṃ kṣudram</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmānaṃ dus-tyajaṃ tyajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmā tu satataṃ rakṣyo</seg> <seg type="pāda" n="d">dārair api dhanair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.480">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bhagavadgītā</seg><seg type="pāda" n="b">mātraṃ daṇḍakam īrayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa pārtham iva māṃ viṣṇuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karma krūram akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.480">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bhagavad-gītā</seg><seg type="pāda" n="b">mātraṃ daṇḍakam īrayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa pārtham iva māṃ viṣṇuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karma krūram akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.481">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhaṃ prabalavrīḍo</seg> <seg type="pāda" n="b">garhamāṇaś ca karmavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caraṇeṣu paracchāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sukumāram atāḍayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.481">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ahaṃ prabala-vrīḍo</seg> <seg type="pāda" n="b">garhamāṇaś ca karmavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caraṇeṣu para-cchāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-kumāram atāḍayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.482">
<l><seg type="pāda" n="a">chāgapote tatas tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvāntasindhau nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthasāṃyātriko magnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sahaiva dhanatṛṣṇayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.482">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chāga-pote tatas tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvānta-sindhau nimajjati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāntha-sāṃyātriko magnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha eva dhana-tṛṣṇayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.483">
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ tu durgamān mārgāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṣīṇasvalpasainikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāratād iva saṃgrāmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saptaśeṣā hatodyamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.483">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ tu dur-gamān mārgāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṣīṇa-svalpa-sainikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāratād iva saṃgrāmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta-śeṣā- hata-udyamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.484">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca deśaṃ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāpya viṣṇupadītaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśrumiśrāṃ pramītebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prādāma salilāñjalim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.484">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca deśaṃ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāpya viṣṇupadī-taṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśru-miśrāṃ pramītebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prādāma salila-añjalim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.485">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat tādṛśaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhitaṃ no bubhukṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīravedanā nāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">dehināṃ hi kṣudhāsamā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.485">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat tādṛśaṃ duḥkhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bādhitaṃ no bubhukṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīra-vedanā na asti</seg> <seg type="pāda" n="d">dehināṃ hi kṣudhā-samā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.486">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsaṃpāditāhārān</seg> <seg type="pāda" n="b">parṇaśayyādhiśāyinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandanidrākulākṣān naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabodhyāha sma nāyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.486">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-saṃpādita-āhārān</seg> <seg type="pāda" n="b">parṇa-śayyā-adhiśāyinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-nidrā-ākula-akṣān naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabodhyā aha sma nāyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.487">
<l><seg type="pāda" n="a">amī chāgāḥ pramāpyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas tanmāṃsam adyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sīvyantām ajinair bhastrās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ viparivartitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.487">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amī chāgāḥ pramāpyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas tan-māṃsam adyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sīvyantām ajinair bhastrās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ viparivartitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.488">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā ca paridhīyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktvā vighnakṛtaṃ ghṛṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tāsām asṛkklinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yad antas tad bahir bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.488">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā ca paridhīyantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muktvā vighna-kṛtaṃ ghṛṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tāsām asṛk-klinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yad antas tad bahir bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.489">
<l><seg type="pāda" n="a">pakṣavanta ivāhāryā</seg><seg type="pāda" n="b">darīdāritacañcavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hemabhūmer imāṃ bhūmim</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchanti vihaṃgamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.489">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pakṣavanta ivā ahāryā</seg><seg type="pāda" n="b">darī-dārita-cañcavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hema-bhūmer imāṃ bhūmim</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchanti vihaṃ-gamāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.490">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃsapiṇḍadhiyā te 'smān</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasādāya cañcubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇabhūmaye yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.490">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃsa-piṇḍa-dhiyā te 'smān</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasā ādāya cañcubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇa-bhūmaye yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.491">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham abravaṃ brūte</seg> <seg type="pāda" n="b">janatā yat tathaiva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyajyatāṃ tat suvarṇaṃ yac</seg> <seg type="pāda" n="d">chinatti śravaṇe iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.491">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham abravaṃ brūte</seg> <seg type="pāda" n="b">janatā yat tatha aiva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyajyatāṃ tat suvarṇaṃ yac</seg> <seg type="pāda" n="d">chinatti śravaṇe iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.492">
<l><seg type="pāda" n="a">yenāhaṃ durgamān mārgād</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmeṇaiva tu durgateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāritaś chāganāgena</seg> <seg type="pāda" n="d">hanyāṃ taṃ nirghṛṇaḥ katham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.492">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena ahaṃ dur-gamān mārgād</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmeṇa eva tu dur-gateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāritaś chāga-nāgena</seg> <seg type="pāda" n="d">hanyāṃ taṃ nir-ghṛṇaḥ katham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.493">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ suvarṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇair evātha vā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena tenaiva dattebhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tebhyo hanyāṃ suhṛttamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.493">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād alaṃ suvarṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇair eva atha vā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena tena eva dattebhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tebhyo hanyāṃ suhṛttamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.494">
<l><seg type="pāda" n="a">athācero 'vadat pānthān</seg> <seg type="pāda" n="b">ajaḥ svaḥ svaḥ pramāpyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ tu sānudāsīyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sudūre mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.494">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā acero 'vadat pānthān</seg> <seg type="pāda" n="b">ajaḥ svaḥ svaḥ pramāpyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ tu sānudāsīyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-dūre mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.495">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekatamaḥ pānthas</seg> <seg type="pāda" n="b">tam ajaṃ kvāpi nītavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daṇḍālambitakṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratāgatyedam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.495">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām ekatamaḥ pānthas</seg> <seg type="pāda" n="b">tam ajaṃ kva api nītavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daṇḍa-ālambita-kṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratāgatya idam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.496">
<l><seg type="pāda" n="a">chāgena sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayānyaḥ parivartitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadīyaṃ cedam ānītam</seg> <seg type="pāda" n="d">ajinaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.496">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chāgena sānudāsasya</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ānyaḥ parivartitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadīyaṃ ca idam ānītam</seg> <seg type="pāda" n="d">ajinaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.497">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyaivājasya carma tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktaṃ nāsau tvayā muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇair muktaḥ priyair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.497">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tu pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya eva ajasya carma tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktaṃ na asau tvayā muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇair muktaḥ priyair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.498">
<l><seg type="pāda" n="a">athāptavacanād bhīmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samudrataraṇād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktihīnaṃ tad asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nabhogamanam iṅgitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.498">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā apta-vacanād bhīmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samudra-taraṇād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yukti-hīnaṃ tad asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nabho-gamanam iṅgitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.499">
<l><seg type="pāda" n="a">tato durbhaganihrādaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍucchavibhir aṇḍajaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāradair iva jīmūtaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāśam ākāśam āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.499">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato dur-bhaga-nihrādaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍu-cchavibhir aṇḍa-jaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāradair iva jīmūtaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāśam ākāśam āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.500">
<l><seg type="pāda" n="a">tatpakṣatimarutpiṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">guruskandhanago nagaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śakraśastraśikhākṛtta</seg><seg type="pāda" n="d">pattracakra ivābhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.500">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat-pakṣati-marut-piṣṭa</seg><seg type="pāda" n="b">guru-skandha-nago nagaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śakra-śastra-śikhā-kṛtta</seg><seg type="pāda" n="d">pattra-cakra iva abhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.501">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kaṇṭhagataprāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">asmān ādāya khaṃ khagāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākrāman sapta saptāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">garutmanta ivoragān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.501">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kaṇṭha-gata-prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="b">asmān ādāya khaṃ kha-gāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākrāman sapta sapta api</seg> <seg type="pāda" n="d">garutmanta iva uragān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.502">
<l><seg type="pāda" n="a">pariśiṣṭo 'paras teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca madgrāhiṇo balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niraṃśatvān nirāṃśaso</seg> <seg type="pāda" n="d">mām evācchetum aihata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.502">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariśiṣṭo 'paras teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca mad-grāhiṇo balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-aṃśatvān nir-āṃśaso</seg> <seg type="pāda" n="d">mām evā acchetum aihata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.503">
<l><seg type="pāda" n="a">atha raudram abhūd yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛdhrayoḥ svārthagṛddhayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathāmbaracaratrāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">daśakaṇṭhajaṭāyuṣoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.503">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha raudram abhūd yuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛdhrayoḥ sva-artha-gṛddhayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatha āmbara-cara-trāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">daśa-kaṇṭha-jaṭa-āyuṣoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.504">
<l><seg type="pāda" n="a">paryāyeṇāham ākṛṣṭaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcoś cañcau patatriṇoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaccic ca skhalitas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">khastaḥ śaṃkaram asmaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.504">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paryāyeṇa aham ākṛṣṭaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcoś cañcau patatriṇoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kac-cic ca skhalitas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kha-staḥ śaṃkaram asmaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.505">
<l><seg type="pāda" n="a">vajrakoṭikaṭhorābhiś</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcūcaraṇakoṭibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭṭitaṃ tat tayoś carma</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ tita:ujarjaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.505">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vajra-koṭi-kaṭhorābhiś</seg> <seg type="pāda" n="b">cañcū-caraṇa-koṭibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭṭitaṃ tat tayoś carma</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ tita:ujarjaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.506">
<l><seg type="pāda" n="a">tato niṣkuṣitaś cāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭṭitāc carmakañcukāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitaḥ sarasi kvāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">śobhāvismitamānase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.506">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato niṣkuṣitaś ca ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭṭitāc carma-kañcukāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitaḥ sarasi kva api</seg> <seg type="pāda" n="d">śobhā-vismita-mānase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.507">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra śoṇitaśoṇāni</seg> <seg type="pāda" n="b">ghṛṣṭvā gātrāṇi paṅkajaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātas tarpitadevaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād amṛtam āharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.507">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra śoṇita-śoṇāni</seg> <seg type="pāda" n="b">ghṛṣṭvā gātrāṇi paṅka-jaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātas tarpita-devaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād amṛtam āharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.508">
<l><seg type="pāda" n="a">tattaṭe kṣaṇam āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣadya ca gataśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apūrvabahuvṛttāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān asmi tad vanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.508">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat-taṭe kṣaṇam āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣadya ca gata-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pūrva-bahu-vṛtta-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān asmi tad vanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.509">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra vismṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhaṃ bhāruṇḍayuddhajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asipattravanāpetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcarann iva nandane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.509">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra vismṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhaṃ bhāruṇḍa-yuddha-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asi-pattra-vana-apetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcarann iva nandane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.510">
<l><seg type="pāda" n="a">śīrṇadurvaṇaparṇo vā</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyuddāhahato 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apuṣpaḥ phalahīno vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yatraiko 'pi na pādapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.510">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śīrṇa-durvaṇa-parṇo vā</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyud-dāha-hato 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-puṣpaḥ phala-hīno vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra eko 'pi na pāda-paḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.511">
<l><seg type="pāda" n="a">kadambamālatīkunda</seg><seg type="pāda" n="b">mādhavīmallikādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅgānīkaiḥ sadā yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇakalmāṣapallavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.511">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadamba-mālatī-kunda</seg><seg type="pāda" n="b">mādhavī-mallika-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅga-anīkaiḥ sadā yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇa-kalmāṣa-pallavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.512">
<l><seg type="pāda" n="a">caturaṅgulatuṅgaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nīlakaṇṭhagalāsitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaśorṇasukumāraiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṇair bhūṣitabhūtalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.512">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">catur-aṅgula-tuṅgaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nīla-kaṇṭha-gala-asitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaśorṇa-su-kumāraiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṇair bhūṣita-bhū-talam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.513">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra kesariśārdūla</seg><seg type="pāda" n="b">śikhaṇḍibhujagādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vratayanti dayāvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parṇapuṣpajalānilān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.513">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra kesari-śārdūla</seg><seg type="pāda" n="b">śikhaṇḍi-bhujaga-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vratayanti dayāvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parṇa-puṣpa-jala-anilān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.514">
<l><seg type="pāda" n="a">anivṛttadidṛkṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kānanaṃ parito bhraman</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyāpi caraṇaiḥ kṣuṇṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ padavīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.514">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-nivṛtta-didṛkṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kānanaṃ parito bhraman</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasya api caraṇaiḥ kṣuṇṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ padavīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.515">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā saṃcaramāṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mantharaṃ dūram antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāmanobhayarodhaskām</seg> <seg type="pāda" n="d">agambhīrāmbhasaṃ nadīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.515">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā saṃcaramāṇaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mantharaṃ dūram antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāmana-ubhaya-rodhaskām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-gambhīra-ambhasaṃ nadīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.516">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca kāñcanagāhādi</seg><seg type="pāda" n="b">ratnakāñcanavālukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttīryācarya ca snānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārciṣaṃ devatāgurūn ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.516">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca kāñcana-gāha-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">ratna-kāñcana-vālukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttīryā acarya ca snānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārciṣaṃ devatā-gurūn ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.517">
<l><seg type="pāda" n="a">sarittaṭopakaṇṭhe ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalīkānanāvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapaḥkānanam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">baddhaparyaṅkavānaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.517">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarit-taṭa-upakaṇṭhe ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalī-kānana-āvṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapaḥ-kānanam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">baddha-paryaṅka-vānaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.518">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāciradyutipiśaṅgajaṭaṃ munīndram</seg> <seg type="pāda" n="b">aikṣe nikharvakuśaviṣṭarapṛṣṭhabhājam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājyāhutistimitanīrasadāruyoni</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍodarāhitam ivāhavanīyam agnim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.518">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra a-cira-dyuti-piśaṅga-jaṭaṃ muni-indram</seg> <seg type="pāda" n="b">aikṣe nikharva-kuśa-viṣṭara-pṛṣṭha-bhājam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājya-āhuti-stimita-nīrasa-dāru-yoni</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇḍa-udara-āhitam ivā ahavanīyam agnim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.519">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ vanditum upāsarpam</seg> <seg type="pāda" n="b">utsarpatsaumyacandrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāntasaṃtāpakasparśam</seg> <seg type="pāda" n="d">uṣṇāṃśum iva haimanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.519">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ vanditum upāsarpam</seg> <seg type="pāda" n="b">utsarpat-saumya-candrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-anta-saṃtāpaka-sparśam</seg> <seg type="pāda" n="d">uṣṇa-aṃśum iva haimanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.520">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau saṃmadāsrārdra</seg><seg type="pāda" n="b">kapolo mām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśalaṃ sānudāsāya</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhine bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.520">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau saṃmada-asra-ārdra</seg><seg type="pāda" n="b">kapolo mām abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśalaṃ sānudāsāya</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhine bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.521">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt tato nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaṃ cakṣus tapasvinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ paśyati yenārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃsacakṣur agocaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.521">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīt tato nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaṃ cakṣus tapasvinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ paśyati yena arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃsa-cakṣur a-gocaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.522">
<l><seg type="pāda" n="a">yan me yādṛcchikaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">yac ca vyāpārahetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kīrtitam anenādya</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadācid api śrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.522">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yan me yā-dṛcchikaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">yac ca vyāpāra-hetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kīrtitam anena adya</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadā-cid api śrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.523">
<l><seg type="pāda" n="a">iti vicintitavantaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthitādiṣṭaviṣṭaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrīḍāmantharam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="d">smitveti munipuṃgavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.523">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti vicintitavantaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthita-ādiṣṭa-viṣṭaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrīḍā-mantharam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="d">smitva īti muni-puṃgavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.524">
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā yac cintitaṃ tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ prati tathaiva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāmamātrakathā nāti</seg><seg type="pāda" n="d">citraṃ hi tapasaḥ phalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.524">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā yac cintitaṃ tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ prati tatha aiva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāma-mātra-kathā na ati</seg><seg type="pāda" n="d">citraṃ hi tapasaḥ phalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.525">
<l><seg type="pāda" n="a">dhruvakādyair yathā madyam</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaiḥ pāyito bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā vadhukayodyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃgato gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.525">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhruvaka-ādyair yathā madyam</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaiḥ pāyito bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā vadhukaya ūdyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃgato gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.526">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad bhāruṇḍasaṃgrāmād</seg> <seg type="pāda" n="b">yamadraṃṣṭrāntarād iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimuktas tvam iha prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ tad viditaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.526">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad bhāruṇḍa-saṃgrāmād</seg> <seg type="pāda" n="b">yama-draṃṣṭra-antarād iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimuktas tvam iha prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ tad viditaṃ mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.527">
<l><seg type="pāda" n="a">anubhūtā tvayā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">yānapātravipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">laṅghitāś ca sudurlaṅghyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śailakāntāranimnagāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.527">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anubhūtā tvayā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">yāna-pātra-vipattayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">laṅghitāś ca su-dur-laṅghyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaila-kāntāra-nimna-gāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.528">
<l><seg type="pāda" n="a">yad arthaṃ cāyam āyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptaḥ kṛcchratamas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitravaty eva tat sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātā te kathayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.528">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad arthaṃ ca ayam āyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptaḥ kṛcchratamas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitravaty- eva tat sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātā te kathayiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.529">
<l><seg type="pāda" n="a">sakalaś cāyam ārambhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suvarṇaprāptaye tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac ca saṃprāptadeśīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ato mā viṣadad bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.529">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sakalaś ca ayam ārambhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suvarṇa-prāptaye tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac ca saṃprāpta-deśīyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ato mā viṣadad bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.530">
<l><seg type="pāda" n="a">tvādṛśaḥ sthirasattvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mādṛśādeśakāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suprāpaṃ prājñasotsāhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suvarṇaṃ kva gamiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.530">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvā-dṛśaḥ sthira-sattvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mā-dṛśa-ādeśa-kāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-prāpaṃ prājña-sa-utsāhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suvarṇaṃ kva gamiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.531">
<l><seg type="pāda" n="a">parṇaśālāśayenātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādapāvayavāśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaḥkatipayāny asminn</seg> <seg type="pāda" n="d">āśrame sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.531">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parṇa-śāla-āśayena ataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāda-pa-avayava-āśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaḥ-katipayāny asminn</seg> <seg type="pāda" n="d">āśrame sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.532">
<l><seg type="pāda" n="a">athābhilaṣitāsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛjaujaḥpuṣṭivardhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāneyam āharann annaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṭapacyam ahaṃ dviṣan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.532">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha abhilaṣita-āsvādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛjā-ojaḥ-puṣṭi-vardhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāneyam āharann annaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṭa-pacyam ahaṃ dviṣan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.533">
<l><seg type="pāda" n="a">parṇaśālāntarāstīrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">śayānaḥ parṇasaṃstare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṅgaparyaṅkam adveṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattāniveśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.533">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parṇa-śāla-antar-āstīrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">śayānaḥ parṇa-saṃstare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṅga-paryaṅkam adveṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgadattā-niveśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.534">
<l><seg type="pāda" n="a">iti vismṛtaduḥkho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhāsvādair amānuṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridravāṭakasthāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">satataṃ mātur adhyagām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.534">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti vismṛta-duḥkho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">sukha-āsvādair a-mānuṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridra-vāṭaka-sthāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">satataṃ mātur adhyagām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.535">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśapathayānāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsāmi sma cāpadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇaprāptaye prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā vipat saṃpad eva sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.535">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśa-patha-yāna-antāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsāmi sma ca apadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvarṇa-prāptaye prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">yā vipat saṃpad eva sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.536">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā taṃ mahātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhitaḥ prāptam ambarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrtaṃ puṇyam ivādrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ merubhāsvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.536">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā taṃ mahā-ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhitaḥ prāptam ambarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrtaṃ puṇyam iva adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ meru-bhāsvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.537">
<l><seg type="pāda" n="a">kanyās tasmān nirakrāman</seg> <seg type="pāda" n="b">dyutidyotitakānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sendracāpād ivāmbhodāt</seg> <seg type="pāda" n="d">krāntāt saudāmanīlatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.537">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kanyās tasmān nirakrāman</seg> <seg type="pāda" n="b">dyuti-dyotita-kānanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-indra-cāpād iva ambho-dāt</seg> <seg type="pāda" n="d">krāntāt saudāmanī-latā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.538">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāḥ saṃparikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇamya ca yatiprabhum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihāyastalam ākrāmann</seg> <seg type="pāda" n="d">indor iva marīcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.538">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāḥ saṃparikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇamya ca yati-prabhum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihāyas-talam ākrāmann</seg> <seg type="pāda" n="d">indor iva marīcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.539">
<l><seg type="pāda" n="a">ekā tu na gatā tāsām</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅkam āropya tāṃ muniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramodagadgadālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramṛṣṭākṣīm abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.539">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekā tu na gatā tāsām</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅkam āropya tāṃ muniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramoda-gadgada-ālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramṛṣṭa-akṣīm abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.540">
<l><seg type="pāda" n="a">putri gandharvadatte 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ pitā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān api tiraskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">śraddhayārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.540">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putri gandharvadatte 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sānudāsaḥ pitā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān api tiras-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">śraddhayā ārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.541">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cāham atisatkāram</seg> <seg type="pāda" n="b">amanye 'tiviḍambanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyamāno mahāgauryā</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍayā pramatho yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.541">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca aham ati-sat-kāram</seg> <seg type="pāda" n="b">amanye 'ti-viḍambanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandyamāno mahā-gauryā</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍayā pramatho yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.542">
<l><seg type="pāda" n="a">sā kadācin mayā pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'yaṃ kā vā tvam ity atha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyatām iti bhāṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tayor vṛttam avartayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.542">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā kadā-cin mayā pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'yaṃ kā vā tvam ity atha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrūyatām iti bhāṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tayor vṛttam avartayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.543">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājasagotro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">upadhānaṃ tapasvinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharabharadvājo</seg> <seg type="pāda" n="d">yad vidyāsādhanodyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.543">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvāja-sa-gotro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">upadhānaṃ tapasvinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-bharadvājo</seg> <seg type="pāda" n="d">yad vidyā-sādhana-udyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.544">
<l><seg type="pāda" n="a">mahatas tapasaś cāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">vyathamānaḥ puraṃdaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanenācalābhena</seg> <seg type="pāda" n="d">calatā calitaḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.544">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahatas tapasaś ca asya</seg> <seg type="pāda" n="b">vyathamānaḥ puraṃ-daraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanena a-cala-ābhena</seg> <seg type="pāda" n="d">calatā calitaḥ kila ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.545">
<l><seg type="pāda" n="a">śacyāliṅganakāle 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhyātvā kaṃcit tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādākulacetasko</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaṃ jīvati vāsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.545">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śacy--āliṅgana-kāle 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhyātvā kaṃ-cit tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣāda-ākula-cetasko</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaṃ jīvati vāsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.546">
<l><seg type="pāda" n="a">nāradāt tu bharadvājam</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabhya tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hariṇā suprabhādiṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">gandharvādhipateḥ sutā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.546">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāradāt tu bharadvājam</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabhya tapasvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hariṇā suprabhā ādiṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">gandharva-adhipateḥ sutā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.547">
<l><seg type="pāda" n="a">rūpayauvanasaubhāgyair</seg> <seg type="pāda" n="b">garvitām urvaśīm api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atiśeṣe tvam ity eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratītiḥ piṣṭapatraye ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.547">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rūpa-yauvana-saubhāgyair</seg> <seg type="pāda" n="b">garvitām urvaśīm api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atiśeṣe tvam ity eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratītiḥ piṣṭa-pa-traye ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.548">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājam ato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam ārādhaya sundari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā te rūpasaubhāgye</seg> <seg type="pāda" n="d">saphalībhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.548">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājam ato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam ārādhaya sundari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā te rūpa-saubhāgye</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-phalī-bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.549">
<l><seg type="pāda" n="a">suprabhātha muner asya</seg> <seg type="pāda" n="b">vacaḥprekṣitaceṣṭitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgārair aicchad ākraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">satattvālamabanaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.549">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suprabha ātha muner asya</seg> <seg type="pāda" n="b">vacaḥ-prekṣita-ceṣṭitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgārair aicchad ākraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-tattva-ālamabanaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.550">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā nāśakad ākraṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">abdair bahutithair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā karmakarīkarma</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvedād akarod asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.550">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā na aśakad ākraṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">abdair bahu-tithair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā karma-karī-karma</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvedād akarod asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.551">
<l><seg type="pāda" n="a">puṣpoccayajalāhāra</seg><seg type="pāda" n="b">kuṭīsaṃmārjanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">toṣito 'yam avocat tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ kas te bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.551">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puṣpa-uccaya-jala-āhāra</seg><seg type="pāda" n="b">kuṭī-saṃmārjana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">toṣito 'yam avocat tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ kas te bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.552">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ spṛhayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmai tridaśayoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan me bhagavatā dhairyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saubhāgyaṃ durbhagīkṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.552">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ spṛhayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmai tri-daśa-yoṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan me bhagavatā dhairyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saubhāgyaṃ dur-bhagī-kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.553">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣprayojanacārutva</seg><seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇasragvilepanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saubhāgyamātrakaṃ straiṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmakāmeṣu bhartṛṣu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.553">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niṣprayojana-cārutva</seg><seg type="pāda" n="b">bhūṣaṇa-srag-vilepanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saubhāgya-mātrakaṃ straiṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāma-kāmeṣu bhartṛṣu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.554">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vijñāpayāmy etat</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaś ced dayase varam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagato 'pi varas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān evāstu no varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.554">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vijñāpayāmy etat</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaś ced dayase varam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagato 'pi varas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān eva astu no varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.555">
<l><seg type="pāda" n="a">taruṇīnāṃ hi kanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cetojakṣuṇṇacetasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetaścakṣupriyāt puṃsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kīdṛśo 'nyo varād varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.555">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taruṇīnāṃ hi kanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ceto-jakṣuṇṇa-cetasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetaś-cakṣu-priyāt puṃsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kī-dṛśo 'nyo varād varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.556">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād apriyarāgo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagavān anukampayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśitvād rāgam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">saubhāgyaṃ me dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.556">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād a-priya-rāgo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagavān anukampayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśitvād rāgam ālambya</seg> <seg type="pāda" n="d">saubhāgyaṃ me dadātv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.557">
<l><seg type="pāda" n="a">anurodhāc ca tenāsyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekaiva janitā sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciram ārādhito bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">virakto 'pi hi rajyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.557">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anurodhāc ca tena asyām</seg> <seg type="pāda" n="b">eka aiva janitā sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciram ārādhito bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">virakto 'pi hi rajyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.558">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu suprabhayā nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pitryaṃ viśvāvasoḥ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhitā ca vinītā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāsu ca kalāsu ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.558">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu suprabhayā nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pitryaṃ viśvāvasoḥ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhitā ca vinītā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāsu ca kalāsu ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.559">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvarājas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ānīya duhituḥ sutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata bharadvājaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmāsyāḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.559">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharva-rājas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ānīya duhituḥ sutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata bharadvājaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāma asyāḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.560">
<l><seg type="pāda" n="a">astu gadharvadatteyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ dattā yatas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti tasyāḥ kṛtaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">bharadvājena sārthakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.560">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">astu gadharvadatta īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ dattā yatas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti tasyāḥ kṛtaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">bharadvājena sa-arthakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.561">
<l><seg type="pāda" n="a">suprabhāyāṃ tu yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">bharadvājād ajāyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāmnā gandharvadatteti</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta mām eva tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.561">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suprabhāyāṃ tu yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">bharadvājād ajāyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāmnā gandharvadatta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta mām eva tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.562">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kṛṣṇaśarvaryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma śiloccayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātarūpaśilājāla</seg><seg type="pāda" n="d">jyotir ujjvalitadrumam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.562">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kṛṣṇa-śarvaryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyāmi sma śila-uccayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāta-rūpa-śilā-jāla</seg><seg type="pāda" n="d">jyotir ujjvalita-drumam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.563">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd ayaṃ śailo</seg> <seg type="pāda" n="b">hiraṇmayaśilaḥ sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalyāṇaṃ kāñcanaṃ cāsminn</seg> <seg type="pāda" n="d">asmatkalyāṇakāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.563">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd ayaṃ śailo</seg> <seg type="pāda" n="b">hiraṇmaya-śilaḥ sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalyāṇaṃ kāñcanaṃ ca asminn</seg> <seg type="pāda" n="d">asmat-kalyāṇa-kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.564">
<l><seg type="pāda" n="a">nirdhāryeti suvarṇāśā</seg><seg type="pāda" n="b">pāśayantritacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālā parṇaśālāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">śilābhiḥ pūritā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.564">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nirdhārya iti suvarṇa-āśā</seg><seg type="pāda" n="b">pāśa-yantrita-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālā parṇa-śāla āsau</seg> <seg type="pāda" n="d">śilābhiḥ pūritā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.565">
<l><seg type="pāda" n="a">tās tu prātaḥ śilā dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti tasyai ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāvṛttaṃ nyavedayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.565">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tās tu prātaḥ śilā- dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti tasyai ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-vṛttaṃ nyavedayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.566">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu kathitaṃ pitre</seg> <seg type="pāda" n="b">mām āhūya sa cāvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyuṣman na hiraṇmayyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śilā eva hi tāḥ śilāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.566">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu kathitaṃ pitre</seg> <seg type="pāda" n="b">mām āhūya sa ca avadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyuṣman na hiraṇmayyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śilā- eva hi tāḥ śilāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.567">
<l><seg type="pāda" n="a">oṣadhīnām idaṃ jyotir</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvānte hāṭakasaprabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsvadbhāsābhibhāvinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">muktaṃ rātrau vijṛmbhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.567">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">oṣadhīnām idaṃ jyotir</seg> <seg type="pāda" n="b">dhvānte hāṭaka-sa-prabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsvad-bhāsa-abhibhāvinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">muktaṃ rātrau vijṛmbhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.568">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān asi sauvarṇās</seg> <seg type="pāda" n="b">tatsaṃparkād imāḥ śilāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyante ca diśaḥ pītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṣṇātimiramīlitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.568">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān asi sauvarṇās</seg> <seg type="pāda" n="b">tat-saṃparkād imāḥ śilāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyante ca diśaḥ pītās</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṣṇā-timira-mīlitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.569">
<l><seg type="pāda" n="a">aham eva suvarṇaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">campāṃ pratigamaṃ ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acirāt saṃvidhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tyajākulatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.569">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham eva suvarṇaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">campāṃ pratigamaṃ ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cirāt saṃvidhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tyajā akulatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.570">
<l><seg type="pāda" n="a">yāś ca tās tuṣṭatuṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtenāhṛtāḥ śilāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tā mayā duḥkhaduḥkhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvāhṇena nirākṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.570">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāś ca tās tuṣṭa-tuṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">muhūrtenā ahṛtāḥ śilāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tā- mayā duḥkha-duḥkhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-āhṇena nirākṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.571">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kacchapīṃ vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ dattvāvadat muniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad bravīmi tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam anuṣṭhātum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.571">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā kacchapīṃ vīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ dattva āvadat muniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad bravīmi tad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam anuṣṭhātum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.572">
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā yas te</seg> <seg type="pāda" n="b">madvṛttānto niveditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tathaiva yatas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākam iyam ātmajā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.572">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā yas te</seg> <seg type="pāda" n="b">mad-vṛtta-anto niveditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tatha aiva yatas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asmākam iyam ātma-jā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.573">
<l><seg type="pāda" n="a">vidyādharapateś ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvino bhāginī priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi sāgarajanmā śrīḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīpater anyam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.573">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidyā-dhara-pateś ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvino bhāginī priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi sāgara-janmā śrīḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrī-pater anyam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.574">
<l><seg type="pāda" n="a">tena campām iyaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">deyā te cakravartine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cihnair yaiś ca sa vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyantāṃ tāni cetasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.574">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena campām iyaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">deyā te cakra-vartine</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cihnair yaiś ca sa vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyantāṃ tāni cetasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.575">
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe bhavān māse</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvān saṃnipātayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puras teṣām iyaṃ gāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">geyaṃ nārāyaṇastutim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.575">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe bhavān māse</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvān saṃnipātayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puras teṣām iyaṃ gāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">geyaṃ nārāyaṇa-stutim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.576">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu saṃvādayet kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvas teṣu vīṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādayet tac ca yas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">dadyāḥ svatanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.576">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tu saṃvādayet kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvas teṣu vīṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādayet tac ca yas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">dadyāḥ sva-tanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.577">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā bhavatāṃ yad yad</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ gandharvasaṃsadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāvādanaparyantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat tena niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.577">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā bhavatāṃ yad yad</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ gandharva-saṃsadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-vādana-paryantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat tena niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.578">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvāṃ munir āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">khinnau sthaḥ putrakau ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khedocchedāya tac campāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣṭhethāṃ yuvām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.578">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā avāṃ munir āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">khinnau sthaḥ putrakau ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kheda-ucchedāya tac campāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratiṣṭhethāṃ yuvām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.579">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ praṇipatyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">calitaḥ pracalo mudā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāmatrayaṃ triyāmāyā</seg><seg type="pāda" n="d">yāpayitvā prasuptavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.579">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ praṇipatya ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">calitaḥ pracalo mudā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāma-trayaṃ tri-yāmāyā</seg><seg type="pāda" n="d">yāpayitvā prasuptavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.580">
<l><seg type="pāda" n="a">athāmānuṣam aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāravīmātravīṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saveṇunisvanaṃ svānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manaḥśravaṇavallabham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.580">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-mānuṣam aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāravī-mātra-vīṇayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-veṇu-nisvanaṃ svānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manaḥ-śravaṇa-vallabham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.581">
<l><seg type="pāda" n="a">satāmraśikharāsāni</seg> <seg type="pāda" n="b">tāraṃ maṅgalavādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrātyājanadakṣāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">bandināṃ vanditāni ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.581">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-tāmra-śikha-rāsāni</seg> <seg type="pāda" n="b">tāraṃ maṅgala-vādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrā-tyājana-dakṣāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">bandināṃ vanditāni ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.582">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmānam atha nirnidro</seg> <seg type="pāda" n="b">jātarūpāṅgapañjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryaṅkam adhitiṣṭhantam</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ ratnapiñjaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.582">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ātmānam atha nir-nidro</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta-rūpa-aṅga-pañjaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryaṅkam adhitiṣṭhantam</seg> <seg type="pāda" n="d">adrākṣaṃ ratna-piñjaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.583">
<l><seg type="pāda" n="a">citracīnāṃśukāstīrṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">ambaraṃ svacchakuṭṭime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṣṭahāṭakadaṇḍālī</seg><seg type="pāda" n="d">taṭite paṭamaṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.583">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citra-cīna-aṃśuka-āstīrṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">ambaraṃ svaccha-kuṭṭime</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṣṭa-hāṭaka-daṇḍa-ālī</seg><seg type="pāda" n="d">taṭite paṭa-maṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.584">
<l><seg type="pāda" n="a">nīlaratnaśilotsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="b">vitānāvṛtabhāskare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāparicayavyagrām</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīnāṃ suprabhāsutām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.584">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nīla-ratna-śilā-utsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="b">vitāna-āvṛta-bhāskare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-paricaya-vyagrām</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīnāṃ suprabhā-sutām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.585">
<l><seg type="pāda" n="a">vicitrojjvalavarṇaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">suveṣākārabhartṛkam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">goṇībhir hemapūrṇābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrṇaṃ paṭakuṭīkulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.585">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vicitra-ujjvala-varṇaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">su-veṣa-ākāra-bhartṛkam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">goṇībhir hema-pūrṇābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrṇaṃ paṭa-kuṭī-kulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.586">
<l><seg type="pāda" n="a">krīṇato maṇihemādi</seg> <seg type="pāda" n="b">vikrīṇānāṃś ca vāṇijān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāhitaiś ca sīmāntān</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkaṭān auṣṭrakaukṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.586">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krīṇato maṇi-hema-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">vikrīṇānāṃś ca vāṇijān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāhitaiś ca sīma-antān</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkaṭān auṣṭraka-okṣakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.587">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā duṣkaraṃ mandair</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ kṛtvātivistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapne 'pi na narair dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">samṛddhiḥ kaiścid apy asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.587">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā duṣ-karaṃ mandair</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ kṛtva āti-vistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapne 'pi na narair dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">samṛddhiḥ kaiś-cid apy asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.588">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāradvājīm athāpṛcchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaḥ kim idam adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharvanagaraṃ māyā</seg> <seg type="pāda" n="d">svapno vāyaṃ bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.588">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāradvājīm atha apṛcchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaḥ kim idam adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandharva-nagaraṃ māyā</seg> <seg type="pāda" n="d">svapno va āyaṃ bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.589">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājārjitasyedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tapaḥkalpataroḥ phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprameyaprabhāvaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">sadbhiḥ sucaritaṃ tapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.589">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvāja-arjitasya idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tapaḥ-kalpa-taroḥ phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prameya-prabhāvaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">sadbhiḥ su-caritaṃ tapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.590">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād idam anantatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhanam icchāvyayakṣamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūmer anyatra sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">satpātrādau nidhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.590">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād idam an-antatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">dhanam icchā-avyaya-kṣamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūmer anyatra sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">sat-pātra-ādau nidhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.591">
<l><seg type="pāda" n="a">āyacintāṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">vyayacintāparo bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyasthānaṃ hi te 'sty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">munikāñcanaparvataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.591">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āya-cintāṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">vyaya-cintā-paro bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āya-sthānaṃ hi te 'sty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">muni-kāñcana-parvataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.592">
<l><seg type="pāda" n="a">kadā paśyāmi jananīm</seg> <seg type="pāda" n="b">iti cākulatāṃ tyaja</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārthasthānād itaś campā</seg> <seg type="pāda" n="d">nanu krośeṣu pañcasu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.592">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā paśyāmi jananīm</seg> <seg type="pāda" n="b">iti cā akulatāṃ tyaja</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārtha-sthānād itaś campā</seg> <seg type="pāda" n="d">nanu krośeṣu pañcasu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.593">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca me svapnam āyādi</seg><seg type="pāda" n="b">viṣayaḥ saṃśayas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścayātmikayā sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñayeva nivartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.593">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca me svapnam āya-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">viṣayaḥ saṃśayas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścaya-ātmikayā sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñaya īva nivartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.594">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhruvakam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vailakṣyān namitānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtaṃ tādṛgvidhair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdbhiḥ parivāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.594">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhruvakam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vailakṣyān namita-ānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūrtaṃ tā-dṛg-vidhair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛdbhiḥ parivāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.595">
<l><seg type="pāda" n="a">tam utthāyātha paryaṅkāt</seg> <seg type="pāda" n="b">parirabhya ca sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyasthāpayam ātmīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyāṃ gatavilakṣatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.595">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam utthāya atha paryaṅkāt</seg> <seg type="pāda" n="b">parirabhya ca sa-ādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyasthāpayam ātmīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyāṃ gata-vilakṣatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.596">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāṣaṇapariṣvaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">śātakumbhāsanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdgaṇam anujyeṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">udāraiḥ paryatoṣayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.596">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāṣaṇa-pariṣvaṅga</seg><seg type="pāda" n="b">śāta-kumbha-āsana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛd-gaṇam anu-jyeṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">udāraiḥ paryatoṣayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.597">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paramaśeṣaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">naṭannaṭapuraḥsarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddhapramadonmādā</seg> <seg type="pāda" n="d">campā taṃ sārtham āvṛṇot ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.597">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ parama-śeṣa aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">naṭan-naṭa-puraḥ-sarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddha-pramada-unmādā</seg> <seg type="pāda" n="d">campā taṃ sārtham āvṛṇot ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.598">
<l><seg type="pāda" n="a">praharṣotkarṣavicchinna</seg><seg type="pāda" n="b">niśvāsānilasaṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtaiva janaḥ kaścic</seg> <seg type="pāda" n="d">cirāt kaścid udaśvasat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.598">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praharṣa-utkarṣa-vicchinna</seg><seg type="pāda" n="b">niśvāsa-anila-saṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛta aiva janaḥ kaś-cic</seg> <seg type="pāda" n="d">cirāt kaś-cid udaśvasat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.599">
<l><seg type="pāda" n="a">susvādenānnapātena</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnavāsaḥsragādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphītair hemātisargaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pauraśreṇim avardhayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.599">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-svādena anna-pātena</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-vāsaḥ-srag-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphītair hema-ati-sargaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paura-śreṇim avardhayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.600">
<l><seg type="pāda" n="a">yaiś ca gomayapānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptaṃ mama puraḥsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhṛtās te viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dāridryanirayān mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.600">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaiś ca go-maya-pānīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptaṃ mama puraḥ-sarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddhṛtās te viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dāridrya-nirayān mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.601">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhruvakam ābhāṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadra raudratarākṛteḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridravāṭakād ambā</seg> <seg type="pāda" n="d">svam evānīyatāṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.601">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhruvakam ābhāṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">bhadra raudratara-ākṛteḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daridra-vāṭakād ambā</seg> <seg type="pāda" n="d">svam evā anīyatāṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.602">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvan mātreṇa vikrītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇena tad ambayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ śataguṇenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">kretur niṣkretum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.602">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvan mātreṇa vikrītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇena tad ambayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ śata-guṇena api</seg> <seg type="pāda" n="d">kretur niṣkretum arhasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.603">
<l><seg type="pāda" n="a">tādṛśīm īśvarām ambāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">daridrakuṭikāgatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ śaknoti yas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣudrakān dhig asūn iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.603">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tā-dṛśīm īśvarām ambāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">daridra-kuṭika-āgatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭuṃ śaknoti yas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣudrakān dhig asūn iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.604">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva devī kva daridratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena bhāgīrathī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">vicchinnajalasaṃhatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.604">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva devī kva daridratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena bhāgīrathī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">vicchinna-jala-saṃhatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.605">
<l><seg type="pāda" n="a">tad eva bhavanaṃ devyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddhiḥ saiva cācalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjvalā tu tvayedānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kumudvatyā ivendunā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.605">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad eva bhavanaṃ devyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddhiḥ sa aiva ca a-calā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjvalā tu tvaya īdānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kumudvatyā- iva indunā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.606">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tat kṣaṇasaṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptvā sakṣaṇadaṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suprātaḥ prāviśaṃ campāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanādhipa ivālakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.606">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tat kṣaṇa-saṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptvā sa-kṣaṇa-daṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-prātaḥ prāviśaṃ campāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhana-adhipa ivā alakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.607">
<l><seg type="pāda" n="a">rathyābhir viśikhābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṇiśreṇipuraḥsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā narendram adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">surendram iva bhāsvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.607">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rathyābhir viśikhābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṇi-śreṇi-puraḥ-saraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā nara-indram adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sura-indram iva bhāsvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.608">
<l><seg type="pāda" n="a">vandanāya tato dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">dharaṇīm aham āśliṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv api mudāhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām āśliṣad akaitavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.608">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandanāya tato dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">dharaṇīm aham āśliṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv api mudā āhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">mām āśliṣad a-kaitavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.609">
<l><seg type="pāda" n="a">sāravadbhir anantaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mām asau bhūṣaṇāmbaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satkṛtyājñāpayat putra</seg> <seg type="pāda" n="d">jananī dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.609">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāravadbhir anantaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mām asau bhūṣaṇa-ambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sat-kṛtyā ajñāpayat putra</seg> <seg type="pāda" n="d">jananī dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.610">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sumerusāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnakāñcanarāśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣpūraṃ pūrayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñas tṛṣṇārasātalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.610">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ su-meru-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-kāñcana-rāśinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣ-pūraṃ pūrayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñas tṛṣṇā-rasātalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.611">
<l><seg type="pāda" n="a">narendraparivāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pratītenāvṛtas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhadbhiś ca tato viprair</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmīyam agamaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.611">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nara-indra-parivāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pratītenā avṛtas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhadbhiś ca tato viprair</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmīyam agamaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.612">
<l><seg type="pāda" n="a">mandadhvanimṛdaṅgādau</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn uddāmatāṇḍave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paurair harṣakṛtotsāhair</seg> <seg type="pāda" n="d">na kṣuṇṇaḥ katham apy aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.612">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manda-dhvani-mṛdaṅga-ādau</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn uddāma-tāṇḍave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paurair harṣa-kṛta-utsāhair</seg> <seg type="pāda" n="d">na kṣuṇṇaḥ katham apy aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.613">
<l><seg type="pāda" n="a">ambām athārghajalapātrabhṛtaṃ nirīkṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād apāsarad asau janatā vihastā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrṇād ivāndhatamasāni tuṣārakānter</seg> <seg type="pāda" n="d">āryāt pṛthag janaśatāni hi saṃbhramanti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.613">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ambām atha argha-jala-pātra-bhṛtaṃ nirīkṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād apāsarad asau janatā vihastā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrṇād iva andha-tamasāni tuṣāra-kānter</seg> <seg type="pāda" n="d">āryāt pṛthag jana-śatāni hi saṃbhramanti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.614">
<l><seg type="pāda" n="a">labdhāntaras tataḥ pādau</seg> <seg type="pāda" n="b">śirasā mātur aspṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāpi sārdhapayaḥpātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">patati sma mamopari ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.614">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">labdha-antaras tataḥ pādau</seg> <seg type="pāda" n="b">śirasā mātur aspṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa āpi sārdha-payaḥ-pātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">patati sma mama upari ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.615">
<l><seg type="pāda" n="a">cirāc ca labdhaniśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām udasthāpayat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayat pāṇinākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhābhyantaramaṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.615">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cirāc ca labdha-niśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām udasthāpayat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayat pāṇinā ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛha-abhyantara-maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.616">
<l><seg type="pāda" n="a">devadvijagurūṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sadurgatavanīpakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphītaiḥ parijanaṃ ca svaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhavaiḥ samayojayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.616">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva-dvija-gurūṃs tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dur-gata-vanīpakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphītaiḥ parijanaṃ ca svaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhavaiḥ samayojayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.617">
<l><seg type="pāda" n="a">tato nivartitāhāra</seg><seg type="pāda" n="b">paryantakaraṇasthitiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ mātur ādeśād</seg> <seg type="pāda" n="d">āvāsaṃ gurucārutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.617">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato nivartita-āhāra</seg><seg type="pāda" n="b">paryanta-karaṇa-sthitiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ mātur ādeśād</seg> <seg type="pāda" n="d">āvāsaṃ guru-cārutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.618">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāsīnaś ca paryaṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">mahītalasamāsanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ prathamāṃ jāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karaśākhāvṛtānanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.618">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatrā asīnaś ca paryaṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">mahī-tala-sama-āsanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ prathamāṃ jāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kara-śākha-āvṛta-ānanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.619">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ karuṇayā netre</seg> <seg type="pāda" n="b">mārjatā saṃtatāśruṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadattā mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">śliṣṭabhittiḥ parāṅmukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.619">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ karuṇayā netre</seg> <seg type="pāda" n="b">mārjatā saṃtata-aśru-ṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgadattā mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">śliṣṭa-bhittiḥ parāṅ-mukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.620">
<l><seg type="pāda" n="a">vāṅmātreṇāpi yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na sā saṃmānitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smaranti hi tiraskārān</seg> <seg type="pāda" n="d">munayo 'pi garīyasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.620">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāṅ-mātreṇa api yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na sā saṃmānitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smaranti hi tiras-kārān</seg> <seg type="pāda" n="d">munayo 'pi garīyasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.621">
<l><seg type="pāda" n="a">tac cāvāsagṛhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumasthagitakṣiti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindhurodhaḥ smarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">phullanānālatāgṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.621">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac cā avāsa-gṛhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kusuma-sthagita-kṣiti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sindhu-rodhaḥ smarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">phulla-nānā-latā-gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.622">
<l><seg type="pāda" n="a">samudradinnayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">anubhūtaṃ ca tatra yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitaprasthitagītādi</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhācaritaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.622">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samudradinnayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">anubhūtaṃ ca tatra yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthita-prasthita-gīta-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdha-ācaritaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.623">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd varaṃ duḥkham</seg> <seg type="pāda" n="b">anubhūtaṃ mahan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdayād vyāvṛtād yena</seg> <seg type="pāda" n="d">kvāpi priyatamā gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.623">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd varaṃ duḥkham</seg> <seg type="pāda" n="b">anubhūtaṃ mahan mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdayād vyāvṛtād yena</seg> <seg type="pāda" n="d">kva api priyatamā gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.624">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhaśūnyaṃ tu tad dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">randhrān veṣaṇatatparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā niranukrośā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā praviṣṭānivāritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.624">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkha-śūnyaṃ tu tad dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">randhrān veṣaṇa-tat-parā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā nir-anukrośā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā praviṣṭa ā-nivāritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.625">
<l><seg type="pāda" n="a">praviṣṭā hṛdayaṃ sā me</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāvāsagṛhaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśed api nāmeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">durghaṭo 'yaṃ manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.625">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviṣṭā hṛdayaṃ sā me</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā āvāsa-gṛhaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśed api nāma iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-ghaṭo 'yaṃ mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.626">
<l><seg type="pāda" n="a">sā hi hi mām āhvayaty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrāyasva mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taraṃgapāṇinākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtā pāpena sindhunā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.626">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā hi hi mām āhvayaty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrāyasva mām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taraṃ-ga-pāṇinā ākṛṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtā pāpena sindhunā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.627">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintāturaṃ sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣatyājitadhīratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya tvarayāliṅgad</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgais tuṅgatanūruham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.627">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintā-āturaṃ sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣa-tyājita-dhīratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya tvarayā āliṅgad</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgais tuṅga-tanū-ruham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.628">
<l><seg type="pāda" n="a">atyantānupapannaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tasyāḥ samāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām eva dhyātavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhubhaṅgāgratāraṇīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.628">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atyanta-an-upapannaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā tasyāḥ samāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām eva dhyātavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhu-bhaṅga-agra-tāraṇīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.629">
<l><seg type="pāda" n="a">vismṛtāparavṛttāntas</seg> <seg type="pāda" n="b">tadāsaktamanastayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām evāśvāsayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma bhīrur bhaver iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.629">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vismṛta-apara-vṛtta-antas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-āsakta-manastayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām evā aśvāsayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma bhīrur bhaver iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.630">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhīteva sāvocat</seg> <seg type="pāda" n="b">svagṛhe vartate bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipannavahanaḥ kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">na tu kṣārāmbhudhāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.630">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhīta īva sa āvocat</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-gṛhe vartate bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipanna-vahanaḥ kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">na tu kṣāra-ambhudhāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.631">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣārāmbudher bhīmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāhṛtamanās tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ tat paritaḥ paśyann</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ vanitādvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.631">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣāra-ambudher bhīmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāhṛta-manās tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ tat paritaḥ paśyann</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ vanitā-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.632">
<l><seg type="pāda" n="a">smaratā ca sadācāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sapatnījanasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vakṣaḥsthāpi satī nāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">dorbhyām āliṅgitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.632">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">smaratā ca sad-ācāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-patnī-jana-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vakṣaḥ-stha āpi satī na asau</seg> <seg type="pāda" n="d">dorbhyām āliṅgitā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.633">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvasthāntare tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dārasaṃnidhisaṃkaṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asrāvitā mamāgacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">ambātrāsākulekṣaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.633">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avastha-antare tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">dāra-saṃnidhi-saṃkaṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-srāvitā mamā agacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">amba ā-trāsa-ākula-īkṣaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.634">
<l><seg type="pāda" n="a">samudradinnayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">ucchrite saṃbhramān mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambā śayanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣās tv āsata bhūtale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.634">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samudradinnayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="b">ucchrite saṃbhramān mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambā śayanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣās tv āsata bhū-tale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.635">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃcid ivāmbāyai</seg> <seg type="pāda" n="b">yat satyaṃ kupito 'bhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akālajñā hi mātāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṇa paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.635">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃ-cid iva ambāyai</seg> <seg type="pāda" n="b">yat satyaṃ kupito 'bhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kāla-jñā hi māta āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">putreṇa paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.636">
<l><seg type="pāda" n="a">athāmbayā vihasyoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">akālajñeti mā grahīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu sarvajñakalpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāhaṃ mitravarmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.636">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ambayā vihasya uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kāla-jña īti mā grahīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu sarva-jña-kalpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhārya āhaṃ mitravarmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.637">
<l><seg type="pāda" n="a">tvadbhāryāsaṃnidhāv asminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āgamiṣyam ahaṃ yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyanaśiṣyan mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tac cedam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.637">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvad-bhāryā-saṃnidhāv asminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āgamiṣyam ahaṃ yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyanaśiṣyan mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca idam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.638">
<l><seg type="pāda" n="a">āyācitaśatair jātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ putratvam āvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhitaḥ śikṣitaś cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">pitrā vidyācatuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.638">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyācita-śatair jātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraḥ putratvam āvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhitaḥ śikṣitaś ca asi</seg> <seg type="pāda" n="d">pitrā vidyā-catuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.639">
<l><seg type="pāda" n="a">parivrācchakyanirgrantha</seg><seg type="pāda" n="b">granthābhyāsāc ca sarvadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbapālanālāpas</seg> <seg type="pāda" n="d">tava jāto 'tidurbhagaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.639">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parivrāc-chakya-nir-grantha</seg><seg type="pāda" n="b">grantha-abhyāsāc ca sarvadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumba-pālana-ālāpas</seg> <seg type="pāda" n="d">tava jāto 'ti-dur-bhagaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.640">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samantrinā rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmantrya gurubhiś ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhir dhruvakādyais tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">udyāne madhu pāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.640">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-mantrinā rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmantrya gurubhiś ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhir dhruvaka-ādyais tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">udyāne madhu pāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.641">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattā ca tair eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yojitā bhavatā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā tathā kṛtaś cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā vettha tvam eva tat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.641">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattā ca tair eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yojitā bhavatā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā tathā kṛtaś ca asi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā vettha tvam eva tat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.642">
<l><seg type="pāda" n="a">prakāreṇa ca yena tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ nivāsitas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jananyai gaṅgadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathito bhūbhṛtaiva saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.642">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakāreṇa ca yena tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ nivāsitas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jananyai gaṅgadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathito bhū-bhṛta aiva saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.643">
<l><seg type="pāda" n="a">daridravāṭake yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">rātriṃdivam asi sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad evaikam asau rājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpitaś cāraṇādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.643">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daridra-vāṭake yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">rātriṃ-divam asi sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva ekam asau rājñā</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpitaś cāraṇa-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.644">
<l><seg type="pāda" n="a">jānāty eva ca dīrghāyuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva campā kva daridratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paurṇamāsī kṣapā kena</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā dhvāntamalīmasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.644">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jānāty eva ca dīrgha-āyuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva campā kva daridratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paurṇamāsī kṣapā kena</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā dhvānta-malīmasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.645">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvadaiva hi campāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin balini pālake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balāv iva mahīpāle</seg> <seg type="pāda" n="d">balirājyaṃ na durlabham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.645">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvada aiva hi campāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin balini pālake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balāv iva mahī-pāle</seg> <seg type="pāda" n="d">bali-rājyaṃ na dur-labham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.646">
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ ca rātriṃ bhavān suptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin durgatavāṭake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama khaṭvātale tasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="d">chayitaṃ gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.646">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ ca rātriṃ bhavān suptas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin dur-gata-vāṭake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama khaṭvā-tale tasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="d">chayitaṃ gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.647">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ prabhṛti bhīmāyā</seg><seg type="pāda" n="b">yāvad adyatanīṃ niśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atrāntare niṣaṇṇeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matkhaṭvātalabhūtale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.647">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ prabhṛti bhīmāyā</seg><seg type="pāda" n="b">yāvad adyatanīṃ niśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra antare niṣaṇṇa īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-khaṭvā-tala-bhū-tale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.648">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca tad dhanam etasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā dattaṃ tad etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāṇḍāgāre tava nyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">aśeṣaṃ kṛtalekhakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.648">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca tad dhanam etasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayā dattaṃ tad etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāṇḍa-āgāre tava nyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śeṣaṃ kṛta-lekhakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.649">
<l><seg type="pāda" n="a">tad iyaṃ sānurāgatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavaddarśanakāṅkṣiṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smṛtvā mithyātiraskāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na tiraskāram arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.649">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad iyaṃ sa-anurāgatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavad-darśana-kāṅkṣiṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smṛtvā mithyā-tiras-kāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na tiras-kāram arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.650">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatā paribhūtā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sapatnījanasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kātarā pramadābhāvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇān api parityajet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.650">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatā paribhūtā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-patnī-jana-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kātarā pramadā-bhāvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇān api parityajet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.651">
<l><seg type="pāda" n="a">etan manasi kṛtvārtham</seg> <seg type="pāda" n="b">akāle 'py aham āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sīdad gurutarārthānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ kālo nāma kāryiṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.651">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etan manasi kṛtva ārtham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kāle 'py aham āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sīdad gurutara-arthānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaḥ kālo nāma kāryiṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.652">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa te gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">vṛttāntaḥ kathito 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūḥ samudradinnāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāyātā tathā śṛṇu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.652">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa te gaṅgadattāyā</seg><seg type="pāda" n="b">vṛtta-antaḥ kathito 'dhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūḥ samudradinna āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā āyātā tathā śṛṇu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.653">
<l><seg type="pāda" n="a">daridravāṭakādyais tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pathikaiḥ saha nirgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayuktās te nṛpeṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca siddhārthako vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.653">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daridra-vāṭaka-ādyais tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pathikaiḥ saha nirgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayuktās te nṛpeṇa eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca siddhārthako vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.654">
<l><seg type="pāda" n="a">antare yac ca te vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthadhvaṃsādi bhīṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptīpraveśāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣṭaṃ siddhārthakena tat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.654">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antare yac ca te vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sārtha-dhvaṃsa-ādi bhīṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmraliptī-praveśa-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣṭaṃ siddhārthakena tat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.655">
<l><seg type="pāda" n="a">bhraṣṭena vahanabhraṃśād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyatā jaladhes taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā samudradinnāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇir ālambitas tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.655">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhraṣṭena vahana-bhraṃśād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyatā jaladhes taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā samudradinnāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇir ālambitas tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.656">
<l><seg type="pāda" n="a">punaś ca bhinnapotaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍyapuryāṃ ca yat tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttaṃ karpāsadāhāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraliptyāgamaś ca yaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.656">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punaś ca bhinna-potaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇḍyapuryāṃ ca yat tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttaṃ karpāsa-dāha-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmralipty--āgamaś ca yaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.657">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattena tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtatair lekhahāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khyāpitaṃ yāvad ācero</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ kvāpi nītavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.657">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgadattena tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtatair lekha-hāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khyāpitaṃ yāvad ācero</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ kva api nītavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.658">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paraṃ bhavadvārttāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vicchinnatvād avindatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nairāśyakṛtanirvedāt</seg> <seg type="pāda" n="d">paralokotsukābhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.658">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paraṃ bhavad-vārttāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vicchinnatvād a-vindatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nairāśya-kṛta-nirvedāt</seg> <seg type="pāda" n="d">para-loka-utsuka abhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.659">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">dauvārikaniveditau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudradinnayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">syālau prāviśatāṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.659">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">dauvārika-niveditau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudradinnayā sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">syālau prāviśatāṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.660">
<l><seg type="pāda" n="a">prayuktārghyādisatkārau</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ tau gamitaśramau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilakṣyāvīkṣamāṇau mām</seg> <seg type="pāda" n="d">ābhāṣyesam avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.660">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prayukta-arghya-ādi-sat-kārau</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ tau gamita-śramau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilakṣya a-vīkṣamāṇau mām</seg> <seg type="pāda" n="d">ābhāṣya isam avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.661">
<l><seg type="pāda" n="a">tava putrāya pitrā nas</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayeyaṃ pratiśrutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca yauvanamūḍhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svīkṛto gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.661">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tava putrāya pitrā nas</seg> <seg type="pāda" n="b">tanaya īyaṃ pratiśrutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca yauvana-mūḍhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">svī-kṛto gaṅgadattayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.662">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā ca svīkṛtasvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchato mātulālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na śakyate yad ākhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulindaiḥ kila tat kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.662">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā ca svī-kṛta-svasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchato mātula-ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na śakyate yad ākhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulindaiḥ kila tat kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.663">
<l><seg type="pāda" n="a">vaiśasaṃ duḥśravaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat sūnor mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣpratyāśaṃ kuṭumbaṃ naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaṃ yavanān prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.663">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaiśasaṃ duḥ-śravaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat sūnor mitravarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣ-pratyāśaṃ kuṭumbaṃ naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaṃ yavanān prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.664">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bohittham āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjitadvijadevatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvyavyasanadhvaṃsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samagāhāma sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.664">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bohittham āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjita-dvija-devatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvya-vyasana-dhvaṃsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samagāhāma sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.665">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prajavinaṃ potaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ pracaṇḍaḥ prabhañjanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛgendra iva nāgendraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasphurantaṃ prabhinnavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.665">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prajavinaṃ potaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ pracaṇḍaḥ prabhañjanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛga-indra iva nāga-indraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasphurantaṃ prabhinnavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.666">
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ tu karmasāmarthyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃgaiḥ śaragatvaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārūḍhāḥ paṭṭapṛṣṭhāni</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpitā jaladhes taṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.666">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vayaṃ tu karma-sāmarthyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃgaiḥ śara-gatvaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārūḍhāḥ paṭṭa-pṛṣṭhāni</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpitā jaladhes taṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.667">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūs tv ekārṇavāmbhodhau</seg> <seg type="pāda" n="b">lolakallolasaṃkule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāntamegha ivodbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyomni sārasakanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.667">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūs tv eka-arṇava-ambhodhau</seg> <seg type="pāda" n="b">lola-kallola-saṃkule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrānta-megha iva udbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyomni sārasa-kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.668">
<l><seg type="pāda" n="a">muktvā samudradinnāśām</seg> <seg type="pāda" n="b">arthāśāṃ ca mahāśrubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yavanastham agacchāma</seg> <seg type="pāda" n="d">mātāmahagṛhaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.668">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muktvā samudradinna-āśām</seg> <seg type="pāda" n="b">artha-āśāṃ ca mahā-aśrubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yavana-stham agacchāma</seg> <seg type="pāda" n="d">mātāmaha-gṛhaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.669">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāsmākaṃ kuṭumbaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād utsukam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samṛddhe sarasīvāsīt</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛptaṃ haṃsakadambakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.669">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra asmākaṃ kuṭumbaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād utsukam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samṛddhe sarasi ivā asīt</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛptaṃ haṃsa-kadambakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.670">
<l><seg type="pāda" n="a">etha yāte kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā vām ittham ādiśat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsāte kim udāsīnau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau sthavirāv iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.670">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etha yāte kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā vām ittham ādiśat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsāte kim udāsīnau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau sthavirāv iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.671">
<l><seg type="pāda" n="a">taruṇau sakalau svasthau</seg> <seg type="pāda" n="b">vārttāvidyāviśāradau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svajanānnena jīvantau</seg> <seg type="pāda" n="d">kum ucyethe janair yuvām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.671">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taruṇau sakalau svasthau</seg> <seg type="pāda" n="b">vārttā-vidyā-viśāradau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-jana-annena jīvantau</seg> <seg type="pāda" n="d">kum ucyethe janair yuvām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.672">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān muktāpravālādi</seg> <seg type="pāda" n="b">sāraṃ sāgarasaṃbhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītvā yānapātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhur uttāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.672">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān muktā-pravāla-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">sāraṃ sāgara-saṃbhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītvā yāna-pātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhur uttāryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.673">
<l><seg type="pāda" n="a">tatheti ca pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tathaivāvām akurvahi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śliṣṭapaṭṭām athādrākṣva</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantīṃ rudatīṃ striyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.673">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha īti ca pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tatha aivā avām akurvahi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śliṣṭa-paṭṭām atha adrākṣva</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantīṃ rudatīṃ striyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.674">
<l><seg type="pāda" n="a">aspṛśantaḥ karair enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">parastrīm upanaukayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āropayata bohittham</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocāva vāhakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.674">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-spṛśantaḥ karair enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">para-strīm upanaukayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āropayata bohittham</seg> <seg type="pāda" n="d">ity avocāva vāhakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.675">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ cārūḍhām apṛcchāma</seg> <seg type="pāda" n="b">parastrīti parāṅmukhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaḥ kasyāsi kā veti</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca nīcair avocata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.675">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ cā arūḍhām apṛcchāma</seg> <seg type="pāda" n="b">para-stri īti parāṅ-mukhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaḥ kasya asi kā va īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca nīcair avocata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.676">
<l><seg type="pāda" n="a">vācā pratyabhijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram abhyastayā yuvām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaccit sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau tanayāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.676">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vācā pratyabhijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram abhyastayā yuvām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kac-cit sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau tanayāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.677">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyāś cirābhyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyabhijñāya tad vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaccit samudradinnāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">sundarīty avadāva tām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.677">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyāś cira-abhyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyabhijñāya tad vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kac-cit samudradinna āsi</seg> <seg type="pāda" n="d">sundari ity avadāva tām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.678">
<l><seg type="pāda" n="a">ākrandantī tatas tāram</seg> <seg type="pāda" n="b">āvayor vāmadakṣiṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāparāṅmukhayor jaṅghe</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhubhyāṃ gāḍham āśliṣat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.678">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākrandantī tatas tāram</seg> <seg type="pāda" n="b">āvayor vāma-dakṣiṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ā-parāṅ-mukhayor jaṅghe</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhubhyāṃ gāḍham āśliṣat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.679">
<l><seg type="pāda" n="a">abhāṣata ca hā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">hā mamāmbā priyātmajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhikkāraḥ sāgaraṃ pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yena tau kvāpi yāpitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.679">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhāṣata ca hā tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">hā mama ambā priya-ātma-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik-kāraḥ sāgaraṃ pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yena tau kva api yāpitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.680">
<l><seg type="pāda" n="a">hāryaputra kva yāto 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">hatasneha vihāya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpannapriyadārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naiṣa dharmaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.680">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ha ārya-putra kva yāto 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">hata-sneha vihāya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpanna-priya-dārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na eṣa dharmaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.681">
<l><seg type="pāda" n="a">athāryaputraśabdena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhayasaṃśayahetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥsnehīkṛtacetaskāv</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣāvahi tām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.681">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā arya-putra-śabdena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaya-saṃśaya-hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥ-snehī-kṛta-cetaskāv</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣāvahi tām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.682">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ sundari kranditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvataḥ pitarau tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āryaputraḥ punar yas te</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nau niścīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.682">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ sundari kranditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvataḥ pitarau tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārya-putraḥ punar yas te</seg> <seg type="pāda" n="d">sa nau niścīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.683">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrutapitṛkṣemā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā śokojjhitamānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvāṃ mā bhaiṣṭam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">svaṃ vṛttaṃ vṛttam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.683">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śruta-pitṛ-kṣemā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā śoka-ujjhita-mānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvāṃ mā bhaiṣṭam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">svaṃ vṛttaṃ vṛttam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.684">
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ vahanād bhraṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyantī jaladhes taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmai dattāsmi yuṣmābhis</seg> <seg type="pāda" n="d">tam adrākṣaṃ vipadgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.684">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ vahanād bhraṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāmyantī jaladhes taṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmai datta āsmi yuṣmābhis</seg> <seg type="pāda" n="d">tam adrākṣaṃ vipad-gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.685">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvāditasvavṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītas tena me karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyante hi supuṇyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">utsavā vyasaneṣv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.685">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvādita-sva-vṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītas tena me karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyante hi su-puṇyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">utsavā- vyasaneṣv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.686">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mām alālayad bāla</seg><seg type="pāda" n="b">nārīlālanapeśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā yathā priyatamau</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsmaraṃ pitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.686">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mām alālayad bāla</seg><seg type="pāda" n="b">nārī-lālana-peśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā yathā priyatamau</seg> <seg type="pāda" n="d">na asmaraṃ pitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.687">
<l><seg type="pāda" n="a">athādya potam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">samāyataṃ yadṛcchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitau svaḥ svadeśāya</seg> <seg type="pāda" n="d">vipannaḥ sa ca pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.687">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha adya potam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">samāyataṃ yadṛcchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthitau svaḥ sva-deśāya</seg> <seg type="pāda" n="d">vipannaḥ sa ca pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.688">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca vāṃ bhāginībhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">sākrandāyāḥ puro mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpraty eva taraṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaḥ kvāpi vairiṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.688">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca vāṃ bhāginī-bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ākrandāyāḥ puro mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpraty eva taraṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaḥ kva api vairiṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.689">
<l><seg type="pāda" n="a">nabhasvajjavanair bhaṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaṅgurair āvṛtaḥ sa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akasmāj jātaśatrubhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavadbhyāṃ cāham uddhṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.689">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nabhasvaj-javanair bhaṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaṅgurair āvṛtaḥ sa ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kasmāj jāta-śatrubhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavadbhyāṃ ca aham uddhṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.690">
<l><seg type="pāda" n="a">satvathā tadviyogāgni</seg><seg type="pāda" n="b">taptāny aṅgāni sāgare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śīte śītalayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">muñcataṃ māṃ yuvām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.690">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satvathā tad-viyoga-agni</seg><seg type="pāda" n="b">taptāny aṅgāni sāgare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śīte śītalayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">muñcataṃ māṃ yuvām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.691">
<l><seg type="pāda" n="a">upapannair athālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">janitapratyayau tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannaparamānandāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āliṅgāma parasparam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.691">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upapannair athā alāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">janita-pratyayau tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpanna-parama-ānandāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āliṅgāma parasparam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.692">
<l><seg type="pāda" n="a">vipannapotayor āsīd</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvayoḥ saṃgamo yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyati tathā bhūyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ hi caritaṃ vidheḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.692">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vipanna-potayor āsīd</seg> <seg type="pāda" n="b">yuvayoḥ saṃgamo yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyati tathā bhūyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">citraṃ hi caritaṃ vidheḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.693">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādibhir ālāpaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetovikṣepahetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parisaṃsthāpayantau tām</seg> <seg type="pāda" n="d">atarāva mahodadhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.693">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādibhir ālāpaiś</seg> <seg type="pāda" n="b">ceto-vikṣepa-hetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parisaṃsthāpayantau tām</seg> <seg type="pāda" n="d">atarāva mahā-udadhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.694">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca muktāpravālādi</seg> <seg type="pāda" n="b">gurumūlyaṃ yad āhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasraguṇalābhaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="d">āvābhyāṃ parivartitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.694">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca muktā-pravāla-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">guru-mūlyaṃ yad āhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasra-guṇa-lābhaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="d">āvābhyāṃ parivartitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.695">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūḥ samudradinnā te</seg> <seg type="pāda" n="b">gurusāraṃ ca taddhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam arpitam āvābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tubhyaṃ tat parigṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.695">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūḥ samudradinnā te</seg> <seg type="pāda" n="b">guru-sāraṃ ca tad-dhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam arpitam āvābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tubhyaṃ tat parigṛhyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.696">
<l><seg type="pāda" n="a">vahanadhvaṃsamuktānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sametānāṃ ca bandhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ samudradinnā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tvatputrasya nidarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.696">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vahana-dhvaṃsa-muktānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sametānāṃ ca bandhubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ samudradinnā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tvat-putrasya nidarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.697">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvavat sānudaso 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">muktaḥ potavipattitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamiṣyati tad devi</seg> <seg type="pāda" n="d">muñca kātaratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.697">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvavat sānudaso 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">muktaḥ pota-vipattitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamiṣyati tad devi</seg> <seg type="pāda" n="d">muñca kātaratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.698">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā sadhanaskandhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣipya bhāginīṃ mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">susatkāraprayuktau tau</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāgatam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.698">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā sa-dhana-skandhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣipya bhāginīṃ mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-sat-kāra-prayuktau tau</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-āgatam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.699">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ samudradinneyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatā bhavato gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daivapauruṣayuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīr iva ślāghyajanmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.699">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ samudradinna īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatā bhavato gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daiva-pauruṣa-yuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīr iva ślāghya-janmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.700">
<l><seg type="pāda" n="a">tad etān bhavato dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmacāritrarakṣitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣantyā gurumāninyā</seg> <seg type="pāda" n="d">carite caritaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.700">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad etān bhavato dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dharma-cāritra-rakṣitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣantyā guru-māninyā</seg> <seg type="pāda" n="d">carite caritaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.701">
<l><seg type="pāda" n="a">vrīḍitadraviṇeśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddhyā divyayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā tulyo bhavatv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpo nāśaṃsitas tava ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.701">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vrīḍita-draviṇa-īśasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samṛddhyā divyaya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitrā tulyo bhavatv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpo na a-śaṃsitas tava ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.702">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād dhanam idaṃ bhuñjan</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuñjānaś ca yathāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatānāṃ pitṝṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yātv ānṛṇyaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.702">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād dhanam idaṃ bhuñjan</seg> <seg type="pāda" n="b">bhuñjānaś ca yathā-āgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatānāṃ pitṝṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yātv ānṛṇyaṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_18.703">
<l><note>The final verse seems to be missing</note> ||</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_18.703">
<lg>
<l><note>The final verse seems to be missing</note> ||</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.1">
<l><seg type="pāda" n="a">snidhair dāraiḥ suhṛdbhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">maitrīmātranibandhanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ ramamāṇasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kālaḥ kaścid agād mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">snidhair dāraiḥ suhṛdbhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">maitrī-mātra-nibandhanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ ramamāṇasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kālaḥ kaś-cid agād mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prāsakaiḥ krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="b">saha gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasā pramadāveṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ puruṣaṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prāsakaiḥ krīḍan</seg> <seg type="pāda" n="b">saha gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasā pramadā-veṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ puruṣaṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.3">
<l><seg type="pāda" n="a">kapālaśikhipiñchābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">virājitakaradvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayuktendradhanuśchāya</seg><seg type="pāda" n="d">śṛṅgāragalakaṇṭhikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kapāla-śikhi-piñchābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">virājita-kara-dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-yukta-indra-dhanuś-chāya</seg><seg type="pāda" n="d">śṛṅgāra-gala-kaṇṭhikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.4">
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā cāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">dattasvāsanayā svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālya caraṇau bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">svālaṃkārair alaṃkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattayā ca asau</seg> <seg type="pāda" n="b">datta-sva-āsanayā svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣālya caraṇau bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-alaṃ-kārair alaṃ-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca me gurugāmbhīryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kvāpi nītam asūyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā kesariśāvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gandhahastijighāṃsayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca me guru-gāmbhīryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva api nītam asūyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā kesari-śāvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gandha-hasti-jighāṃsayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.6">
<l><seg type="pāda" n="a">mamāsīd iyam evātra</seg> <seg type="pāda" n="b">sadoṣā kulamāninī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa strīpuruṣaḥ śocyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yo na strī na pumān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mamā asīd iyam eva atra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-doṣā kula-māninī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa strī-puruṣaḥ śocyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yo na strī na pumān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.7">
<l><seg type="pāda" n="a">mām uddiśya tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhāruṇitacakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadatā nihato 'sīti</seg> <seg type="pāda" n="d">vimuktaḥ śikhipicchakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mām uddiśya tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">krodha-aruṇita-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadatā nihato 'si iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vimuktaḥ śikhi-picchakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.8">
<l><seg type="pāda" n="a">sa me keśakalāpāgram</seg> <seg type="pāda" n="b">īṣad āmṛśya yātavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgeṣur iva karṇāstraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kirīṭāgraṃ kirīṭinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa me keśa-kalāpa-agram</seg> <seg type="pāda" n="b">īṣad āmṛśya yātavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāga-iṣur iva karṇa-astraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kirīṭa-agraṃ kirīṭinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.9">
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva ca tat tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kapālam apatat karāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥsthāmnaḥ kuñjarasyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhānaṃ vinaśiṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva ca tat tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kapālam apatat karāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niḥ-sthāmnaḥ kuñjarasya iva</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhānaṃ vinaśiṣyataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.10">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'tha grāmeyakeneva</seg> <seg type="pāda" n="b">dhiyā dhūrto 'tisaṃdhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūmrachāyaḥ śanair jalpan</seg> <seg type="pāda" n="d">dhig dhiṅ mām iti nirgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'tha grāmeyakena iva</seg> <seg type="pāda" n="b">dhiyā dhūrto 'tisaṃdhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūmra-chāyaḥ śanair jalpan</seg> <seg type="pāda" n="d">dhig dhiṅ mām iti nirgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.11">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīptāmarṣam aśaṅkitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">savāḍavam upāsarpan</seg> <seg type="pāda" n="d">nimnageva mahārṇavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpta-āmarṣam a-śaṅkitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-vāḍavam upāsarpan</seg> <seg type="pāda" n="d">nimna-ga īva mahā-arṇavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.12">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho strīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">atrāsamatrapaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat pureva pragalbheyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upasarpati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho strīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">atra a-sama-trapaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat pura īva pragalbha īyam</seg> <seg type="pāda" n="d">upasarpati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.13">
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām avocad bhīteva</seg> <seg type="pāda" n="b">śītalībhavata kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃcid vijñāpayāmy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">yātu vaḥ krodhapāvakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā mām avocad bhīta īva</seg> <seg type="pāda" n="b">śītalī-bhavata kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ-cid vijñāpayāmy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">yātu vaḥ krodha-pāvakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.14">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ vikaciko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurīśikharavāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharapater bhrātā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaurimuṇḍasya sādhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ vikaciko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurī-śikhara-vāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-pater bhrātā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaurimuṇḍasya sādhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.15">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtavrataṃ ca nāmedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuvidhnaṃ caraty ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāpte 'sminn avighnena</seg> <seg type="pāda" n="d">vandhyāḥ syur no manorathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūta-vrataṃ ca nāma idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu-vidhnaṃ caraty ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samāpte 'sminn a-vighnena</seg> <seg type="pāda" n="d">vandhyāḥ syur no mano-rathaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.16">
<l><seg type="pāda" n="a">yā ca pūjayate taṃ strī</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurīvratavicāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyai varaṃ mahāgaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">dayate śāpam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā ca pūjayate taṃ strī</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurī-vrata-vicāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyai varaṃ mahā-gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">dayate śāpam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.17">
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāpayāmi saṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhād anyo mahābalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihantā sarvasiddhīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti vighnavināyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāpayāmi saṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhād anyo mahā-balaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vihantā sarva-siddhīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti vighna-vināyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.18">
<l><seg type="pāda" n="a">siddhakalpaṃ ca tasyedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṇḍayatyā mahāvratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṣṭayā toṣitā gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā yūyaṃ ca roṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siddha-kalpaṃ ca tasya idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṇḍayatyā mahā-vratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṣṭayā toṣitā gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā yūyaṃ ca roṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tad etasyāsya yuṣmabhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhebhyaḥ krudhyatas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaurībhraṣṭā mahāvidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyeva tanumedhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad etasya asya yuṣmabhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kruddhebhyaḥ krudhyatas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaurī-bhraṣṭā mahā-vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vidya īva tanu-medhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmākam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaṃ kurvāṇayā guru</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mayā roṣitā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">etan me mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmākam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaṃ kurvāṇayā guru</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mayā roṣitā yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">etan me mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.21">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca krodhagrahaś caṇḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanakaiḥ śanakair mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dayitāmantravādinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayād apasarpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca krodha-grahaś caṇḍaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanakaiḥ śanakair mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dayitā-mantra-vādinyā</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayād apasarpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.22">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃjanitotsāhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tayāhaṃ mantrasādhanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnaḥ sānudāsena</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācid iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃjanita-utsāhas</seg> <seg type="pāda" n="b">taya āhaṃ mantra-sādhanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnaḥ sānudāsena</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cid iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.23">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ihaiva campāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭabhāryo mahīpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena dohadakaṃ pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryāvocat trapāvatī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd iha eva campāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣṭa-bhāryo mahī-patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena dohadakaṃ pṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhārya āvocat trapāvatī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.24">
<l><seg type="pāda" n="a">krīḍanmakarakumbhīra</seg><seg type="pāda" n="b">kulīrajhaṣakacchape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍeyaṃ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">jale jalanidher iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krīḍan-makara-kumbhīra</seg><seg type="pāda" n="b">kulīra-jhaṣa-kacchape</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍeyaṃ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">jale jala-nidher iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.25">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñāpi magadhair sāṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">bandhayitvāśu nimnagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saraḥ sāgaravistāram</seg> <seg type="pāda" n="d">avandhyājñena khānitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājña āpi magadhair sa-aṅgair</seg> <seg type="pāda" n="b">bandhayitva āśu nimnagām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saraḥ sāgara-vistāram</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vandhya-ājñena khānitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra nakrādisaṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">dāruyantranirantare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānākārapotasthau</seg> <seg type="pāda" n="d">tau rājānau viceratuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra nakra-ādi-saṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">dāru-yantra-nirantare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimāna-ākāra-pota-sthau</seg> <seg type="pāda" n="d">tau rājānau viceratuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.27">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra yātrā pravartitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhṛṣṭaparapuṣṭeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">divaseṣu mahībhujā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra yātrā pravartitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhṛṣṭa-parapuṣṭeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">divaseṣu mahī-bhujā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.28">
<l><seg type="pāda" n="a">te caite divasāḥ prāptāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭukokilakūjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca yātreyam āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyāmṛtabhujām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te ca ete divasāḥ prāptāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭu-kokila-kūjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca yātra īyam āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">ramya-a-mṛta-bhujām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.29">
<l><seg type="pāda" n="a">iṣyate yadi ca draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmadādiparīvārais</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ sā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iṣyate yadi ca draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha gandharvadattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-ādi-parīvārais</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ sā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.30">
<l><seg type="pāda" n="a">abhinīya tato rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prātaḥ pravahaṇāśritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgacchāmi sma campāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pauranetrotpalārcitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhinīya tato rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prātaḥ pravahaṇa-āśritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirgacchāmi sma campāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paura-netra-utpala-arcitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.31">
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣurmanoharārāma</seg><seg type="pāda" n="b">cchāyām adhyāsitaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakkaṇaṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">rājarājapurojjvalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cakṣur-mano-hara-ārāma</seg><seg type="pāda" n="b">cchāyām adhyāsitaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakkaṇaṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-rāja-pura-ujjvalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya madhye ca mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhamātaṅgadhīratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālam apy ujjvalāyāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ghanāghanam ivāmbudam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya madhye ca mātaṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-mātaṅga-dhīratam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālam apy ujjvala-āyāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ghana-a-ghanam iva ambu-dam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.33">
<l><seg type="pāda" n="a">kālindīnīlakālīṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhāṃ piṅgaśiroruhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīptasaudāmanīcakrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvṛṣeṇyām iva kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kālindī-nīla-kālīṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhāṃ piṅga-śiro-ruhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīpta-saudāmanī-cakrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvṛṣeṇyām iva kṣapām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.34">
<l><seg type="pāda" n="a">dolālilāvilolā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrādṛśyata kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīlanīrajamāleva</seg> <seg type="pāda" n="d">komalānilalāsitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dolā-lilā-vilolā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra adṛśyata kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīla-nīraja-māla īva</seg> <seg type="pāda" n="d">komala-anila-lāsitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.35">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā kāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi me kālikā bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam eva tatas tanvī</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣiptakuṅkumagauratā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā kāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi me kālikā bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam eva tatas tanvī</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣipta-kuṅkuma-gauratā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.36">
<l><seg type="pāda" n="a">sthānāc cācalitaivāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭyā māṃ dūram anvagāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālayeva palāśānām</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśumantaṃ suvarcalā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthānāc ca acalita aiva asau</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭyā māṃ dūram anvagāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālaya īva palāśānām</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃśumantaṃ suvarcalā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ cāliṅgitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭyā dūrībhavann api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitāntasnigdhayā prācīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhayeva divākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ cā aliṅgitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭyā dūrī-bhavann api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitānta-snigdhayā prācīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhaya īva divākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.38">
<l><seg type="pāda" n="a">snigdhe dṛṣṭī visarjyeti</seg> <seg type="pāda" n="b">dūtikāpratidūtike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā mama mayā tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">nītāḥ prāṇā vidheyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">snigdhe dṛṣṭī- visarjya iti</seg> <seg type="pāda" n="b">dūtikā-pratidūtike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā mama mayā tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">nītāḥ prāṇā- vidheyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.39">
<l><seg type="pāda" n="a">athārāmān abhikrudhyann</seg> <seg type="pāda" n="b">āvayor vyavadhāyakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅgīṃ manasāgacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇa mahāsaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā arāmān abhikrudhyann</seg> <seg type="pāda" n="b">āvayor vyavadhāyakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅgīṃ manasā āgacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇa mahā-saraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.40">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca yātrotsavaś citro</seg> <seg type="pāda" n="b">mayānyāhitacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrasthenaiva no dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsāra iva yoginā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca yātrā-utsavaś citro</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ānya-āhita-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra-sthena eva na u dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsāra iva yoginā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.41">
<l><seg type="pāda" n="a">atha yātrotsave tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pītveva madhu bhāskaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandamandaparispandas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmramaṇḍalatām ayāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha yātrā-utsave tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pītva īva madhu bhāskaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manda-manda-parispandas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmra-maṇḍalatām ayāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.42">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd yathā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prācīṃ kamalinīpriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprasādyaiva tāṃ bhānuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīcim upasarpati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd yathā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prācīṃ kamalinī-priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prasādya eva tāṃ bhānuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīcim upasarpati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pura evānuvarṇya tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅgīm anusarpāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā rājā tathā prajāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pura eva anuvarṇya tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaṅgīm anusarpāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā rājā tathā prajāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.44">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā mānuṣair eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ panthāḥ kāmibhir gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam evānugamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">na devacaritaṃ caret ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā mānuṣair eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ panthāḥ kāmibhir gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva anugamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">na deva-caritaṃ caret ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.45">
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsam athāvocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bharadvājātmajā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvam eva sayānena</seg> <seg type="pāda" n="d">nagarīm abhinīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sānudāsam atha avocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bharadvāja-ātma-jā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvam eva sa-yānena</seg> <seg type="pāda" n="d">nagarīm abhinīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.46">
<l><seg type="pāda" n="a">paścāj janasamūhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchantyāḥ pathi pāṃsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parādhūsarayanty asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sotpalāmalakāvalīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paścāj jana-samūhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchantyāḥ pathi pāṃsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parādhūsarayanty asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-utpala-āmalaka-āvalīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.47">
<l><seg type="pāda" n="a">śobhāṃ yātrikalokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan praviśataḥ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">purastād aham āyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saha nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śobhāṃ yātrika-lokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan praviśataḥ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">purastād aham āyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saha nāgarakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.48">
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛttāyāṃ puraṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārike dve parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā mām avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha gandharvadattāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛttāyāṃ puraṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārike dve parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā mām avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.49">
<l><seg type="pāda" n="a">āvām ājñāpite devyā</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminaṃ nirvinodanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vinodayatam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">yuvām aparuṣair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āvām ājñāpite devyā</seg> <seg type="pāda" n="b">svāminaṃ nirvinodanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vinodayatam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">yuvām a-paruṣair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas te madayitvāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">toṣayitvā ca bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭuvegena yānena</seg> <seg type="pāda" n="d">pakkaṇāntikam āgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas te madayitva āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">toṣayitvā ca bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭu-vegena yānena</seg> <seg type="pāda" n="d">pakkaṇa-antikam āgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.51">
<l><seg type="pāda" n="a">sāpi tatraiva dolāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthitā mātaṅgasundarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchantam iva nirvyājam</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchantaṃ samaikṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āpi tatra eva dolāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthitā mātaṅga-sundarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchantam iva nirvyājam</seg> <seg type="pāda" n="d">āgacchantaṃ samaikṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.52">
<l><seg type="pāda" n="a">viśrabdham atha tāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair yānam acodayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tad api saṃprāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">javena kulaṭādvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśrabdham atha tāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair yānam acodayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tad api saṃprāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">javena kulaṭā-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.53">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yal loke</seg> <seg type="pāda" n="b">prasiddham abhidhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreyāṃsi bahuvighnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantīti tathaiva tat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yal loke</seg> <seg type="pāda" n="b">prasiddham abhidhīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreyāṃsi bahu-vighnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti iti tatha aiva tat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.54">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhena ca gṛhaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śūnyaḥ saṃmānya ca priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrām abhilaṣāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgīsaṃgamāśayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhena ca gṛhaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">śūnyaḥ saṃmānya ca priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrām abhilaṣāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">mātaṅgī-saṃgama-āśayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.55">
<l><seg type="pāda" n="a">ardharātre tu sahasā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibuddhā muneḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayukte mayi ye dāsyau</seg> <seg type="pāda" n="d">te pānīyam ayācata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ardha-rātre tu sahasā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratibuddhā muneḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayukte mayi ye dāsyau</seg> <seg type="pāda" n="d">te pānīyam ayācata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.56">
<l><seg type="pāda" n="a">dhautapramṛṣṭavadanā</seg> <seg type="pāda" n="b">svāditānanabhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upaveśya puro 'kleśair</seg> <seg type="pāda" n="d">apṛcchad bandhakīdvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhauta-pramṛṣṭa-vadanā</seg> <seg type="pāda" n="b">svādita-ānana-bhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upaveśya puro 'kleśair</seg> <seg type="pāda" n="d">apṛcchad bandhakī-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.57">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputreṇa mātaṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā vā lolanetrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭo 'yaṃ taraleneti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatas tābhyāṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putreṇa mātaṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā vā lola-netrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭo 'yaṃ taralena iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatas tābhyāṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.58">
<l><seg type="pāda" n="a">na tathā sāryaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣitā jīrṇakanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netrābhyām animeṣābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">aryaputras tayā yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na tathā sa ārya-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣitā jīrṇa-kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netrābhyām a-nimeṣābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">arya-putras tayā yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.59">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāk pratibuddhaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchat suprabhāsutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāgratha svapithety uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgramīti mayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prāk pratibuddhaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchat suprabhā-sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāgratha svapitha ity uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgrami iti maya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam ayam ārambho</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmākaṃ dṛśyate yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā nalinikāṃ nūnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartum icchasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam ayam ārambho</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmākaṃ dṛśyate yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā nalinikāṃ nūnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartum icchasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.61">
<l><seg type="pāda" n="a">kvāsau nalinikā kā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya veti mayodite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bharadvājasutākhyātum</seg> <seg type="pāda" n="d">upākrāmata vṛttakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva asau nalinikā kā vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya va īti maya ūdite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bharadvāja-sutā ākhyātum</seg> <seg type="pāda" n="d">upākrāmata vṛttakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.62">
<l><seg type="pāda" n="a">asti paścāt samudrānte</seg> <seg type="pāda" n="b">svācāradhanavatprajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nagaraṃ kānanadvīpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahendranagaropamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti paścāt samudra-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">sv-ācāra-dhanavat-prajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nagaraṃ kānanadvīpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-indra-nagara-upamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.63">
<l><seg type="pāda" n="a">amahendraguṇas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">manujendraḥ prajāpriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putro manoharas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃjñāyāpi manoharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-mahā-indra-guṇas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">manu-ja-indraḥ prajā-priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putro mano-haras tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃjñāya api manoharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.64">
<l><seg type="pāda" n="a">viditāśeṣavedyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhaśāstrapriyo 'dhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānāruciṣu sattveṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kasyacit kiṃcid īpsitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vidita-a-śeṣa-vedyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-śāstra-priyo 'dhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānā-ruciṣu sattveṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya-cit kiṃ-cid īpsitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.65">
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdau bakulāśokau</seg> <seg type="pāda" n="b">vasantasyeva tasya yau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantam iva taṃ premṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadācid amuñcatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdau bakula-aśokau</seg> <seg type="pāda" n="b">vasantasya iva tasya yau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantam iva taṃ premṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kadā-cid amuñcatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.66">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid dvārapālena</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā rājasūnave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumārāvasathasthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">samitrāya niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid dvāra-pālena</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā rāja-sūnave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumāra-avasatha-sthāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-mitrāya niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.67">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmān sumaṅgalo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhagandhānuśāsanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrāmyo dhīravacanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmād api didṛkṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmān sumaṅgalo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">buddha-gandha-anuśāsanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-grāmyo dhīra-vacanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmād api didṛkṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.68">
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha praveśayety uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvārapālaṃ manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilepanam upādatta</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpaṃ ca tvarito 'dahat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha praveśaya ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāra-pālaṃ manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilepanam upādatta</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpaṃ ca tvarito 'dahat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.69">
<l><seg type="pāda" n="a">sumaṅgalo 'py anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya dvāradeśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiro nipīḍya pāṇibhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkocyāṅgam apāsarat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sumaṅgalo 'py anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya dvāra-deśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiro nipīḍya pāṇibhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkocya aṅgam apāsarat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.70">
<l><seg type="pāda" n="a">anena mama dhūpena</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhamālyavivādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āghrātena śiraḥśūlam</seg> <seg type="pāda" n="d">utpannam iti cāvadat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena mama dhūpena</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-mālya-vivādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āghrātena śiraḥ-śūlam</seg> <seg type="pāda" n="d">utpannam iti ca avadat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.71">
<l><seg type="pāda" n="a">ākṛṣṭe sthagikāyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svasyāḥ phalakasaṃpuṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoharaṃ muhuḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ dhūpam ayojayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākṛṣṭe sthagikāyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svasyāḥ phalaka-saṃpuṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoharaṃ muhuḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ dhūpam ayojayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.72">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛtanamaskāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa manoharam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sumanogandhasaṃvādī</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpo 'yaṃ dāhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṛta-namas-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa manoharam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-mano-gandha-saṃvādī</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpo 'yaṃ dāhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.73">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sabakulāśokas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin gandhe manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīto gandhaśāstrajñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sumaṅgalam apūjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-bakula-aśokas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin gandhe manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīto gandha-śāstra-jñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sumaṅgalam apūjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.74">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca kṛtasatkāro</seg> <seg type="pāda" n="b">rājaputraṃ sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dinais tricaturair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">caturaḥ paryatoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca kṛta-sat-kāro</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-putraṃ sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dinais tri-caturair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">caturaḥ paryatoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.75">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bakulāśoka</seg><seg type="pāda" n="b">sumaṅgalapuraḥsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoharām agād draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣasattrāṃ manoharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā bakula-aśoka</seg><seg type="pāda" n="b">sumaṅgala-puraḥ-saraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mano-harām agād draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣa-sattrāṃ mano-haraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.76">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra tatra tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatā tat tad adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣīpratikṛtir dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">vinyastā citrakarmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra tatra tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatā tat tad adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī-pratikṛtir dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">vinyastā citra-karmaṇi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.77">
<l><seg type="pāda" n="a">nirjīvāpi sphurantīva</seg> <seg type="pāda" n="b">mūkāpi mṛduvāg iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citre nyastāpi sā tena</seg> <seg type="pāda" n="d">citte nyastātirāgiṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nir-jīva āpi sphuranti īva</seg> <seg type="pāda" n="b">mūka āpi mṛdu-vāg iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citre nyasta āpi sā tena</seg> <seg type="pāda" n="d">citte nyasta āti-rāgiṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.78">
<l><seg type="pāda" n="a">draṣṭavyaṃ cānyad ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇaṃ cittacakṣuṣām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sumanogandhadhūpādyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tām evaikām asevata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">draṣṭavyaṃ ca anyad ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">ramaṇaṃ citta-cakṣuṣām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-mano-gandha-dhūpa-ādyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tām eva ekām asevata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.79">
<l><seg type="pāda" n="a">balavanmanmathāpāsta</seg><seg type="pāda" n="b">bhogyābhogyavicāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitambād ambaraṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kilākraṣṭum aihata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">balavan-manmatha-apāsta</seg><seg type="pāda" n="b">bhogya-a-bhogya-vicāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitambād ambaraṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kilā akraṣṭum aihata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.80">
<l><seg type="pāda" n="a">citrabhittim atha tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāpi padmeva padminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣṇor vakṣa iva śyāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">asevata nabhastalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citra-bhittim atha tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa āpi padma īva padminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣṇor vakṣa iva śyāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">asevata nabhas-talam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.81">
<l><seg type="pāda" n="a">uvāca rājaputraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nāmnāhaṃ sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī yakṣapateḥ śāpāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptālekhyaśarīratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uvāca rāja-putraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nāmna āhaṃ sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣī yakṣa-pateḥ śāpāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpta-ālekhya-śarīratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tena kṣaṇikaroṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nārīṣu ca dayālunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāpāntam arthitenāham</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nidhyāya dhīritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena kṣaṇika-roṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">nārīṣu ca dayālunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāpa-antam arthitena aham</seg> <seg type="pāda" n="d">iti nidhyāya dhīritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.83">
<l><seg type="pāda" n="a">citranyastatanuṃ yas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manuṣyo 'bhibhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva kṛtaśāpāntas</seg> <seg type="pāda" n="d">tava bhartā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citra-nyasta-tanuṃ yas tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manuṣyo 'bhibhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva kṛta-śāpa-antas</seg> <seg type="pāda" n="d">tava bhartā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.84">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tvaṃ rājarājena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā me pratipāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadṛśo varadānena</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpo 'pi hi mahātmanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tvaṃ rāja-rājena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā me pratipāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadṛśo vara-dānena</seg> <seg type="pāda" n="d">śāpo 'pi hi mahā-ātmanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.85">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi te 'sti mayi prītis</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ krīḍatsurāsuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailaṃ śrīkuñjanāmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣāvāsaṃ vrajer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi te 'sti mayi prītis</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ krīḍat-sura-asuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailaṃ śrīkuñja-nāmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣa-āvāsaṃ vrajer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.86">
<l><seg type="pāda" n="a">athāntardhiṃ gatā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāmohaṃ manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ cālokya tathāvasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣādaṃ bakulādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha antar-dhiṃ gatā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-mohaṃ manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ cā alokya tathā-avasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣādaṃ bakula-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.87">
<l><seg type="pāda" n="a">labdhasaṃjñaś ca tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā yakṣīkathām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alam ākulatāṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sulabhā sukumārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">labdha-saṃjñaś ca tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā yakṣī-kathām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alam ākulatāṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">su-labhā su-kumārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.88">
<l><seg type="pāda" n="a">yady asau durgamaḥ śailas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas taṃ sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmatsaṃbhogam icchantī</seg> <seg type="pāda" n="d">na tathā kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yady asau dur-gamaḥ śailas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatas taṃ su-kumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmat-saṃbhogam icchantī</seg> <seg type="pāda" n="d">na tathā kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.89">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pitaraṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa gataḥ sasuhṛdgaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhayātraṃ parāvṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyat potavāṇijam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā pitaraṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa gataḥ sa-suhṛd-gaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-yātraṃ parāvṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyat pota-vāṇijam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.90">
<l><seg type="pāda" n="a">rājño dattamahāratnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājñā kṛtasatkriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭas tena bhavān kiṃ kim</seg> <seg type="pāda" n="d">āścaryaṃ dṛṣṭavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājño datta-mahā-ratnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājñā kṛta-sat-kriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭas tena bhavān kiṃ kim</seg> <seg type="pāda" n="d">āścaryaṃ dṛṣṭavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam ambudhes tīre</seg> <seg type="pāda" n="b">devena vasatā satā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaṃ kiṃ nāma nāścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">āścaryanidhir ambudhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam ambu-dhes tīre</seg> <seg type="pāda" n="b">devena vasatā satā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaṃ kiṃ nāma nā aścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">āścarya-nidhir ambu-dhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.92">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv ekadāham adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛtapoto nabhasvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāndrahemaprabhāpiṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅgaśṛṅgasrajaṃ nagam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv ekada āham adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛta-poto nabhasvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāndra-hema-prabhā-piṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅga-śṛṅga-srajaṃ nagam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.93">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā niryāmako 'vadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhair eṣa samākhyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaḥ śṛṅgavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā niryāmako 'vadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhair eṣa samākhyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaḥ śṛṅgavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.94">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi nivedyāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">vāṇijaḥ svagṛhān agāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājaputro 'pi rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">natvā vāṇijam anvagāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi nivedya asau</seg> <seg type="pāda" n="b">vāṇijaḥ sva-gṛhān agāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-putro 'pi rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">natvā vāṇijam anvagāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.95">
<l><seg type="pāda" n="a">pradadāv atha sarvasvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmai trāsena vāṇijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājaputrād gṛhaprāptād</seg> <seg type="pāda" n="d">āḍhyaḥ ko nāma na traset ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pradadāv atha sarva-svaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmai trāsena vāṇijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-putrād gṛha-prāptād</seg> <seg type="pāda" n="d">āḍhyaḥ ko nāma na traset ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.96">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāpi sumanomālā</seg><seg type="pāda" n="b">mātram ālabhya bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na satkārakhalīkāram</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanti śiśavo guroḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena api su-mano-mālā</seg><seg type="pāda" n="b">mātram ālabhya bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na sat-kāra-khalī-kāram</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanti śiśavo guroḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.97">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yas tātapādebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrīkuñjaḥ kathitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kutūhaline mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spaṣṭam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yas tāta-pādebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrīkuñjaḥ kathitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kutūhaline mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spaṣṭam ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.98">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyāśvastas tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhir madhurair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrīkuñjaṃ sahitaṃ cihnair</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ākhyātuṃ pracakrame ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyāśvastas tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vacobhir madhurair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrīkuñjaṃ sahitaṃ cihnair</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ākhyātuṃ pracakrame ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.99">
<l><seg type="pāda" n="a">athaikadā madeneva</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāvyālo mataṅgajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">marutā tyājitasthairyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yātaḥ potaḥ svatantratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ekadā madena iva</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-vyālo mataṅga-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">marutā tyājita-sthairyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yātaḥ potaḥ sva-tantratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.100">
<l><seg type="pāda" n="a">praśāntotpātavātatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sāgare cāmbarasthire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citrākārān apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇino jalacāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśānta-utpāta-vātatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sāgare ca ambara-sthire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citra-ākārān apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇino jala-cāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.101">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacit kesariśārdūla</seg><seg type="pāda" n="b">dvīpikhaḍgarkṣaśambarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūthaśaḥ prastutakrīḍān</seg> <seg type="pāda" n="d">unmajjananimajjanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cit kesari-śārdūla</seg><seg type="pāda" n="b">dvīpi-khaḍga-rkṣa-śambarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūthaśaḥ prastuta-krīḍān</seg> <seg type="pāda" n="d">unmajjana-nimajjanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.102">
<l><seg type="pāda" n="a">anyatrāviddhakarṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">strīpuṃsānām avāsasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvanimātrakabhāṣāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvaṃdvāni paśudharmaṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyatrā aviddha-karṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">strī-puṃsānām a-vāsasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvani-mātraka-bhāṣāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvaṃdvāni paśu-dharmaṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.103">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacid utpatatas tuṅgān</seg> <seg type="pāda" n="b">nāgān āyatapakṣatīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣacchedabhayālīnān</seg> <seg type="pāda" n="d">nagān iva mahārṇavāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cid utpatatas tuṅgān</seg> <seg type="pāda" n="b">nāgān āyata-pakṣatīn</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣa-ccheda-bhaya-ālīnān</seg> <seg type="pāda" n="d">nagān iva maha-arṇavāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.104">
<l><seg type="pāda" n="a">avāc ca sahasā modaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kauveryāḥ pavanāhṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāghrāṇāya saṃpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manye ghrāṇam ayaṃ jagat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avāc ca sahasā modaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kauveryāḥ pavana-āhṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyā aghrāṇāya saṃpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manye ghrāṇam ayaṃ jagat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.105">
<l><seg type="pāda" n="a">drakṣyantaḥ saṃbhavaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sakutūhaladṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrād girim apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">ratnakūṭasthakiṃnaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">drakṣyantaḥ saṃbhavaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kutūhala-dṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrād girim apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">ratna-kūṭa-stha-kiṃnaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.106">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti prṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā niryāmako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhair eṣa samākhyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaḥ śṛṅgavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti prṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā niryāmako 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhair eṣa samākhyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaḥ śṛṅgavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.107">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi kathitaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat tat tan manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasāgaradigdeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spaṣṭaṃ saṃpuṭake 'likhat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi kathitaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat tat tan manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha-sāgara-dig-deśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spaṣṭaṃ saṃpuṭake 'likhat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.108">
<l><seg type="pāda" n="a">āgamayya tataḥ potam</seg> <seg type="pāda" n="b">āptaniryāmakāsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bakulādisahāyo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">agāhata mahārṇavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgamayya tataḥ potam</seg> <seg type="pāda" n="b">āpta-niryāmaka-āsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bakula-ādi-sahāyo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">agāhata mahā-arṇavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.109">
<l><seg type="pāda" n="a">anukūlamahāvega</seg><seg type="pāda" n="b">samīrapreritena saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīdad acireṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">potena diśam īpsitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anukūla-mahā-vega</seg><seg type="pāda" n="b">samīra-preritena saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīdad a-cireṇa eva</seg> <seg type="pāda" n="d">potena diśam īpsitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.110">
<l><seg type="pāda" n="a">sadṛśaiḥ sphalakasthānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cihnair janitaniścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaścakṣuḥśarīraiḥ saḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaṃ yugapad gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sadṛśaiḥ sphalaka-sthānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cihnair janita-niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaś-cakṣuḥ-śarīraiḥ saḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrīkuñjaṃ yugapad gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.111">
<l><seg type="pāda" n="a">ambhodhijalakallola</seg><seg type="pāda" n="b">dhautanīlopalaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśāśaviśāloccaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">potaḥ sopānam āsadat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ambhodhi-jala-kallola</seg><seg type="pāda" n="b">dhauta-nīla-upalaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśa-āśa-viśāla-uccaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">potaḥ sopānam āsadat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.112">
<l><seg type="pāda" n="a">tatraiva suhṛdas tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad utkaṇṭho manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena śailāgram ārohad</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmeneva tripiṣṭapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra eva suhṛdas tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad utkaṇṭho manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena śaila-agram ārohad</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmena iva tripiṣṭapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.113">
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣastrīpuṃsavṛndaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣyamāṇaḥ sasaṃmadaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpacakṣuṣā paśyann</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchat sukumārikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yakṣa-strī-puṃsa-vṛndaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣyamāṇaḥ sa-saṃmadaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpa-cakṣuṣā paśyann</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchat sukumārikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.114">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāścid abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtārthā sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayāsminn āhitaṃ prema</seg> <seg type="pāda" n="d">narāmarakumārake ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāś-cid abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-arthā sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaya āsminn āhitaṃ prema</seg> <seg type="pāda" n="d">nara-amara-kumārake ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.115">
<l><seg type="pāda" n="a">surāsuranarāṇāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="b">kasyāyaṃ na manoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vṛtaḥ sahajāhāryaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīrādiguṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sura-asura-narāṇāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya ayaṃ na mano-haraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo vṛtaḥ saha-ja-a-hāryaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīra-ādi-guṇair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.116">
<l><seg type="pāda" n="a">prakrīḍantīm athāpaśyad</seg> <seg type="pāda" n="b">viśāle mandirājire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sve saṃkalpamaye yakṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vakṣasīva manoharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakrīḍantīm atha apaśyad</seg> <seg type="pāda" n="b">viśāle mandira-ajire</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sve saṃkalpa-maye yakṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vakṣasi iva manoharaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.117">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyudgamya tayā cāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpājīvāpragalbhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svinnakaṇṭakite pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītvāntaḥ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyudgamya tayā ca asau</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpa-ājīvā-pragalbhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svinna-kaṇṭakite pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītva āntaḥ praveśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.118">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ pitaram adrākṣīt</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrārabdhadurodaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktākṣaṃ śātakaumbhābhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samadaṃ medurodaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ pitaram adrākṣīt</seg> <seg type="pāda" n="b">tatrā arabdha-durodaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakta-akṣaṃ śātakaumbha-abhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-madaṃ medura-udaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.119">
<l><seg type="pāda" n="a">upaveśya ca tenāṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">ghrātvā mūrdhni mahoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūḥ paśyety anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviveśāvarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upaveśya ca tena aṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">ghrātvā mūrdhni mahoharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūḥ paśya ity anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviveśa avarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.120">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra saṃpūrṇatāruṇyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇikārasragujjvalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūśvaśurayos tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pitāmahyo 'pi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra saṃpūrṇa-tāruṇyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇikāra-srag-ujjvalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrū-śvaśurayos tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pitāmahyo 'pi yoṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.121">
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya ca tās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tābhir abhinanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātaś ca sasnehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat kanyakāgṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhivādya ca tās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tābhir abhinanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātaś ca sa-snehaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat kanyakā-gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.122">
<l><seg type="pāda" n="a">divyasya madhunaḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divyatantrīrutiśrutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyastrīsaṃprayogāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">manoharamano 'haran ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">divyasya madhunaḥ pānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divya-tantrī-ruti-śrutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divya-strī-saṃprayogāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">manohara-mano 'haran ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.123">
<l><seg type="pāda" n="a">ity asau kṣaṇam āsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukumārikayoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atītā divasāḥ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāra pratigamyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity asau kṣaṇam āsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukumārikaya ūditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atītā- divasāḥ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāra pratigamyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.124">
<l><seg type="pāda" n="a">devalokaikadeśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tato 'smin na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthātuṃ mānuṣamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcamād divasāt param ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva-loka-eka-deśo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tato 'smin na labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthātuṃ mānuṣa-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcamād divasāt param ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.125">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavantaṃ ca parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaccheyuḥ potavāhakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahanasvāminaṃ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkṣante dināni te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavantaṃ ca parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaccheyuḥ pota-vāhakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahana-svāminaṃ pañca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkṣante dināni te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.126">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvedaṃ rājaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">devaputrasya yādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargataś cyavamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyāmadhyāmābhavat prabhā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutva īdaṃ rāja-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">deva-putrasya yādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargataś cyavamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyāma-dhyāma ābhavat prabhā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.127">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā tādṛśākāram</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyārabhya gamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tavaivāhaṃ gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā tādṛśa-ākāram</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyā arabhya gamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tava eva ahaṃ gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.128">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tayā dhīrito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">potam udvignavāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatraiva suhṛdo 'paśyad</seg> <seg type="pāda" n="d">divyaratnāmbarasrajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tayā dhīrito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">potam udvigna-vāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra eva suhṛdo 'paśyad</seg> <seg type="pāda" n="d">divya-ratna-ambara-srajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.129">
<l><seg type="pāda" n="a">sthitāḥ stha divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">kva kathaṃ veti coditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena te kathayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā yūyaṃ tathā vayaṃ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthitāḥ stha divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="b">kva kathaṃ va īti coditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena te kathayanti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā yūyaṃ tathā vayaṃ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.130">
<l><seg type="pāda" n="a">sukumārikayādiṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭā guhyakāṅganāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān upacaranti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">surān iva surāṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukumārikayā ādiṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭā- guhyaka-aṅganāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān upacaranti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">surān iva sura-aṅganāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.131">
<l><seg type="pāda" n="a">mahādevam upāsīnā</seg><seg type="pāda" n="b">mṛtā gacchanti mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānā vayaṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devatām amṛtā gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-devam upāsīnā</seg><seg type="pāda" n="b">mṛtā- gacchanti mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānā- vayaṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devatām a-mṛtā- gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.132">
<l><seg type="pāda" n="a">iti yakṣīkathāraktā</seg><seg type="pāda" n="b">mahādhvānaṃ mahābhayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāsām evānubhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃterus te mahodadhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti yakṣī-kathā-raktā</seg><seg type="pāda" n="b">mahā-adhvānaṃ mahā-bhayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāsām eva anubhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃterus te mahā-udadhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.133">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāpārair ujjhitaṃ sarvais</seg> <seg type="pāda" n="b">trivargaprāptihetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃs tadviyogārtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūnyarājapathaṃ puram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyāpārair ujjhitaṃ sarvais</seg> <seg type="pāda" n="b">tri-varga-prāpti-hetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃs tad-viyoga-ārtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūnya-rāja-pathaṃ puram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.134">
<l><seg type="pāda" n="a">athaikā brāhmaṇī vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">kim artham api nirgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaguṣṭhitamūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyati sma manoharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ekā brāhmaṇī vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">kim artham api nirgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaguṣṭhita-mūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyati sma manoharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.135">
<l><seg type="pāda" n="a">tam asau pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">paritoṣaskhaladgatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā dhyānaparāsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahīpālam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam asau pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">paritoṣa-skhalad-gatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā dhyāna-para-āsthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahī-pālam atoṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.136">
<l><seg type="pāda" n="a">mantriprabhṛtayas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vāritāḥ puravāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā vocad dārakaṃ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">kva gato 'bhūd bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mantri-prabhṛtayas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">vāritāḥ pura-vāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā vocad dārakaṃ kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">kva gato 'bhūd bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.137">
<l><seg type="pāda" n="a">rājaputro 'pi rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">avandata vilakṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi tasyāṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">harati sma vilakṣatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-putro 'pi rājānam</seg> <seg type="pāda" n="b">avandata vilakṣakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi tasya aṅkam āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">harati sma vilakṣatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.138">
<l><seg type="pāda" n="a">svaṃ ca mandiram āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sumaṅgalam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandhaśāstraphalaṃ sāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpam āyojyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svaṃ ca mandiram āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sumaṅgalam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandha-śāstra-phalaṃ sāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpam āyojyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.139">
<l><seg type="pāda" n="a">adyāgacchati yuṣmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhībhiḥ sahitā sakhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sugandhitāpradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ratam āhur aninditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adyā agacchati yuṣmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhībhiḥ sahitā sakhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-gandhita-a-pradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ratam āhur a-ninditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.140">
<l><seg type="pāda" n="a">gandharājaś ca yo 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ghuṣyate yakṣakardamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kardamasamas tāsām</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'sau yakṣakardamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandha-rājaś ca yo 'smākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ghuṣyate yakṣa-kardamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kardama-samas tāsām</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'sau yakṣa-kardamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.141">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād ādaram āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstram adya prakāśyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanurvedasya kṛtsnasya</seg> <seg type="pāda" n="d">viddhasāraṃ hi sauṣṭhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād ādaram āsthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">śāstram adya prakāśyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanur-vedasya kṛtsnasya</seg> <seg type="pāda" n="d">viddha-sāraṃ hi sauṣṭhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.142">
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">svārthena ca sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpasnānīyagandhādi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathādeśam ayojayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-arthena ca sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpa-snānīya-gandha-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-deśam ayojayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.143">
<l><seg type="pāda" n="a">manoharas tu sasuhṛt</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtakāmukaḍambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsannadayitāśūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaśayyām asevata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manoharas tu sa-suhṛt</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-kāmuka-ḍambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanna-dayitā-śūnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-śayyām asevata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.144">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa tādṛśo gandhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tathāyatnena sādhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaḥ paṭunānyena</seg> <seg type="pāda" n="d">samīreṇeva toyadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa tādṛśo gandhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā-yatnena sādhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preritaḥ paṭuna ānyena</seg> <seg type="pāda" n="d">samīreṇa iva toya-daḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.145">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāsā vicchāyayantīva</seg> <seg type="pāda" n="b">candrakāntādicandrikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya sahasāchyāsta</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅkaṃ sukumārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāsā vicchāyayanti īva</seg> <seg type="pāda" n="b">candra-kānta-ādi-candrikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya sahasa āchyāsta</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅkaṃ sukumārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.146">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sasmitam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">bakulādīn uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sasahāyāham āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">yāta viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-smitam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">bakula-ādīn uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-sahāya āham āyātā</seg> <seg type="pāda" n="d">yāta viśramyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.147">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇamya teṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kumārasukumārike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tathāvidhotkaṇṭhe</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāgamayatāṃ niśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṇamya teṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">kumāra-sukumārike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tathā-vidhā-utkaṇṭhe</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā-gamayatāṃ niśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.148">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhogaramaṇīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīrair bakulādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāte rājaputrāya</seg> <seg type="pāda" n="d">rātrivṛttaṃ nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhoga-ramaṇīyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīrair bakula-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhāte rāja-putrāya</seg> <seg type="pāda" n="d">rātri-vṛttaṃ nyavedayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.149">
<l><seg type="pāda" n="a">rātrau rātrau sametānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viyuktānāṃ divā divā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃvatsaro yātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhis teṣām acetitatḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rātrau rātrau sametānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viyuktānāṃ divā divā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃvatsaro yātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tābhis teṣām a-cetitatḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.150">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā syandamānāśruḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sākrandā sā tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svādhīnānāṃ parādhīnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha saṃgatir īdṛśī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā syandamāna-aśruḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ākrandā sā tam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-adhīnānāṃ para-adhīnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha saṃgatir īdṛśī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.151">
<l><seg type="pāda" n="a">adyārabhya mayā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevitavyo dhaneśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhīsahitayā varṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītabrahmacaryayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adyā arabhya mayā devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevitavyo dhana-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhī-sahitayā varṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhīta-brahma-caryayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.152">
<l><seg type="pāda" n="a">pitarau vandituṃ cāham</seg> <seg type="pāda" n="b">aṣṭamyādiṣu parvasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svagṛhāya gamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra gacched bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pitarau vandituṃ ca aham</seg> <seg type="pāda" n="b">aṣṭamy--ādiṣu parvasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-gṛhāya gamiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra gacched bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.153">
<l><seg type="pāda" n="a">tvatsaṅgasubhagā yā dik</seg> <seg type="pāda" n="b">tām api prekṣya jīvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ninditāmṛtapānena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar darśanena te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvat-saṅga-subhagā yā dik</seg> <seg type="pāda" n="b">tām api prekṣya jīvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nindita-amṛta-pānena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar darśanena te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.154">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām uktveti yātāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āyātā bakulādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṃ paśyantam apaśyaṃs tam</seg> <seg type="pāda" n="d">iyaṃ yātīti vādinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām uktva īti yātāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āyātā- bakula-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṃ paśyantam apaśyaṃs tam</seg> <seg type="pāda" n="d">iyaṃ yāti iti vādinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.155">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sabakulāśoke</seg> <seg type="pāda" n="b">saśoke pārthivātmaje</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">toṣagadgadavāg uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata sumaṅgalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-bakula-aśoke</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-śoke pārthiva-ātma-je</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">toṣa-gadgada-vāg uccair</seg> <seg type="pāda" n="d">abhāṣata sumaṅgalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.156">
<l><seg type="pāda" n="a">kim astāne viṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">potam āruhya māmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭamārgā muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="d">yāmas taṃ guhyakācalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim a-stāne viṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">potam āruhya māmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa-mārgā- muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="d">yāmas taṃ guhyaka-a-calam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.157">
<l><seg type="pāda" n="a">dhyāyantas tatra tāḥ kāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantaś cāntarāntarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃgamāśādhanaprāṇā</seg><seg type="pāda" n="d">yāpayāma samām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhyāyantas tatra tāḥ kāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantaś ca antara āntarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃgama-āśā-dhana-prāṇā</seg><seg type="pāda" n="d">yāpayāma samām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.158">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa tena potena</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaś ca mahārṇavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca potaḥ samīreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dūraṃ hṛtvā vipāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa tena potena</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaś ca mahā-arṇavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca potaḥ samīreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">dūraṃ hṛtvā vipāditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.159">
<l><seg type="pāda" n="a">rājaputras tu dayitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhāṃ vidyām iva smaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ na cetitavān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">vipattiṃ māradāruṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-putras tu dayitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhāṃ vidyām iva smaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ na cetitavān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">vipattiṃ māra-dāruṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.160">
<l><seg type="pāda" n="a">uttīrṇasyaiva jaladher</seg> <seg type="pāda" n="b">velārodhāsi sarpataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caurasainyena saṃyamya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyālaṃkaraṇaṃ hṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uttīrṇasya eva jala-dher</seg> <seg type="pāda" n="b">velā-rodhāsi sarpataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caura-sainyena saṃyamya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya alaṃ-karaṇaṃ hṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.161">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taskarasainyaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">vājisainyena sarvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṣṭitaṃ kuṭṭitaṃ baddham</seg> <seg type="pāda" n="d">udbaddhaṃ pādapeṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taskara-sainyaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="b">vāji-sainyena sarvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṣṭitaṃ kuṭṭitaṃ baddham</seg> <seg type="pāda" n="d">udbaddhaṃ pāda-peṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.162">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaś cārutarākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ praṇipatya tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṇīpṛṣṭham āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">sasainyaḥ prasthitaḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekaś cārutara-ākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ praṇipatya tam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kariṇī-pṛṣṭham āropya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-sainyaḥ prasthitaḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.163">
<l><seg type="pāda" n="a">adūraṃ cāntaraṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bandistutiguṇānvayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoharaḥ puraṃ prāpat</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṅkumāliptacatvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dūraṃ ca antaraṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bandi-stuti-guṇa-anvayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoharaḥ puraṃ prāpat</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṅkuma-ālipta-catvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.164">
<l><seg type="pāda" n="a">ratnavandanamālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa śṛṇvan paṭuśiñjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchat kalarāsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nānāpattrisrajām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ratna-vandana-mālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa śṛṇvan paṭu-śiñjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchat kala-rāsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nānā-pattri-srajām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.165">
<l><seg type="pāda" n="a">purānurūpaśobhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāviśat sa nṛpālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśālamaṇḍapāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śakrākāraṃ narādhipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pura-anurūpa-śobhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāviśat sa nṛ-pa-ālayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśāla-maṇḍapa-āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śakra-ākāraṃ nara-adhipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.166">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya ca hastinyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājānam avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍham āliṅgya tenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ prītyā nirūpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya ca hastinyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa rājānam avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍham āliṅgya tena api</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ prītyā nirūpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.167">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīrāvayavān dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">muhus tasyāvadat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kutaḥ sumaṅgalād anyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakṣuṣmān iti bhūpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīra-avayavān dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">muhus tasya avadat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kutaḥ sumaṅgalād anyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakṣuṣmān iti bhū-patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.168">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca rājaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa evāyaṃ sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaved aham iva bhraṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">potabhaṅgabhayād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca rāja-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa eva ayaṃ sumaṅgalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaved aham iva bhraṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pota-bhaṅga-bhayād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.169">
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha viśramya tāteti</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñoktaḥ prāviśat puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyan natamūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tam eva sumaṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaccha viśramya tāta iti</seg> <seg type="pāda" n="b">rājña ūktaḥ prāviśat puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyan nata-mūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa tam eva sumaṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.170">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchati sma ca taṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">mitre prāṇasame tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujau me bakulāśokau</seg> <seg type="pāda" n="d">kaccit kuśalināv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchati sma ca taṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">mitre prāṇa-same tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujau me bakula-aśokau</seg> <seg type="pāda" n="d">kac-cit kuśalināv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.171">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ bakulāśokau</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhān kuśalinau gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā cāham ihāyātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāśrotuṃ prasīdata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ bakula-aśokau</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhān kuśalinau gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā ca aham ihā ayātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā āśrotuṃ prasīdata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.172">
<l><seg type="pāda" n="a">punaruktaguṇākhyānam</seg> <seg type="pāda" n="b">etat nāgapuraṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭam eva hi yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛpaś caiṣa puraṃdaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punar-ukta-guṇa-ākhyānam</seg> <seg type="pāda" n="b">etat nāgapuraṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭam eva hi yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛ-paś ca eṣa puraṃdaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.173">
<l><seg type="pāda" n="a">jayanta iti putro 'sya</seg> <seg type="pāda" n="b">śūraḥ cāruḥ kaviḥ paṭuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yena yūyam ānītāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāgaropāntakānanāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jayanta iti putro 'sya</seg> <seg type="pāda" n="b">śūraḥ cāruḥ kaviḥ paṭuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yena yūyam ānītāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāgara-upānta-kānanāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.174">
<l><seg type="pāda" n="a">sutā nalinikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpates tasya tādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyā na pramadāloke</seg> <seg type="pāda" n="d">na cāsti sadṛśo varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sutā nalinikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛ-pates tasya tādṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyā- na pramadā-loke</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca asti sadṛśo varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.175">
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ varayatā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitrā dvīpāntarāṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇarūpāntarajñāna</seg><seg type="pāda" n="d">śālinaḥ prahitā hatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ varayatā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitrā dvīpa-antarāṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇa-rūpa-antara-jñāna</seg><seg type="pāda" n="d">śālinaḥ prahitā- hatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.176">
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prapañcena</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā kālo bahurgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā mām ayam āhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">sadainyasmitam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prapañcena</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā kālo bahur-gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā mām ayam āhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dainya-smitam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.177">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ na kevalam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvādhyakṣagaṇāgraṇīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nātho 'pi bhava nas tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkaṭād uddharann itaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ na kevalam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-adhyakṣa-gaṇa-agra-ṇīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nātho 'pi bhava nas tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkaṭād uddharann itaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.178">
<l><seg type="pāda" n="a">kulaśīlavayorūpair</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ syād asyāḥ samo varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādareṇa tam anviṣyes</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaja śrīmadirārujam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kula-śīla-vayo-rūpair</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ syād asyāḥ samo varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādareṇa tam anviṣyes</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaja śrī-madira-a-rujam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.179">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūrisāradhanāḍhyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇadraviṇadurgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durgatebhyaḥ sudūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">śocanīyaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūri-sāra-dhana-āḍhyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇa-draviṇa-dur-gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-gatebhyaḥ su-dūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">śocanīyaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.180">
<l><seg type="pāda" n="a">tato nalinikārūpam</seg> <seg type="pāda" n="b">ālikhya phalake mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahī sāṣṭādaśadvīpā</seg> <seg type="pāda" n="d">parikrāntā varārthinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato nalinikā-rūpam</seg> <seg type="pāda" n="b">ālikhya phalake mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahī sa-aṣṭādaśa-dvīpā</seg> <seg type="pāda" n="d">parikrāntā vara-arthinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.181">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu paṭuyatno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">nālabhe varam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā tyaktumanaḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvivikṣaṃ mahodadhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu paṭu-yatno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">nā alabhe varam īpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā tyaktu-manaḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāvivikṣaṃ mahā-udadhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.182">
<l><seg type="pāda" n="a">gataś ca kānanadvīpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān asmi saṃcaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmadguṇakathāsaktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtatāḥ sādhusaṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gataś ca kānana-dvīpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān asmi saṃcaran</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmad-guṇa-kathā-āsaktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtatāḥ sādhu-saṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.183">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa me sthirādhairyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tādṛṅmaraṇaniścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyotsnayeva tamorāśir</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmatkīrtyā nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa me sthira-a-dhairyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tādṛṅ-maraṇa-niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyotsnaya īva tamo-rāśir</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmat-kīrtyā nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.184">
<l><seg type="pāda" n="a">gandhaśāstravyasanino</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān buddhvā ca lokataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmāpi gandhaśāstrajñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā vaḥ śrāvito mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandha-śāstra-vyasanino</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān buddhvā ca lokataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātma āpi gandha-śāstra-jñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā vaḥ śrāvito mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.185">
<l><seg type="pāda" n="a">tulyajñānasvabhāvā hi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṝṇām anujīvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rañjayanti manaḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇair api nirākṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tulya-jñāna-sva-bhāvā- hi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṝṇām anujīvinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rañjayanti manaḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇair api nirākṛtāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.186">
<l><seg type="pāda" n="a">gandhamālyavisaṃvādī</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūpo yac cāpi dāhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhiḥ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ jijñāsitas tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandha-mālya-visaṃvādī</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūpo yac ca api dāhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdbhiḥ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ jijñāsitas tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.187">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca yojitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhamālyānuvādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpaṃ tat phalake nyastām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ bhartṛdārikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca yojitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-mālya-anuvādinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūpaṃ tat phalake nyastām</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ bhartṛ-dārikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.188">
<l><seg type="pāda" n="a">tām ālokya tato yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">manye 'haṃ dhanyajanmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmano rājaputryāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhātuś ca kṛtārthatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām ālokya tato yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">manye 'haṃ dhanya-janmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmano rāja-putryāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhātuś ca kṛta-arthatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.189">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ svārthaparo yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">apahartum ito gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad yuṣmadguṇair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtaḥ sādhumanoharaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ sva-artha-paro yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">apahartum ito gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad yuṣmad-guṇair eva</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛtaḥ sādhu-mano-haraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.190">
<l><seg type="pāda" n="a">tathāpi satkṛto yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">hartum evāham udyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāpam adhyācaranty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyā bhartṛpriyepsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha āpi sat-kṛto yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">hartum eva aham udyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāpam adhyācaranty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyā bhartṛ-priya-īpsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.191">
<l><seg type="pāda" n="a">puṇyair nalinikāyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmatsaṃgamahetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevācārāpadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">gataiva sukumārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puṇyair nalinikāyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmat-saṃgama-hetubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">seva-ācāra-apadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">gata aiva sukumārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.192">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ cāntaram āsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā yūyaṃ tvarāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnidhāpitapotena</seg> <seg type="pāda" n="d">samudram avatāritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ ca antaram āsādya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā yūyaṃ tvarāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃnidhāpita-potena</seg> <seg type="pāda" n="d">samudram avatāritāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.193">
<l><seg type="pāda" n="a">pradeśe yatra cāmbhodhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ vahanaṃ vahet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipannavahanas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca kaścana vidyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pradeśe yatra ca ambhodhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vipannaṃ vahanaṃ vahet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipanna-vahanas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca kaś-cana vidyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.194">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tau bakulāśokāv</seg> <seg type="pāda" n="b">avipannau gṛhān gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ ca puram āyātā</seg><seg type="pāda" n="d">yathā yūyaṃ tathā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tau bakula-aśokāv</seg> <seg type="pāda" n="b">a-vipannau gṛhān gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ ca puram āyātā</seg><seg type="pāda" n="d">yathā yūyaṃ tathā vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.195">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nalinikādyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhir anugamyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi śrīḥ svayam āyāntī</seg> <seg type="pāda" n="d">kālātikramam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nalinika ādya eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhir anugamyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi śrīḥ svayam āyāntī</seg> <seg type="pāda" n="d">kāla-atikramam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.196">
<l><seg type="pāda" n="a">manoharas tu tāṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvākāramanoharām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathākāmam upābhuṅkta</seg> <seg type="pāda" n="d">karī kamālinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manoharas tu tāṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-ākāra-mano-harām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā-kāmam upābhuṅkta</seg> <seg type="pāda" n="d">karī kamālinīm iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.197">
<l><seg type="pāda" n="a">sumaṅgalena sā coktā</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma śethāḥ pṛthaṅniśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patyus te dayitā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">maivaṃ naiṣīd asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sumaṅgalena sā ca uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma śethāḥ pṛthaṅ-niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patyus te dayitā yakṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">ma aivaṃ naiṣīd asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.198">
<l><seg type="pāda" n="a">kupitā rājaputrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājaputrī kadācana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unnidraiva sanidreva</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā kila pṛthak kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kupitā rāja-putrāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-putrī kadā-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">un-nidra aiva sa-nidra īva</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā kila pṛthak kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.199">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sevāvadhau pūrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣānte sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayitaṃ pṛthag āsādya</seg> <seg type="pāda" n="d">manoharam apāharat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha seva-avadhau pūrṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣa-ante sukumārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śayitaṃ pṛthag āsādya</seg> <seg type="pāda" n="d">manoharam apāharat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.200">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā nalinikābhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">sukumārikayā hṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān api hared eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā mātaṅgakanyakā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā nalinikā-bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">sukumārikayā hṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmān api hared eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā mātaṅga-kanyakā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.201">
<l><seg type="pāda" n="a">manyadhve yādṛśīm enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyakā neyam īdṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi caṇḍālakanyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">rajyante devasūnavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manyadhve yādṛśīm enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyakā na iyam īdṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi caṇḍāla-kanyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">rajyante deva-sūnavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.202">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ nalinikāvṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">smṛtvā yūyaṃ mayoditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na me nalinikāvārttā</seg> <seg type="pāda" n="d">virasāntā bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ nalinikā-vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">smṛtvā yūyaṃ maya ūditāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na me nalinikā-vārttā</seg> <seg type="pāda" n="d">virasa-antā bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.203">
<l><seg type="pāda" n="a">ananyagatasaṃkalpam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ māṃ mā sma kalpayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti jihmaṃ puras tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmukācāram ācaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-anya-gata-saṃkalpam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ māṃ mā sma kalpayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti jihmaṃ puras tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmuka-ācāram ācaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_19.204">
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattāvacanāt priyatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅgakanyā sutarām agān me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madaṃ vidhatte madirā prakṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim aṅga kāntānanasaṅgaramyā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_19.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gandharvadattā-vacanāt priyatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mātaṅga-kanyā sutarām agān me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madaṃ vidhatte madirā prakṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim aṅga kānta-ānana-saṅga-ramyā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.1">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śeṣaṃ vasantasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanupāṭalakuṅmalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasāṃś ca nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">subhagānilacandanān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śeṣaṃ vasantasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanu-pāṭala-kuṅmalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divasāṃś ca nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">su-bhaga-anila-candanān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā dattakenāham</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatya hasatoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputra vicitraṃ vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍāsthānam upāgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā dattakena aham</seg> <seg type="pāda" n="b">āgatya hasata ūditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putra vicitraṃ vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍā-sthānam upāgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.3">
<l><seg type="pāda" n="a">rājamārge mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhā strī bhāsvaraprabhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgarair devi devīti</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyamānā varārthibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-mārge mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhā strī bhāsvara-prabhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgarair devi devi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyamānā vara-arthibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.4">
<l><seg type="pāda" n="a">sā cāha prabhavantīva</seg> <seg type="pāda" n="b">dāraka pratigṛhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava bhartre mayā dattā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyājinavatīti mām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā cā aha prabhavanti īva</seg> <seg type="pāda" n="b">dāraka pratigṛhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava bhartre mayā dattā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanya ājinavati īti mām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.5">
<l><seg type="pāda" n="a">uktā sā ca mayā devi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtyatvāt paravān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā svāminam āyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kṣaṇaṃ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktā sā ca mayā devi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhṛtyatvāt paravān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā svāminam āyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kṣaṇaṃ kṣamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayoktas tayā sākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hasantaḥ sukham āsmahe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāgacchatu sātraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">madvacaś cedam ucyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūktas tayā sākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hasantaḥ sukham āsmahe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenā agacchatu sa ātra eva</seg> <seg type="pāda" n="d">mad-vacaś ca idam ucyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.7">
<l><seg type="pāda" n="a">bahūn saṃpṛcchya kanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryau dānapratigrahau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṣṭavyāḥ santi cāsmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahūn saṃpṛcchya kanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryau dāna-pratigrahau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṣṭavyāḥ santi ca asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.8">
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cāgamyatām etad</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yadi na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśātithisatkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ śreyasām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cā agamyatām etad</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhaṃ yadi na duṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśa ātithi-sat-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ śreyasām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāgatya ca dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām abhāṣata bhāratyā</seg> <seg type="pāda" n="d">gambhīrabhayagarbhayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāgatya ca dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām abhāṣata bhāratyā</seg> <seg type="pāda" n="d">gambhīra-bhaya-garbhayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmatsaṃdeśam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoktaṃ bhīmahāsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho mahākulīnānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāraḥ sādhusevinām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmat-saṃdeśam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ūktaṃ bhīma-hāsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho mahā-kulīnānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāraḥ sādhu-sevinām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kim atrodayano rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">praṣṭavyaḥ suhṛdā tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī vāsavadattā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā magadhavaṃśajā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim atra udayano rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">praṣṭavyaḥ suhṛdā tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devī vāsavadattā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vā magadha-vaṃśa-jā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.12">
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvadādayaḥ kiṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vā hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha yat santi me kecit</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rumaṇvad-ādayaḥ kiṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ vā hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha yat santi me ke-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat pṛcchāmi tān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.13">
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayati yac caiṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ihāgamyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim evam apamānyante</seg> <seg type="pāda" n="d">guravo gurusevibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpayati yac ca eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ihā agamyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim evam apamānyante</seg> <seg type="pāda" n="d">guravo guru-sevibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.14">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kim ahaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samīpaṃ kim asau mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acirād yāsyatīty etat</seg> <seg type="pāda" n="d">sa evānubhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kim ahaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">samīpaṃ kim asau mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cirād yāsyati ity etat</seg> <seg type="pāda" n="d">sa eva anubhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.15">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā niścarantībhir</seg> <seg type="pāda" n="b">jvālāmālābhir ānanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dagdhvā campaikadeśaṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="d">maholkeva tirohitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā niścarantībhir</seg> <seg type="pāda" n="b">jvālā-mālābhir ānanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dagdhvā campā-eka-deśaṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-ulka īva tiro-hitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.16">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd vidagdheyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhā vipraśnikā dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">indrajālābhiyuktā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">māyākārī bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd vidagdha īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhā vipraśnikā dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">indra-jāla-abhiyuktā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">māyā-kārī bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.17">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājasutāyās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">tīvraḥ saṃtrāsakāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmaddhṛdayasaṃtāpī</seg> <seg type="pāda" n="d">paritāpajvaro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvāja-sutāyās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">tīvraḥ saṃtrāsa-kāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-dhṛdaya-saṃtāpī</seg> <seg type="pāda" n="d">paritāpa-jvaro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.18">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṇālānilamuktālī</seg><seg type="pāda" n="b">jalārdrapaṭacandanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmadaṅgapariśvaṅgair</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsyās tāpo nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṇāla-anila-muktālī</seg><seg type="pāda" n="b">jala-ārdra-paṭa-candanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-aṅga-pariśvaṅgair</seg> <seg type="pāda" n="d">na asyās tāpo nyavartata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śakradhanuḥsampā</seg><seg type="pāda" n="b">balākācakralāñchanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirambudāmbaracchāyaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">channam ambaram ambudaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śakra-dhanuḥ-sampā</seg><seg type="pāda" n="b">balākā-cakra-lāñchanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-ambu-da-ambara-cchāyaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">channam ambaram ambu-daiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.20">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtāpam apanetuṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sāsāraiḥ paścimānilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samārohāma harmyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sāndraśubhrasudhaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtāpam apanetuṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-āsāraiḥ paścima-anilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samārohāma harmyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sāndra-śubhra-sudhaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāruddhapraṇālādi</seg><seg type="pāda" n="b">dāsīdasottarāmbaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāścātyamarudādyoti</seg><seg type="pāda" n="d">jaḍaṃ jalam adhārayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatrā aruddha-praṇāla-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">dāsī-da-sa-uttara-ambaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāścātya-marud-ādyoti</seg><seg type="pāda" n="d">jaḍaṃ jalam adhārayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrānyeṣām uromātre</seg> <seg type="pāda" n="b">majjantaḥ kubjavāmanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanakaiḥ śāntasaṃtāpāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāradvājīm ahāsayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra anyeṣām uro-mātre</seg> <seg type="pāda" n="b">majjantaḥ kubja-vāmanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanakaiḥ śānta-saṃtāpāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāradvājīm ahāsayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.23">
<l><seg type="pāda" n="a">iti naḥ krīḍato dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsādāgramahāhrade</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jale rantum ivoṣṇāṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat paścimārṇavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti naḥ krīḍato dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāsāda-agra-mahā-hrade</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jale rantum iva uṣṇa-aṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat paścima-arṇavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.24">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājatanūjā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣevya śiśiraṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśāntāgantusaṃtāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">śītapīḍāturābhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvāja-tanū-jā tu</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣevya śiśiraṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśānta-āgantu-saṃtāpā</seg> <seg type="pāda" n="d">śīta-pīḍa-ātura ābhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.25">
<l><seg type="pāda" n="a">tām urobāhuvāsobhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samācchādya nirantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśītāṃ kṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāpaśītāpahāribhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām uro-bāhu-vāsobhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samācchādya nirantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśītāṃ kṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāpa-śīta-apahāribhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.26">
<l><seg type="pāda" n="a">apanītapidhānaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇālair makarānanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādāt prāsravat toyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sumeror iva nirjharaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apanīta-pidhānaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇālair makara-ānanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādāt prāsravat toyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sumeror iva nirjharaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.27">
<l><seg type="pāda" n="a">prakīrṇasalilakrīḍā</seg><seg type="pāda" n="b">pīḍanacchinnabhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">munipītāmbudhicchāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">harmyāgraṃ tad adṛśyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakīrṇa-salila-krīḍā</seg><seg type="pāda" n="b">pīḍana-cchinna-bhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muni-pīta-ambudhi-cchāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">harmya-agraṃ tad adṛśyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.28">
<l><seg type="pāda" n="a">tasminn abhinavāmbhoda</seg><seg type="pāda" n="b">kumbhāmbhaḥkṣālanāmale</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dānaiḥ paricarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">samānaiḥ paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasminn abhinava-ambho-da</seg><seg type="pāda" n="b">kumbha-ambhaḥ-kṣālana-a-male</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dānaiḥ paricarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">samānaiḥ paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.29">
<l><seg type="pāda" n="a">iti kānte triyāmādau</seg> <seg type="pāda" n="b">gamite mānitapriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyi prabalāṃ nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaduḥkhābhibhāvinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti kānte tri-yāma-ādau</seg> <seg type="pāda" n="b">gamite mānita-priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyi prabalāṃ nidrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sukha-duḥkha-abhibhāvinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.30">
<l><seg type="pāda" n="a">yāte ca kṣaṇadāpāde</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṭhorasparśabodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gambhīrekṣaṇam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naraṃ vyāttāsyakandaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāte ca kṣaṇa-dā-pāde</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṭhora-sparśa-bodhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gambhīra-īkṣaṇam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naraṃ vyātta-āsya-kandaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.31">
<l><seg type="pāda" n="a">anumāya ca taṃ pretaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mantragarbham upāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kvāpi māṃ netum icchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">netum aicchaṃ yamālayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anumāya ca taṃ pretaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mantra-garbham upāgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva api māṃ netum icchantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">netum aicchaṃ yama-ālayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.32">
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvājātmajā trastā</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma nidrāṃ jahād iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na taṃ tatra nihanmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇāraṭiśaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bharadvāja-ātma-jā trastā</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma nidrāṃ jahād iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na taṃ tatra nihanmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīṣaṇa-āraṭi-śaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣārajaḍam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">svapṛṣṭaṃ kāṣṭhaniṣṭhuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa māṃ sopānamārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsādāgrād avātarat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣāra-jaḍam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-pṛṣṭaṃ kāṣṭha-niṣṭhuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa māṃ sopāna-mārgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsāda-agrād avātarat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tatprabhāvāc ca nidrāndhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suptā jāgarikāḥ kṣitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣārakṣās tam adrākṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">na niryāntam acetanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat-prabhāvāc ca nidrā-andhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suptā- jāgarikāḥ kṣitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kakṣa-ārakṣās tam adrākṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">na niryāntam a-cetanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.35">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkrāntaś ca parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">kakṣādvāraṃ yad aikṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kavāṭasaṃpuṭas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair aghaṭayat svayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkrāntaś ca parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">kakṣā-dvāraṃ yad aikṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kavāṭa-saṃpuṭas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair aghaṭayat svayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.36">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād dūram atītaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jānubhyāṃ tam atāḍayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prahāraḥ sa tu me jāto</seg> <seg type="pāda" n="d">jānupīḍāprayojanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād dūram atītaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jānubhyāṃ tam atāḍayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prahāraḥ sa tu me jāto</seg> <seg type="pāda" n="d">jānu-pīḍā-prayojanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.37">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca kiṃcid ahaṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">aicchaṃ paṭukutūhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulaputraḥ sa tatra sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃcit kālaṃ na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca kiṃ-cid ahaṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">aicchaṃ paṭu-kutūhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kula-putraḥ sa tatra sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-cit kālaṃ na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.38">
<l><seg type="pāda" n="a">āśākāśaviśālāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">viśikhāsu prasāritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ dvīpināṃ kṛttīs</seg> <seg type="pāda" n="d">tathedam abhavan mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āśā-ākāśa-viśālāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">viśikhāsu prasāritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ dvīpināṃ kṛttīs</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īdam abhavan mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.39">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvanti kutaḥ santi</seg> <seg type="pāda" n="b">dvīpicarmāṇi kānane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āstīrṇāni kim arthaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kenāpi viśikhāsv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvanti kutaḥ santi</seg> <seg type="pāda" n="b">dvīpi-carmāṇi kānane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āstīrṇāni kim arthaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kena-api viśikhāsv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.40">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvat prāsādam ālābhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">jālavātāyanacyutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatair vitatā rathyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pradīpārciḥkadambakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvat prāsādam ālābhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāla-vāta-āyana-cyutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatair vitatā rathyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pradīpa-arciḥ-kadambakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.41">
<l><seg type="pāda" n="a">apanītavitarkaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tair gataḥ stokam antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāde kvacid aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vacaḥ kasyāpi kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apanīta-vitarkaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tair gataḥ stokam antaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāde kva-cid aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vacaḥ kasya api kāminaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.42">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi candraka kiṃ śeṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">nanu bhrātar vibudhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nākarṇayasi kūjantam</seg> <seg type="pāda" n="d">ulūkaṃ subhagadhvanim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi candraka kiṃ śeṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">nanu bhrātar vibudhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nā akarṇayasi kūjantam</seg> <seg type="pāda" n="d">ulūkaṃ su-bhaga-dhvanim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.43">
<l><seg type="pāda" n="a">asmai daśasahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">dīyantāṃ bhūṣaṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ naḥ sukhahetūnām</seg> <seg type="pāda" n="d">agraṇīḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmai daśa-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">dīyantāṃ bhūṣaṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ naḥ sukha-hetūnām</seg> <seg type="pāda" n="d">agra-ṇīḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.44">
<l><seg type="pāda" n="a">anantaraṃ ca sāraṅga</seg><seg type="pāda" n="b">dardūrāmbhodabandhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhāgarbhakaṇṭhena</seg> <seg type="pāda" n="d">nīlakaṇṭhena kūjitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-antaraṃ ca sāraṅga</seg><seg type="pāda" n="b">dardūra-ambho-da-bandhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhā-garbha-kaṇṭhena</seg> <seg type="pāda" n="d">nīla-kaṇṭhena kūjitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.45">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāmī jvalatkrodhaś</seg> <seg type="pāda" n="b">candrakaṃ caṇḍam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭasya caṭakasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">mastakaś chidyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāmī jvalat-krodhaś</seg> <seg type="pāda" n="b">candrakaṃ caṇḍam abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭasya caṭakasya asya</seg> <seg type="pāda" n="d">mastakaś chidyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.46">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tarkayatā cedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viruddham iti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñātam anayor nyāyye</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānanavimānane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā tarkayatā ca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viruddham iti niścitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājñātam anayor nyāyye</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānana-vimānane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.47">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryā nāgarakasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">parasaṃkrāntamānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekaparyaṅkasuptāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā bhartuḥ parāṅmukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryā nāgarakasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">para-saṃkrānta-mānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eka-paryaṅka-supta āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">suptā bhartuḥ parāṅ-mukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tayolūkadhvaniṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīrunārīvibhīṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trastayātaḥ parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍham āliṅgitaḥ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūlūka-dhvaniṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīru-nārī-vibhīṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trastaya ātaḥ parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍham āliṅgitaḥ patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tato viraktabhāryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryāraktena cāmunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ulūkabhayapūrvo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntāśleṣo 'bhinanditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato virakta-bhāryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryā-raktena ca amunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ulūka-bhaya-pūrvo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntā-āśleṣo 'bhinanditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tena pūjām ulūkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ kṛtavān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenāsya vimukhī kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">trāsād abhimukhī kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena pūjām ulūkasya</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ kṛtavān ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena asya vimukhī kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">trāsād abhimukhī kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.51">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvā ca śikhinaḥ kekāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntotkaṇṭhāvidhāyinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patyuḥ kaṇṭhaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthitā bhūyaḥ parāṅmukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrutvā ca śikhinaḥ kekāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kānta-utkaṇṭhā-vidhāyinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patyuḥ kaṇṭhaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthitā bhūyaḥ parāṅ-mukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tenānena mayūrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mastakaś chedito ruṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenāsyābhimukhī kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">kūjatā vimukhī kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena anena mayūrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mastakaś chedito ruṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena asya abhimukhī kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">kūjatā vimukhī kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.53">
<l><seg type="pāda" n="a">athātītya tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">aśrauṣaṃ madaviddhayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtanigrahayor vācaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kulaṭāviṭayor yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha atītya tam uddeśam</seg> <seg type="pāda" n="b">aśrauṣaṃ mada-viddhayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-nigrahayor vācaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ku-laṭā-viṭayor yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.54">
<l><seg type="pāda" n="a">manoghrāṇaharā gandhā</seg> <seg type="pāda" n="b">yayā pratanutuṅgayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āghrātā mama sā nāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvatkṛte vikṛtā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mano-ghrāṇa-harā gandhā</seg> <seg type="pāda" n="b">yayā pratanu-tuṅgayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āghrātā mama sā nāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvat-kṛte vikṛtā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.55">
<l><seg type="pāda" n="a">kartarīpāśasaṃkāśau</seg> <seg type="pāda" n="b">purā maṇḍitakuṇḍalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karṇau mama tathā bhūtau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatāṃ bhavato yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kartarī-pāśa-saṃkāśau</seg> <seg type="pāda" n="b">purā maṇḍita-kuṇḍalau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karṇau mama tathā bhūtau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatāṃ bhavato yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.56">
<l><seg type="pāda" n="a">sāham evaṃvidhā jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">vipralabdhā khalu tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtaghna tvam apīdānīm</seg> <seg type="pāda" n="d">avajānāsi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āham evaṃ-vidhā jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">vipralabdhā khalu tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-ghna tvam api idānīm</seg> <seg type="pāda" n="d">avajānāsi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.57">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvocat patis tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ māṃ indasi nandini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayāpi nanu yat prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadarthaṃ tan na dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avocat patis tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ māṃ indasi nandini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maya āpi nanu yat prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvad-arthaṃ tan na dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.58">
<l><seg type="pāda" n="a">devāḥ kusumadhūpādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraḥ piṇḍavāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samastās tarpitā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇābhir dvijātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">devāḥ kusuma-dhūpa-ādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaraḥ piṇḍa-vāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samastās tarpitā- yena</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇābhir dvi-jātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.59">
<l><seg type="pāda" n="a">śūrādhiṣṭhitapṛṣṭhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cūrṇitapratidantinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena cāsisanāthena</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṛttāḥ kariṇāṃ karāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śūra-adhiṣṭhita-pṛṣṭhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cūrṇita-pratidantinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena ca asi-sa-nāthena</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṛttāḥ kariṇāṃ karāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.60">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthulāḥ komalās tuṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīnāḥ satkṛtacandanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmaśeṣaparastrīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yena bhuktāḥ payodharāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthulāḥ komalās tuṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pīnāḥ sat-kṛta-candanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātma-śeṣa-para-strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yena bhuktāḥ payo-dharāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.61">
<l><seg type="pāda" n="a">sa me vāmetaraḥ pāṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phullatāmarasāruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛttaḥ śastreṇa saṃdhānād</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhanād iva pallavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa me vāma-itaraḥ pāṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phulla-tāmarasa-aruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛttaḥ śastreṇa saṃdhānād</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhanād iva pallavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.62">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā vāmapādasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇu caṇḍi parākramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena krāntā samudrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrthasnānāya medinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā vāma-pādasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇu caṇḍi parākramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena krāntā samudra-antā</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrtha-snānāya medinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.63">
<l><seg type="pāda" n="a">yena cāntaḥpurārakṣa</seg><seg type="pāda" n="b">parikṣiptena līlayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vapraprākāraparikhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatakṛtvo vilaṅghitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena ca antaḥ-pura-ārakṣa</seg><seg type="pāda" n="b">parikṣiptena līlayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vapra-prākāra-parikhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śata-kṛtvo vilaṅghitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.64">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yaṃ mārutasaṃcāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmras tuṅganakhāṅguliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādo me yādṛśo jātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśaḥ kasya kathyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yaṃ māruta-saṃcāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmras tuṅga-nakha-aṅguliḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādo me yā-dṛśo jātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tā-dṛśaḥ kasya kathyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.65">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā yaḥ samudrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tulayā tulayej jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa guṇān pāṇipādasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇayen mandadhīr girā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā yaḥ samudrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tulayā tulayej jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa guṇān pāṇi-pādasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇayen manda-dhīr girā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.66">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dhig adhīraṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yas tvādṛśyāḥ striyaḥ puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmanaḥ pāṇipādasya</seg> <seg type="pāda" n="d">praśaṃsāmi guṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā dhig a-dhīraṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yas tvā-dṛśyāḥ striyaḥ puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmanaḥ pāṇi-pādasya</seg> <seg type="pāda" n="d">praśaṃsāmi guṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.67">
<l><seg type="pāda" n="a">athānyatra śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">pādaḥ ślokasya śobhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatas taṃ likhāmy āśu</seg> <seg type="pāda" n="d">datta me vartikām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anyatra śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="b">pādaḥ ślokasya śobhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatas taṃ likhāmy āśu</seg> <seg type="pāda" n="d">datta me vartikām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.68">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ cānantavṛttāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">campāṃ paśyan kutūhalī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchaṃ nagarīdvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">uttaraṃ pretavāhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca an-anta-vṛtta-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">campāṃ paśyan kutūhalī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchaṃ nagarī-dvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">uttaraṃ preta-vāhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.69">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn na mām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">gataprāṇo jighāṃsati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttareṇa hi nīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">na dvāreṇa jighāṃsitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn na mām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">gata-prāṇo jighāṃsati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttareṇa hi nīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">na dvāreṇa jighāṃsitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.70">
<l><seg type="pāda" n="a">cintayann iti niryātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prākāraṃ samayā vrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇamāṃsakam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālakaṃ gatajīvakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintayann iti niryātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prākāraṃ samayā vrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇa-māṃsakam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālakaṃ gata-jīvakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.71">
<l><seg type="pāda" n="a">athācintayam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ bālacikitsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣitaḥ śuṣkaraivatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">varāko 'yaṃ mṛtaḥ śiśuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha acintayam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ bāla-cikitsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣitaḥ śuṣka-raivatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">varāko 'yaṃ mṛtaḥ śiśuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.72">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi jīvantam adrakṣyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">likhitvā maṇḍalaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atrāsye maraṇād enam</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣṭvā krūragrahān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi jīvantam adrakṣyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">likhitvā maṇḍalaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atrāsye maraṇād enam</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣṭvā krūra-grahān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.73">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān asmi cānyatra</seg> <seg type="pāda" n="b">citravastravibhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puruṣaṃ proṣitaprāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">athedam abhavan mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭavān asmi ca anyatra</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-vastra-vibhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puruṣaṃ proṣita-prāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">atha idam abhavan mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.74">
<l><seg type="pāda" n="a">rajjuśastrāgnipānīya</seg><seg type="pāda" n="b">jarājvaragarakṣudhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāyam anyatamenāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">kena nāma mṛto bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rajju-śastra-agni-pānīya</seg><seg type="pāda" n="b">jarā-jvara-gara-kṣudhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ayam anyatamena api</seg> <seg type="pāda" n="d">kena nāma mṛto bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.75">
<l><seg type="pāda" n="a">aye nūnam ayaṃ kāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmayitvānyakāminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrāsukham upāsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddhaḥ pipāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aye nūnam ayaṃ kāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmayitva ānya-kāminīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrā-sukham upāsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddhaḥ pipāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.76">
<l><seg type="pāda" n="a">sukhasupteti cānena</seg> <seg type="pāda" n="b">na sā strī pratibodhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gavākṣasthodapātrastham</seg> <seg type="pāda" n="d">udakaṃ pītam ātmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukha-supta īti ca anena</seg> <seg type="pāda" n="b">na sā strī pratibodhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gava-akṣa-stha-uda-pātra-stham</seg> <seg type="pāda" n="d">udakaṃ pītam ātmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.77">
<l><seg type="pāda" n="a">apanītapidhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā taj jalabhājanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svaviṣānaladāhāndhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviṣṭaḥ prāg bhujaṃgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apanīta-pidhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā taj jala-bhājanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-viṣa-anala-dāha-andhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviṣṭaḥ prāg bhujaṃ-gamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tadviṣam udgīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tena tad dūṣitaṃ jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena pītena mūḍho 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ prāṇair viyojitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tad-viṣam udgīrṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tena tad dūṣitaṃ jalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena pītena mūḍho 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ prāṇair viyojitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca parakāminyā</seg><seg type="pāda" n="b">dārikābhiḥ sasaṃbhramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prākāraśṛṅgarandhreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṣiptaḥ parikhātaṭe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca para-kāminyā</seg><seg type="pāda" n="b">dārikābhiḥ sa-saṃbhramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prākāra-śṛṅga-randhreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṣiptaḥ parikhā-taṭe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.80">
<l><seg type="pāda" n="a">amṛto yadi dṛṣṭaḥ syāj</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitaḥ syād ayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantramaṇḍalamudrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">upāṃśusmaraṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-mṛto yadi dṛṣṭaḥ syāj</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitaḥ syād ayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantra-maṇḍala-mudrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">upāṃśu-smaraṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.81">
<l><seg type="pāda" n="a">athānyatrāham adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditāsurakanyakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśokaśākhiśākhāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">udbaddhāṃ kām api striyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anyatra aham adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nindita-asura-kanyakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśoka-śākhi-śākhāyām</seg> <seg type="pāda" n="d">udbaddhāṃ kām api striyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.82">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgaiḥ kusumasindūra</seg><seg type="pāda" n="b">kuṅkumālaktakojjvalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīlārdhorukasaṃvīta</seg><seg type="pāda" n="d">viśālajaghanasthalām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgaiḥ kusuma-sindūra</seg><seg type="pāda" n="b">kuṅkuma-alaktaka-ujjvalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīla-ardha-ūruka-saṃvīta</seg><seg type="pāda" n="d">viśāla-jaghana-sthalām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.83">
<l><seg type="pāda" n="a">nikṣiptaṃ ca tayādūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karacchuritacandrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cīnapaṭṭāṃśukanyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">anarghyaṃ ratnamaṇḍanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nikṣiptaṃ ca taya ā-dūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kara-cchurita-candrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cīna-paṭṭa-aṃśuka-nyastam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-arghyaṃ ratna-maṇḍanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.84">
<l><seg type="pāda" n="a">kim artham anayā straiṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaṃ sāhasam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāmṛśya bahūn pakṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ niścitavān dhiyā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim artham anayā straiṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaṃ sāhasam ity aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāmṛśya bahūn pakṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ niścitavān dhiyā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.85">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ pativratā yoṣin</seg> <seg type="pāda" n="b">nūnaṃ bhartuś ca vallabhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vimānitavān etāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patiḥ parihasann api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ pati-vratā yoṣin</seg> <seg type="pāda" n="b">nūnaṃ bhartuś ca vallabhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vimānitavān etāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patiḥ parihasann api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tena suptena mattena</seg> <seg type="pāda" n="b">jijñāsākupitena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītaṃ nāma kasyāścit</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadāyāḥ pramādinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena suptena mattena</seg> <seg type="pāda" n="b">jijñāsā-kupitena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītaṃ nāma kasyāś-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadāyāḥ pramādinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.87">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cāśrutapūrveṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vajrapātapramāthinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ tāḍitayā krūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ karmedam etayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca a-śruta-pūrveṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vajra-pāta-pramāthinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ tāḍitayā krūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ karma idam etayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.88">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā putradārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitābhartṛsamo ripuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāsti yas tānitasnehāl</seg> <seg type="pāda" n="d">lālayaty eva kevalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā putra-dārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitā-bhartṛ-samo ripuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na asti yas tānita-snehāl</seg> <seg type="pāda" n="d">lālayaty eva kevalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.89">
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ cātitiraskāro</seg> <seg type="pāda" n="b">bālānāṃ nātilālanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante hy avasīdanto</seg> <seg type="pāda" n="d">dhīmanto 'py atilālitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ ca ati-tiras-kāro</seg> <seg type="pāda" n="b">bālānāṃ na ati-lālanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante hy avasīdanto</seg> <seg type="pāda" n="d">dhīmanto 'py ati-lālitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.90">
<l><seg type="pāda" n="a">vasanābharaṇaṃ yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtale svayam ujjhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat taskarakarasparśa</seg><seg type="pāda" n="d">parihārārtham etayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vasana-ābharaṇaṃ yac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhū-tale svayam ujjhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat taskara-kara-sparśa</seg><seg type="pāda" n="d">parihāra-artham etayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.91">
<l><seg type="pāda" n="a">niścaurā cedṛśī campā</seg> <seg type="pāda" n="b">yan merugurur apy ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃkāro 'py asatkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkāra iva dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niś-caurā cā idṛśī campā</seg> <seg type="pāda" n="b">yan meru-gurur apy ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ-kāro 'py a-sat-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkāra iva dṛśyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.92">
<l><seg type="pāda" n="a">etāni cānyāni ca nāgarāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan vicitrāṇi viceṣṭitāni</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citānalālokahṛtāndhakāram</seg> <seg type="pāda" n="d">agaccham ujjīvajanādhivāsam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāni ca anyāni ca nāgarāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyan vicitrāṇi viceṣṭitāni</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cita-anala-āloka-hṛta-andha-kāram</seg> <seg type="pāda" n="d">agaccham ujjīva-jana-adhivāsam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.93">
<l><seg type="pāda" n="a">athāpaśyaṃ śivās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">trāsitāḥ piśitāśinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīnabhīṣaṇaphetkārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kukkuraiḥ kharabukkitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha apaśyaṃ śivās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">trāsitāḥ piśita-aśinīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīna-bhīṣaṇa-phet-kārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kukkuraiḥ khara-bukkitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.94">
<l><seg type="pāda" n="a">ujjhitāmbaram udbāhu</seg> <seg type="pāda" n="b">prakīrṇakacasaṃcayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaḥ kuṇapaṃ nṛtyaḍ</seg><seg type="pāda" n="d">ḍākinīmaṇḍalaṃ kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ujjhita-ambaram ud-bāhu</seg> <seg type="pāda" n="b">prakīrṇa-kaca-saṃcayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaḥ kuṇapaṃ nṛtyaḍ</seg><seg type="pāda" n="d">ḍākinī-maṇḍalaṃ kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.95">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacit puruṣam utkhaḍgam</seg> <seg type="pāda" n="b">upāttaghaṭakarparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāmāṃsaṃ mahāsattvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīyatām iti vādinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cit puruṣam ut-khaḍgam</seg> <seg type="pāda" n="b">upātta-ghaṭa-karparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-māṃsaṃ mahā-sattvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīyatām iti vādinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.96">
<l><seg type="pāda" n="a">saśastrapuruṣavrāta</seg><seg type="pāda" n="b">rakṣitāśācatuṣṭayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhakaṃ siddhinistriṃśam</seg> <seg type="pāda" n="d">utpatantaṃ nabhaḥ kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-śastra-puruṣa-vrāta</seg><seg type="pāda" n="b">rakṣita-āśā-catuṣṭayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhakaṃ siddhi-nistriṃśam</seg> <seg type="pāda" n="d">utpatantaṃ nabhaḥ kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.97">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādibahuvṛttāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatā pretaketakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāṃ yā gacchatā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā dṛṣṭā sthavirā mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi-bahu-vṛtta-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyatā preta-ketakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāṃ yā gacchatā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā dṛṣṭā sthavirā mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.98">
<l><seg type="pāda" n="a">vaṭamūle citāvahnau</seg> <seg type="pāda" n="b">vāmahastārpitasruvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃkārāntena mantreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">juhvatī naraśoṇitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaṭa-mūle citā-vahnau</seg> <seg type="pāda" n="b">vāma-hasta-arpita-sruvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haṃ-kāra-antena mantreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">juhvatī nara-śoṇitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.99">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca pretam asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhitādeśam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruharṣavi/ālākṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">karmaśeṣaṃ samāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca pretam asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhita-ādeśam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-harṣa-vi/āla-akṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">karma-śeṣaṃ samāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.100">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dattārghasatkāram</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat kṛtakarmaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāgataṃ candravaktrāya</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāro mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca datta-argha-sat-kāram</seg> <seg type="pāda" n="b">avocat kṛta-karmaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sv-āgataṃ candra-vaktrāya</seg> <seg type="pāda" n="d">kumāro mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.101">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">candramasyāpad āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena kākamukhasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">mukham etena tulyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho kaṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">candramasyā apad āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena kāka-mukhasya asya</seg> <seg type="pāda" n="d">mukham etena tulyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.102">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu māṃ śanakair muktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhujaṅghaṃ prasārya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dakṣiṇābhimukhas tāram</seg> <seg type="pāda" n="d">āraṭyāpatitaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu māṃ śanakair muktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhu-jaṅghaṃ prasārya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dakṣiṇa-abhimukhas tāram</seg> <seg type="pāda" n="d">āraṭyā apatitaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.103">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mātaṅgavṛddhā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad dattaviṣṭarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śmaśānam āgato 'smīti</seg> <seg type="pāda" n="d">khedaṃ mā manaso gamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mātaṅga-vṛddhā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad datta-viṣṭarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śmaśānam āgato 'smi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">khedaṃ mā manaso gamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.104">
<l><seg type="pāda" n="a">śmaśāne bhagavān rudraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarudrāṇīvināyakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samātṛpramathānīkas</seg> <seg type="pāda" n="d">trisaṃdhyaṃ saṃnidhīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śmaśāne bhagavān rudraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-rudrāṇī-vināyakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-mātṛ-pramatha-anīkas</seg> <seg type="pāda" n="d">tri-saṃdhyaṃ saṃnidhīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.105">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra rudraḥ surās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve haripuraḥsarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy anyatra tuṣārāṃśur</seg> <seg type="pāda" n="d">anyatrāsya marīcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra rudraḥ surās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve hari-puraḥ-sarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy anyatra tuṣāra-aṃśur</seg> <seg type="pāda" n="d">anyatra asya marīcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.106">
<l><seg type="pāda" n="a">mokṣasvargārthakāmāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyante bahavo dvijāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptāḥ pretavane siddhiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān nedam amaṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mokṣa-svarga-artha-kāmāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyante bahavo dvi-jāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptāḥ preta-vane siddhiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān na idam a-maṅgalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.107">
<l><seg type="pāda" n="a">yadarthaṃ tvaṃ mamānītas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad etat saṃniśāmyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi niṣkāraṇaḥ khedas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvādṛśām upapadyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad-arthaṃ tvaṃ mamā anītas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad etat saṃniśāmyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi niṣ-kāraṇaḥ khedas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvā-dṛśām upapadyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.108">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn mātaṅganāthendraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣuṇṇaśatrur mataṅgajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīrīva mahadbāhor</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāsiṃhaḥ patir mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīn mātaṅga-nātha-indraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣuṇṇa-śatrur mataṅga-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīri īva mahad-bāhor</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāsiṃhaḥ patir mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.109">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ dhanamatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mantraśaktiś ca yā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā dineṣu gamiṣyatsu</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñātā bhavatā svayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ dhanamatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">mantra-śaktiś ca yā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā dineṣu gamiṣyatsu</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñātā bhavatā svayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.110">
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍasiṃhaṃ mahāsiṃhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putram utpādya niṣṭhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalabhāram ivānantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanaḥ kusumasaṃcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍasiṃhaṃ mahāsiṃhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putram utpādya niṣṭhitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phala-bhāram iva an-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanaḥ kusuma-saṃcayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.111">
<l><seg type="pāda" n="a">sutājinavatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃhasya kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātriṃ divam asūyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">yasyai tridaśakanyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suta ājinavatī nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃhasya kanyakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rātriṃ divam asūyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">yasyai tri-daśa-kanyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.112">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā mahāsaroyātrām</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiḥ saha yātayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāradvājīdvitīyas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaḥ pravahaṇāśritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā mahā-saro-yātrām</seg> <seg type="pāda" n="b">asmābhiḥ saha yātayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāradvājī-dvitīyas tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaḥ pravahaṇa-āśritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.113">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvasthābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāpi durjñānakāraṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durlabhe bhavati strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭe tvādṛśi yādṛśī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avastha ābhavat tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">ka āpi dur-jñāna-kāraṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-labhe bhavati strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭe tvā-dṛśi yā-dṛśī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.114">
<l><seg type="pāda" n="a">sakhībhir anuyuktāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuśaḥ kleśakāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadā nākathayaj jñātā</seg> <seg type="pāda" n="d">mantraśaktyā mayā tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sakhībhir anuyukta āsau</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuśaḥ kleśa-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadā na akathayaj jñātā</seg> <seg type="pāda" n="d">mantra-śaktyā mayā tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.115">
<l><seg type="pāda" n="a">prārthanābhaṅgajaṃ duḥkham</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃcintya svayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pautryāḥ prāṇaparitrāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kariṣyantyā bhavān vṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prārthanā-bhaṅga-jaṃ duḥkham</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃcintya svayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pautryāḥ prāṇa-paritrāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kariṣyantyā bhavān vṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.116">
<l><seg type="pāda" n="a">dīrghāyuṣā yadā cāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paribhūtā tathā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhayitvā tathā pretaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam ihānāyito mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīrgha-āyuṣā yadā ca ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paribhūtā tathā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhayitvā tathā pretaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam ihā anāyito mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.117">
<l><seg type="pāda" n="a">tenājinavatīṃ tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayacchāmi balād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālām adhārayanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">labhante hi divaukasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ajinavatīṃ tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayacchāmi balād api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālām a-dhārayanto 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">labhante hi diva-okasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.118">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha paścānmukhī sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pautrīm ehīty abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">athādṛśyata tatraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">sāpy anāgatm āgatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha paścān-mukhī sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pautrīm ehi ity abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha adṛśyata tatra eva</seg> <seg type="pāda" n="d">sa āpy an-āgatm āgatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.119">
<l><seg type="pāda" n="a">cedivatseśadāyādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā mantrair vaśīkṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ pāṇau gṛhāṇeti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām avocat pitāmahī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cedi-vatsa-īśa-dāyādaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā mantrair vaśī-kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ pāṇau gṛhāṇa iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tām avocat pitā-mahī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.120">
<l><seg type="pāda" n="a">madīyaṃ ca tadīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">svinnaṃ svinnena pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphurantaṃ sphuratāgṛhṇād</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇaṃ dakṣiṇena sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madīyaṃ ca tadīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">svinnaṃ svinnena pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphurantaṃ sphurata āgṛhṇād</seg> <seg type="pāda" n="d">dakṣiṇaṃ dakṣiṇena sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.121">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ kararucā tāmre</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭapātaiḥ sitāsitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ kuṅkumābhe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">svakare varṇasaṃkaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ kara-rucā tāmre</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-pātaiḥ sita-a-sitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyaṃ kuṅkuma-abhe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-kare varṇa-saṃkaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.122">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām avadad vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśuro dṛśyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tām avadaṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="d">jano 'yaṃ paravān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām avadad vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśuro dṛśyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tām avadaṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="d">jano 'yaṃ paravān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.123">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ puruṣam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">arkamaṇḍalabhāsuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvartayantam utkāntiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">candrakāntākṣamaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ puruṣam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">arka-maṇḍala-bhāsuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvartayantam utkāntiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">candra-kānta-akṣa-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.124">
<l><seg type="pāda" n="a">dhanamatyā mamākhyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ vidyādhareśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaurimuṇḍo mahāgaurīm</seg> <seg type="pāda" n="d">ārādhayitum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhanamatyā mamā akhyātam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ vidyā-dhara-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaurimuṇḍo mahā-gaurīm</seg> <seg type="pāda" n="d">ārādhayitum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.125">
<l><seg type="pāda" n="a">vyālakāṅgārakau cāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātārau paricārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāv etau pārśvayor asya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhujāv iva mahābalau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyālaka-aṅgārakau ca asya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātārau paricārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāv etau pārśvayor asya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhujāv iva mahā-balau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.126">
<l><seg type="pāda" n="a">yenāmitagatir baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadambe mocitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'yam aṅgārako yo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāra kusumālikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena amitagatir baddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadambe mocitas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'yam aṅgārako yo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāra kusumālikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.127">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālād</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurimuṇḍaḥ sahānujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dviṣantam antaraṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ hantum icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya ca tataḥ kālād</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurimuṇḍaḥ saha-anujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dviṣantam antaraṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ hantum icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.128">
<l><seg type="pāda" n="a">tena mānasavegaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurimuṇḍādayaś ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantāś ca mahāntaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyantaś ca śatravaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena mānasavegaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gaurimuṇḍa-ādayaś ca te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-antāś ca mahāntaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyantaś ca śatravaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.129">
<l><seg type="pāda" n="a">pramattam asahāyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">divyasāmarthyadurgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām etadviparītāriṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāntu devagurudvijāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pramattam a-sahāyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">divya-sāmarthya-dur-gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām etad-viparīta-ariṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāntu deva-guru-dvijāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.130">
<l><seg type="pāda" n="a">tan nāyaṃ tava saṃbandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyāmātraprayojanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃhasahāyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahad asya prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan na ayaṃ tava saṃbandhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyā-mātra-prayojanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃha-sahāyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahad asya prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.131">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv abhūd abhūn mitram</seg> <seg type="pāda" n="b">eko 'mitagatir mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīṃ caṇḍasiṃho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sumahābalamātṛkaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv abhūd abhūn mitram</seg> <seg type="pāda" n="b">eko 'mitagatir mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīṃ caṇḍasiṃho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">su-mahā-bala-mātṛkaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.132">
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃkalpayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">chāyācchuritacandrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam aham adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">avarūḍhaṃ vihāyasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti saṃkalpayann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">chāyā-cchurita-candrikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānam aham adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">avarūḍhaṃ vihāyasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.133">
<l><seg type="pāda" n="a">gacchatāpi sthireṇeva</seg> <seg type="pāda" n="b">tena mānasaraṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kham agacchann ivāgacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vahaneneva sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gacchata āpi sthireṇa iva</seg> <seg type="pāda" n="b">tena mānasa-raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kham agacchann iva agacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vahanena iva sāgaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.134">
<l><seg type="pāda" n="a">athāpaśyaṃ vimānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād avanimaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokālokādiparyantam</seg> <seg type="pāda" n="d">ādarśaparimaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha apaśyaṃ vimānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrād avani-maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">loka-a-loka-ādi-paryantam</seg> <seg type="pāda" n="d">ādarśa-parimaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.135">
<l><seg type="pāda" n="a">idam īdṛśam ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="b">anāvaraṇam īkṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tu nāsti pradeśo 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">yo vimānair anāvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam īdṛśam ākāśam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-āvaraṇam īkṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tu na asti pradeśo 'sya</seg> <seg type="pāda" n="d">yo vimānair an-āvṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.136">
<l><seg type="pāda" n="a">apsaraḥśatasaṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakrīḍāgiriniṣkuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṛṣṭasyāpi devasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ yojanāyatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apsaraḥ-śata-saṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-krīḍā-giri-niṣkuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nikṛṣṭasya api devasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vimānaṃ yojana-āyatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.137">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham evam anantāni</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntimanti mahānti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchāmi sma vimānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyann āyānti yānti ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham evam an-antāni</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntimanti mahānti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchāmi sma vimānāni</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyann āyānti yānti ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.138">
<l><seg type="pāda" n="a">kasminn api tato deśe</seg> <seg type="pāda" n="b">kasyāpi śikhare gireḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyām api diśi sphītam</seg> <seg type="pāda" n="d">adṛśyata puraḥ puram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kasminn api tato deśe</seg> <seg type="pāda" n="b">kasya api śikhare gireḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyām api diśi sphītam</seg> <seg type="pāda" n="d">adṛśyata puraḥ puram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.139">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāc codapatad bhāsvad</seg><seg type="pāda" n="b">vimānaṃ vyāpnuvan nabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāt prāgacalasyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasrakaramaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāc ca udapatad bhāsvad</seg><seg type="pāda" n="b">vimānaṃ vyāpnuvan nabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgāt prāg-a-calasya iva</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasra-kara-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.140">
<l><seg type="pāda" n="a">māmakena vimānena</seg> <seg type="pāda" n="b">saha tat samagacchata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīram iva mātaṅgyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇa nirantaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māmakena vimānena</seg> <seg type="pāda" n="b">saha tat samagacchata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīram iva mātaṅgyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīreṇa nir-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.141">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇāṅgaśyāmatuṅgāṅgas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmrāpāṅgāyatekṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamat puruṣas tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhāva iva dehavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛṣṇa-aṅga-śyāma-tuṅga-aṅgas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmra-apāṅga-āyata-īkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgamat puruṣas tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhāva iva dehavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.142">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ yātrāmahotsave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathitaṃ dhanamatyāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍasiṃham avandiṣi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taṃ pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭaṃ yātrā-mahā-utsave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathitaṃ dhanamatya āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caṇḍasiṃham avandiṣi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.143">
<l><seg type="pāda" n="a">asau cānandajasveda</seg><seg type="pāda" n="b">stimitair uttanūruhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair aṅgaṃ samāliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="d">snehādraiḥ karkaśair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau cā ananda-ja-sveda</seg><seg type="pāda" n="b">stimitair ut-tanū-ruhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair aṅgaṃ samāliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="d">sneha-ādraiḥ karkaśair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.144">
<l><seg type="pāda" n="a">apasṛtya tato dūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namayitvonnataṃ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyogbhartar jaya deveti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa mām uktvedam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">apasṛtya tato dūraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">namayitva ūnnataṃ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyog-bhartar jaya deva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa mām uktva īdam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.145">
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ sevakaiḥ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ yuṣmāsu bhartṛṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅganaṃ tu bhartṝṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyaiḥ paribhavo mahān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiḥ sevakaiḥ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ yuṣmāsu bhartṛṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅganaṃ tu bhartṝṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyaiḥ paribhavo mahān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.146">
<l><seg type="pāda" n="a">bālo 'pi nāvamantavyo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmāteti bhavādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahatī devatā hy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvādṛgrūpeṇa tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālo 'pi na avamantavyo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmāta īti bhavā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahatī devatā hy eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">tvā-dṛg-rūpeṇa tiṣṭhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.147">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahu tat tan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad eva vadaty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃhapuraṃ tāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tumulotsavam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu tat tan māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad eva vadaty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍasiṃha-puraṃ tāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">tumula-utsavam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.148">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">viśālaṃ viśikhātalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citraṃ citrair mahāratnair</seg> <seg type="pāda" n="d">indrāṇījaghanocitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">viśālaṃ viśikhā-talam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citraṃ citrair mahā-ratnair</seg> <seg type="pāda" n="d">indrāṇī-jaghana-ucitaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.149">
<l><seg type="pāda" n="a">etena parikhāśāla</seg><seg type="pāda" n="b">prāsādasurasadmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaśyādheyaśobhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyātaṃ rāmaṇīyakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etena parikhā-śāla</seg><seg type="pāda" n="b">prāsāda-sura-sadmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaśya-ādheya-śobhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyātaṃ rāmaṇīyakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.150">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">māṇavāḥ smitimānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na stanyam api yāvante</seg> <seg type="pāda" n="d">jananīr api bālakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">māṇavāḥ smiti-mānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na stanyam api yāvante</seg> <seg type="pāda" n="d">jananīr api bālakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.151">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">paśupālasutair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakalāḥ sakalā vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">mātṛkevānuśīlitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">paśu-pāla-sutair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakalāḥ sakalā vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">mātṛka īva anuśīlitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.152">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yoginām eva kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣayo na ca jāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">rathyāḥ prāsādasaṃkaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya kiṃ varṇyate yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">yoginām eva kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṣayo na ca jāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">rathyāḥ prāsāda-saṃkaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.153">
<l><seg type="pāda" n="a">yena doṣeṇa saṃsārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrasyanti mokṣavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tasmin mokṣaśāstreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate kapilādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena doṣeṇa saṃsārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">paritrasyanti mokṣavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tasmin mokṣa-śāstreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyate kapila-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.154">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca dūṣitasaṃsārair</seg> <seg type="pāda" n="b">vastudoṣair adūṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akalmaṣaguṇāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīyatamaṃ kutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca dūṣita-saṃsārair</seg> <seg type="pāda" n="b">vastu-doṣair a-dūṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kalmaṣa-guṇāt tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇīyatamaṃ kutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.155">
<l><seg type="pāda" n="a">na cedaṃ caṇḍasiṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">puram ekaṃ praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyeṣām api siddhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">īdṛśāny adhikāny api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca idaṃ caṇḍasiṃhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">puram ekaṃ praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyeṣām api siddhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">īdṛśāny adhikāny api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.156">
<l><seg type="pāda" n="a">avaruhya ca bhūmiṣṭhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ambaramandirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ kanyakāgāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hasitāmbaramandiram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avaruhya ca bhūmi-ṣṭhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ambara-mandirāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāviśaṃ kanyakā-āgāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hasita-ambara-mandiram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.157">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin parijano divyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakārair mām upācarat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api cāhutā</seg> <seg type="pāda" n="d">mātrājinavatī gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin parijano divyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakārair mām upācarat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api cā ahutā</seg> <seg type="pāda" n="d">mātra ājinavatī gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.158">
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadā tan niśāśeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">uttaraṃ ca divāniśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgataiva tad āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="d">tvarāturamater matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadā tan niśā-śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">uttaraṃ ca divā-niśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nā agata aiva tad āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="d">tvara-ātura-mater matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.159">
<l><seg type="pāda" n="a">darśanasmitasaṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="b">sparśanāliṅganādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samastair asamastaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ramayanti priyāḥ priyān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">darśana-smita-saṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="b">sparśana-āliṅgana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samastair a-samastaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ramayanti priyāḥ priyān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.160">
<l><seg type="pāda" n="a">kiraṇair indulekheva</seg> <seg type="pāda" n="b">gataiva saha tair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham apy eṣa tiṣṭhāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhasaṃtaptamānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiraṇair indu-lekha īva</seg> <seg type="pāda" n="b">gata aiva saha tair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham apy eṣa tiṣṭhāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-saṃtapta-mānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.161">
<l><seg type="pāda" n="a">tat kim etat kathaṃ nv etad</seg> <seg type="pāda" n="b">ityādi bahu cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāhavighnasaṃbhrāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">aikṣe sāntaḥpuraṃ puram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat kim etat kathaṃ nv etad</seg> <seg type="pāda" n="b">ity-ādi bahu cintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāha-vighna-saṃbhrāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">aikṣe sa-antaḥ-puraṃ puram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.162">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama campāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">preto mām anayan niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhakṛṣṇacaturdaśyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ārdrasthe tārakāpatau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama campāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">preto mām anayan niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭha-kṛṣṇa-catur-daśyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ārdra-sthe tārakā-patau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.163">
<l><seg type="pāda" n="a">nūnam āṣāḍhaśuklādau</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcamyām uttarāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalguṇīṣu vivāho 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñā kārayitāvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nūnam āṣāḍha-śukla-ādau</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcamyām uttarāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalguṇīṣu vivāho 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñā kārayitā āvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.164">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ mahākulo rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutismṛtiviśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad brāhmeṇa vivāhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sūnoḥ saṃskāram icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ mahā-kulo rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">śruti-smṛti-viśāradaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad brāhmeṇa vivāhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sūnoḥ saṃskāram icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.165">
<l><seg type="pāda" n="a">upāsya caturaḥ kaṣṭān</seg> <seg type="pāda" n="b">pāvakān iva vāsarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ prāpaṃ kanyakām ante</seg> <seg type="pāda" n="d">tapaḥsiddhim ivepsitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upāsya caturaḥ kaṣṭān</seg> <seg type="pāda" n="b">pāvakān iva vāsarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ prāpaṃ kanyakām ante</seg> <seg type="pāda" n="d">tapaḥ-siddhim ivā ipsitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.166">
<l><seg type="pāda" n="a">ghanāghanāmbhodharajālakālīm</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭatārāgaṇarājabimbām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā saha prāvṛṣamāsi ramyām</seg> <seg type="pāda" n="d">aśuklapakṣāntaniśām ivaikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ghana-a-ghana-ambho-dhara-jāla-kālīm</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dṛṣṭa-tārā-gaṇa-rāja-bimbām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā saha prāvṛṣa-māsi ramyām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śukla-pakṣa-anta-niśām iva ekām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.167">
<l><seg type="pāda" n="a">saikadā saparīvārā</seg> <seg type="pāda" n="b">nibhṛtakranditadhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuyuktā mayā kaccin</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛpaḥ kuśalavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa aikadā sa-parīvārā</seg> <seg type="pāda" n="b">nibhṛta-krandita-dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuyuktā mayā kac-cin</seg> <seg type="pāda" n="d">nṛpaḥ kuśalavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.168">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu pratiṣiddhāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikā megharājikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivedayitum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ bhartṛdāraka ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu pratiṣiddha āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">dārikā megharājikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivedayitum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ bhartṛ-dāraka ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.169">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvaṃ vikaciko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">svacchandaḥ khecarādhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svais tyaktaḥ sāparādhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃcit kālam ihāsthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvaṃ vikaciko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-cchandaḥ khe-cara-adhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svais tyaktaḥ sa-aparādhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-cit kālam ihā asthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.170">
<l><seg type="pāda" n="a">kanyā sarvasya dṛśyeti</seg> <seg type="pāda" n="b">tenāsau bhartṛdārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnāṃ pitur utsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā rājānam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kanyā sarvasya dṛśya īti</seg> <seg type="pāda" n="b">tena asau bhartṛ-dārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnāṃ pitur utsaṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā rājānam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.171">
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā tava yady eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">tato mahyaṃ pradīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīyaguṇasaṃkhyā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhaiva bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā tava yady eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">tato mahyaṃ pradīyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīya-guṇa-saṃkhyā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">buddha aiva bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.172">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ kena na jñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasiddhā hi guṇās tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu komalajanmeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prauḍhā tāvad bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ kena na jñātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasiddhā- hi guṇās tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu komala-janma īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prauḍhā tāvad bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.173">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāpy āmantrya rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svadeśāya gamiṣyatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āyoṣidbālagopālam</seg> <seg type="pāda" n="d">ālāpaḥ śrāvitaḥ pure ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena apy āmantrya rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-deśāya gamiṣyatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā-yoṣid-bāla-go-pālam</seg> <seg type="pāda" n="d">ālāpaḥ śrāvitaḥ pure ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.174">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā mahyaṃ sasatkāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattājinavatī sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">diṣṭyā vṛddhir bhavaty adya</seg> <seg type="pāda" n="d">mameva bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā mahyaṃ sa-sat-kāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">datta ājinavatī sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">diṣṭyā vṛddhir bhavaty adya</seg> <seg type="pāda" n="d">mama iva bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.175">
<l><seg type="pāda" n="a">sa bhartṛdārikāṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛdārakabhartṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismṛtopakṛtaḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">āha rājānam atrapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa bhartṛ-dārikāṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛ-dāraka-bhartṛkām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismṛta-upakṛtaḥ krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">āha rājānam a-trapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.176">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavataḥ ko 'yaṃ ācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadācārābhimāninaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad dattvā tanayāṃ mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">anyasmai dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavataḥ ko 'yaṃ ācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā ācāra-abhimāninaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad dattvā tanayāṃ mahyam</seg> <seg type="pāda" n="d">anyasmai dattavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.177">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vālam upālabhya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantam abhayatrapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutā vā vyavahāro vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuddhaṃ vā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ālam upālabhya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantam a-bhaya-trapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutā vā vyavahāro vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yuddhaṃ vā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.178">
<l><seg type="pāda" n="a">athāha vihasan rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">na yuddhaṃ na mamātmajām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhum arhati dīrghāyur</seg> <seg type="pāda" n="d">vyavahāras tu dīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā aha vihasan rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">na yuddhaṃ na mamā atma-jām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhum arhati dīrgha-āyur</seg> <seg type="pāda" n="d">vyavahāras tu dīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.179">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā taṃ mahīpālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samantrigaṇamātṛkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumuktamahādhyakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saptaparṇapuraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā taṃ mahī-pālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-mantri-gaṇa-mātṛkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumukta-mahā-adhyakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saptaparṇapuraṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.180">
<l><seg type="pāda" n="a">yuvām api rucau satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śobhitāśāvihāyasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatraiva sahitau yātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rohiṇīśaśināv iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuvām api rucau satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śobhita-āśā-vihāyasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra eva sahitau yātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rohiṇī-śaśināv iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.181">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ bhīru mā bhaiṣīḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃnarīkaṇṭhi mā rudaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">megharājyā yathākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jitaḥ sa capalas tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ bhīru mā bhaiṣīḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ-narī-kaṇṭhi mā rudaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">megharājyā yathā ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jitaḥ sa capalas tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.182">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyāḥ paritrāsa</seg><seg type="pāda" n="b">tuṣāramlāpitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāntvabālātapasparśān</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhāmbhojaṃ vikāśitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyāḥ paritrāsa</seg><seg type="pāda" n="b">tuṣāra-mlāpitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāntva-bāla-ātapa-sparśān</seg> <seg type="pāda" n="d">mukha-ambho-jaṃ vikāśitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.183">
<l><seg type="pāda" n="a">mām ādāya tataḥ pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">sā gatvāmbaravartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptaparṇapurodyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">saptaparṇapure sthitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mām ādāya tataḥ pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">sā gatva āmbara-vartmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptaparṇapura-udyāne</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta-parṇa-pure sthitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.184">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca nirutkaṇṭhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ekam ihāsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad emi sakhīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā ca gurūn iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca nir-utkaṇṭhaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ekam ihā asyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad emi sakhīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā ca gurūn iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.185">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām utpatya yātāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">udyāne saṃcarann aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūlamauktikavarṇāni</seg> <seg type="pāda" n="d">saptaparṇāni dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām utpatya yātāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">udyāne saṃcarann aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūla-mauktika-varṇāni</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta-parṇāni dṛṣṭavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.186">
<l><seg type="pāda" n="a">taiś ca grathitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalīpaṭutantubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhūkataralaṃ hāram</seg> <seg type="pāda" n="d">utpalaiś churitodaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taiś ca grathitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kadalī-paṭu-tantubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhūka-taralaṃ hāram</seg> <seg type="pāda" n="d">utpalaiś churita-udaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.187">
<l><seg type="pāda" n="a">padmarāgendranīlādi</seg><seg type="pāda" n="b">nānāratnopalaprabhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kusumaiḥ kalpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kambūnūpuramekhalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">padma-rāga-indra-nīla-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">nānā-ratna-upala-prabhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kusumaiḥ kalpayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">kambū-nūpura-mekhalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.188">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tato vyomnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā priyā priyavādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirjitaḥ sa durātmeti</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛṣṭā mām apy aharṣayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya tato vyomnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā priyā priya-vādinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirjitaḥ sa dur-ātma iti</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛṣṭā mām apy aharṣayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.189">
<l><seg type="pāda" n="a">katham ity anuyuktā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā sādaram abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuyogam upekṣante</seg> <seg type="pāda" n="d">vivakṣanto 'pi vācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">katham ity anuyuktā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā sa-ādaram abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuyogam upekṣante</seg> <seg type="pāda" n="d">vivakṣanto 'pi vācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.190">
<l><seg type="pāda" n="a">vāyumūlān mayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditāntaḥpurastriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumuktā sakhī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyāntaḥpuravartinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāyu-mūlān mayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vandita-antaḥ-pura-striyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumuktā sakhī dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyā-antaḥ-pura-vartinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.191">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāhaṃ kṣaṇam āsīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">jitajīmūtagarjitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhvanantīṃ śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">bherīṃ bhairavagarjitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ahaṃ kṣaṇam āsīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">jita-jīmūta-garjitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhvanantīṃ śṛṇomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">bherīṃ bhairava-garjitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.192">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhramotkarṇayā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhī svāṃ dārikām āha</seg> <seg type="pāda" n="d">yāhi vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrama-ut-karṇayā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhī svāṃ dārikām āha</seg> <seg type="pāda" n="d">yāhi vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.193">
<l><seg type="pāda" n="a">sā muhūrtād ivāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvasitotkampitastanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhase devi diṣṭyeti</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uktvoktavatī punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā muhūrtād ivā agatya</seg> <seg type="pāda" n="b">śvasita-utkampita-stanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhase devi diṣṭya īti</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uktva ūktavatī punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.194">
<l><seg type="pāda" n="a">bherīṃ tāḍitavān eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā vikacikaḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumuktākṣadarśanāś</seg> <seg type="pāda" n="d">ca samāyātāḥ sabhāsadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bherīṃ tāḍitavān eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā vikacikaḥ sabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāyumukta-akṣa-darśanāś</seg> <seg type="pāda" n="d">ca samāyātāḥ sabhā-sadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.195">
<l><seg type="pāda" n="a">te tam āhur bhavān kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">bherīṃ tāḍitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āryaveṣaḥ sa tān āha</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ sthitvā nirāsanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tam āhur bhavān kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">bherīṃ tāḍitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārya-veṣaḥ sa tān āha</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ sthitvā nir-āsanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.196">
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍasiṃhaḥ sutāṃ dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ nagarasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyasmin dattavān yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgaraṃ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍasiṃhaḥ sutāṃ dattvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mahyaṃ nagara-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyasmin dattavān yatra</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgaraṃ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.197">
<l><seg type="pāda" n="a">ucyatām iti coktena</seg> <seg type="pāda" n="b">tātena kila saṃsadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">megharājyā yad ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evākhyātam āha ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ucyatām iti ca uktena</seg> <seg type="pāda" n="b">tātena kila saṃsadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">megharājyā yad ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evā akhyātam āha ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.198">
<l><seg type="pāda" n="a">madīyapuravāstavyān</seg> <seg type="pāda" n="b">sākṣiṇaś cāyam āha yān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyantāṃ te 'pi teṣāṃ ced</seg> <seg type="pāda" n="d">aviruddhā pramāṇatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madīya-pura-vāstavyān</seg> <seg type="pāda" n="b">sākṣiṇaś ca ayam āha yān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛcchyantāṃ te 'pi teṣāṃ ced</seg> <seg type="pāda" n="d">a-viruddhā pramāṇatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.199">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ vāyumuktena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāṣitasabhāsadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛpater manukalpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etasya parīkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ vāyumuktena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāṣita-sabhā-sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nṛ-pater manu-kalpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etasya parīkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.200">
<l><seg type="pāda" n="a">na hi prāmāṇyarājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jijñāsāsaṃśayacchidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣasyānumānena</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇatvaṃ pramīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na hi prāmāṇya-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jijñāsā-saṃśaya-cchidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣasya anumānena</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇatvaṃ pramīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.201">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt pratyarthinā rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyavahāre parājitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthī vikacikaḥ kanyām</seg> <seg type="pāda" n="d">anyāṃ mṛgayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt pratyarthinā rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyavahāre parājitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthī vikacikaḥ kanyām</seg> <seg type="pāda" n="d">anyāṃ mṛgayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.202">
<l><seg type="pāda" n="a">tato vikacikaḥ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">jhaṭity utthāya saṃsadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpatya nabhasā gacchann</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair āha sabhāsadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato vikacikaḥ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">jhaṭity utthāya saṃsadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpatya nabhasā gacchann</seg> <seg type="pāda" n="d">uccair āha sabhā-sadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.203">
<l><seg type="pāda" n="a">dhik khalān khalu caṇḍālān</seg> <seg type="pāda" n="b">pakṣapātahatāñ jaḍān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva hi kartavye</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye buddhivān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhik khalān khalu caṇḍālān</seg> <seg type="pāda" n="b">pakṣa-pāta-hatāñ jaḍān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva hi kartavye</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye buddhivān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.204">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āśaṅkākaluṣaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmin punar asau kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye buddhimān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āśaṅkā-kaluṣaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmin punar asau kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">kartavye buddhimān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.205">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tais tām alaṃkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">śaratkusumabhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīraśaradākāra</seg><seg type="pāda" n="d">taskarām idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.205">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tais tām alaṃ-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">śarat-kusuma-bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīra-śarada-ākāra</seg><seg type="pāda" n="d">taskarām idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.206">
<l><seg type="pāda" n="a">priyākhyānaprahṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">vibhramābharaṇaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavāropitam aṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">subhagāṅgi virājate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.206">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">priya-ākhyāna-prahṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="b">vibhrama-ābharaṇaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavā aropitam aṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">su-bhaga-aṅgi virājate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.207">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tatas tān alaṃkārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dviṣatī kaṇṭakān iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām avocad vidhūyāṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">asūyāmantharasmitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.207">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tatas tān alaṃ-kārān</seg> <seg type="pāda" n="b">dviṣatī kaṇṭakān iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām avocad vidhūya aṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">asūya-a-manthara-smitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.208">
<l><seg type="pāda" n="a">aparāsv api bhāryāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhir idam āhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭaṃ vinābhyāsāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyākauśalam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.208">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aparāsv api bhāryāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhir idam āhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭaṃ vina ābhyāsāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyā-kauśalam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.209">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nirmālyatulyena</seg> <seg type="pāda" n="b">na kāryam amunā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kā hi durlabham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kitavaiḥ paribhāvayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.209">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nir-mālya-tulyena</seg> <seg type="pāda" n="b">na kāryam amunā mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kā hi dur-labham ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kitavaiḥ paribhāvayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.210">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd apūrveyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asyā viṣamaśīlatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyair durnivartyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇāmaśapathādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.210">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd a-pūrva īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">asyā- viṣama-śīlatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyair dur-nivartya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇāma-śapatha-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.211">
<l><seg type="pāda" n="a">nārī ca laghusāratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃgaśreṇicañcalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naukeva pratikūlāśu</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalaiḥ parivartyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.211">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nārī ca laghu-sāratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">taraṃ-ga-śreṇi-cañcalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nauka īva pratikūla āśu</seg> <seg type="pāda" n="d">kuśalaiḥ parivartyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.212">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryājñātigṛhe vāsaś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ daurbhāgyakāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi vipratyayaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartāraṃ kiṃ na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.212">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryā-jñāti-gṛhe vāsaś</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ daurbhāgya-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadi vipratyayaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartāraṃ kiṃ na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.213">
<l><seg type="pāda" n="a">bhartrā te cāṭukāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryāṃ toṣayatā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kṛtaṃ durvidagdhena</seg> <seg type="pāda" n="d">yena bhāryaiva roṣitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.213">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhartrā te cāṭu-kāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāryāṃ toṣayatā kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kṛtaṃ dur-vidagdhena</seg> <seg type="pāda" n="d">yena bhārya aiva roṣitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.214">
<l><seg type="pāda" n="a">subhagaṃ karaṇaṃ yad yat</seg> <seg type="pāda" n="b">samācarati durbhagaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutarāṃ tena tenāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">daurbhāgyam upacīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.214">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">su-bhagaṃ karaṇaṃ yad yat</seg> <seg type="pāda" n="b">samācarati dur-bhagaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-tarāṃ tena tena asya</seg> <seg type="pāda" n="d">daurbhāgyam upacīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.215">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vārayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">putrān api bhaviṣyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā ciraṃ putrakāḥ sthāta</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryājñātigṛheṣv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.215">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vārayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">putrān api bhaviṣyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā ciraṃ putrakāḥ sthāta</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryā-jñāti-gṛheṣv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.216">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu manmukhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">hrītatrastavilakṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asnigdhasmitayā hā hā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.216">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu man-mukhaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">hrīta-trasta-vilakṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-snigdha-smitayā hā hā</seg> <seg type="pāda" n="d">kim etad iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.217">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ param ayukto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prapañca iti tām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayaṃ vepamānāṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">āliṅgyotsaṅgam aṅganām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.217">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ param a-yukto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prapañca iti tām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayaṃ vepamāna-aṅgīm</seg> <seg type="pāda" n="d">āliṅgya-utsaṅgam aṅganām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.218">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu labdhasamāśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrghikātīrthavartinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aryaputra prasīdeti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharat tāram āturā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.218">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu labdha-samāśvāsā</seg> <seg type="pāda" n="b">dīrghikā-tīrtha-vartinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arya-putra prasīda iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāharat tāram āturā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.219">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tataḥ khasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ vidyādharapāṃsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaḥ sphuritasphīta</seg><seg type="pāda" n="d">maṇḍalāgrāṃśumaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.219">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyāmi sma tataḥ kha-sthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ vidyā-dhara-pāṃsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaḥ sphurita-sphīta</seg><seg type="pāda" n="d">maṇḍala-agra-aṃśu-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.220">
<l><seg type="pāda" n="a">roṣabhīṣaṇaghoṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tenoktaṃ dharaṇīcara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te paśyata iyaṃ kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">hriyate dhriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.220">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">roṣa-bhīṣaṇa-ghoṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tena uktaṃ dharaṇī-cara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te paśyata iyaṃ kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">hriyate dhriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.221">
<l><seg type="pāda" n="a">krodhāpahatadhairyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">vācyāvācyāvivecinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvitasvasāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">mayāsāv iti bhartsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.221">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krodha-apahata-dhairyatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">vācya-a-vācya-a-vivecinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvita-sva-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">maya āsāv iti bhartsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.222">
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśagocaro 'smīti</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tvaṃ nīca vikatthase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāko 'pi hi nabhaścārī</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca muñcati nīcatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.222">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākāśa-go-caro 'smi iti</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tvaṃ nīca vikatthase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāko 'pi hi nabhaś-cārī</seg> <seg type="pāda" n="d">na ca muñcati nīcatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.223">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ siṃhaśirasi nyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kākaś caraṇam utpatet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tena paribhūtaḥ syāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kesarī dharaṇīcaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.223">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ siṃha-śirasi nyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kākaś caraṇam utpatet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tena paribhūtaḥ syāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kesarī dharaṇī-caraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.224">
<l><seg type="pāda" n="a">evam uttejyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">nāvatīrṇaḥ sa bhūtalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaś cakitaḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">sāvajñānam ivābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.224">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam uttejyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">na avatīrṇaḥ sa bhū-talam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritaś cakitaḥ paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-avajñānam iva abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.225">
<l><seg type="pāda" n="a">sthalakacchapakalpāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vainateyaparākramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśe mādṛśaḥ krudhyan</seg> <seg type="pāda" n="d">kena pāpān na śocyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.225">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthala-kacchapa-kalpāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vainateya-parākramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśe mā-dṛśaḥ krudhyan</seg> <seg type="pāda" n="d">kena pāpān na śocyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.226">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā karuṇākrandāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tām asau khecarādhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhuvaḥ śyena iva śyāmām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāyodapatad divam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.226">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā karuṇa-ākrandāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tām asau khe-cara-adhamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhuvaḥ śyena iva śyāmām</seg> <seg type="pāda" n="d">ādāya udapatad divam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.227">
<l><seg type="pāda" n="a">athāpaśyaṃ mahājvālā</seg><seg type="pāda" n="b">jvālasaṃkucitāmbarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpatantīṃ divaṃ devīm</seg> <seg type="pāda" n="d">utpātolkām ivāśivām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.227">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha apaśyaṃ mahā-jvālā</seg><seg type="pāda" n="b">jvāla-saṃkucita-ambarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpatantīṃ divaṃ devīm</seg> <seg type="pāda" n="d">utpāta-ulkām iva a-śivām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.228">
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍavidyādharānīka</seg><seg type="pāda" n="b">parivāraṃ ca bhūpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālam iva kruddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇāmaragaṇānugam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.228">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caṇḍa-vidyā-dhara-anīka</seg><seg type="pāda" n="b">parivāraṃ ca bhū-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-kālam iva kruddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇa-amara-gaṇa-anugam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.229">
<l><seg type="pāda" n="a">uttānavadanaś cāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃham anuvrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyatraiva gataḥ kvāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">diṅmohamuṣitasmṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.229">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uttāna-vadanaś ca ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍasiṃham anuvrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyatra eva gataḥ kva api</seg> <seg type="pāda" n="d">diṅ-moha-muṣita-smṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.230">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrāmyatā śrāmyatā rūkṣa</seg><seg type="pāda" n="b">vṛkṣeṣūpavane ghane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirād ākarṇito dhīrād</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakair uccaran dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.230">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrāmyatā śrāmyatā rūkṣa</seg><seg type="pāda" n="b">vṛkṣeṣu upavane ghane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirād ākarṇito dhīrād</seg> <seg type="pāda" n="d">uccakair uccaran dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.231">
<l><seg type="pāda" n="a">he he kālākṣi kālākṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅge gaṅge mahīti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsalānāṃ vivatsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rambhaś ca subhago gavām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.231">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">he he kālākṣi kālākṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅge gaṅge mahi īti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsalānāṃ vivatsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rambhaś ca su-bhago gavām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.232">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca tvarayāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāṣṭīkaṃ pālam agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulatthasthūlapulakam</seg> <seg type="pāda" n="d">urujaṅghoruvistṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.232">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca tvaraya āpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāṣṭīkaṃ pālam agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulattha-sthūla-pulakam</seg> <seg type="pāda" n="d">uru-jaṅgha-uru-vistṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.233">
<l><seg type="pāda" n="a">pratimallabhujānāma</seg><seg type="pāda" n="b">bandhuraskandhakaṃdharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavaccarpaṭātāḍa</seg><seg type="pāda" n="d">kiṇakarkaśakarṇakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.233">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratimalla-bhujā-nāma</seg><seg type="pāda" n="b">bandhura-skandha-kaṃdharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavac-carpaṭā-tāḍa</seg><seg type="pāda" n="d">kiṇa-karkaśa-karṇakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.234">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam abravaṃ sāmnā</seg> <seg type="pāda" n="b">satataṃ mahitaṃ gavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhraṣṭaḥ panthā mamāṭavyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ākhyātu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.234">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam abravaṃ sāmnā</seg> <seg type="pāda" n="b">satataṃ mahitaṃ gavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhraṣṭaḥ panthā mama aṭavyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ākhyātu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.235">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ gokule rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gamayitvā gataśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prage draṣṭā svapanthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadeta svagṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.235">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ go-kule rātriṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gamayitvā gata-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prage draṣṭā sva-panthānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tada īta sva-gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.236">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā tena sahāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ghoṣam āsannagokulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandramanthadhvanikṣipta</seg><seg type="pāda" n="d">mandarāsphālitārṇavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.236">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā tena saha apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ghoṣam āsanna-go-kulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandra-mantha-dhvani-kṣipta</seg><seg type="pāda" n="d">mandara-āsphālita-arṇavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.237">
<l><seg type="pāda" n="a">akuṭṭimasamā yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sāṅgaṇoṭajabhūmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haridgomayasaṃmārga</seg><seg type="pāda" n="d">saṃprasāritamānasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.237">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kuṭṭima-samā- yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-aṅgaṇa-uṭaja-bhūmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harid-go-maya-saṃmārga</seg><seg type="pāda" n="d">saṃprasārita-mānasāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.238">
<l><seg type="pāda" n="a">bandhūkacūtakāstambaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parikṣiptoṭajāṅgaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra nābhīranārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhūtaṃ karādharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.238">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bandhūka-cūtakā-stambaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parikṣipta-uṭaja-aṅgaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra nā abhīra-nārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhūtaṃ kara-adharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.239">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra tumbīlatājālaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭīpaṭalarodhibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjitāḥ paṅkajinyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kalikāṅgulitārjitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.239">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra tumbī-latā-jālaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭī-paṭala-rodhibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjitāḥ paṅkajinyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kalikā-aṅguli-tārjitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.240">
<l><seg type="pāda" n="a">yasminn adṛṣṭadurdarśa</seg><seg type="pāda" n="b">pāṃsusaṃkārasaṃkaṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niravācyatalā rathyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kūrdaduddāmatarṇakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.240">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasminn a-dṛṣṭa-dur-darśa</seg><seg type="pāda" n="b">pāṃsu-saṃkāra-saṃkaṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-a-vācya-talā- rathyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kūrdad-uddāma-tarṇakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.241">
<l><seg type="pāda" n="a">karṇikārāmalair aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthulair jaghanasthalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tādṛṅmalinaḥ strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra veṣo vibhūṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.241">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">karṇikāra-a-malair aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthulair jaghana-sthalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tā-dṛṅ-malinaḥ strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra veṣo vibhūṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.242">
<l><seg type="pāda" n="a">vanagokulavṛddhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra gopā gavārjavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopyas tu caturācārā</seg><seg type="pāda" n="d">naṭīr apy atiśerate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.242">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vana-go-kula-vṛddhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra go-pā- gav-ārjavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gopyas tu catura-ācārā</seg><seg type="pāda" n="d">naṭīr apy atiśerate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.243">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādiprakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">ghoṣeṇa hṛtamānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ gopaḥ svagṛhaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhiṇīm āhvayan mudā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.243">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">ghoṣeṇa hṛta-mānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ go-paḥ sva-gṛhaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhiṇīm āhvayan mudā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.244">
<l><seg type="pāda" n="a">sudevaduhitaḥ kvāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">nanu gopāladārike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devas te gṛham āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bhaktyārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.244">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sudeva-duhitaḥ kva asi</seg> <seg type="pāda" n="b">nanu go-pāla-dārike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devas te gṛham āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bhaktyā ārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.245">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ payodaśakalāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sā kaleva kalāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhān niragamad gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">prakīrṇatanucandrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.245">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ payo-da-śakalāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sā kala īva kalāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhān niragamad gaurī</seg> <seg type="pāda" n="d">prakīrṇa-tanu-candrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.246">
<l><seg type="pāda" n="a">dārudantaśilāmayyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratimās tāvad āsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tāṃ vedhāḥ kṣamaḥ sraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhūcchiṣṭamayīm api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.246">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dāru-danta-śilā-mayyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratimās tāvad āsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tāṃ vedhāḥ kṣamaḥ sraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhu-ucchiṣṭa-mayīm api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.247">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvabhir vartamānaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kavibhiḥ kim udāhṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tāṃ varṇayituṃ śaktau</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāsavālmīkināv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.247">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvabhir vartamānaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kavibhiḥ kim udāhṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tāṃ varṇayituṃ śaktau</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāsa-vālmīkināv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.248">
<l><seg type="pāda" n="a">sā māṃ gomayapīṭhasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svaseva svacchamānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśiraḥpādam aśrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.248">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā māṃ gomaya-pīṭha-sthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svasa īva svaccha-mānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā-śiraḥ-pādam a-śrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.249">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ yam evopasāraṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tuccham apy ācaren mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam anvasahe taṃ taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dākṣiṇyakṣayaśaṅkayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.249">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ yam eva upasāraṃ sā</seg> <seg type="pāda" n="b">tuccham apy ācaren mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam anvasahe taṃ taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dākṣiṇya-kṣaya-śaṅkayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.250">
<l><seg type="pāda" n="a">salilaiḥ kāṃsyapātrasthair</seg> <seg type="pāda" n="b">adhāvac caraṇau mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sottamāṅgeṣu cāṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">navanītam adān mudā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.250">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">salilaiḥ kāṃsya-pātra-sthair</seg> <seg type="pāda" n="b">adhāvac caraṇau mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-uttama-aṅgeṣu ca aṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">nava-nītam adān mudā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.251">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchādya kaṇakalkena</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra stīmitamastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lodhrakarbūramustābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ghṛṣṭo 'haṃ snapitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.251">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ucchādya kaṇa-kalkena</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra stīmita-mastakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lodhra-karbūra-mustābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ghṛṣṭo 'haṃ snapitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.252">
<l><seg type="pāda" n="a">aśitvā cāśanaṃ medhyam</seg> <seg type="pāda" n="b">alpānnaṃ bahugorasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipāpmānam ivātmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">amanye madyapāyinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.252">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aśitvā ca aśanaṃ medhyam</seg> <seg type="pāda" n="b">alpa-annaṃ bahu-go-rasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi-pāpmānam ivā atmānam</seg> <seg type="pāda" n="d">amanye madya-pāyinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.253">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpayitvā tu me gopaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śayyāṃ valkalapallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat te gṛham ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃsabhāro vrajam avrajat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.253">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalpayitvā tu me go-paḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śayyāṃ valkala-pallavaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat te gṛham ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">aṃsa-bhāro vrajam avrajat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.254">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd ayaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="b">vītarāgādibandhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakleśaḥ ko nu viśvasyād</seg> <seg type="pāda" n="d">dāreṣu ca pareṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.254">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd ayaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="b">vīta-rāga-ādi-bandhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kleśaḥ ko nu viśvasyād</seg> <seg type="pāda" n="d">dāreṣu ca pareṣu ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.255">
<l><seg type="pāda" n="a">sādhāraṇakalatrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">īrśyākṣobhitacetasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiraścām api dṛśyante</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśamaraṇā raṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.255">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-ādhāraṇa-kalatrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">īrśyā-kṣobhita-cetasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiraścām api dṛśyante</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśa-maraṇā- raṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.256">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu dayitān dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">munimānasahāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi nikṣipya yātīti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyakta eṣa sa puṃgavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.256">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu dayitān dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">muni-mānasa-hāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi nikṣipya yāti iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyakta eṣa sa puṃgavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.257">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā niṣpravīṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">bahirvṛttikuṭumbiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārītantreṣu tantreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ācāraparīkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.257">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā niṣ-pravīṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">bahir-vṛtti-kuṭumbiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārī-tantreṣu tantreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ācāra-parīkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.258">
<l><seg type="pāda" n="a">rajakadhvajagopāla</seg><seg type="pāda" n="b">mālākāranaṭastriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante yāḥ sadācārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tāsāṃ bālaśīlatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.258">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rajaka-dhvaja-go-pāla</seg><seg type="pāda" n="b">mālā-kāra-naṭa-striyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante yāḥ sad-ācārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tāsāṃ bāla-śīlatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.259">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā tu gopayoṣāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpiṇy api taruṇy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ gambhīradhairyeti</seg> <seg type="pāda" n="d">durbodhāḥ parabuddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.259">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā tu go-pa-yoṣa āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpiṇy- api taruṇy- api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ gambhīra-dhairya īti</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-bodhāḥ para-buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.260">
<l><seg type="pāda" n="a">cintām etāṃ kurvataḥ kāryavandhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīt sā me sopakāraiva rātrīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kāntākaṇṭhaviśleṣaduḥkham</seg> <seg type="pāda" n="d">ārāt sahyaṃ cetasā yan na soḍham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.260">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintām etāṃ kurvataḥ kārya-vandhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āsīt sā me sa-upakāra aiva rātrīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyaḥ kāntā-kaṇṭha-viśleṣa-duḥkham</seg> <seg type="pāda" n="d">ārāt sahyaṃ cetasā yan na soḍham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.261">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prātaḥ sa māṃ gopaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛpālur iva tattvavit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghorāt kāntārasaṃsārād</seg> <seg type="pāda" n="d">acirad udatārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.261">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prātaḥ sa māṃ go-paḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛpālur iva tattva-vit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghorāt kāntāra-saṃsārād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-cira-d udatārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.262">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa te saṃbhavagrāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśuprāgvaṃśakānanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante yasya sīmāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sīramantaḥ sasaṃkaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.262">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa te saṃbhavagrāmaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśu-prāg-vaṃśa-kānanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyante yasya sīmāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sīramantaḥ sa-saṃkaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.263">
<l><seg type="pāda" n="a">deśāntaram abhipretam</seg> <seg type="pāda" n="b">atra viśramya gamyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti mām idam uktvāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛttaḥ kṛtabandhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.263">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deśa-antaram abhipretam</seg> <seg type="pāda" n="b">atra viśramya gamyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti mām idam uktva āsau</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛttaḥ kṛta-bandhanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.264">
<l><seg type="pāda" n="a">athekṣugahanachāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptaśāradikātapāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānaḥ prayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapto bhānubhānubhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.264">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ikṣu-gahana-chāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipta-śāradika-ātapāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānaḥ prayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃtapto bhānu-bhānubhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.265">
<l><seg type="pāda" n="a">vikāśikumudārāmāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsan sarasīḥ kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthalīr iva nidāghānte</seg> <seg type="pāda" n="d">phullāviralakandarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.265">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vikāśi-kumuda-ārāmāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praśaṃsan sarasīḥ kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthalīr iva nidāgha-ante</seg> <seg type="pāda" n="d">phulla-a-virala-kandarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.266">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacid garbhitaśālīni</seg> <seg type="pāda" n="b">śāleyāni kutūhalī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sagundrāgahanānīva</seg> <seg type="pāda" n="d">palvalāni vilokayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.266">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cid garbhita-śālīni</seg> <seg type="pāda" n="b">śāleyāni kutūhalī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-gundrā-gahanāni iva</seg> <seg type="pāda" n="d">palvalāni vilokayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.267">
<l><seg type="pāda" n="a">kvacid utkūlakālindī</seg><seg type="pāda" n="b">sarāmbhaḥpūritair iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtahaṃsadvijātīryaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarobhiḥ prīṇitekṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.267">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva-cid utkūla-kālindī</seg><seg type="pāda" n="b">sara-ambhaḥ-pūritair iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-haṃsa-dvi-ja-ātīryaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarobhiḥ prīṇita-īkṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.268">
<l><seg type="pāda" n="a">sattvākārasatīkāra</seg><seg type="pāda" n="b">komalāpāṇḍupāṃsubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛṣṭair ākṛṣṭadṛṣṭiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jāhnavīpulinair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.268">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sattva-ākāra-satī-kāra</seg><seg type="pāda" n="b">komala-āpāṇḍu-pāṃsubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛṣṭair ākṛṣṭa-dṛṣṭiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jāhnavī-pulinair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.269">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādiśaratkāla</seg><seg type="pāda" n="b">kāntivismāritapriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchan puruṣam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmād āyāntam antike ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.269">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-śarat-kāla</seg><seg type="pāda" n="b">kānti-vismārita-priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gacchan puruṣam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmād āyāntam antike ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.270">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu māṃ ciram īkṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīti sma savismayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citram āryakaniṣṭhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyaṃ susadṛśā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.270">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu māṃ ciram īkṣitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bravīti sma sa-vismayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citram ārya-kaniṣṭhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyaṃ su-sadṛśā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.271">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd asaṃdigdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān eṣa gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi tasmād ṛte kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">asti matsadṛśaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.271">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd a-saṃdigdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭavān eṣa gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi tasmād ṛte kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">asti mat-sadṛśaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.272">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchāmi sma ca taṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa kaniṣṭhaḥ kva tiṣṭhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kīdṛśā vā vinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayed divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.272">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛcchāmi sma ca taṃ bhadra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa kaniṣṭhaḥ kva tiṣṭhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kī-dṛśā vā vinodena</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayed divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.273">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tenoktam atraiva</seg> <seg type="pāda" n="b">grāme gṛhapatir dvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti sādhāraṇārthārthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyavādī prasannakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.273">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena uktam atra eva</seg> <seg type="pāda" n="b">grāme gṛha-patir dvi-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti sādhāraṇa-artha-arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priya-vādī prasannakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.274">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā brāhmaṇaḥ pṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tena brahmasabhāṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgataḥ katamād deśāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kim arthaṃ vā bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.274">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā brāhmaṇaḥ pṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tena brahma-sabhāṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgataḥ katamād deśāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kim arthaṃ vā bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.275">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam āgatāv āvām</seg> <seg type="pāda" n="b">avantiviṣayād dvijau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātarau sa ca me jyeṣṭho</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrāyām anyato gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.275">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam āgatāv āvām</seg> <seg type="pāda" n="b">avanti-viṣayād dvi-jau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātarau sa ca me jyeṣṭho</seg> <seg type="pāda" n="d">yātrāyām anyato gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.276">
<l><seg type="pāda" n="a">tad gaveṣayamāṇo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ grāmam upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāttrāṇām atra sarveṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">upapannaḥ samāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.276">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad gaveṣayamāṇo 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ grāmam upāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāttrāṇām atra sarveṣām</seg> <seg type="pāda" n="d">upapannaḥ samāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.277">
<l><seg type="pāda" n="a">ity ukte tena tenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ vaḥ sadhanaṃ gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena yenātra vaḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tad ādīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.277">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity ukte tena tena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ vaḥ sa-dhanaṃ gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena yena atra vaḥ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tad ādīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.278">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhe gṛhapates tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣamāvān api śīlataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trastabhṛtyakṛtārādho</seg> <seg type="pāda" n="d">durvāsovad vasaty asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.278">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhe gṛha-pates tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣamāvān api śīlataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trasta-bhṛtya-kṛta-ārādho</seg> <seg type="pāda" n="d">durvāsovad vasaty asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.279">
<l><seg type="pāda" n="a">hālikatvān na jānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātā kiṃ kim asāv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yanmātraṃ tu vijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tanmātraṃ kathayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.279">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hālikatvān na jānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātā kiṃ kim asāv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan-mātraṃ tu vijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tan-mātraṃ kathayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.280">
<l><seg type="pāda" n="a">chāttrais tāvat kim uddiṣṭair</seg> <seg type="pāda" n="b">aprāptasakalāgamaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāryā api vidyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyaiva chāttratāṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.280">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">chāttrais tāvat kim uddiṣṭair</seg> <seg type="pāda" n="b">a-prāpta-sakala-āgamaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācāryā- api vidyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya eva chāttratāṃ gatāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.281">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cāhuḥ kim asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛthaivātmāvasādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvakarmātha vā brahmā</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmān nāyam upāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.281">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti cā ahuḥ kim asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛtha aivā atma-avasādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvakarma ātha vā brahmā</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmān na ayam upāsitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.282">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādivinodo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="b">āryajyeṣṭhaṃ pratīkṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhaḥ sarvataḥ paśyañ</seg> <seg type="pāda" n="d">jīmūtam iva cātakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.282">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-vinodo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ārya-jyeṣṭhaṃ pratīkṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhaḥ sarvataḥ paśyañ</seg> <seg type="pāda" n="d">jīmūtam iva cātakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.283">
<l><seg type="pāda" n="a">āryajyeṣṭho bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi tal laghu kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akālakaumudī grāme</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasā jṛmbhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.283">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-jyeṣṭho bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi tal laghu kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kāla-kaumudī grāme</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasā jṛmbhatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.284">
<l><seg type="pāda" n="a">āma saumya sa evāham</seg> <seg type="pāda" n="b">iti saṃvādito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ūrdhvacūḍaḥ sa vegena</seg> <seg type="pāda" n="d">prati grāmam adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.284">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āma saumya sa eva aham</seg> <seg type="pāda" n="b">iti saṃvādito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ūrdhva-cūḍaḥ sa vegena</seg> <seg type="pāda" n="d">prati grāmam adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.285">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasā tena cotkṣipto</seg> <seg type="pāda" n="b">grāme trāsitakātaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitas toṣanirghoṣas</seg> <seg type="pāda" n="d">tālasaṃpātasaṃkulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.285">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sahasā tena ca utkṣipto</seg> <seg type="pāda" n="b">grāme trāsita-kātaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitas toṣa-nirghoṣas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāla-saṃpāta-saṃkulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.286">
<l><seg type="pāda" n="a">viniḥsṛtya tato grāmād</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukho vikasanmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrād eva yathādīrgham</seg> <seg type="pāda" n="d">apatan mama pādayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.286">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viniḥsṛtya tato grāmād</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukho vikasan-mukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrād eva yathā-dīrgham</seg> <seg type="pāda" n="d">apatan mama pādayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.287">
<l><seg type="pāda" n="a">bālair āliṅgitaiḥ putrair</seg> <seg type="pāda" n="b">dāraiś ca na tathā priyaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janyate janitā prītis</seg> <seg type="pāda" n="d">tena me suhṛdā yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.287">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālair āliṅgitaiḥ putrair</seg> <seg type="pāda" n="b">dāraiś ca na tathā priyaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janyate janitā prītis</seg> <seg type="pāda" n="d">tena me suhṛdā yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.288">
<l><seg type="pāda" n="a">prasannavadanaṃ cārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tad ākhyātaṃ prasannakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgya sahitas tena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhavagrāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.288">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prasanna-vadanaṃ cārāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tad ākhyātaṃ prasannakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgya sahitas tena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhava-grāmam āsadam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.289">
<l><seg type="pāda" n="a">ubheṭīkūṭapaṭala</seg><seg type="pāda" n="b">prāsādādigatā ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāmīṇā janatā yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgulībhir adarśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.289">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ubheṭī-kūṭa-paṭala</seg><seg type="pāda" n="b">prāsāda-ādi-gatā ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāmīṇā janatā yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgulībhir adarśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.290">
<l><seg type="pāda" n="a">prītānucaravargeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prasannakaniveśane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtāsukarasatkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prerayaṃ divasaṃ kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.290">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prīta-anucara-vargeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prasannaka-niveśane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-asu-kara-sat-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prerayaṃ divasaṃ kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.291">
<l><seg type="pāda" n="a">śayanīyagṛhasthaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavantaḥ kathaṃ yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iyato divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.291">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śayanīya-gṛha-sthaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavantaḥ kathaṃ yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iyato divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.292">
<l><seg type="pāda" n="a">ghoṣavāsāvasāne ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svavṛtte kathite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭaḥ svavṛtta ācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ priyavistaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.292">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ghoṣa-vāsa-avasāne ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-vṛtte kathite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭaḥ sva-vṛtta ācaṣṭa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ priya-vistaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.293">
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ svagṛhāt prātar</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān sevitum āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhān na cāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍāv api divākare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.293">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ sva-gṛhāt prātar</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān sevitum āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhān na ca apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇḍāv api divā-kare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.294">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhrāntamatprayuktā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā śūnyam iti sākrandā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgatā vāsamandirāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.294">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhrāntamat-prayuktā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">praviśya paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā śūnyam iti sa-ākrandā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgatā vāsa-mandirāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.295">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ savatsakauśāmbī</seg><seg type="pāda" n="b">kranditahrādapūritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vindhyākāśadiśaś caṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="d">āraṭann iva pīḍitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.295">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-vatsa-kauśāmbī</seg><seg type="pāda" n="b">krandita-hrāda-pūritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vindhya-ākāśa-diśaś caṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="d">āraṭann iva pīḍitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.296">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tāḍitahastena</seg> <seg type="pāda" n="b">mā mā bhaiṣṭeti vādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmaṇā lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhādeśena vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.296">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tāḍita-hastena</seg> <seg type="pāda" n="b">mā mā bhaiṣṭa iti vādinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādityaśarmaṇā lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddha-ādeśena vāritaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.297">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāvocan mahīpālam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ gatvā viṣaṇṇatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy adarśanamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhānoḥ saṃbhāvyate cyutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.297">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca avocan mahī-pālam</seg> <seg type="pāda" n="b">alaṃ gatvā viṣaṇṇatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy a-darśana-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhānoḥ saṃbhāvyate cyutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.298">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya vegavatī rakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣamāsaṃrakṣaṇakṣamā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmajātir ivāvadhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kasmād duḥsthatām iyāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.298">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya vegavatī rakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣamā-saṃrakṣaṇa-kṣamā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahma-jātir iva a-vadhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa kasmād duḥ-sthatām iyāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.299">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vottiṣṭhata snāta</seg> <seg type="pāda" n="b">juhatāśnīta gāyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścād vārttopalambhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">viyad ālocyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.299">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha va ūttiṣṭhata snāta</seg> <seg type="pāda" n="b">juhata aśnīta gāyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paścād vārtta-upalambhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">viyad ālocyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.300">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ śrutvāpi naivāsīt</seg> <seg type="pāda" n="b">kasmaicid aśane ruciḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhāviṣayād anyat</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ sotkaṇṭhāya rocate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.300">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ śrutva āpi na evā asīt</seg> <seg type="pāda" n="b">kasmai-cid aśane ruciḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkaṇṭhā-viṣayād anyat</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ sa-utkaṇṭhāya rocate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.301">
<l><seg type="pāda" n="a">athottānamukhāḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṃ paśyantaḥ samantataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicchinnābhralavākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim apy aikṣanta pūrvataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.301">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uttāna-mukhāḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaṃ paśyantaḥ samantataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicchinna-abhra-lava-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim apy aikṣanta pūrvataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.302">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad vākyaṃ samāpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad āsannam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puro 'mitagatiṃ divaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.302">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti paurāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad vākyaṃ samāpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad āsannam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">puro 'mitagatiṃ divaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.303">
<l><seg type="pāda" n="a">śarapātāntare cāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">vadhūveṣavibhūṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavattanayāṃ devīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāntīm antaḥpuraṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.303">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śara-pāta-antare ca asya</seg> <seg type="pāda" n="b">vadhū-veṣa-vibhūṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vegavat-tanayāṃ devīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāntīm antaḥ-puraṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.304">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vyajñāpayaṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">deva prājñaptikauśikiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">diṣṭyāmitagatiḥ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītyā saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.304">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vyajñāpayaṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">deva prājñapti-kauśikiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">diṣṭya āmitagatiḥ prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītyā saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.305">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīt karṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ katham ayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharo manuṣyeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">satā saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.305">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīt karṇe</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ katham ayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dharo manuṣyeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">satā saṃmānyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.306">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yayā hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayāmitagatir dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.306">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yayā hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taya āmitagatir dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrabdhaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.307">
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchāgaccha tāteti</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tam āhūtam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasāritabhujaḥ prahvam</seg> <seg type="pāda" n="d">āmṛśat pṛṣṭhamūrdhani ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.307">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchā agaccha tāta iti</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tam āhūtam āgatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasārita-bhujaḥ prahvam</seg> <seg type="pāda" n="d">āmṛśat pṛṣṭha-mūrdhani ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.308">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'pi nyubjikayā dūram</seg> <seg type="pāda" n="b">apasṛtya praṇamya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūtaḥ punar ādiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāstānuccam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.308">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'pi nyubjikayā dūram</seg> <seg type="pāda" n="b">apasṛtya praṇamya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhūtaḥ punar ādiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyāsta an-uccam āsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.309">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ rājā kṣaṇam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">akhedam idam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātuḥ kathaya vṛttāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tenoditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.309">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ rājā kṣaṇam āsīnam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-khedam idam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātuḥ kathaya vṛtta-antam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tena uditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.310">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">cakravartī nabhastalāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātito 'ndhatame kūpe</seg> <seg type="pāda" n="d">svavīryāc cotthitas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.310">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rājñā mānasavegena</seg> <seg type="pāda" n="b">cakravartī nabhas-talāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātito 'ndhatame kūpe</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-vīryāc ca utthitas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.311">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavaty api sakrodhā</seg> <seg type="pāda" n="b">jitvā bhrātaram ambare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ matsahitāgatya</seg> <seg type="pāda" n="d">gatā rājāvarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.311">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavaty- api sa-krodhā</seg> <seg type="pāda" n="b">jitvā bhrātaram ambare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ mat-sahitā āgatya</seg> <seg type="pāda" n="d">gatā rāja-avarodhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.312">
<l><seg type="pāda" n="a">yuvarājo 'pi campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattakaveśmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhaṃ tiṣṭhati mā bhūt tad</seg> <seg type="pāda" n="d">viśaṅkā bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.312">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuva-rājo 'pi campāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇādattaka-veśmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhaṃ tiṣṭhati mā bhūt tad</seg> <seg type="pāda" n="d">viśaṅkā bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.313">
<l><seg type="pāda" n="a">mātarau putra paśyeti</seg> <seg type="pāda" n="b">samādiṣṭo mahībhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa mayā sahito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">devyau dūrād avandata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.313">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mātarau putra paśya iti</seg> <seg type="pāda" n="b">samādiṣṭo mahī-bhujā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa mayā sahito gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">devyau dūrād avandata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.314">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ cāntaḥpure sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niryātaḥ sa mayoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vistareṇa sakhe mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur vṛttaṃ nivedyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.314">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ ca antaḥ-pure sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niryātaḥ sa maya ūditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vistareṇa sakhe mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur vṛttaṃ nivedyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.315">
<l><seg type="pāda" n="a">bhidyante na rahasyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gurūṇāṃ saṃnidhau tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathābhinnarahasyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">aśaṅkaiḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.315">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhidyante na rahasyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gurūṇāṃ saṃnidhau tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatha ā-bhinna-rahasyānām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-śaṅkaiḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.316">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ tena yady evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vivikte kvacid āsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hīdaṃ śakyam ākhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na śrotuṃ prasthitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.316">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ tena yady evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vivikte kva-cid āsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi idaṃ śakyam ākhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na śrotuṃ prasthitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.317">
<l><seg type="pāda" n="a">athāntaḥpuraniryūhe</seg> <seg type="pāda" n="b">nirākṛtamahājane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnāya sa me vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmadvṛttam avartayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.317">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha antaḥ-pura-niryūhe</seg> <seg type="pāda" n="b">nirākṛta-mahā-jane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnāya sa me vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmad-vṛttam avartayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.318">
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ yuvarājena</seg> <seg type="pāda" n="b">mocitaḥ śaṅkubandhanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenaiva ca kṛtānujñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyām aṅgārakaṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.318">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ yuva-rājena</seg> <seg type="pāda" n="b">mocitaḥ śaṅku-bandhanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena eva ca kṛta-anujñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyām aṅgārakaṃ prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.319">
<l><seg type="pāda" n="a">cakravartibhayāc cāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktavān kusumālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balavatsaṃśrayāt kena</seg> <seg type="pāda" n="d">durbalena na bhīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.319">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cakra-varti-bhayāc ca asau</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktavān kusumālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balavat-saṃśrayāt kena</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-balena na bhīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.320">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham ādāya viśrabdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatsakhīm āśrame pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasaṃ divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="d">kadācit kāśyapasthale ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.320">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'ham ādāya viśrabdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvat-sakhīm āśrame pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasaṃ divasān etān</seg> <seg type="pāda" n="d">kadā-cit kāśyapa-sthale ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.321">
<l><seg type="pāda" n="a">adya cānugṛhīto 'smi</seg> <seg type="pāda" n="b">smaratā cakravartinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca gatvā mayā dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhann avaṭasaṃkaṭe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.321">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adya ca anugṛhīto 'smi</seg> <seg type="pāda" n="b">smaratā cakra-vartinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca gatvā mayā dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhann avaṭa-saṃkaṭe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.322">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāvaṭataṭastho mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñayānugṛhītavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yudhyāmānāṃ saha bhrātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">rakṣa vegavatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.322">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca avaṭa-taṭa-stho mām</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñaya ānugṛhītavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yudhyāmānāṃ saha bhrātrā</seg> <seg type="pāda" n="d">rakṣa vegavatīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.323">
<l><seg type="pāda" n="a">utpatya ca mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">nirjitā bhrātṛśātravā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkhātanijarāgeva</seg> <seg type="pāda" n="d">yoginīcakravartinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.323">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utpatya ca mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">nirjitā bhrātṛ-śātravā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkhāta-nija-rāga īva</seg> <seg type="pāda" n="d">yoginī-cakra-vartinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.324">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu māṃ praṇataṃ dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñāpitavatī laghu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātaḥ prajñaptim āvartya</seg> <seg type="pāda" n="d">svāmī vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.324">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu māṃ praṇataṃ dūrād</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñāpitavatī laghu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātaḥ prajñaptim āvartya</seg> <seg type="pāda" n="d">svāmī vijñāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.325">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ vijñāpitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">devi campānivāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavane dattakasyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.325">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ vijñāpitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">devi campā-nivāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavane dattakasyā aste</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.326">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dūreṇa māṃ jitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegād vegavatī gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛḍjaḍam ivāmbhodaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samīraṇaparaṃparā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.326">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dūreṇa māṃ jitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">vegād vegavatī gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛḍ-jaḍam iva ambho-daṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samīraṇa-paraṃ-parā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.327">
<l><seg type="pāda" n="a">prāpya cāticirāc campām</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ dattakaveśmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭavān mānuṣādṛśyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devīṃ devasya saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.327">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāpya ca ati-cirāc campām</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ dattaka-veśmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭavān mānuṣa-a-dṛśyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devīṃ devasya saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.328">
<l><seg type="pāda" n="a">nāgabhogāṅkaparyaṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣaṇṇaṃ ca nabhaḥpatim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagatpatim ivānanta</seg><seg type="pāda" n="d">bhujaṅgotsaṅgaśāyinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.328">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāga-bhoga-aṅka-paryaṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣaṇṇaṃ ca nabhaḥ-patim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagat-patim iva ananta</seg><seg type="pāda" n="d">bhujaṅga-utsaṅga-śāyinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.329">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭaś ca yuvarājena</seg> <seg type="pāda" n="b">sādareṇaiva dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpaṃ gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kīdṛg ity ucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.329">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pṛṣṭaś ca yuva-rājena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ādareṇa eva dattakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpaṃ gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kī-dṛg ity ucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.330">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavatyā tataḥ krodha</seg><seg type="pāda" n="b">dainyavailakṣyadhūmrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyāmitagate bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāram iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.330">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavatyā tataḥ krodha</seg><seg type="pāda" n="b">dainya-vailakṣya-dhūmrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśya amitagate bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāram iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.331">
<l><seg type="pāda" n="a">varṇitaṃ dattakenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpaṃ tasyās tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyo vikasitaṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">devyās tu mlānam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.331">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varṇitaṃ dattakena api</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpaṃ tasyās tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyo vikasitaṃ bhartur</seg> <seg type="pāda" n="d">devyās tu mlānam ānanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.332">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ śanakair bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakaḥ kūpakacchapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">rūpam eṣa praśaṃsati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.332">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ śanakair bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="b">dattakaḥ kūpa-kacchapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena gandharvadattāyā</seg><seg type="pāda" n="d">rūpam eṣa praśaṃsati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.333">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi paśyed ayaṃ mugdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūre gandharvadattāstāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rambhām api na varṇayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.333">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi paśyed ayaṃ mugdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāṃ madanamañjukām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūre gandharvadattā āstāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rambhām api na varṇayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.334">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś cāryaduhitrāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kampayitvā śanaiḥ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu śrotavyam atrāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">nipuṇaṃ śrūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.334">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca arya-duhitra āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kampayitvā śanaiḥ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu śrotavyam atra asti</seg> <seg type="pāda" n="d">nipuṇaṃ śrūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.335">
<l><seg type="pāda" n="a">punar apy uktavān svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">sā tathāpi priyā priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyāṃ vegavatīṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">yat satyaṃ vismṛtaiva me ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.335">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punar apy uktavān svāmī</seg> <seg type="pāda" n="b">sā tatha āpi priyā priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyāṃ vegavatīṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">yat satyaṃ vismṛta aiva me ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.336">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sadyas tadaṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjāmukulitāny api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ vikasantīva</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅgībhūtais tanūruhaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.336">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sadyas tad-aṅgāni</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjā-mukulitāny api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ vikasanti īva</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṅgī-bhūtais tanū-ruhaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.337">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś cāsmi tayā smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātar gacchāva saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvannāparam etena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃcid durvaca ucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.337">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaś ca asmi tayā smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātar gacchāva saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvanna a-param etena</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-cid dur-vaca ucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.338">
<l><seg type="pāda" n="a">ekena paṭunānekaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dūṣyate madhuraṃ vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣatoyalaveneva</seg> <seg type="pāda" n="d">dugdhakuṇḍam urūdaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.338">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekena paṭuna ān-ekaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dūṣyate madhuraṃ vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣa-toya-lavena iva</seg> <seg type="pāda" n="d">dugdha-kuṇḍam uru-udaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.339">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatyā velayā devyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vākyam ityādi kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devaḥ saṃcintya tāvatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād ūhitavān idam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.339">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatyā velayā devyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vākyam ity-ādi kalpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devaḥ saṃcintya tāvatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād ūhitavān idam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.340">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā prāpya dvitīyāṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">vismṛtā prathamā priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛtīyāyās tatha prāptyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dvitīyā vismariṣyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.340">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā prāpya dvitīyāṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">vismṛtā prathamā priyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛtīyāyās tatha prāptyā</seg> <seg type="pāda" n="d">dvitīyā vismariṣyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.341">
<l><seg type="pāda" n="a">kāvyastrīvastracandreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyeṇa viguṇeṣv api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apurāṇeṣu rajyante</seg> <seg type="pāda" n="d">svabhāvād eva jantavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.341">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāvya-strī-vastra-candreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyeṇa viguṇeṣv api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-purāṇeṣu rajyante</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-bhāvād eva jantavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.342">
<l><seg type="pāda" n="a">tena gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śulkaṃ saṃpādyatām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasahya svīkariṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇām iva dhanaṃjayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.342">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena gandharvadattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śulkaṃ saṃpādyatām aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasahya svī-kariṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇām iva dhanaṃjayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.343">
<l><seg type="pāda" n="a">iti dāruṇayā patyur</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ vācā vimohitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭyā dṛṣṭiviṣasyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">niśceṣṭā vasudhām agāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.343">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti dāruṇayā patyur</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ vācā vimohitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭyā dṛṣṭi-viṣasya iva</seg> <seg type="pāda" n="d">niś-ceṣṭā vasudhām agāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.344">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃkāryamūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā katham api prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīkāraśatāvadhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttāntaṃ taṃ na bodhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.344">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃ-kārya-mūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā katham api prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīkāra-śata-a-vadhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-antaṃ taṃ na bodhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.345">
<l><seg type="pāda" n="a">utthāya ca sasaṃjñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divam utpatya bhāṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandamānā guroḥ pādān</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapayāmi śarīrakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.345">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utthāya ca sa-saṃjñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divam utpatya bhāṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandamānā guroḥ pādān</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣapayāmi śarīrakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.346">
<l><seg type="pāda" n="a">athavā kuru bandhutvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātaḥ kāṣṭhāni saṃhara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājadvāre śmaśāne vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yas tiṣṭhati sa bāndhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.346">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athavā kuru bandhutvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrātaḥ kāṣṭhāni saṃhara</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-dvāre śmaśāne vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yas tiṣṭhati sa bāndhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.347">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhāni hy anubhūyante</seg> <seg type="pāda" n="b">saśarīraiḥ śarīribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkhādhikaraṇaṃ tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīraṃ dahyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.347">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhāni hy anubhūyante</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-śarīraiḥ śarīribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkha-adhikaraṇaṃ tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīraṃ dahyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.348">
<l><seg type="pāda" n="a">mayokteyaṃ kva devasya</seg> <seg type="pāda" n="b">devī vegavataḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva cāsadṛśam etat te</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanān nirgataṃ vacaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.348">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūkta īyaṃ kva devasya</seg> <seg type="pāda" n="b">devī vegavataḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva ca a-sadṛśam etat te</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanān nirgataṃ vacaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.349">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tyaktaśarīrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīraṃ na punar bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato naiva virudhyeran</seg> <seg type="pāda" n="d">nātmānair ātmyavādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.349">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi tyakta-śarīrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīraṃ na punar bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato na eva virudhyeran</seg> <seg type="pāda" n="d">na-ātmānair ātmya-vādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.350">
<l><seg type="pāda" n="a">cittavṛttinirodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">yat khinnair mokṣubhiś ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mustāgranthipramāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">tad viṣeṇaiva labhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.350">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citta-vṛtti-nirodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">yat khinnair mokṣubhiś ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mustā-granthi-pramāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">tad viṣeṇa eva labhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.351">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nāstikyam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvasarvajñaninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmādhikaraṇaṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīraṃ pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.351">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān nāstikyam ujjhitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-sarva-jña-ninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharma-adhikaraṇaṃ devi</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīraṃ pālyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.352">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu sarvam evedam</seg> <seg type="pāda" n="b">aśrutvā śūnyacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu saṃhara dārūṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ cireṇeti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.352">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu sarvam eva idam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śrutvā śūnya-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu saṃhara dārūṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ cireṇa iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.353">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ yadi yuṣmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ cetasi niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva tataḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśāmi citām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.353">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ yadi yuṣmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ cetasi niścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham eva tataḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśāmi citām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.354">
<l><seg type="pāda" n="a">athāhaṃ paruṣālāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaḥ kupitayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām anumriyamāṇas tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucyase kiṃ janair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.354">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ahaṃ paruṣā alāpam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaḥ kupitayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām anumriyamāṇas tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucyase kiṃ janair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.355">
<l><seg type="pāda" n="a">athainām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam etad virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvitaṃ tu mahādoṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā ca śrūyatāṃ kathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.355">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam etad virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jīvitaṃ tu mahā-doṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā ca śrūyatāṃ kathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.356">
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tv ākāśae āsāno</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥśliṣṭālāpakarpaṭām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittam ākṣiptavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kathākanthāṃ prasārayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.356">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tv ākāśae āsāno</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥ-śliṣṭa-ālāpa-karpaṭām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittam ākṣiptavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kathā-kanthāṃ prasārayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.357">
<l><seg type="pāda" n="a">asti bhāgīrathīkacchaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśukāśaśarākāraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">badarīkhadiraprāya</seg><seg type="pāda" n="d">kāntāratarudurgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.357">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti bhāgīrathī-kacchaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśu-kāśa-śara-ākāraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">badarī-khadira-prāya</seg><seg type="pāda" n="d">kāntāra-taru-dur-gamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.358">
<l><seg type="pāda" n="a">sphītasīmāntaluṇṭhākāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaḍgiśambarataskarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durgarājaṃ yam āśritya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājabhyo 'pi na bibhyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.358">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sphīta-sīma-anta-luṇṭhākāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khaḍgi-śambara-taskarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-ga-rājaṃ yam āśritya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājabhyo 'pi na bibhyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.359">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāvād yasya śārdūlair</seg> <seg type="pāda" n="b">viralīkṛtagokulaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">goṣṭhaśvā iva gāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">mattā mṛgayudantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.359">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāvād yasya śārdūlair</seg> <seg type="pāda" n="b">viralī-kṛta-go-kulaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">goṣṭha-śvā- iva gāyante</seg> <seg type="pāda" n="d">mattā- mṛgayu-dantinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.360">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca gharmāntavādāgni</seg> <seg type="pāda" n="b">jvālājanitavedanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">payaḥśvetapayaḥpūrair</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāpayati jāhnavī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.360">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca gharma-anta-vāda-agni</seg> <seg type="pāda" n="b">jvālā-janita-vedanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">payaḥ-śveta-payaḥ-pūrair</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāpayati jāhnavī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.361">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrānyatra śarastambe</seg> <seg type="pāda" n="b">badarījhāṭaveṣṭite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bilaṃ kṛtvā śatadvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">uvāsa kila mūṣika ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.361">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra anyatra śara-stambe</seg> <seg type="pāda" n="b">badarī-jhāṭa-veṣṭite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bilaṃ kṛtvā śata-dvāram</seg> <seg type="pāda" n="d">uvāsa kila mūṣika ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.362">
<l><seg type="pāda" n="a">vāneyaiḥ pāvanair annair</seg> <seg type="pāda" n="b">jāhnavīyaiś ca vāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhṛtyān bibharām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">vaikhānasa ivāśrame ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.362">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vāneyaiḥ pāvanair annair</seg> <seg type="pāda" n="b">jāhnavīyaiś ca vāribhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhṛtyān bibharām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">vaikhānasa ivā aśrame ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.363">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācit proṣite tasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āhārāhārakāṅkṣiṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham asyāgaman mitram</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhur nagaragocaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.363">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cit proṣite tasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">āhāra-āhāra-kāṅkṣiṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛham asyā agaman mitram</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhur nagara-go-caraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.364">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīnaś cārghyapādyābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mūṣikayārcitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām apṛcchat kva yāto naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhā sakhi bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.364">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīnaś ca arghya-pādyābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mūṣikaya ārcitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām apṛcchat kva yāto naḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakhā sakhi bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.365">
<l><seg type="pāda" n="a">tayāhārārhtam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaṃ tam uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āyāti te bhrātā</seg> <seg type="pāda" n="d">sumuhūrtam udīkṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.365">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā āhāra-arhtam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaṃ tam uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āyāti te bhrātā</seg> <seg type="pāda" n="d">su-muhūrtam udīkṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.366">
<l><seg type="pāda" n="a">asatkāre gṛhād yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaghne 'pi sa te sakhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrāhārābhilāṣābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saptarātraṃ viyujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.366">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sat-kāre gṛhād yāte</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-ghne 'pi sa te sakhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidrā-āhāra-abhilāṣābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta-rātraṃ viyujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.367">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ punas tasya mitraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāc ca gṛham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirātithyaś ca yāmīti</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛṣas tvam aviṣāṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.367">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ punas tasya mitraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāc ca gṛham āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-ātithyaś ca yāmi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛṣas tvam a-viṣāṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.368">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac ceyaṃ kathā tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nirgranthāṅgamalīmasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūmair dhūsarito bhānuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svarbhānutimirair iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.368">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac ca iyaṃ kathā tāvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nirgrantha-aṅga-malīmasaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhūmair dhūsarito bhānuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svar-bhānu-timirair iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.369">
<l><seg type="pāda" n="a">anantaraṃ ca sāṅgāra</seg><seg type="pāda" n="b">bhasmasaṃtānahāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apavanta nabhasvanto</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgātāṇḍavahetavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.369">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-antaraṃ ca sa-aṅgāra</seg><seg type="pāda" n="b">bhasma-saṃtāna-hāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apavanta nabhasvanto</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgā-tāṇḍava-hetavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.370">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛṣatagokarṇa</seg><seg type="pāda" n="b">paraṃparaparaṃparāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">laṅghitodbhrāntaśārdūlāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhāvann abhi jāhnavīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.370">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛṣata-gokarṇa</seg><seg type="pāda" n="b">paraṃ-para-paraṃ-parāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">laṅghita-udbhrānta-śārdūlāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhāvann abhi jāhnavīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.371">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau mūṣikaḥ pāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tām āmantrya sasaṃbhramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apagantum upakrāntas</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā saṃbhrāntayoditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.371">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau mūṣikaḥ pāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tām āmantrya sa-saṃbhramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apagantum upakrāntas</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā saṃbhrāntaya ūditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.372">
<l><seg type="pāda" n="a">aho nagaravāsitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devareṇa prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāsāhasam ārabdham</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmānaṃ yena rakṣatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.372">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho nagara-vāsitvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devareṇa prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-sāhasam ārabdham</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmānaṃ yena rakṣatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.373">
<l><seg type="pāda" n="a">nāgarāḥ kila bhāṣante</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmārthagranthakovidāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmārthe sakalāṃ jahyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇḍitaḥ pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.373">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāgarāḥ kila bhāṣante</seg> <seg type="pāda" n="b">dharma-artha-grantha-kovidāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātma-arthe sakalāṃ jahyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇḍitaḥ pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.374">
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyena tu mitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mitrāmitrā vipadgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīranirapekṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">svaguṇā iva rakṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.374">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyena tu mitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mitra-a-mitrā- vipad-gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīra-nir-apekṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-guṇā- iva rakṣitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.375">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kṛtam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">akālo 'yam udāsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāvadāhabhayād bālān</seg> <seg type="pāda" n="d">paritrāyasva putrakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.375">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kṛtam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kālo 'yam udāsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāva-dāha-bhayād bālān</seg> <seg type="pāda" n="d">paritrāyasva putrakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.376">
<l><seg type="pāda" n="a">bahūn etān ahaṃ mugdhān</seg> <seg type="pāda" n="b">anunmīlitalocanān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcarātraprasūtatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcārayitum akṣamā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.376">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahūn etān ahaṃ mugdhān</seg> <seg type="pāda" n="b">an-unmīlita-locanān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañca-rātra-prasūtatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcārayitum a-kṣamā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.377">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ punaḥ puruṣaḥ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyāpatyaś ca yatnataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṅgagaṅgātaṭīṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcāraya sutān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.377">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ punaḥ puruṣaḥ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priya-āpatyaś ca yatnataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṅga-gaṅgā-taṭīṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcāraya sutān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.378">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu pāpākhur ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrāntavyāghravāladhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muṣikām avakarṇyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgārodhaḥ parāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.378">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu pāpa-ākhur ālambya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhrānta-vyāghra-vāladhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muṣikām avakarṇya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgā-rodhaḥ parāgamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.379">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pāṣāṇavarṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">patataḥ kuṭṭimeṣv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitaḥ paritaḥ kacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭuḥ paṭapaṭādhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.379">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pāṣāṇa-varṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">patataḥ kuṭṭimeṣv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utthitaḥ paritaḥ kacchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭuḥ paṭa-paṭā-dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.380">
<l><seg type="pāda" n="a">athālocya bubhukṣos taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kakṣaṃ kakṣaṃ vibhāvasoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ jvālāc chalenāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jihvāmayam ivābhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.380">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā alocya bubhukṣos taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kakṣaṃ kakṣaṃ vibhāvasoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ jvālāc chalena aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jihvā-mayam iva abhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.381">
<l><seg type="pāda" n="a">dāvakālānalaḥ stamba</seg><seg type="pāda" n="b">kakṣasaṃsāram āyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dagdhvā nirindhanaḥ śāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya gaṅgātaṭāmbaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.381">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dāva-kāla-analaḥ stamba</seg><seg type="pāda" n="b">kakṣa-saṃsāram āyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dagdhvā nir-indhanaḥ śāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpya gaṅgā-taṭa-ambaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.382">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paṭumarudvyasta</seg><seg type="pāda" n="b">bhamsaskandhavasuṃdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaṇena dadṛśe kacchaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṃśuvalmīkasaṃkulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.382">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paṭu-marud-vyasta</seg><seg type="pāda" n="b">bhamsa-skandha-vasuṃdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaṇena dadṛśe kacchaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṃśu-valmīka-saṃkulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.383">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn īdṛśe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkāgrastaḥ sa mūṣikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anumāya cirāc cihnair</seg> <seg type="pāda" n="d">ājagāma svam ālayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.383">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn īdṛśe kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkā-grastaḥ sa mūṣikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anumāya cirāc cihnair</seg> <seg type="pāda" n="d">ājagāma svam ālayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.384">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāpaśyat tataḥ kāntām</seg> <seg type="pāda" n="b">antargṛham acetanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvālāvyatikaroṣṇābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">utsvinnāṃ dhūmavartibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.384">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra apaśyat tataḥ kāntām</seg> <seg type="pāda" n="b">antar-gṛham a-cetanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvālā-vyatikara-uṣṇābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">utsvinnāṃ dhūma-vartibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.385">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvān āliṅgya sarvāṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāvakān gatajīvakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghanidrām upāsīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">asaṃmīlitalocanān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.385">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvān āliṅgya sarva-aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāvakān gata-jīvakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgha-nidrām upāsīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">a-saṃmīlita-locanān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.386">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mūḍhaś ciraṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prabuddho vilalāpa saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilāpaikavinodā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhuvyasanapīḍitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.386">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mūḍhaś ciraṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prabuddho vilalāpa saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilāpa-eka-vinodā- hi</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhu-vyasana-pīḍitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.387">
<l><seg type="pāda" n="a">mahābhūtāni bhūtāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtānāṃ bhūtaye kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahābhūtena bhūtāṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā kim idaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.387">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-bhūtāni bhūtāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtānāṃ bhūtaye kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-bhūtena bhūta-aṅge</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatā kim idaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.388">
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ brahmavadhādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">pātakāni mahānty api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na punar yat tvayā pāpa</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣkaraṃ duṣkṛtaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.388">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varaṃ brahma-vadha-ādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">pātakāni mahānty api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na punar yat tvayā pāpa</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣ-karaṃ duṣ-kṛtaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.389">
<l><seg type="pāda" n="a">nanu brahmavadhādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti niṣkṛtibhiḥ kṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaraṇāgatabālastrī</seg><seg type="pāda" n="d">kṛtahatyās tu duḥkṣayāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.389">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nanu brahma-vadha-ādīni</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti niṣkṛtibhiḥ kṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaraṇa-āgata-bāla-strī</seg><seg type="pāda" n="d">kṛta-hatyās tu duḥ-kṣayāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.390">
<l><seg type="pāda" n="a">yasmān niṣkaruṇenedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dagdham ākhukulaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśajanmasahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād ākhur bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.390">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasmān niṣ-karuṇena idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dagdham ākhu-kulaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśa-janma-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād ākhur bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.391">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā nirdahatv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">dīptaśāpahutāśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva capalaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvabhakṣaḥ kṛto bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.391">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā nirdahatv eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpta-śāpa-huta-āśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva capalaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-bhakṣaḥ kṛto bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.392">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi vilapantaṃ taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sametya sa suhṛd dhruvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūṣikair aparaiḥ sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">alīkam avadad vacaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.392">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi vilapantaṃ taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sametya sa suhṛd dhruvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūṣikair aparaiḥ sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">alīkam avadad vacaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.393">
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva sakhe sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">strītvād vāmasvabhāvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi prārthayamāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṭumbam avasāditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.393">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayam eva sakhe sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">strītvād vāma-sva-bhāvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi prārthayamāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṭumbam avasāditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.394">
<l><seg type="pāda" n="a">daśakṛtvo mayokteyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatī sahitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgākūlaṃ tribhir vāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāvakān nayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.394">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">daśa-kṛtvo maya ūkta īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatī sahitā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgā-kūlaṃ tribhir vāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāvakān nayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.395">
<l><seg type="pāda" n="a">asaṃbhrāntā ca mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">kātarāṇāṃ bhavādṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāyaśatadarśinyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svacchavṛtte 'pi buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.395">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-saṃbhrāntā ca mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">kātarāṇāṃ bhavā-dṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāya-śata-darśinyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svaccha-vṛtte 'pi buddhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.396">
<l><seg type="pāda" n="a">vetasvannaḍvalopāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">antare palvalaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīlāviralaparṇāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jambūvañjularājayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.396">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vetasvan-naḍvala-upāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">antare palvalaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīla-a-virala-parṇāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jambū-vañjula-rājayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.397">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāgner asti sāmarthyam</seg> <seg type="pāda" n="b">adāhyaṃ dagdhum īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'tidūreṇa vicchinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katham asmān dahed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.397">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca agner asti sāmarthyam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dāhyaṃ dagdhum īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'ti-dūreṇa vicchinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">katham asmān dahed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.398">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mitrīyamāṇas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram ālokya pṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam uktaḥ prajāvatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān kiṃ kṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.398">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mitrīyamāṇas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram ālokya pṛṣṭavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam uktaḥ prajāvatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavān kiṃ kṛtavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.399">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ vāmaśīlatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">yadeyaṃ pratyavasthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣpratyāśas tadā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ rakṣitavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.399">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ vāma-śīlatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">yada īyaṃ pratyavasthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣ-pratyāśas tadā prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ rakṣitavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.400">
<l><seg type="pāda" n="a">lajjamāne nate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">sthite 'sādhāvadhomukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhur anyatamas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tam asādhum abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.400">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lajjamāne nate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">sthite '-sādha-avadho-mukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhur anyatamas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tam a-sādhum abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.401">
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣān gopayatā tyaktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñena kalamās tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣatā sutyajān prāṇāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktā yad dustyajā guṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.401">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣān gopayatā tyaktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñena kalamās tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakṣatā su-tyajān prāṇāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktā- yad dus-tyajā- guṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.402">
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇānāṃ ca guṇānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśeṣaḥ syāt kiyān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mīmāṃsitvā ciraṃ devāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāmyam eṣām akalpayan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.402">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇānāṃ ca guṇānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśeṣaḥ syāt kiyān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mīmāṃsitvā ciraṃ devāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāmyam eṣām akalpayan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.403">
<l><seg type="pāda" n="a">tān prajāpatir āhaitya</seg> <seg type="pāda" n="b">mā kṛdhvaṃ viṣamaṃ samam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taraṃgataralāḥ prāṇā</seg><seg type="pāda" n="d">guṇā merusthirā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.403">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tān prajā-patir āha etya</seg> <seg type="pāda" n="b">mā kṛdhvaṃ viṣamaṃ samam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taraṃga-taralāḥ prāṇā</seg><seg type="pāda" n="d">guṇā- meru-sthirā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.404">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā mṛta eva tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">utkrāntaṃ paśya te yaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaśomaraṇāt trastā</seg><seg type="pāda" n="d">yaśojīvā hi sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.404">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā mṛta eva tvam</seg> <seg type="pāda" n="b">utkrāntaṃ paśya te yaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-yaśo-maraṇāt trastā</seg><seg type="pāda" n="d">yaśo-jīvā- hi sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.405">
<l><seg type="pāda" n="a">sakhe sāvāgninā dagdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatkuṭumbaṃ mamāgrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ jīvita ity etat</seg> <seg type="pāda" n="d">ko brūyān mūṣikād ṛte ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.405">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sakhe sāva-agninā dagdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvat-kuṭumbaṃ mama agrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahaṃ jīvita ity etat</seg> <seg type="pāda" n="d">ko brūyān mūṣikād ṛte ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.406">
<l><seg type="pāda" n="a">iti te tam upālabhya</seg> <seg type="pāda" n="b">parisaṃsthāpya cetaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbaṃ cāsya saṃskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">pratijagmur yathāgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.406">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti te tam upālabhya</seg> <seg type="pāda" n="b">parisaṃsthāpya ca itaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbaṃ ca asya saṃskṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">pratijagmur yathā-āgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.407">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cākhur mūṣikaśreṇyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ārabhya vāsarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanasthānasaṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="d">saṃbhogair varjitaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.407">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa cā akhur mūṣika-śreṇyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmād ārabhya vāsarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsana-sthāna-saṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="d">saṃbhogair varjitaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.408">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu svāminīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pavitritacitānalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣatāṅgaḥ svayaṃ mandaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vakṣyāmi puraḥ prabhoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.408">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu svāminīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pavitrita-cita-analām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṣata-aṅgaḥ svayaṃ mandaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vakṣyāmi puraḥ prabhoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.409">
<l><seg type="pāda" n="a">caturvargasya dharmāder</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuḥ sādhusamāgamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhubhir varjyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">naṣṭam etac catuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.409">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">catur-vargasya dharma-āder</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuḥ sādhu-samāgamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhubhir varjyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">naṣṭam etac catuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.410">
<l><seg type="pāda" n="a">tad gariṣṭhād ato doṣāl</seg> <seg type="pāda" n="b">laghiṣṭhaṃ maraṇaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgīkṛtam alaṃ prāṇair</seg> <seg type="pāda" n="d">akīrtimalinair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.410">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad gariṣṭhād ato doṣāl</seg> <seg type="pāda" n="b">laghiṣṭhaṃ maraṇaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgī-kṛtam alaṃ prāṇair</seg> <seg type="pāda" n="d">a-kīrti-malinair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.411">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac ca samayaṃ baddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathā parisamāpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad āvām anuprāptāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āsthānaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.411">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac ca samayaṃ baddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kathā parisamāpyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad āvām anuprāptāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āsthānaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.412">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa satkṛto rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasanābharaṇādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītaḥ prītaṃ mahīpālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇipatya tiro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.412">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa sat-kṛto rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasana-ābharaṇa-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītaḥ prītaṃ mahī-pālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇipatya tiro 'bhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.413">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāciragate devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">senāpatir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantreṇa saha gacchantu</seg> <seg type="pāda" n="d">campāṃ hariśikhādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.413">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra a-cira-gate devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">senā-patir abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantreṇa saha gacchantu</seg> <seg type="pāda" n="d">campāṃ hariśikha-ādayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.414">
<l><seg type="pāda" n="a">rājaputrasya nāgantuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na sthātuṃ tatra yujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthasyevāsahāyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">purādhiṣṭhānavāsinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.414">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-putrasya nā agantuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na sthātuṃ tatra yujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānthasya iva a-sahāyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pura-adhiṣṭhāna-vāsinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.415">
<l><seg type="pāda" n="a">śatāni pañca nāgānām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyastāstraniṣādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvanty eva sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśām eva vājinām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.415">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śatāni pañca nāgānām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhyasta-astra-niṣādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvanty eva sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśām eva vājinām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.416">
<l><seg type="pāda" n="a">pattayaś ca pratiṣṭhantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vājisaṃkhyācaturguṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pattirakṣyā hi mātaṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karmaṇyāḥ samareṣv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.416">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pattayaś ca pratiṣṭhantāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vāji-saṃkhyā-catur-guṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patti-rakṣyā- hi mātaṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karmaṇyāḥ samareṣv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.417">
<l><seg type="pāda" n="a">prāptakālam idaṃ stutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā senāpater vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantreṇa sāhitān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāhiṇod yuṣmadantikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.417">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāpta-kālam idaṃ stutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">rājā senā-pater vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantreṇa sāhitān asmān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāhiṇod yuṣmad-antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.418">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vindhyācalacchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">guñjadvānarakuñjarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākrāmantaḥ prayāmaḥ sma</seg> <seg type="pāda" n="d">svacchaśailasarijjalām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.418">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vindhya-a-cala-cchāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">guñjad-vānara-kuñjarām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākrāmantaḥ prayāmaḥ sma</seg> <seg type="pāda" n="d">svaccha-śaila-sarij-jalām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.419">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃniviṣṭaṃ ca tat tantram</seg> <seg type="pāda" n="b">anyasmin vindhyasānuṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvanatpaṭahaśṛṅgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">cauracakram upāgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.419">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃniviṣṭaṃ ca tat tantram</seg> <seg type="pāda" n="b">anyasmin vindhya-sānuṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhvanat-paṭaha-śṛṅgaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">caura-cakram upāgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.420">
<l><seg type="pāda" n="a">adṛṣṭatarupāṣāṇa</seg><seg type="pāda" n="b">śakuntamṛgacāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ pulīndrabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">vindhyaḥ pariṇamann iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.420">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dṛṣṭa-taru-pāṣāṇa</seg><seg type="pāda" n="b">śakunta-mṛga-cāraṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ pulīndra-bhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">vindhyaḥ pariṇamann iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.421">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pulindrakodaṇḍa</seg><seg type="pāda" n="b">ṣaṇḍamuktaiḥ śilīmukhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatair vayam ākrāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śalabhair iva śālayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.421">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pulindra-kodaṇḍa</seg><seg type="pāda" n="b">ṣaṇḍa-muktaiḥ śilī-mukhaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtatair vayam ākrāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śalabhair iva śālayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.422">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāgādhirūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">saināpatyena tat kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyakṣam api yad dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaścit samabhāvayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.422">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nāga-adhirūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">sainā-patyena tat kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praty-akṣam api yad dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaś-cit samabhāvayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.423">
<l><seg type="pāda" n="a">tatkarabhramitaprāsa</seg><seg type="pāda" n="b">cakraprāntaparāgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāvṛtya parān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">parāghnanparamārgaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.423">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat-kara-bhramita-prāsa</seg><seg type="pāda" n="b">cakra-prānta-parāgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāvṛtya parān eva</seg> <seg type="pāda" n="d">parāghnan-para-mārgaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.424">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrāntakuntaparikṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na śarīram adṛśyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya bāhusahasraṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">phalena samabhāvyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.424">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrānta-kunta-parikṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na śarīram adṛśyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya bāhu-sahasraṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">phalena samabhāvyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.425">
<l><seg type="pāda" n="a">ākrāntacaturāśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vindhyakāntāravāsiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadvisṛṣṭān apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">yugapat patataḥ śarān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.425">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākrānta-catur-āśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vindhya-kāntāra-vāsiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-visṛṣṭān apaśyāma</seg> <seg type="pāda" n="d">yugapat patataḥ śarān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.426">
<l><seg type="pāda" n="a">sphuratkiraṇanistriṃśa</seg><seg type="pāda" n="b">pāṇir yaugandharāyaṇiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ sarveṇa sarveṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulīndrāṇāṃ puraḥ sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.426">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sphurat-kiraṇa-nistriṃśa</seg><seg type="pāda" n="b">pāṇir yaugandharāyaṇiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ sarveṇa sarveṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulīndrāṇāṃ puraḥ sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.427">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathānena saṃdṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paracakram udāyudham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadāsannavimānasthair</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭam apsarasāṃ gaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.427">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvatha ānena saṃdṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">para-cakram ud-āyudham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-āsanna-vimāna-sthair</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭam apsarasāṃ gaṇaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.428">
<l><seg type="pāda" n="a">pratipakṣakṣayaṃ ghoram</seg> <seg type="pāda" n="b">akarot taṃ tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtabrahmāstramokṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">droṇenāpi na yaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.428">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratipakṣa-kṣayaṃ ghoram</seg> <seg type="pāda" n="b">akarot taṃ tapantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛta-brahma-astra-mokṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">droṇena api na yaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.429">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāpi saturaṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra tatrābhidhāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣprayojanayatnena</seg> <seg type="pāda" n="d">sve pare copahāsitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.429">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā-api sa-turaṃgeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra tatra abhidhāvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣ-prayojana-yatnena</seg> <seg type="pāda" n="d">sve pare ca upahāsitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.430">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taskaracakreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vyatibhinnaṃ bhavadbalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīhāranikareṇeva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāsvatkarakadambakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.430">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas taskara-cakreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vyatibhinnaṃ bhavad-balam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīhāra-nikareṇa iva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāsvat-kara-kadambakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.431">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn ākule kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">śālaskandhāvṛtaḥ paraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhaṃ marmaṇi bāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">matturaṃgam atāḍayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.431">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn ākule kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">śāla-skandha-āvṛtaḥ paraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhaṃ marmaṇi bāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-turaṃgam atāḍayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.432">
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃgas tu tathā pāda</seg><seg type="pāda" n="b">tāḍanāny avicintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāṇupāṣāṇagartāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāvegam adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.432">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">turaṃgas tu tathā pāda</seg><seg type="pāda" n="b">tāḍanāny a-vicintayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāṇu-pāṣāṇa-gartāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-vegam adhāvata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.433">
<l><seg type="pāda" n="a">dināntena ca nirgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">gahanād vindhyakānanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthita evāmucat prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">paścāt kāyam apātayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.433">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dina-antena ca nirgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">gahanād vindhya-kānanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthita eva amucat prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">paścāt kāyam apātayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.434">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃhṛtya dārūṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">gurūṇi ca bahūni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyānuṣthitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃskāraṃ sodakakriyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.434">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃhṛtya dārūṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">gurūṇi ca bahūni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya anuṣthitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃskāraṃ sa-udaka-kriyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.435">
<l><seg type="pāda" n="a">diṅmohabhrāntacetāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśum āruhya śākhinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etaṃ grāmakam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārād ākulagokulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.435">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">diṅ-moha-bhrānta-cetāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṃśum āruhya śākhinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etaṃ grāmakam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārād ākula-go-kulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.436">
<l><seg type="pāda" n="a">āgataś cāham etena</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhunārādhitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā gurur yathā devo</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā rājā yathāv varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.436">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgataś ca aham etena</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhunā ārādhitas tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā gurur yathā devo</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā rājā yathāv varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.437">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca taskarasenānyam</seg> <seg type="pāda" n="b">aghnan hariśikhādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti mahyam iyaṃ vārttā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitā pathikair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.437">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca taskara-senā-anyam</seg> <seg type="pāda" n="b">aghnan hariśikha-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti mahyam iyaṃ vārttā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitā pathikair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_20.438">
<l><seg type="pāda" n="a">kāntāsuhṛdguṇakathāśravaṇotsukasya</seg> <seg type="pāda" n="b">ramyā vinidranayanasya gatā mamāsau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvendriyārthajanitāni hi sevyamānā</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrghāsvavṛttir iva hanti sukhāni nidrā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_20.438">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāntā-suhṛd-guṇa-kathā-śravaṇa-utsukasya</seg> <seg type="pāda" n="b">ramyā vi-nidra-nayanasya gatā mama asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-indriya-artha-janitāni hi sevyamānā</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrgha-a-sva-vṛttir iva hanti sukhāni nidrā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra mitraprakāṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhena vinoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māsam āsiṣi vipraiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prasannaiḥ saprasannakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra mitra-prakāṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhena vinoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māsam āsiṣi vipraiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prasannaiḥ sa-prasannakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gomukhenoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yojane grāmakād itaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avimuktāvimuktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">puṇyā vārāṇasī purī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā gomukhena uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yojane grāmakād itaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vimukta-a-vimuktatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">puṇyā vārāṇasī purī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.3">
<l><seg type="pāda" n="a">āprāgjyotiṣakaśmīra</seg><seg type="pāda" n="b">dvārakātāmraparṇi yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat sarvaṃ sulabhaṃ tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manohārivinodanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ā-prāgjyotiṣa-kaśmīra</seg><seg type="pāda" n="b">dvārakā-tāmraparṇi yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat sarvaṃ su-labhaṃ tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mano-hāri-vinodanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.4">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācic copalabhyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra pānthāt kutaścana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārttā hariśikhādīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ataḥ sāgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cic ca upalabhyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra pānthāt kutaś-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārttā hariśikha-ādīnām</seg> <seg type="pāda" n="d">ataḥ sā āgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tam uktvā yuktam āttheti</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ cāmantrya prasannakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sākrandāt saṃbhavagrāmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prati vārāṇasīm agām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam uktvā yuktam āttha iti</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ cā amantrya prasannakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-ākrandāt saṃbhava-grāmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prati vārāṇasīm agām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.6">
<l><seg type="pāda" n="a">atha stokāntarātītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahāni kim ahaṃ yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyaṃ vahata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha stoka-antara-ātītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mām abhāṣata gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vahāni kim ahaṃ yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">yūyaṃ vahata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.7">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā hanta</seg> <seg type="pāda" n="b">vinaṣṭaḥ khalu gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ māṃ vahatety eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">no brūyāt katham anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā hanta</seg> <seg type="pāda" n="b">vinaṣṭaḥ khalu gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ māṃ vahata ity eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">no brūyāt katham anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.8">
<l><seg type="pāda" n="a">āsanasyāpi yaś chāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyasya namasyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ariṣṭāviṣṭatāṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">katham itthaṃ sa vakṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsanasya api yaś chāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyasya namasyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ariṣṭa-āviṣṭatāṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">katham itthaṃ sa vakṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.9">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayoktaḥ sadainyena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān gurupadaśramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan madīyam aśaṅkena</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭham āruhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūktaḥ sa-dainyena</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān guru-pada-śramaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan madīyam a-śaṅkena</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭham āruhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tena coktaṃ vilakṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mā grahīta yathā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">neyaṃ saṃbhāvyate cintā</seg> <seg type="pāda" n="d">jātāriṣṭe 'pi mādṛśi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca uktaṃ vilakṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mā grahīta yathā śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na iyaṃ saṃbhāvyate cintā</seg> <seg type="pāda" n="d">jāta-ariṣṭe 'pi mā-dṛśi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yaḥ kiṃcid ācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthasya pathikaḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">voḍhā bhavati tasyāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">khedavismaraṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yaḥ kiṃ-cid ācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthasya pathikaḥ pathi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">voḍhā bhavati tasya asau</seg> <seg type="pāda" n="d">kheda-vismaraṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.12">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayokto bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvavṛttāntapeśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyātuṃ ca vijānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tataḥ kathayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūkto bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-vṛtta-anta-peśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyātuṃ ca vijānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tataḥ kathayatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ pañca kathyante</seg> <seg type="pāda" n="b">kathāvastūni kovidaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmārthasukhanirvāṇa</seg><seg type="pāda" n="d">cikitsāḥ sahavistarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ pañca kathyante</seg> <seg type="pāda" n="b">kathā-vastūni kovidaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharma-artha-sukha-nirvāṇa</seg><seg type="pāda" n="d">cikitsāḥ saha-vistarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sattvopakārārthā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāyavāṅmānasakriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhavaḥ sarvadharmāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jagatī jagatām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sattva-upakāra-arthā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāya-vāṅ-mānasa-kriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhavaḥ sarva-dharmāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jagatī jagatām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.15">
<l><seg type="pāda" n="a">yenopāyena mitratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti madhyasthaśatravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvārthānām asau hetur</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇānām iva sajjanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yena upāyena mitratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yānti madhya-stha-śatravaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-arthānām asau hetur</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇānām iva saj-janaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.16">
<l><seg type="pāda" n="a">parastrīgaṇikātyāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtoṣo mandaroṣatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nātisaktiś ca dāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaṃ duḥkhaṃ viparyayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">para-strī-gaṇikā-tyāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtoṣo manda-roṣatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ati-saktiś ca dāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhaṃ duḥkhaṃ viparyayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.17">
<l><seg type="pāda" n="a">sāṅgasya sukharāgāder</seg> <seg type="pāda" n="b">anaṅgasya ca dehinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbandhābhāvam atyantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāṇaṃ vidur īśvarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-aṅgasya sukha-rāga-āder</seg> <seg type="pāda" n="b">an-aṅgasya ca dehinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbandha-a-bhāvam aty-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāṇaṃ vidur īśvarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.18">
<l><seg type="pāda" n="a">ardharātre 'pi bhuñjānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paramārthabubhukṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūṭavaidyaparityāgī</seg> <seg type="pāda" n="d">rogair dūreṇa varjyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ardha-rātre 'pi bhuñjānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parama-artha-bubhukṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kūṭa-vaidya-parityāgī</seg> <seg type="pāda" n="d">rogair dūreṇa varjyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.19">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭasaṃsārasārāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣīṇāṃ ko hi mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāro gurusārāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">darśanāni viḍambayet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭa-saṃsāra-sārāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣīṇāṃ ko hi mā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sāro guru-sārāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">darśanāni viḍambayet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yat kiṃcid ucchāstraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bālabhāvād udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śukavāśitaniḥsāram</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ me mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yat kiṃ-cid uc-chāstraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bāla-bhāvād udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śuka-vāśita-niḥsāram</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ me mṛṣyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.21">
<l><seg type="pāda" n="a">idamādīḥ kathāḥ śṛṇvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nirantarasurālayām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgābharaṇam ākhyātāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpaṃ vārāṇasīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam-ādīḥ kathāḥ śṛṇvan</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-antara-sura-ālayām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgā-bharaṇam ākhyātāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpaṃ vārāṇasīṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bāhyaniviṣṭasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śūnyasya purasadmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jaraddārusudhācitram</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyatiṣṭhāma maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bāhya-niviṣṭasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śūnyasya pura-sadmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jarad-dāru-sudhā-citram</seg> <seg type="pāda" n="d">adhyatiṣṭhāma maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.23">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām avocad gataśramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtakam anutkaṇṭhair</seg> <seg type="pāda" n="d">iha yuṣmābhir āsyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu kṣaṇaṃ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mām avocad gata-śramam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muhūrtakam an-utkaṇṭhair</seg> <seg type="pāda" n="d">iha yuṣmābhir āsyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.24">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra sthātavyam asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabhya tam āśrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchāmīti mām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">calair uccalitaḥ padaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatra sthātavyam asmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabhya tam āśrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchāmi iti mām uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">calair uccalitaḥ padaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.25">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ṣoḍaśaviṃśāni</seg> <seg type="pāda" n="b">padāni sahasā sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ kim api niścitya</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtto mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ṣoḍaśa-viṃśāni</seg> <seg type="pāda" n="b">padāni sahasā sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ kim api niścitya</seg> <seg type="pāda" n="d">nivṛtto mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.26">
<l><seg type="pāda" n="a">yad idaṃ yuṣmadaṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaṃ bhūṣaṇam āhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam ādāya gacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātuṃ nāsyeha yujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad idaṃ yuṣmad-aṅgeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">divyaṃ bhūṣaṇam āhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam ādāya gacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātuṃ na asya iha yujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tridaṇḍipāṇḍarāṅgādi</seg><seg type="pāda" n="b">pāṣaṇḍaiś chadmakaṅkaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasī mahācaurais</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrthadhvāṅkṣair adhiṣṭhitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tri-daṇḍi-pāṇḍara-aṅga-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">pāṣaṇḍaiś chadma-kaṅkaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vārāṇasī mahā-caurais</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrtha-dhvāṅkṣair adhiṣṭhitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.28">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmān ekākino dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sālaṅkārān nirāyudhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ sāhasikaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">anarthaṃ cintayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmān ekākino dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-alaṅkārān nir-āyudhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ sāhasikaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">an-arthaṃ cintayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.29">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ bhavatu nāmeti</seg> <seg type="pāda" n="b">mayāsāv anumoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadābharaṇam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat tvaritaḥ puram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ bhavatu nāma iti</seg> <seg type="pāda" n="b">maya āsāv anumoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā ābharaṇam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśat tvaritaḥ puram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.30">
<l><seg type="pāda" n="a">athāciragate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāḍbrahmacāriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paricaṅkramaṇaśrāntau</seg> <seg type="pāda" n="d">tasminn eva nyasīdatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-cira-gate tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāḍ-brahma-cāriṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paricaṅkramaṇa-śrāntau</seg> <seg type="pāda" n="d">tasminn eva nyasīdatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.31">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama tāv etau</seg> <seg type="pāda" n="b">nūnaṃ pāṣaṇḍitaskarau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirāyudhāsahāyaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">muṣituṃ kila vāñchataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama tāv etau</seg> <seg type="pāda" n="b">nūnaṃ pāṣaṇḍi-taskarau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-āyudha-a-sahāyaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">muṣituṃ kila vāñchataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tad eteṣāṃ sahasreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛpāṇakareṣv api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gavām ivodviṣāṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matir me mantharādarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad eteṣāṃ sahasreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kṛpāṇa-kareṣv api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gavām iva udviṣāṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matir me manthara-ādarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.33">
<l><seg type="pāda" n="a">ūrumūlasthaśastreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">pravrajyākaṅkaṭeṣu yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayuṅkte nirghṛṇaḥ śastraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'nyaḥ klībatamas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ūru-mūla-stha-śastreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">pravrajya-a-kaṅkaṭeṣu yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayuṅkte nirghṛṇaḥ śastraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'nyaḥ klībatamas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.34">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādivikalpaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv ālokya maskarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirāśa iva vidrāṇo</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmacāriṇam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi-vikalpaṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv ālokya maskarī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-āśa iva vidrāṇo</seg> <seg type="pāda" n="d">brahma-cāriṇam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.35">
<l><seg type="pāda" n="a">jalpākagrathitair granthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāṃkhyayogādibhir vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipralabdhāḥ sukhaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣamārge kila sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jalpāka-grathitair granthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāṃkhya-yoga-ādibhir vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipralabdhāḥ sukhaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣa-mārge kila sthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.36">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā tṛṇam upādātum</seg> <seg type="pāda" n="b">ambarāmbhojam eva vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaścin mahat tapaḥ kuryān</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣārtho nas tathā śramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā tṛṇam upādātum</seg> <seg type="pāda" n="b">ambara-ambho-jam eva vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaś-cin mahat tapaḥ kuryān</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣa-artho nas tathā śramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tṛṇavatsulabho mokṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi khedo 'phalas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha khāmbojaduṣprāpas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naṣṭā mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tṛṇavat-su-labho mokṣo</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi khedo '-phalas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha kha-ambo-ja-duṣ-prāpas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato naṣṭā- mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.38">
<l><seg type="pāda" n="a">paralokasya sadbhāve</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuḥ sarvajñabhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvajñasyāpi sadbhāvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcadivyapramāṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">para-lokasya sad-bhāve</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuḥ sarva-jña-bhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-jñasya api sad-bhāvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañca-divya-pramāṇakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.39">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'py upādīyate hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvajñāstitvasiddhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'py asiddhaviruddhādi</seg><seg type="pāda" n="d">doṣāśīviṣadūṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'py upādīyate hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-jña-astitva-siddhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'py a-siddha-viruddha-ādi</seg><seg type="pāda" n="d">doṣa-āśīviṣa-dūṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.40">
<l><seg type="pāda" n="a">tad alaṃ viṭavācāṭa</seg><seg type="pāda" n="b">ghaṭitaiḥ kāvyakarpaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānā yathācchandam</seg> <seg type="pāda" n="d">āsmahe viṣayān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad alaṃ viṭa-vācāṭa</seg><seg type="pāda" n="b">ghaṭitaiḥ kāvya-karpaṭaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevamānā- yathā-cchandam</seg> <seg type="pāda" n="d">āsmahe viṣayān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.41">
<l><seg type="pāda" n="a">brahmacārī tu sāvegaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrājakam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasāritas tvayā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asāro malladaṇḍakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brahma-cārī tu sa-āvegaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrājakam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasāritas tvayā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-sāro malla-daṇḍakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.42">
<l><seg type="pāda" n="a">pratijñāhetudṛṣṭāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhavas tāvad āsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvatantrāviruddhena</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhāntenaiva bādhyase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratijñā-hetu-dṛṣṭa-antāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhavas tāvad āsatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-tantra-a-viruddhena</seg> <seg type="pāda" n="d">siddha-antena eva bādhyase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.43">
<l><seg type="pāda" n="a">asattāṃ paralokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śuṣkatarkeṇa sādhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitaṇḍāvādavārttārtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhu śocyo bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sattāṃ para-lokasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śuṣka-tarkeṇa sādhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitaṇḍā-vāda-vārtta-ārtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhu śocyo bhaviṣyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.44">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāstām idaṃ tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ tāvan nigadyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smṛtīnāṃ viṭakāvyatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā āstām idaṃ tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ tāvan nigadyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smṛtīnāṃ viṭa-kāvyatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.45">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ mānuṣāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaḥ sarvaśarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nandīśapramukhair uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ jānāmi lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ mānuṣāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaḥ sarva-śarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nandi-īśa-pramukhair uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ jānāmi lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.46">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś caiṣa puruṣaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthaḥ pāṃsulapādakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa vidyādharendrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">indraḥ kila bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca eṣa puruṣaḥ ko 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthaḥ pāṃsula-pādakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa vidyā-dhara-indrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">indraḥ kila bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.47">
<l><seg type="pāda" n="a">enaṃ dṛṣṭvādhitiṣṭhantam</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ jarjaramaṇḍapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">malladaṇḍakaniḥsārān</seg> <seg type="pāda" n="d">utprekṣe sakalāgamān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">enaṃ dṛṣṭva ādhitiṣṭhantam</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ jarjara-maṇḍapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">malla-daṇḍaka-niḥ-sārān</seg> <seg type="pāda" n="d">utprekṣe sakala-āgamān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.48">
<l><seg type="pāda" n="a">adṛṣṭārthāḥ kila granthā</seg><seg type="pāda" n="b">dṛṣṭārthair gāruḍādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthavanto 'numīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yācakair iva dāyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dṛṣṭa-arthāḥ kila granthā</seg><seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-arthair gāruḍa-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthavanto 'numīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yācakair iva dāyakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.49">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā ca viṭakāvyatvān</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṣā puruṣalakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutismṛtipurāṇādi</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā ca viṭa-kāvyatvān</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṣā puruṣa-lakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śruti-smṛti-purāṇa-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.50">
<l><seg type="pāda" n="a">itaras tam athāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">atītabhavasaṃcitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭāniṣṭaphalaṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">daivam āhur vicakṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">itaras tam atha avocad</seg> <seg type="pāda" n="b">atīta-bhava-saṃcitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iṣṭa-an-iṣṭa-phalaṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">daivam āhur vicakṣaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.51">
<l><seg type="pāda" n="a">yac cedaṃ lakṣaṇaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīreṣu śarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad daivābhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣaṇaṃ pūrvakarmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca idaṃ lakṣaṇaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīreṣu śarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad daiva-abhidhānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣaṇaṃ pūrva-karmaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.52">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāpuruṣakārasya</seg> <seg type="pāda" n="b">daivaṃ phalati kasyacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālakāraṇasāmagrīm</seg> <seg type="pāda" n="d">īśvaro 'pi hy apekṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca a-puruṣa-kārasya</seg> <seg type="pāda" n="b">daivaṃ phalati kasya-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāla-kāraṇa-sāmagrīm</seg> <seg type="pāda" n="d">īśvaro 'pi hy apekṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.53">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu taruṇaḥ kalyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntikṣiptasurāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṇṭhayā gaṇḍamaṇḍānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mandaceṣṭatayā samaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu taruṇaḥ kalyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kānti-kṣipta-sura-asuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṇṭhayā gaṇḍa-maṇḍānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manda-ceṣṭatayā samaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.54">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā dhanur adhānuṣkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā bījam avāpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sattāmātraphalaṃ puṃsas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā daivam apauruṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā dhanur a-dhānuṣkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā bījam a-vāpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sattā-mātra-phalaṃ puṃsas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā daivam a-pauruṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.55">
<l><seg type="pāda" n="a">parivrāḍ abravīd daivaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pauruṣād balavattaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñāpakaṃ cāsya pakṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ yan mayā śrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parivrāḍ abravīd daivaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pauruṣād balavattaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñāpakaṃ ca asya pakṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ yan mayā śrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.56">
<l><seg type="pāda" n="a">asti sindhutaṭe grāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmasthalakanāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrāsīd vedaśarmeti</seg> <seg type="pāda" n="d">caturvedo dvijottamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti sindhu-taṭe grāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmasthalaka-nāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrā asīd vedaśarma īti</seg> <seg type="pāda" n="d">catur-vedo dvi-ja-uttamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya yo 'nyatamaḥ śiṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṭhaṃ prati dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād eva ca sa chātrair</seg> <seg type="pāda" n="d">āhūyata dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya yo 'nyatamaḥ śiṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṭhaṃ prati dṛḍha-udyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād eva ca sa chātrair</seg> <seg type="pāda" n="d">āhūyata dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.58">
<l><seg type="pāda" n="a">tamobhedakanāmnaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhasthasya gṛhe sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāpitaṃ bhojanaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">ācchādanaṃ vedaśarmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tamobhedaka-nāmnaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛha-sthasya gṛhe sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāpitaṃ bhojanaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">ācchādanaṃ vedaśarmaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.59">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bhinnatamā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāṭ pāñcarātrikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsam āvasathe tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">karoti sma dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra bhinnatamā- nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāṭ pāñcarātrikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsam āvasathe tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">karoti sma dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.60">
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭuśraddhānamedhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhītaṃ daśabhir varṣais</seg> <seg type="pāda" n="d">tena vedacatuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena ca prakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭu-śraddhāna-medhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhītaṃ daśabhir varṣais</seg> <seg type="pāda" n="d">tena veda-catuṣṭayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.61">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhinnatamāḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇāśramakathāṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśāntajanasaṃpāte</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe tam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhinnatamāḥ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇa-āśrama-kathāṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praśānta-jana-saṃpāte</seg> <seg type="pāda" n="d">pradoṣe tam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.62">
<l><seg type="pāda" n="a">bahugomahiṣībhūmi</seg><seg type="pāda" n="b">dāsīdāsam idaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantrasthānam upāntaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">cāṭādibhyaś ca rakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahu-go-mahiṣī-bhūmi</seg><seg type="pāda" n="b">dāsī-dāsam idaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tantra-sthānam upāntaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">cāṭa-ādibhyaś ca rakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.63">
<l><seg type="pāda" n="a">dhyānādhyāyapradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vihitaṃ bhikṣukarma yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaiśyakarmābhiyuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya nāmāpi nāsti me ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhyāna-ādhyāya-pradhānaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vihitaṃ bhikṣu-karma yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaiśya-karma-abhiyuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya nāma api na asti me ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.64">
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā tu vacaḥkāya</seg><seg type="pāda" n="b">parispandāpahāriṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paralokasamāsannā</seg> <seg type="pāda" n="d">jarātandrīr ivāgatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhunā tu vacaḥ-kāya</seg><seg type="pāda" n="b">parispanda-apahāriṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">para-loka-samāsannā</seg> <seg type="pāda" n="d">jarā-tandrīr ivā agatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.65">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhamedhivratasthānām</seg> <seg type="pāda" n="b">alasānāṃ svakarmasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmasādhanam uddiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣibhis tīrthasevanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛha-medhi-vrata-sthānām</seg> <seg type="pāda" n="b">alasānāṃ sva-karmasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharma-sādhanam uddiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣibhis tīrtha-sevanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.66">
<l><seg type="pāda" n="a">āha vedāntavādaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tārakaṃ brahma tantrayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmān na vimuñceyur</seg> <seg type="pāda" n="d">avimuktaṃ mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āha veda-anta-vādaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tārakaṃ brahma tantrayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmān na vimuñceyur</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vimuktaṃ mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.67">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaḥ prasthātāsmahe tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prātar vārāṇasīṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhadharme praśastā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmasya tvaritā gatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaḥ prasthāta āsmahe tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prātar vārāṇasīṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddha-dharme praśastā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmasya tvaritā gatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.68">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatāpi śrutismṛtyoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāmāṇyam anujānatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niyogenaiva kartavyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">patnīputraparigrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavata āpi śruti-smṛtyoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāmāṇyam anujānatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niyogena eva kartavyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">patnī-putra-parigrahaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.69">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhasthāśramadharmaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gavādidhanasādhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca pratigrahād anyad</seg> <seg type="pāda" n="d">viprasya dhanasādhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛha-stha-āśrama-dharmaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">gav-ādi-dhana-sādhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca pratigrahād anyad</seg> <seg type="pāda" n="d">viprasya dhana-sādhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.70">
<l><seg type="pāda" n="a">tat sukhopanataṃ caitad</seg> <seg type="pāda" n="b">anindyam atibhūri ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadāsīdāsam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanam ādīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat sukha-upanataṃ ca etad</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nindyam ati-bhūri ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-dāsī-dāsam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanam ādīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yuṣmadādiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">akāryam api mādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vikalpayituṃ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar nyāyyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yuṣmad-ādiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kāryam api mā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vikalpayituṃ śaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punar nyāyyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.72">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv āmantrya pitṛsthānau</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyājīvitadāyinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartāsmi bhavadādeśam</seg> <seg type="pāda" n="d">ativāhya niśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tv āmantrya pitṛ-sthānau</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyā-jīvita-dāyinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karta āsmi bhavad-ādeśam</seg> <seg type="pāda" n="d">ativāhya niśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.73">
<l><seg type="pāda" n="a">yātāyāṃ tu triyāmāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āmantrayituṃ gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpratiṣṭhāsamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ bhikṣur udaikṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātāyāṃ tu tri-yāmāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āmantrayituṃ gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃpratiṣṭhā-samāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ bhikṣur udaikṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.74">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu divasārdhe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">gate chāttraḥ sa nāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ gaveṣayituṃ bhikṣuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva tadā gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā tu divasa-ardhe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">gate chāttraḥ sa nā agataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ gaveṣayituṃ bhikṣuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam eva tadā gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.75">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu tenāṅgaṇe dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tamobhedakaveśamanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanaiś caṅkramaṇaṃ kurvan</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcaiś cāmnāyamānasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu tena aṅgaṇe dṛṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="b">tamobhedaka-veśamanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanaiś caṅkramaṇaṃ kurvan</seg> <seg type="pāda" n="d">nīcaiś cā amnāya-mānasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.76">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca bhavatā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">iyacciram iha sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">athārthenaiva tenārthas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca bhavatā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">iyac-ciram iha sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha arthena eva tena arthas</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.77">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tenoktam etasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhe kenāpi hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyagraḥ parijanaḥ sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra tatrābhidhāvati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena uktam etasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhe kena api hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyagraḥ parijanaḥ sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra tatra abhidhāvati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.78">
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ yām eva ca pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim etad iti dārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā sā mām āha saṃrabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">śivaṃ dhyātu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāṃ yām eva ca pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim etad iti dārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā sā mām āha saṃrabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">śivaṃ dhyātu bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.79">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cādyāpi na pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tamobhedakam ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāhaṃ nāgataḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakāśaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca adya api na pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">tamobhedakam ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena ahaṃ nā agataḥ kṣipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakāśaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.80">
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhinnatamāḥ smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhodyamam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenāyam ākulo lokas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ahaṃ kathayāmi te ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha bhinnatamāḥ smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhodyamam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena ayam ākulo lokas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad ahaṃ kathayāmi te ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.81">
<l><seg type="pāda" n="a">tamobhedakabhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūtiḥ pratyupasthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ parijanas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tatratatrākulākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tamobhedaka-bhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūtiḥ pratyupasthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ parijanas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra-tatrā akula-ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.82">
<l><seg type="pāda" n="a">dārikā jāyate cāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ ca tvaṃ pariṇeṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca rāgagrahāviṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣṭaceṣṭā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dārikā jāyate ca asya</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ ca tvaṃ pariṇeṣyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā ca rāga-graha-āviṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣṭa-ceṣṭā bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.83">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasmin kṛtādeśe</seg> <seg type="pāda" n="b">gate svavivadhaṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itaraś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkākampitamānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasmin kṛta-ādeśe</seg> <seg type="pāda" n="b">gate sva-vivadhaṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">itaraś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkā-kampita-mānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.84">
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇī brāhmaṇasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi kanyāṃ vijāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato bhinnatamovākyam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhūtārthaṃ na jāyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇī brāhmaṇasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi kanyāṃ vijāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato bhinnatamo-vākyam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhūta-arthaṃ na jāyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.85">
<l><seg type="pāda" n="a">stobhāveśaviṣāccheda</seg><seg type="pāda" n="b">kriyāsu vyaktaśaktibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣāṇām api mantrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāmarthyam anumīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">stobha-āveśa-viṣa-āccheda</seg><seg type="pāda" n="b">kriyāsu vyakta-śaktibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣāṇām api mantrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāmarthyam anumīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.86">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintayatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dīno gṛhapatir gṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā daivaṃ khalam ityādi</seg> <seg type="pāda" n="d">lapan nīcair vinirgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti cintayatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dīno gṛha-patir gṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā daivaṃ khalam ity-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">lapan nīcair vinirgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.87">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇāc ca śvagṛhītasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mārjārasyeva kūjataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antarbhavanam udbhūtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śvāgāraparuṣaśrutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇāc ca śva-gṛhītasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mārjārasya iva kūjataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antar-bhavanam udbhūtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śva-āgāra-paruṣa-śrutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.88">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasādhitā nāryo</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjāprāvṛtamastakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣadvāreṇa nirjagmur</seg> <seg type="pāda" n="d">nairāśyottānapāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasādhitā- nāryo</seg> <seg type="pāda" n="b">lajjā-prāvṛta-mastakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pakṣa-dvāreṇa nirjagmur</seg> <seg type="pāda" n="d">nairāśya-uttāna-pāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.89">
<l><seg type="pāda" n="a">paricārakavargaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śocadbandhukadambakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amantrayata vāmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vidheḥ kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paricāraka-vargaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śocad-bandhu-kadambakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amantrayata vāmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vidheḥ kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.90">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāyaprapañce tu</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhe tasmin dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhapravrajitādeśa</seg><seg type="pāda" n="d">jātabhītir acintayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāya-prapañce tu</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhe tasmin dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddha-pravrajita-ādeśa</seg><seg type="pāda" n="d">jāta-bhītir acintayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.91">
<l><seg type="pāda" n="a">parivrājakavākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">tathābhūtena sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daivaṃ puruṣakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">janāḥ paśyantu bādhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">parivrājaka-vākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā-bhūtena sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daivaṃ puruṣa-kāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">janāḥ paśyantu bādhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.92">
<l><seg type="pāda" n="a">sindhudeśaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">de/ād deśaṃ parivrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ pariharāmy enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrataḥ kardamām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sindhu-deśaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">de/ād deśaṃ parivrajan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ pariharāmy enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrataḥ kardamām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.93">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi vimṛśyāsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃmantryaiva saṃskṛtān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśayojanam adhvānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekāhena palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi vimṛśya asāv</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃmantrya eva saṃskṛtān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśa-yojanam adhvānam</seg> <seg type="pāda" n="d">eka-ahena palāyitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.94">
<l><seg type="pāda" n="a">sadvīpāṃ ca parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣair dvādaśabhir mahīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgātaṭam upāgacchat</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrthopāsanakāmyayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-dvīpāṃ ca parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">varṣair dvādaśabhir mahīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgā-taṭam upāgacchat</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrtha-upāsana-kāmyayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.95">
<l><seg type="pāda" n="a">athātapapipāsārtaś</seg> <seg type="pāda" n="b">chāyāsalilavāñchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmiṃścid brāhmaṇagrāme</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃcana prāviśad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā atapa-pipāsa-ārtaś</seg> <seg type="pāda" n="b">chāyā-salila-vāñchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmiṃś-cid brāhmaṇa-grāme</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃ-cana prāviśad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.96">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cālindakāsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">arkatūlābhamūrdhajām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayāce brāhmaṇīm amba</seg> <seg type="pāda" n="d">pānīyaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cā alindaka-āsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">arka-tūla-ābha-mūrdha-jām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayāce brāhmaṇīm amba</seg> <seg type="pāda" n="d">pānīyaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.97">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tv abhāṣata saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">hale putri tamālike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsanodakam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tv abhāṣata saṃbhrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">hale putri tamālike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsana-udakam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.98">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pīṭhālukāhastā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasitāsitakañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpiṅgāpāntakeśāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakā niragād gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pīṭha-ālukā-hastā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasita-asita-kañcukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpiṅga-apānta-keśa-antā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyakā niragād gṛhāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.99">
<l><seg type="pāda" n="a">diśas taralayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantī saṃtatasmitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅgubhaṅgurasaṃcārā</seg> <seg type="pāda" n="d">cirāt prāpad dṛḍhodyamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">diśas taralayā dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyantī saṃtata-smitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṅgu-bhaṅgura-saṃcārā</seg> <seg type="pāda" n="d">cirāt prāpad dṛḍhodyamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.100">
<l><seg type="pāda" n="a">āsyatām atra mitreti</seg> <seg type="pāda" n="b">vadantyā śūnyayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīṭhabuddhyā puras tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṣiptaṃ jalabhājanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsyatām atra mitra iti</seg> <seg type="pāda" n="b">vadantyā śūnyayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīṭha-buddhyā puras tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nikṣiptaṃ jala-bhājanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.101">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">muktvaitām avinītatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apareṇodapātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">jalam āvarjyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tām abravīd vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">muktva aitām a-vinītatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apareṇa uda-pātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">jalam āvarjyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.102">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu kṛtrimasaṃtrāsa</seg><seg type="pāda" n="b">janitotkaṭavepathuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antarhasitabhugnauṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛddhājñāṃ samapādayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu kṛtrima-saṃtrāsa</seg><seg type="pāda" n="b">janita-utkaṭa-vepathuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antar-hasita-bhugna-oṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛddhā-ājñāṃ samapādayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.103">
<l><seg type="pāda" n="a">tato gataśramaṃ vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchati sma dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchati kuto deśāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃ vā yāti bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato gata-śramaṃ vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchati sma dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchati kuto deśāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṃ vā yāti bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.104">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ na sa deśo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">nāgacchāmi yataḥ kṣitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca brūtha kva yāsīti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra viñāpayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ na sa deśo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">nā agacchāmi yataḥ kṣitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca brūtha kva yāsi iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra viñāpayāmi vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.105">
<l><seg type="pāda" n="a">kasmiṃścid brāhmaṇagrāme</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvan baṭukapāṭhanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtuṣṭo grāmavāsobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ninīṣe divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kasmiṃś-cid brāhmaṇa-grāme</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvan baṭuka-pāṭhanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtuṣṭo grāma-vāsobhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ninīṣe divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.106">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam abravīd vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">nītijñaiḥ satyam ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy ataptena lohena</seg> <seg type="pāda" n="d">taptaṃ saṃdhīyate kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam abravīd vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">nīti-jñaiḥ satyam ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy a-taptena lohena</seg> <seg type="pāda" n="d">taptaṃ saṃdhīyate kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.107">
<l><seg type="pāda" n="a">mama dvau putranaptārāv</seg> <seg type="pāda" n="b">adhunaivopanītakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau ca saṃyojitau puṇyair</seg> <seg type="pāda" n="d">arthināv arthinā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama dvau putra-naptārāv</seg> <seg type="pāda" n="b">adhuna aiva upanītakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tau ca saṃyojitau puṇyair</seg> <seg type="pāda" n="d">arthināv arthinā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.108">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavān adhyāpanenārthī</seg> <seg type="pāda" n="b">tau cādhyayanakāṅkṣiṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭāśvadagdharathavad</seg><seg type="pāda" n="d">yogo 'stu bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavān adhyāpanena arthī</seg> <seg type="pāda" n="b">tau ca adhyayana-kāṅkṣiṇau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṣṭa-aśva-dagdha-ratha-vad</seg><seg type="pāda" n="d">yogo 'stu bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.109">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyai pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tau baṭū pāṭhayann asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antevāsigaṇaṃ cānyam</seg> <seg type="pāda" n="d">asthāt saṃvatsaradvayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tasyai pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tau baṭū pāṭhayann asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antevāsi-gaṇaṃ ca anyam</seg> <seg type="pāda" n="d">asthāt saṃvatsara-dvayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.110">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tām abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhām āgatya bāndhavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād dṛḍhodyamāyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dīyate na tamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā tām abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛddhām āgatya bāndhavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād dṛḍhodyamāya iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dīyate na tamālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.111">
<l><seg type="pāda" n="a">ye jāmātṛguṇās teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaścid asti kvacid vare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhodyame punaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">yadi kaṃcin na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye jāmātṛ-guṇās teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaś-cid asti kva-cid vare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhodyame punaḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">yadi kaṃ-cin na paśyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.112">
<l><seg type="pāda" n="a">durlabhaḥ sulabhībhūtas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmāt svīkriyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena vanyaḥ karī vārīm</seg> <seg type="pāda" n="d">āgataḥ svayam ujjhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-labhaḥ su-labhī-bhūtas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmāt svī-kriyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena vanyaḥ karī vārīm</seg> <seg type="pāda" n="d">āgataḥ svayam ujjhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.113">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tair bodhitā vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratītā tān ayācata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady evaṃ svayam evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyair abhyarthyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tair bodhitā vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratītā tān ayācata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady evaṃ svayam eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pūjyair abhyarthyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.114">
<l><seg type="pāda" n="a">te tatas tam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">bhautika brahmacāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmnātāś cāvabuddhāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vedāḥ sasmṛtayas tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te tatas tam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">bhautika brahma-cāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmnātāś ca avabuddhāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">vedāḥ sa-smṛtayas tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.115">
<l><seg type="pāda" n="a">avaśyaṃ cādhunā kāryaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śuddhapatnīparigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uraḥkaṇṭhauṣṭhaśoṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā bhūd vaiphalyam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vaśyaṃ ca adhunā kāryaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śuddha-patnī-parigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uraḥ-kaṇṭha-oṣṭha-śoṣasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā bhūd vaiphalyam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.116">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pratīṣyatām eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaśuddhā tamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhaṃ jyeṣṭhāśramasyāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">trayī vidyeva dehinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pratīṣyatām eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-śuddhā tamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhaṃ jyeṣṭha-āśramasya aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">trayī vidya īva dehinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.117">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi sa tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam etad acintayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktaṃ yad brāhmaṇair uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">atra tāvat kim ucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi sa tair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam etad acintayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuktaṃ yad brāhmaṇair uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">atra tāvat kim ucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.118">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś cāsau sindhuviṣaye</seg> <seg type="pāda" n="b">dūṣitaḥ kṛtyayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāre sāgaravat so 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">dūratvāt sudurāgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca asau sindhu-viṣaye</seg> <seg type="pāda" n="b">dūṣitaḥ kṛtyayā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāre sāgaravat so 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">dūratvāt su-dur-āgamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.119">
<l><seg type="pāda" n="a">atha daivena saiveyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānītā sindhudeśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sūcīsūtragate daivāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ kaḥ kutra mokṣyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha daivena sa aiva iyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānītā sindhu-deśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sūcī-sūtra-gate daivāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ kaḥ kutra mokṣyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.120">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi sa niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiśrutya tatheti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṇīya ca tāṃ kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsaram ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi sa niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiśrutya tatha īti ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṇīya ca tāṃ kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvatsaram ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.121">
<l><seg type="pāda" n="a">atha yātatriyāmāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">triyāmāyāṃ dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jṛmbhāveditanidrāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma tamālikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha yāta-tri-yāmāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tri-yāmāyāṃ dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jṛmbhā-vedita-nidrā-antāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma tamālikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.122">
<l><seg type="pāda" n="a">brūhi sundari paśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭumbasyāsya kaḥ prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keyaṃ bhavati te vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">kāv etau baṭukāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">brūhi sundari paśyāma</seg> <seg type="pāda" n="b">kuṭumbasya asya kaḥ prabhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka īyaṃ bhavati te vṛddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">kāv etau baṭukāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.123">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv āyataniśvāsa</seg><seg type="pāda" n="b">kathitāyataduḥkhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">srutāśrukaṇikāśreṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitaṃ skhaladakṣaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv āyata-niśvāsa</seg><seg type="pāda" n="b">kathita-āyata-duḥkhayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sruta-aśru-kaṇikā-śreṇyā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitaṃ skhalad-akṣaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.124">
<l><seg type="pāda" n="a">asyā brāhmaṇavṛddhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyaḥ sādhur abhūt patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya vidyādhanais tṛptāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣyayājakayācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyā- brāhmaṇa-vṛddhāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyaḥ sādhur abhūt patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya vidyā-dhanais tṛptāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣya-yājaka-yācakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.125">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cāśeṣavedāya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣamādiguṇaśāline</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duhitā gṛhajāmātre</seg> <seg type="pāda" n="d">chāttrāya pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca a-śeṣa-vedāya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣama-ādi-guṇa-śāline</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duhitā gṛha-jāmātre</seg> <seg type="pāda" n="d">chāttrāya pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.126">
<l><seg type="pāda" n="a">tāḍitaś caraṇenāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kṣamāvān abhūt purā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa jāmātṛtayā krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaḥ kṛṣṇasarpatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāḍitaś caraṇena api</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ kṣamāvān abhūt purā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa jāmātṛtayā krodhād</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaḥ kṛṣṇa-sarpatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.127">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāntam api saṃmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manyamāno vimānatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūśvaśurayoḥ khedam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmanaś cākarod vṛthā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahāntam api saṃmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manyamāno vimānatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrū-śvaśurayoḥ khedam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmanaś ca akarod vṛthā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.128">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā parihāsena</seg> <seg type="pāda" n="b">syālakas tam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durvāsaḥsadṛśas tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">durārādho bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā parihāsena</seg> <seg type="pāda" n="b">syālakas tam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durvāsaḥ-sadṛśas tāta</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-ārādho bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.129">
<l><seg type="pāda" n="a">yady evaṃ durdurūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mayārādhitena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity uktvā mantharālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāro gata eva saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yady evaṃ dur-dur-ūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mayā ārādhitena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity uktvā manthara-ālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dāro gata eva saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.130">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūśvaśuramitrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">avakarṇya kadarthanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirapekṣaṃ svadeśāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhudeśāya yātavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrū-śvaśura-mitrāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">avakarṇya kadarthanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirapekṣaṃ sva-deśāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhu-deśāya yātavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.131">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca grāmam adhyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmasthalakanāmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acirān nityakāmyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">karmāṇi niravartayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca grāmam adhyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmasthalaka-nāmakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cirān nitya-kāmyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">karmāṇi niravartayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.132">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya tasyāṃ ca bhāryāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kālarātrisamā sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yamau ca tanayau jātau</seg> <seg type="pāda" n="d">yamakālau kulasya yau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasya tasyāṃ ca bhāryāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāla-rātri-samā sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yamau ca tanayau jātau</seg> <seg type="pāda" n="d">yama-kālau kulasya yau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.133">
<l><seg type="pāda" n="a">aham eva ca sā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tau caitau kākatālukau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yair mātāpitarāv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bālair eva samāhitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham eva ca sā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tau ca etau kāka-tālukau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yair mātā-pitarāv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bālair eva samāhitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.134">
<l><seg type="pāda" n="a">sindhudeśaikadeśaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sindhunā caṇḍaraṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durvāragurupūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasākṛṣya nīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sindhu-deśa-eka-deśaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sindhunā caṇḍa-raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-vāra-guru-pūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasā ākṛṣya nīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.135">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mātāpitṛbhyāṃ nas</seg> <seg type="pāda" n="b">tadbhayād avadhāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātāmahagṛhaṃ yāntu</seg> <seg type="pāda" n="d">bālā me niviśantv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mātā-pitṛbhyāṃ nas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-bhayād avadhāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātā-maha-gṛhaṃ yāntu</seg> <seg type="pāda" n="d">bālā- me niviśantv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.136">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śaṅkeṣubhinnas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhāṣata dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣaṃ sujñānam evāsyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathāyāḥ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śaṅkā-iṣu-bhinnas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhāṣata dṛḍhodyamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣaṃ su-jñānam eva asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathāyāḥ sthīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.137">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsya sa sarvajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrājakabhāskaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphuṭaṃ bhinnatamā eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhinnājñānatamā yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asya sa sarva-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrājaka-bhāskaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphuṭaṃ bhinnatamā- eva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhinna-a-jñāna-tamā- yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.138">
<l><seg type="pāda" n="a">anubhūtau tathābhūtau</seg> <seg type="pāda" n="b">tadādeśau mayādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛtīyaparihārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tyajāmi pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anubhūtau tathā-bhūtau</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-ādeśau maya ādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛtīya-parihārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tyajāmi pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.139">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dvādaśavarṣāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāṃtvā dvīpāntarāṇi saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirviṇṇaś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃcid dhavalamūrdhajaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dvā-daśa-varṣāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrāṃtvā dvīpa-antarāṇi saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirviṇṇaś cintayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-cid dhavala-mūrdha-jaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.140">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiṣṭaṃ yat parivrājā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat tayonmādamattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālenaitāvatā nūnam</seg> <seg type="pāda" n="d">akṛtyaṃ kṛtyayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādiṣṭaṃ yat parivrājā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat taya ūnmāda-mattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālena etāvatā nūnam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-kṛtyaṃ kṛtyayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.141">
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiś ca na vedoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na vedāntoktamohitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vraṇair iva visarpadbhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kvāpītaṃ puruṣāyuṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmābhiś ca na veda-uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na veda-anta-ukta-mohitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vraṇair iva visarpadbhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva api itaṃ puruṣa-āyuṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.142">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vārāṇasīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tīrthopāsanahetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇyaṃ svargaphalaṃ kurvann</seg> <seg type="pāda" n="d">ayāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vārāṇasīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tīrtha-upāsana-hetukam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇyaṃ svarga-phalaṃ kurvann</seg> <seg type="pāda" n="d">ayāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.143">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaram uttīrya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgāsāgaram āgamat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato vārāṇasīṃ prāpad</seg> <seg type="pāda" n="d">amuñcann eva jāhnavīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaram uttīrya</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgāsāgaram āgamat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato vārāṇasīṃ prāpad</seg> <seg type="pāda" n="d">a-muñcann eva jāhnavīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.144">
<l><seg type="pāda" n="a">pāviśann eva cāpaśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">naradhātuparicchadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skhaladālāpasaṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāpāśupataṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāviśann eva ca apaśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">nara-dhātu-paricchadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">skhalad-ālāpa-saṃcāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-pāśu-pataṃ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.145">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ cānu sphaṭikaprāya</seg><seg type="pāda" n="b">karṇakaṇṭhavibhūṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madirātāmrajihmākṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vicitragalakaṇṭhikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca anu sphaṭika-prāya</seg><seg type="pāda" n="b">karṇa-kaṇṭha-vibhūṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madirā-tāmra-jihma-akṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vicitra-gala-kaṇṭhikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.146">
<l><seg type="pāda" n="a">dviguṇīkurvatīṃ mārgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṅkair gatinivartanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amuktanijanirmokāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhujaṃgīm iva yoṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvi-guṇī-kurvatīṃ mārgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṅkair gati-nivartanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-mukta-nija-nirmokāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhujaṃgīm iva yoṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.147">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu kāpālikenoktā</seg> <seg type="pāda" n="b">drutam ehi kapālini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yāvad avimuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpavelātivartate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu kāpālikena uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">drutam ehi kapālini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yāvad avimuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūpa-vela ātivartate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.148">
<l><seg type="pāda" n="a">huṃhuṃkārādibhiḥ stutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsthātrayaparaṃ dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ śuṇḍikaśāleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">mārgayāmi surām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">huṃ-huṃ-kāra-ādibhiḥ stutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsthā-traya-paraṃ dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataḥ śuṇḍika-śāleṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">mārgayāmi surām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.149">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ dṛṣṭvā dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">papāta pādayos tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tārākrandā kapālinī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">ciraṃ dṛṣṭvā dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">papāta pādayos tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tāra-ākrandā kapālinī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.150">
<l><seg type="pāda" n="a">punaḥ kāpāliknoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muñca brāhmaṇam adhvagam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parihāsaś ciraṃ caṇḍi</seg> <seg type="pāda" n="d">viruddhas tyajyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punaḥ kāpālikna uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">muñca brāhmaṇam adhva-gam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parihāsaś ciraṃ caṇḍi</seg> <seg type="pāda" n="d">viruddhas tyajyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.151">
<l><seg type="pāda" n="a">sābravīd eṣa me bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">daivataiḥ pratipāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ tu dhṛṣṭaviṭo bhūtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vyāharasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ābravīd eṣa me bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">daivataiḥ pratipāditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ tu dhṛṣṭa-viṭo bhūtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vyāharasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.152">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca prapañcam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pradeśaḥ sakautukaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janair agaṇitair vyāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śramaṇabrāhmaṇādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca prapañcam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">sa pradeśaḥ sa-kautukaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janair a-gaṇitair vyāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śramaṇa-brāhmaṇa-ādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.153">
<l><seg type="pāda" n="a">sā cāvocac caturveda</seg> <seg type="pāda" n="b">riktavedo 'si sarvathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">savedaḥ ko hi nirvedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vedoktaiḥ karmabhir vrajet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca avocac catur-veda</seg> <seg type="pāda" n="b">rikta-vedo 'si sarvathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-vedaḥ ko hi nir-vedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veda-uktaiḥ karmabhir vrajet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.154">
<l><seg type="pāda" n="a">na tvayotpāditāḥ putrā</seg><seg type="pāda" n="b">nāgnihotram upāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārcitāḥ pitaraḥ piṇḍair</seg> <seg type="pāda" n="d">vāyubhūtena hiṇḍitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na tvaya ūtpāditāḥ putrā</seg><seg type="pāda" n="b">na agni-hotram upāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na arcitāḥ pitaraḥ piṇḍair</seg> <seg type="pāda" n="d">vāyu-bhūtena hiṇḍitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.155">
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā dṛḍhodyama tyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāhaṃ mandā tamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulāt kulam aṭantīdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">carāmi kulaṭāvratam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā dṛḍhodyama tyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa āhaṃ mandā tamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulāt kulam aṭanti īdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">carāmi ku-laṭā-vratam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.156">
<l><seg type="pāda" n="a">avṛddhakulavāsinyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇyaḥ pativarjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yair aduṣṭāḥ striyo dṛṣṭās</seg> <seg type="pāda" n="d">te dṛṣṭāḥ kenacit kvacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vṛddha-kula-vāsinyas</seg> <seg type="pāda" n="b">taruṇyaḥ pati-varjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yair a-duṣṭāḥ striyo dṛṣṭās</seg> <seg type="pāda" n="d">te dṛṣṭāḥ kena-cit kva-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.157">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tyaktavatā dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tvayā pāpam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān eva bharamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samucchidyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tyaktavatā dārān</seg> <seg type="pāda" n="b">yat tvayā pāpam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān eva bharamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat samucchidyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.158">
<l><seg type="pāda" n="a">atha lajjāviṣādāndham</seg> <seg type="pāda" n="b">ūcur viprā dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatyā yad uktaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvataḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha lajjā-viṣāda-andham</seg> <seg type="pāda" n="b">ūcur viprā- dṛḍhodyamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavatyā yad uktaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvataḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.159">
<l><seg type="pāda" n="a">tenātmanaś ca tasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijādijanasaṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmasthalakavāsādi</seg> <seg type="pāda" n="d">yad vṛttaṃ tan niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tenā atmanaś ca tasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvi-ja-ādi-jana-saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmasthalaka-vāsa-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">yad vṛttaṃ tan niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.160">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktaṃ brāhmaṇair brahman</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇī parigṛhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">raktadāraparityāgam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaranti na sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktaṃ brāhmaṇair brahman</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇī parigṛhyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rakta-dāra-parityāgam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaranti na sādhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.161">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca kiṃcid akartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">anāthyād anayā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kṛcchratamaiḥ kṛcchrair</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddhiḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca kiṃ-cid a-kartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nāthyād anayā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya kṛcchratamaiḥ kṛcchrair</seg> <seg type="pāda" n="d">viśuddhiḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.162">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yādṛśaṃ pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittair apohyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjyānām eva tad buddham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ budhyata yādṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yā-dṛśaṃ pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittair apohyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjyānām eva tad buddham</seg> <seg type="pāda" n="d">idaṃ budhyata yā-dṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.163">
<l><seg type="pāda" n="a">hīnavarṇābhigāminyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pātakinyaḥ kila striyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ tv aśubhasāvarṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yam upāste sa dṛśyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hīna-varṇa-abhigāminyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pātakinyaḥ kila striyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ tv a-śubha-sāvarṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yam upāste sa dṛśyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.164">
<l><seg type="pāda" n="a">tad upāstām iyaṃ bhadrā</seg> <seg type="pāda" n="b">yam upāsac chivaṃ dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhānāṃ copahartāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāpāśupataṃ patim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad upāstām iyaṃ bhadrā</seg> <seg type="pāda" n="b">yam upāsac chivaṃ dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhānāṃ ca upahartāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-pāśu-pataṃ patim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.165">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktavati sā tasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">uvācopacitatrapā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā mṛtyos tvatsamīpasthā</seg> <seg type="pāda" n="d">nayāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktavati sā tasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">uvāca upacita-trapā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā mṛtyos tvat-samīpa-sthā</seg> <seg type="pāda" n="d">nayāmi divasān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.166">
<l><seg type="pāda" n="a">athaiko brāhmaṇas teṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhodyamam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīyā duhitā brahman</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī pariṇīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha eko brāhmaṇas teṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛḍhodyamam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīyā duhitā brahman</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpiṇī pariṇīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.167">
<l><seg type="pāda" n="a">dhanaṃ me dhanadasyeva</seg> <seg type="pāda" n="b">saiva caikā sutā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tasya ca tasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved bhartā bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhanaṃ me dhana-dasya iva</seg> <seg type="pāda" n="b">sa aiva ca ekā sutā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tasya ca tasyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved bhartā bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.168">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsya kim adyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">syān na syād iti cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivrājakavākyaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtārthīkṛtam etayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asya kim adya api</seg> <seg type="pāda" n="b">syān na syād iti cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parivrājaka-vākyaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛta-arthī-kṛtam etayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.169">
<l><seg type="pāda" n="a">pratijñāya ca tāṃ kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dadānād brāhmaṇāt svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samahādraviṇaskandhām</seg> <seg type="pāda" n="d">upayeme dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratijñāya ca tāṃ kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dadānād brāhmaṇāt svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-mahā-draviṇa-skandhām</seg> <seg type="pāda" n="d">upayeme dṛḍhodyamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.170">
<l><seg type="pāda" n="a">tamālikāpi saṃhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">keśān kāṣāyacīvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhodyamagṛhāsannā</seg> <seg type="pāda" n="d">vasatī kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tamālika āpi saṃhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">keśān kāṣāya-cīvarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛḍhodyama-gṛha-āsannā</seg> <seg type="pāda" n="d">vasatī kālam akṣipat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.171">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛḍhoyamo 'pi saṃtataṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijātikarma sādhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harottamāṅgalālitām</seg> <seg type="pāda" n="d">upāsta jahnukanyakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛḍhoyamo 'pi saṃtataṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvi-jāti-karma sādhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hara-uttama-aṅga-lālitām</seg> <seg type="pāda" n="d">upāsta jahnu-kanyakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_21.172">
<l><seg type="pāda" n="a">tat tena yena kṛtaduṣkarapauruṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vākyaṃ na bhinnatamasaḥ kṛtam apramāṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūreṇa daivahariṇā prabhuṇā prasahya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāj jitaḥ puruṣakāragajādhirājaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_21.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat tena yena kṛta-duṣ-kara-pauruṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vākyaṃ na bhinnatamasaḥ kṛtam a-pramāṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūreṇa daiva-hariṇā prabhuṇā prasahya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāj jitaḥ puruṣa-kāra-gaja-adhirājaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃcid vihasyoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāḍ brahmacāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā puruṣakārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhānyaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kiṃ-cid vihasya uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parivrāḍ brahma-cāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā puruṣa-kārasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhānyaṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.2">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ujjayanīvāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthakārthaparigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇik sāgaradattākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāgarāgādhamānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīd ujjayanī-vāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">sārthaka-artha-parigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇik sāgaradatta-ākhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāgara-a-gādha-mānasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.3">
<l><seg type="pāda" n="a">sāgaraṃ tena yātena</seg> <seg type="pāda" n="b">muktapotena gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparaḥ prekṣitaḥ potas</seg> <seg type="pāda" n="d">taraladhvajalakṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāgaraṃ tena yātena</seg> <seg type="pāda" n="b">mukta-potena gacchatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aparaḥ prekṣitaḥ potas</seg> <seg type="pāda" n="d">tarala-dhvaja-lakṣaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.4">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgāpotam amuṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="b">potaṃ prerayateti saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvan niryāmakān āha</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat potau samīyatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgā-potam amuṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="b">potaṃ prerayata iti saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvan niryāmakān āha</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvat potau samīyatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">potasvāminam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ ye vā yatas tyā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">tan naḥ pratyucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pota-svāminam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ ye vā yatas tyā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">tan naḥ pratyucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ buddhavarmāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇig rājagṛhālayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantaḥ ke kuto veti</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ so 'pi nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ buddhavarma āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṇig rājagṛha-ālayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantaḥ ke kuto va īti</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ so 'pi nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.7">
<l><seg type="pāda" n="a">atha kāvyakathāpāna</seg><seg type="pāda" n="b">tantrīgītadurodaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">savinodau jagāhāte</seg> <seg type="pāda" n="d">tau durgādhaṃ mahodadhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha kāvya-kathā-pāna</seg><seg type="pāda" n="b">tantrī-gīta-dur-odaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-vinodau jagāhāte</seg> <seg type="pāda" n="d">tau dur-gādhaṃ mahā-udadhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.8">
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca kāñcanadvīpam</seg> <seg type="pāda" n="b">upāntānantakāñcanau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptavantau parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">samudrataṭapattanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gatvā ca kāñcana-dvīpam</seg> <seg type="pāda" n="b">upānta-an-anta-kāñcanau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptavantau parāvṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">samudra-taṭa-pattanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.9">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarmeti bhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītir naḥ sthiratāṃ yāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā saṃpādyatāṃ tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarma īti bhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītir naḥ sthiratāṃ yāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā saṃpādyatāṃ tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.10">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāyāṃ gurugarbhāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niragaccham ahaṃ gṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāś ca divasir ebhir</seg> <seg type="pāda" n="d">jātam anyatarad dvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāyāṃ guru-garbhāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niragaccham ahaṃ gṛhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāś ca divasir ebhir</seg> <seg type="pāda" n="d">jātam anyatarad dvayoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.11">
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā cet tato dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatputrāya sā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraś cet tvaṃ tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">dadyāḥ svatanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā cet tato dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavat-putrāya sā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraś cet tvaṃ tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">dadyāḥ sva-tanayām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ mahad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">iyam eva hi no matiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā kim ihāścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekam evāvayor vapuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ mahad āścaryam</seg> <seg type="pāda" n="b">iyam eva hi no matiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā kim ihā aścaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekam eva avayor vapuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.13">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tau kṛtasaṃbandhau</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvajya parasparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāmahiṣasārthābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāsthānam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tau kṛta-saṃbandhau</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṣvajya paras-param</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-mahiṣa-sārthābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-sthānam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.14">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇipatya ca rājānāv</seg> <seg type="pāda" n="b">avantimagadhādhipau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatprayuktātisatkārau</seg> <seg type="pāda" n="d">yayatuḥ svagṛhān prati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṇipatya ca rājānāv</seg> <seg type="pāda" n="b">avanti-magadha-adhipau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat-prayukta-ati-sat-kārau</seg> <seg type="pāda" n="d">yayatuḥ sva-gṛhān prati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra satkriyamāṇau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">satkurvāṇau ca saṃtatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhubhir brāhmaṇādīṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayām āsatur dinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sat-kriyamāṇau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sat-kurvāṇau ca saṃtatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhubhir brāhmaṇa-ādīṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gamayām āsatur dinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.16">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paryaṅkam adhitiṣṭhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsaṅge dārikā nyastā</seg> <seg type="pāda" n="d">virājatkundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">paryaṅkam adhitiṣṭhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsaṅge dārikā nyastā</seg> <seg type="pāda" n="d">virājat-kunda-mālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kasyeyaṃ kundamāleti</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhāryām anuyuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāpi kasyāparasyeti</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair ācaṣṭa lajjitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kasya iyaṃ kunda-māla īti</seg> <seg type="pāda" n="b">sa bhāryām anuyuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa āpi kasya aparasya iti</seg> <seg type="pāda" n="d">śanair ācaṣṭa lajjitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tena coktam idaṃ yādṛg</seg><seg type="pāda" n="b">bālikā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayoḥ syād īdṛśaḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitarau tau saputrakau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca uktam idaṃ yādṛg</seg><seg type="pāda" n="b">bālikā kunda-mālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayoḥ syād īdṛśaḥ putraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitarau tau sa-putrakau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād duhitṛmāteti</seg> <seg type="pāda" n="b">mā gās tvaṃ bhīru bhīrutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kīrtijananī vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">nindyā bhavitum arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād duhitṛ-māta īti</seg> <seg type="pāda" n="b">mā gās tvaṃ bhīru bhīrutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kīrti-jananī vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">nindyā bhavitum arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tām ityādi samāśyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">payonidhisamāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhavarmasakhitvaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyai kathitavān asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām ity-ādi samāśyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">payo-nidhi-samāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhavarma-sakhitvaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyai kathitavān asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.21">
<l><seg type="pāda" n="a">kasyeyaṃ kundamāleti</seg> <seg type="pāda" n="b">tām apṛcchad yataḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasiddhā tasya nāmnāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tataḥ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kasya iyaṃ kunda-māla īti</seg> <seg type="pāda" n="b">tām apṛcchad yataḥ pitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasiddhā tasya nāmna āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tataḥ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.22">
<l><seg type="pāda" n="a">buddhavarmāpi papraccha</seg> <seg type="pāda" n="b">nirālāpāṃ kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmin garbhe tavotpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tan naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">buddhavarma āpi papraccha</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-ālāpāṃ kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmin garbhe tava utpannaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tan naḥ kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.23">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāmanam ekākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rūkṣaṃ tundiladanturam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lambauṣṭhaṃ bhugnapṛṣṭhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sā taṃ putraṃ samarpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāmanam eka-akṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rūkṣaṃ tundila-danturam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lamba-oṣṭhaṃ bhugna-pṛṣṭhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sā taṃ putraṃ samarpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.24">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt kiṃ vṛthaivāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhṛtaḥ kurubhakas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād īkṣaṇikāṃ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">garbha eva na pātitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīt kiṃ vṛtha aiva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhṛtaḥ kurubhakas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād īkṣaṇikāṃ pṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">garbha eva na pātitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.25">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ sa sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">saha saṃbandhakaḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikṛtākṛtinānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa pretena nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ sa sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">saha saṃbandhakaḥ kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikṛta-ākṛtina ānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa pretena nirākṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.26">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdiśed yadi nāmāsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ duhitṛvān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kiṃ pratisaṃdeśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayāhaṃ putravān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdiśed yadi nāma asāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ duhitṛvān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā kiṃ pratisaṃdeśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maya āhaṃ putravān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.27">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāṃ cāvocad āgacched</seg> <seg type="pāda" n="b">dūto mālavakād yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">enaṃ kurubhakaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaścit kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāryāṃ ca avocad āgacched</seg> <seg type="pāda" n="b">dūto mālavakād yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">enaṃ kurubhakaṃ tasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaś-cit kathayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ kurubhakaḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">iti yat taṃ pitābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharanti sma taṃ paurās</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ kurubhakākhyayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ kurubhakaḥ kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">iti yat taṃ pita ābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharanti sma taṃ paurās</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ kurubhaka-ākhyayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.29">
<l><seg type="pāda" n="a">athātīte kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhivarmā rahaḥ sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lekhaṃ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāpitam avācayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha atīte kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhivarmā rahaḥ sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lekhaṃ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāpitam avācayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.30">
<l><seg type="pāda" n="a">sv asti rājagṛhe pūjyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarmāṇam ūrjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjayanyāḥ pariṣvajya</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñāpayati sāgaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sv asti rājagṛhe pūjyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarmāṇam ūrjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjayanyāḥ pariṣvajya</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñāpayati sāgaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.31">
<l><seg type="pāda" n="a">sakhyās te duhitā jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">śreyolakṣaṇabhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpeṇa sadṛśī yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā na bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sakhyās te duhitā jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">śreyo-lakṣaṇa-bhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rūpeṇa sa-dṛśī yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā na bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tavāpi yadi bhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putro jātaḥ śivaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyā ced vāmaśīlena</seg> <seg type="pāda" n="d">devena muṣitā vayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tava api yadi bhāryāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putro jātaḥ śivaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyā ced vāma-śīlena</seg> <seg type="pāda" n="d">devena muṣitā- vayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.33">
<l><seg type="pāda" n="a">nirnimittāpi hi prītir</seg> <seg type="pāda" n="b">yā na saṃbandhabṛṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrīr utsāhasanātheva</seg> <seg type="pāda" n="d">prayāti sthiratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nir-nimitta āpi hi prītir</seg> <seg type="pāda" n="b">yā na saṃbandha-bṛṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrīr utsāha-sa-nātha īva</seg> <seg type="pāda" n="d">prayāti sthiratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ satkṛtya taṃ dūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchad gṛhiṇīṃ vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasminn evaṃ gate kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">brūhi kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sat-kṛtya taṃ dūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">apṛcchad gṛhiṇīṃ vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasminn evaṃ gate kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">brūhi kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ dvyaṅgulaprajñā</seg><seg type="pāda" n="b">jānīyur vā striyaḥ kiyat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu pṛṣṭeti vakṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭadhṛṣṭā hi mādṛśī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ dvy-aṅgula-prajñā</seg><seg type="pāda" n="b">jānīyur vā striyaḥ kiyat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tu pṛṣṭa īti vakṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭa-dhṛṣṭā hi mā-dṛśī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.36">
<l><seg type="pāda" n="a">satyānṛtaṃ vaṇikvṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">parityājyaṃ na vāṇijaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahajaṃ hi tyajan vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">durvṛtta iti nindyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satya-an-ṛtaṃ vaṇik-vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">parityājyaṃ na vāṇijaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha-jaṃ hi tyajan vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-vṛtta iti nindyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.37">
<l><seg type="pāda" n="a">putras tāvat tavotpannas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra kānṛtavāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye punas tasya doṣās tān</seg> <seg type="pāda" n="d">mithyā bhaṇa guṇā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">putras tāvat tava utpannas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatra ka ān-ṛta-vāditā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye punas tasya doṣās tān</seg> <seg type="pāda" n="d">mithyā bhaṇa guṇā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.38">
<l><seg type="pāda" n="a">ākhyāyante hi sarvārthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtrimair eva nāmabhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhur madhurakaṃ kecit</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tādṛṅmārakaṃ viṣam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ākhyāyante hi sarva-arthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtrimair eva nāmabhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhur madhurakaṃ ke-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tā-dṛṅ-mārakaṃ viṣam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.39">
<l><seg type="pāda" n="a">kārye hi guruṇi prāpte</seg> <seg type="pāda" n="b">mithyā satyam apīṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśvatthāmā hato drauṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ūce kiṃ na pāṇḍavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kārye hi guruṇi prāpte</seg> <seg type="pāda" n="b">mithyā satyam api iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśvatthāmā hato drauṇir</seg> <seg type="pāda" n="d">ity ūce kiṃ na pāṇḍavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.40">
<l><seg type="pāda" n="a">dhanagardhaparādhīnāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kālahuṃkāradāruṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍākamalinīṃ yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadvidhāḥ kṣārasāgare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhana-gardha-parādhīnāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāla-huṃ-kāra-dāruṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīḍā-kamalinīṃ yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">tvad-vidhāḥ kṣāra-sāgare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃyātrikapates tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">duhitā bhavato gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vināmbhodhisāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">praveṣṭā dhanarāśinā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃyātrika-pates tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">duhitā bhavato gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vina āmbho-dhi-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">praveṣṭā dhana-rāśinā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.42">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mā smāvamanyadhvam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhanyair durlabhāṃ śriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchrāyāsaśataprāpyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kṛcchrādhigatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mā sma avamanyadhvam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dhanyair dur-labhāṃ śriyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchra-āyāsa-śata-prāpyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kṛcchra-adhigatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.43">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādivacanaṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūktam ity abhinandya saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadau sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdeśaṃ dūtasaṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi-vacanaṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-uktam ity abhinandya saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadau sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdeśaṃ dūta-saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.44">
<l><seg type="pāda" n="a">vaktavyaḥ suhṛd asmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākam api dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannas tādṛśo yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitā katham ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaktavyaḥ suhṛd asmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākam api dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpannas tā-dṛśo yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitā katham ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.45">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā ye guṇāḥ ke 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya śārīramānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam evāsi tān dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nas taiḥ kathitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā ye guṇāḥ ke 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya śārīra-mānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayam eva asi tān dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nas taiḥ kathitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.46">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahu saṃkīrṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau saṃdiśya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtaṃ prasthāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">sapātheyapradeśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu saṃkīrṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau saṃdiśya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūtaṃ prasthāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-pātheya-pradeśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.47">
<l><seg type="pāda" n="a">evam aṣṭāv atikrāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samā dūtasamāgamaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha dūtaḥ sphuṭālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarmāṇam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam aṣṭāv atikrāntāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samā- dūta-samāgamaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha dūtaḥ sphuṭa-ālāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarmāṇam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.48">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">sakalatreṇa bhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātaram anālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā smāgacchad bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kalatreṇa bhāṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātaram an-ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā smā agacchad bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tan mām ujjayanīṃ yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi gacchantam icchatha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ me dārakam ākhyāta</seg> <seg type="pāda" n="d">tadīyāṃś ca guṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan mām ujjayanīṃ yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi gacchantam icchatha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ me dārakam ākhyāta</seg> <seg type="pāda" n="d">tadīyāṃś ca guṇān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tena tu kṣaṇam utprekṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">samagrasmṛtinoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āste mātulaśāle 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraliptyāṃ paṭhann iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena tu kṣaṇam utprekṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">samagra-smṛtina ūditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āste mātula-śāle 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraliptyāṃ paṭhann iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.51">
<l><seg type="pāda" n="a">anenāpi prapañcena</seg> <seg type="pāda" n="b">catuṣpañca samā yayuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha tricaturāḥ prāpur</seg> <seg type="pāda" n="d">dūtāś caturabhāṣiṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena api prapañcena</seg> <seg type="pāda" n="b">catuṣ-pañca samā- yayuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha tri-caturāḥ prāpur</seg> <seg type="pāda" n="d">dūtāś catura-bhāṣiṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.52">
<l><seg type="pāda" n="a">te cādṛtam anādṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarmāṇam abruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha saṃbandhinī yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāraṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te cā adṛtam an-ādṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhavarmāṇam abruvan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha saṃbandhinī yat tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadāraṃ tan niśāmyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.53">
<l><seg type="pāda" n="a">amī saṃvatsarā yātās</seg> <seg type="pāda" n="b">trayodaśacaturdaśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyāpi ca na paśyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">vayaṃ jāmātur ākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">amī saṃvatsarā- yātās</seg> <seg type="pāda" n="b">trayo-daśa-catur-daśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adya api ca na paśyāmo</seg> <seg type="pāda" n="d">vayaṃ jāmātur ākṛtim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.54">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭasya kila paṇyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavataḥ krayavikrayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti lokapravādo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatāpi na kiṃ śrutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭasya kila paṇyasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavataḥ kraya-vikrayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti loka-pravādo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavata āpi na kiṃ śrutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ yac cāttha paṭhann āste</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyām asāv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam apy atidurbaddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">savyājam iva vācakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ yac cā attha paṭhann āste</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyām asāv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam apy ati-dur-baddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-vyājam iva vācakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.56">
<l><seg type="pāda" n="a">yeṣāṃ karma ca vṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vihite pāṭhapāṭhane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām api paricchinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṭhakālaḥ kiyān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yeṣāṃ karma ca vṛttiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vihite pāṭha-pāṭhane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām api paricchinnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṭha-kālaḥ kiyān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyena tu putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktasarvānyakarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhatā sakalaṃ janma</seg> <seg type="pāda" n="d">neyam ity asamañjasam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvadīyena tu putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-sarva-anya-karmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paṭhatā sakalaṃ janma</seg> <seg type="pāda" n="d">neyam ity a-samañjasam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.58">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt krīḍām imāṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yamahāsavibhīṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra vā tāmraliptyāṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">dārako darśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt krīḍām imāṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yama-hāsa-vibhīṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra vā tāmraliptyāṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">dārako darśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.59">
<l><seg type="pāda" n="a">iti yāvad asau tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjyair viśramyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān uktvā gṛhiṇīm ūce</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarmā sasaṃbhramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti yāvad asau tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjyair viśramyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān uktvā gṛhiṇīm ūce</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarmā sa-saṃbhramaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.60">
<l><seg type="pāda" n="a">anutprekṣyaiva mandena</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣam āgāminaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrāśāgrastacittena</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadāvacanaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-utprekṣya eva mandena</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣam āgāminaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūra-āśā-grasta-cittena</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā-vacanaṃ kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tvatputrasya hi ye doṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṇadanturatādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālenaitāvatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">katamaḥ prakṣayaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvat-putrasya hi ye doṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṇa-danturatā-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālena etāvatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">katamaḥ prakṣayaṃ gataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.62">
<l><seg type="pāda" n="a">vardhamāṇe śarīre hi</seg> <seg type="pāda" n="b">nijā doṣāḥ śarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutarām upacīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīrāvayavā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vardhamāṇe śarīre hi</seg> <seg type="pāda" n="b">nijā- doṣāḥ śarīriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutarām upacīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīra-avayavā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.63">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād darśaya dūtebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraṃ haragaṇākṛtim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā paṇḍitenaivam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyaś cintyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād darśaya dūtebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraṃ hara-gaṇa-ākṛtim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā paṇḍitena evam</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyaś cintyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.64">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā coktaṃ mayopāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kīdṛśo 'py atra cintitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady asau rocate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prastūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā ca uktaṃ maya ūpāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kī-dṛśo 'py atra cintitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady asau rocate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tataḥ prastūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.65">
<l><seg type="pāda" n="a">ucyatām iti tenoktā</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇe kim api sābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi śobhanam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tam upāyaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ucyatām iti tena uktā</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇe kim api sa ābravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'pi śobhanam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">tam upāyaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.66">
<l><seg type="pāda" n="a">vivikte brāhmaṇaṃ mitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatpratigrahajīvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyālāpaśataprītam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayācata sadīnataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vivikte brāhmaṇaṃ mitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tat-pratigraha-jīvinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priya-ālāpa-śata-prītam</seg> <seg type="pāda" n="d">ayācata sa-dīnataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.67">
<l><seg type="pāda" n="a">śvetakākaprasiddhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mama putrasya ye guṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāraś ca prakāraś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yādṛk kiṃ tasya kathyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śveta-kāka-prasiddhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mama putrasya ye guṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāraś ca prakāraś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yā-dṛk kiṃ tasya kathyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.68">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā ca paribhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhaṃ tad bhavataḥ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sahadūtasamāgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā ca paribhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhaṃ tad bhavataḥ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saha-dūta-samāgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.69">
<l><seg type="pāda" n="a">tena nas tena sauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdā sthiratāṃ naya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā svārtha evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tava dhiṅ māṃ mudhākulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena nas tena sauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdā sthiratāṃ naya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā sva-artha eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tava dhiṅ māṃ mudhā-ākulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.70">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eṣa bhavataḥ putro</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptaḥ surūpavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrutismṛtyāditattvajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalāsu ca viśāradaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya eṣa bhavataḥ putro</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptaḥ su-rūpavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śruti-smṛty-ādi-tattva-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalāsu ca viśāradaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.71">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayām upayacchatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tādṛśīm eva cānīya</seg> <seg type="pāda" n="d">matputrāya prayacchatu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayām upayacchatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tā-dṛśīm eva cā anīya</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-putrāya prayacchatu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.72">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca ratnasuvarṇādi</seg> <seg type="pāda" n="b">lapsyate draviṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāṃśas tava bhāvīti</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjate kathayānayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca ratna-suvarṇa-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">lapsyate draviṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya aṃśas tava bhāvi īti</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjate kathaya ānayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.73">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi sa tenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sotsāhaṃ svārthatṛṣṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt tvadvidheyaiḥ kiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madvidhaiḥ prārthitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi sa tena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-utsāhaṃ sva-artha-tṛṣṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt tvad-vidheyaiḥ kiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mad-vidhaiḥ prārthitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.74">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptam athāhūya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnidhau buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitā śrāvitavān etaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttāntaṃ pūrvamantritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptam athā ahūya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnidhau buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitā śrāvitavān etaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛtta-antaṃ pūrva-mantritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.75">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ guruvākyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktimantītarāṇi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiśubhir na vicāryāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ guru-vākyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktimanti itarāṇi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiśubhir na vicāryāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.76">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ katicid āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">divasān buddhavarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaḥ svalaṃkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbandhibhyaḥ pradarśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kati-cid āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">divasān buddhavarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaḥ sv-alaṃ-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbandhibhyaḥ pradarśitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.77">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc cāyam āyātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyāḥ sa dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāraś ca guṇāś cāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyantāṃ yādṛśā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca ayam āyātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāmraliptyāḥ sa dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāraś ca guṇāś ca asya</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛśyantāṃ yā-dṛśā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tair vismitair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">anindyā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha bālavasantena</seg> <seg type="pāda" n="d">yad anena sameṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tair vismitair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nindyā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha bāla-vasantena</seg> <seg type="pāda" n="d">yad anena sameṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.79">
<l><seg type="pāda" n="a">guṇānāṃ tv etadīyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">anveṣaṇam anarthakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyate nirguṇānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nedṛśākāradhīratā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guṇānāṃ tv etadīyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">anveṣaṇam an-arthakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛśyate nir-guṇānāṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nā idṛśā ākāra-dhīratā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.80">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu nāmāsya duḥśliṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ kurubhakaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi kubjapalāśākhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pārijātasya yujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu nāma asya duḥ-śliṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ kurubhakaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi kubja-palāśa-ākhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pārijātasya yujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.81">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā duḥśravaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyate mahatām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kledur ity ucyate candro</seg> <seg type="pāda" n="d">mātariśveti mārutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā duḥ-śravaṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyate mahatām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kledur ity ucyate candro</seg> <seg type="pāda" n="d">mātariśva īti mārutaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.82">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāpi guṇavad vācya</seg><seg type="pāda" n="b">vācakaṃ paribhūyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśrayasya hi daurbalyād</seg> <seg type="pāda" n="d">āśritaḥ paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca api guṇavad vācya</seg><seg type="pāda" n="b">vācakaṃ paribhūyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśrayasya hi daurbalyād</seg> <seg type="pāda" n="d">āśritaḥ paribhūyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.83">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā sārthavāhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūtādya kuṭumbinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvayor adya sauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gataṃ kūṭasthanityatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā sa-artha-vāhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prasūta ādya kuṭumbinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvayor adya sauhārdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gataṃ kūṭa-stha-nityatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.84">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād āśutaraṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktanidrāśanādikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhayāmo vayaṃ diṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sārthavāhakuṭumbinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād āśutaraṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-nidrā-āśana-ādikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhayāmo vayaṃ diṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-artha-vāha-kuṭumbinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.85">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavadbhir api puṇyāhe</seg> <seg type="pāda" n="b">varayātrā pravartyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hīdānīṃ vivāhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kaścid asti vighātakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhavadbhir api puṇya-āhe</seg> <seg type="pāda" n="b">vara-yātrā pravartyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi idānīṃ vivāhasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś-cid asti vighātakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.86">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā teṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sāravatprābhṛteṣu saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaṃ varīkṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">varayātrāṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā teṣu yāteṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">sāravat-prābhṛteṣu saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaṃ varī-kṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">vara-yātrāṃ vyasarjayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.87">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau kurubhakas taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptaṃ cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃjñayā yajñaguptaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">varaṃ kurubhakaṃ vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sau kurubhakas taṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptaṃ cakāra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃjñayā yajñaguptaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">varaṃ kurubhakaṃ vaṇik ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.88">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpitabrāhmaṇākalpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tulahemāṅgulīyakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhiputro 'pi jāmātur</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīt tatra vayasyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalpita-brāhmaṇa-ākalpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tula-hema-aṅgulīyakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhi-putro 'pi jāmātur</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīt tatra vayasyakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.89">
<l><seg type="pāda" n="a">varayātrā cirāt prāpad</seg> <seg type="pāda" n="b">avantinagarīṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkāntikāntavṛttāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣasenālakām iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vara-yātrā cirāt prāpad</seg> <seg type="pāda" n="b">avanti-nagarīṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkānti-kānta-vṛtta-antāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yakṣa-sena ālakām iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.90">
<l><seg type="pāda" n="a">siprātaṭe niviṣṭaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">janyāvāsakam āvasat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantopahṛtaśrīka</seg><seg type="pāda" n="d">purodyānamanoharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">siprā-taṭe niviṣṭaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">janya-āvāsakam āvasat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasanta-upahṛta-śrīka</seg><seg type="pāda" n="d">pura-udyāna-mano-haram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tṛṇīkṛtamahākālās</seg> <seg type="pāda" n="b">tad ahaḥ sakutūhalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atṛptadṛṣṭayo 'paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">varaṃ pauraparaṃparāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tṛṇī-kṛta-mahā-kālās</seg> <seg type="pāda" n="b">tad ahaḥ sa-kutūhalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-tṛpta-dṛṣṭayo 'paśyan</seg> <seg type="pāda" n="d">varaṃ paura-paraṃ-parāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.92">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cojjayanakair dhūrtair</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṅkavācakapaṇḍitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṇuvīṇāpravīṇaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṃcid velām ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca ujjayanakair dhūrtair</seg> <seg type="pāda" n="b">vaṅka-vācaka-paṇḍitaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṇu-vīṇā-pravīṇaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kāṃ-cid velām ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.93">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau syālakenoktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpitāhārabhūṣiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sajjaṃ vaḥ pānam annaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ādhve bhujyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau syālakena uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpita-āhāra-bhūṣiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sajjaṃ vaḥ pānam annaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ādhve bhujyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.94">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cānekāsanām ekām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya manubhūmikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena kenātra bhoktavyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti syālakam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca an-eka-āsanām ekām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya manu-bhūmikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kena kena atra bhoktavyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti syālakam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.95">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ jātarūpāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṅgavidrumapādakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ madhyamam adhyādhvam</seg> <seg type="pāda" n="d">āsanaṃ paṭuvāsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ jāta-rūpa-aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tuṅga-vidruma-pādakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūyaṃ madhyamam adhyādhvam</seg> <seg type="pāda" n="d">āsanaṃ paṭu-vāsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.96">
<l><seg type="pāda" n="a">ye caite dattavetrāṅge</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān ubhayataḥ same</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ete jyeṣṭhakaniṣṭhau te</seg> <seg type="pāda" n="d">syālakāv adhitiṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye ca ete datta-vetra-aṅge</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmān ubhayataḥ same</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ete jyeṣṭha-kaniṣṭhau te</seg> <seg type="pāda" n="d">syālakāv adhitiṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.97">
<l><seg type="pāda" n="a">pārśvayor ubhayor dīrghā</seg> <seg type="pāda" n="b">yā cāsanaparaṃparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tavāsyām upaveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣayā syālamālayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pārśvayor ubhayor dīrghā</seg> <seg type="pāda" n="b">yā cā asana-paraṃ-parā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tava asyām upaveṣṭavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣayā syāla-mālayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.98">
<l><seg type="pāda" n="a">varas tu kṣaṇam avyūha</seg><seg type="pāda" n="b">syālam etad abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmābhiḥ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">na kāryaṃ pānabhojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">varas tu kṣaṇam a-vyūha</seg><seg type="pāda" n="b">syālam etad abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmābhiḥ saha yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">na kāryaṃ pāna-bhojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.99">
<l><seg type="pāda" n="a">gotrācāro 'yam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvat pānaṃ na sevyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujyate vāparaiḥ sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvan na pariṇīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gotra-ācāro 'yam asmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvat pānaṃ na sevyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhujyate va ā-paraiḥ sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvan na pariṇīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.100">
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya nivṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhājñena satā pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryam etan na vā kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinādeśād guror iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇīya nivṛttena</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-ājñena satā pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryam etan na vā kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vinā ādeśād guror iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.101">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nāmety anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśureṇa varaḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durmanāyitasaṃbandhī</seg> <seg type="pāda" n="d">pūtam āhāram āharat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ nāma ity anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvaśureṇa varaḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durmanāyita-saṃbandhī</seg> <seg type="pāda" n="d">pūtam āhāram āharat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.102">
<l><seg type="pāda" n="a">yāte yāme ca yāminyā</seg> <seg type="pāda" n="b">garjadvāditramaṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇetum agād asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāte yāme ca yāminyā</seg> <seg type="pāda" n="b">garjad-vāditra-maṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhaṃ sāgaradattasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇetum agād asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.103">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrālambitavān vadhvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuraccāmīkaraṃ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smaran guruvaco dhīryān</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvikārakaro varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatrā alambitavān vadhvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuraccāmīkaraṃ karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smaran guru-vaco dhīryān</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-vikāra-karo varaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.104">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cātrāgniṃ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍaśūlākulaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇibhyām udaraṃ dhṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mumoha ca papāta ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca atra agniṃ parikramya</seg> <seg type="pāda" n="b">caṇḍa-śūla-ākulaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇibhyām udaraṃ dhṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">mumoha ca papāta ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.105">
<l><seg type="pāda" n="a">praśāntocchvāsaniḥśvāse</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin saṃmīlitekṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūkitoddāmadhūryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kranditena vijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśānta-ucchvāsa-niḥśvāse</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin saṃmīlita-īkṣaṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūkita-uddāma-dhūryeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kranditena vijṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.106">
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūr jāmātaraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tāḍitoraḥśirās tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uccair bhartṛsamāvasthām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrośat kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śvaśrūr jāmātaraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tāḍita-uraḥ-śirās tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uccair bhartṛ-sama-avasthām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākrośat kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.107">
<l><seg type="pāda" n="a">hā hatāsi vinaṣṭāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ pracchannarākṣasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jitapradyumnarūpo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patir utsādito yayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hā hata āsi vinaṣṭa āsi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ pracchanna-rākṣasīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jita-pradyumna-rūpo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patir utsādito yayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.108">
<l><seg type="pāda" n="a">tvam eva na mṛtā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ vā duḥkhabhāginī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā tvaṃ sakalaṃ janma</seg> <seg type="pāda" n="d">draṣṭavyāmṛtayā mṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvam eva na mṛtā kasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">ahaṃ vā duḥkha-bhāginī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā tvaṃ sakalaṃ janma</seg> <seg type="pāda" n="d">draṣṭavya ā-mṛtayā mṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.109">
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ jīvati sā yā strī</seg> <seg type="pāda" n="b">bālaiva mṛtabhartṛkā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūrāntaragariṣṭho hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīṇāṃ jīvitāt patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kathaṃ jīvati sā yā strī</seg> <seg type="pāda" n="b">bāla aiva mṛta-bhartṛkā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūra-antara-gariṣṭho hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīṇāṃ jīvitāt patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.110">
<l><seg type="pāda" n="a">yā ca mātā sutām iṣṭāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cārutāśīlaśālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaktā vidhavikāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyeṣṭhā kālasya sā svasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā ca mātā sutām iṣṭāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cārutā-śīla-śālinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaktā vidhavikāṃ draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyeṣṭhā kālasya sā svasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.111">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi vilapanty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sā ca niśceṣṭanābhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdayodarasaṃdhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātuḥ spanditaḥ śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi vilapanty- eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sā ca niś-ceṣṭana ābhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdaya-udara-saṃdhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātuḥ spanditaḥ śanaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.112">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paurasamūhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātari tathāvidhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣahāsāṭṭahāsānām</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīn nāntaram ambare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paura-samūhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātari tathā-vidhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harṣa-hāsa-aṭṭa-hāsānām</seg> <seg type="pāda" n="d">āsīn na antaram ambare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.113">
<l><seg type="pāda" n="a">śanakaiś ca sa niḥśvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jihmasphuritapakṣmaṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udamīlayad ātāmre</seg> <seg type="pāda" n="d">locane gurutārake ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śanakaiś ca sa niḥśvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jihma-sphurita-pakṣmaṇī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udamīlayad ā-tāmre</seg> <seg type="pāda" n="d">locane guru-tārake ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.114">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtas tādṛṅ mahotsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhatālabdhaputreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">yo nṛpeṇāpi duṣkaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtas tādṛṅ mahā-utsavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛddhatā-labdha-putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">yo nṛpeṇa api duṣ-karaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.115">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vaidyaiḥ pratyuvāca tān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmāśayagataṃ śūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bādhate guru mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti pṛṣṭaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa vaidyaiḥ pratyuvāca tān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmāśaya-gataṃ śūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bādhate guru mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.116">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāsagṛhasthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidyā jāmātur ādṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūlasyāmanidānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavantaś cikitsitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vāsa-gṛha-sthasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidyā- jāmātur ādṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śūlasyā ama-nidānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavantaś cikitsitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.117">
<l><seg type="pāda" n="a">śūlair āyāsyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhanidrasya cāntare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya jāgradvadhūkasya</seg> <seg type="pāda" n="d">katham apy agaman niśā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śūlair āyāsyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">labdha-nidrasya ca antare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya jāgrad-vadhūkasya</seg> <seg type="pāda" n="d">katham apy agaman niśā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.118">
<l><seg type="pāda" n="a">nāgarātiviṣāmustā</seg><seg type="pāda" n="b">kvathapānāvatarpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asnehālpatarāhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'bhavat pratyahaḥ kṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nāgara-ati-viṣā-mustā</seg><seg type="pāda" n="b">kvatha-pāna-avatarpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sneha-alpatara-āhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'bhavat praty-ahaḥ kṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.119">
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ bheṣajapeṣādi</seg><seg type="pāda" n="b">vyāpṛtā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismṛteva vadhūlajjāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛmāndyabhayāturā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃ bheṣaja-peṣa-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">vyāpṛtā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismṛta īva vadhū-lajjāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartṛ-māndya-bhaya-āturā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.120">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ patim upāsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa kubjaḥ kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgeṣu bhayasannāṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kurvan kelīṃ kilāspṛśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ patim upāsīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa kubjaḥ kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgeṣu bhaya-sanna-aṅgīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kurvan kelīṃ kila aspṛśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.121">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca vimuñcainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kirāṭam apaṭuṃ viṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatāgurubhir dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntaṃ toṣaya mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca vimuñca enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kirāṭam a-paṭuṃ viṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatā-gurubhir dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāntaṃ toṣaya mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.122">
<l><seg type="pāda" n="a">athotthāya tataḥ sthānād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛśayyātiraskṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keyaṃ kelir anāryeti</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūr bhartāram abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha utthāya tataḥ sthānād</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartṛ-śayyā-tiras-kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka īyaṃ kelir an-ārya īti</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūr bhartāram abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.123">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tāṃ sasmitam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma grāmeyikā bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kā hi nāgarikaṃmanyā</seg> <seg type="pāda" n="d">hāsyāt naṭabaṭos traset ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tāṃ sa-smitam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma grāmeyikā bhava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kā hi nāgarikaṃ-manyā</seg> <seg type="pāda" n="d">hāsyāt naṭa-baṭos traset ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.124">
<l><seg type="pāda" n="a">dhaninām īdṛśāḥ kṣudrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyo vācālatāphalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi mūkaṃ śukaṃ kaścic</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ dharati pañjare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhaninām īdṛśāḥ kṣudrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyo vācā-latā-phalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi mūkaṃ śukaṃ kaś-cic</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ dharati pañjare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.125">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt krīḍanakād asmād</seg> <seg type="pāda" n="b">abaddhabhāṣamāṇakāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hasataḥ spṛśataś cāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru mā vitrasīr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.125">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt krīḍanakād asmād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-baddha-bhāṣamāṇakāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hasataḥ spṛśataś ca aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhīru mā vitrasīr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.126">
<l><seg type="pāda" n="a">tena sā bodhitāpy evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadācārakulodbhavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍābhir ghaṭadāsībhis</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ bhuktaṃ nirabhartsayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.126">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena sā bodhita āpy evaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sad-ācāra-kula-udbhavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caṇḍābhir ghaṭa-dāsībhis</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ bhuktaṃ nirabhartsayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.127">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad evaiṣa mūḍhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rahasyaṃ na bhinatty etat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan nyāyyam ito gatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.127">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad eva eṣa mūḍhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rahasyaṃ na bhinatty etat</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan nyāyyam ito gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.128">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ kadācid abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">bhiṣajo niṣphalakriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pānāhāravihāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kim icchati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.128">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ kadā-cid abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="b">bhiṣajo niṣ-phala-kriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāna-āhāra-vihāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kim icchati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.129">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣāmatarālāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tān avocac cirād asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitarau draṣṭum icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">priyaputrau priyāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.129">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kṣāmatara-ālāpas</seg> <seg type="pāda" n="b">tān avocac cirād asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitarau draṣṭum icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">priya-putrau priyāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.130">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidyair evaṃ niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ vadati jāmātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca pratividhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.130">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vaidyair evaṃ niveditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ vadati jāmātā</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca pratividhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.131">
<l><seg type="pāda" n="a">yad yad vaidyena kartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āmāśayacikitsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtam apy akṛtaṃ tat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmiñ jātam āture ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.131">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad yad vaidyena kartavyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āmāśaya-cikitsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtam apy a-kṛtaṃ tat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">etasmiñ jātam āture ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.132">
<l><seg type="pāda" n="a">svadeśāya tu yāto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaved api nirāmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagatprasiddhisiddhaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛddarśanam auṣadham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.132">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-deśāya tu yāto 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaved api nir-āmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagat-prasiddhi-siddhaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛd-darśanam auṣadham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.133">
<l><seg type="pāda" n="a">dhātrīpradhānaparivāracamūsanāthām</seg> <seg type="pāda" n="b">ambhodhisāradhanahāramahoṣṭrayūthām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śyāmāṃ niśām iva kṛśena tuṣārabhāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsthāpayat saha vareṇa vaṇiktanūjām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.133">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhātrī-pradhāna-parivāra-camū-sa-nāthām</seg> <seg type="pāda" n="b">ambho-dhi-sāra-dhana-hāra-mahā-uṣṭra-yūthām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śyāmāṃ niśām iva kṛśena tuṣāra-bhāsā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsthāpayat saha vareṇa vaṇik-tanūjām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.134">
<l><seg type="pāda" n="a">prayāṇakaiś ca yāvadbhir</seg> <seg type="pāda" n="b">agād rājagṛhaṃ varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhī ca dviguṇān prītān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāhiṇot paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.134">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prayāṇakaiś ca yāvadbhir</seg> <seg type="pāda" n="b">agād rājagṛhaṃ varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhī ca dvi-guṇān prītān</seg> <seg type="pāda" n="d">prāhiṇot paricārakān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.135">
<l><seg type="pāda" n="a">anyajāmātṛvārttābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvābhyāṃ dvābhyāṃ prayāṇakāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivartitavyaṃ yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">iti cāsāv uvāca tān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.135">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anya-jāmātṛ-vārttābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvābhyāṃ dvābhyāṃ prayāṇakāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivartitavyaṃ yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">iti ca asāv uvāca tān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.136">
<l><seg type="pāda" n="a">prathamād vāsakād yau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttau paricārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhine kathitaṃ tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ svastho manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.136">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prathamād vāsakād yau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttau paricārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhine kathitaṃ tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varaḥ sva-stho manāg iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.137">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā yathā ca yāti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsakān uttarottarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanakaiḥ śanakair māndyam</seg> <seg type="pāda" n="d">atyajat sa tathā tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.137">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā yathā ca yāti sma</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsakān uttara-uttarān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanakaiḥ śanakair māndyam</seg> <seg type="pāda" n="d">atyajat sa tathā tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.138">
<l><seg type="pāda" n="a">anyāt tu vāsakād anyau</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛttaparicārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛṣṭapuṣṭāṅgam ākhyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.138">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyāt tu vāsakād anyau</seg> <seg type="pāda" n="b">nivṛtta-paricārakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaṃ sāgaradattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛṣṭa-puṣṭa-aṅgam ākhyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.139">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsāv iti harṣāndhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktapātraparīkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācaturvedacaṇḍālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vitatāra nidhīn api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.139">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asāv iti harṣa-andhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-pātra-parīkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā-catur-veda-caṇḍālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vitatāra nidhīn api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.140">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtrimas tu varaḥ prātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktajāmātṛḍambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītabrāhmaṇākalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaḥ padagaḥ pathi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.140">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtrimas tu varaḥ prātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tyakta-jāmātṛ-ḍambaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhīta-brāhmaṇa-ākalpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaḥ pada-gaḥ pathi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.141">
<l><seg type="pāda" n="a">vaiṣeṇāgantunā muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa reje nijayā śriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sendracāpataḍiddāmnā</seg> <seg type="pāda" n="d">ghaneneva niśākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.141">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaiṣeṇā agantunā muktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa reje nijayā śriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-indra-cāpa-taḍid-dāmnā</seg> <seg type="pāda" n="d">ghanena iva niśā-karaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.142">
<l><seg type="pāda" n="a">varapravahaṇaṃ tac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kundamālikayāsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āruroha varākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ kurubhakaḥ khalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.142">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vara-pravahaṇaṃ tac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kundamālikayā āsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āruroha vara-ākāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītaḥ kurubhakaḥ khalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.143">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā vikṛtākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jitaśaṃkarakiṃkaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravidhūya vadhūr aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">locane samamīlayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.143">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā vikṛta-ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jita-śaṃkara-kiṃkaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravidhūya vadhūr aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">locane samamīlayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.144">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūvaram atha draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakalā sakutūhalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niragāt tyaktakartavyā</seg> <seg type="pāda" n="d">javanā janatā purāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.144">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vadhū-varam atha draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakalā sa-kutūhalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niragāt tyakta-kartavyā</seg> <seg type="pāda" n="d">javanā janatā purāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.145">
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca durbaddhasambandhau</seg> <seg type="pāda" n="b">muktālohaguḍāv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā dhutakaraiḥ paurair</seg> <seg type="pāda" n="d">adhikṣiptaḥ prajāpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.145">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca dur-baddha-sambandhau</seg> <seg type="pāda" n="b">muktā-loha-guḍāv iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā dhuta-karaiḥ paurair</seg> <seg type="pāda" n="d">adhikṣiptaḥ prajāpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.146">
<l><seg type="pāda" n="a">kāmacāreṇa kāmo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvan naiva praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ punar yaḥ sadācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sargahetur bhavādṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.146">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāma-cāreṇa kāmo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvan na eva praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ punar yaḥ sad-ācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarga-hetur bhavā-dṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.147">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vāmaśīlānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam eva parameśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenaitāv apsaraḥpretau</seg> <seg type="pāda" n="d">duryojyau yojitāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.147">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā vāma-śīlānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvam eva parama-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena etāv apsaraḥ-pretau</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-yojyau yojitāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.148">
<l><seg type="pāda" n="a">buddhavarmāpi niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaśreṇipuraḥsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūm abhyanayat kāntyā</seg> <seg type="pāda" n="d">jitarājagṛhaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.148">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">buddhavarma āpi niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-śreṇi-puraḥ-saraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūm abhyanayat kāntyā</seg> <seg type="pāda" n="d">jita-rāja-gṛhaṃ gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.149">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅkasthavadhukas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa cāvocat kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam evāstu te putras</seg> <seg type="pāda" n="d">tanayā ca vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.149">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṅka-stha-vadhukas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa ca avocat kuṭumbinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyam eva astu te putras</seg> <seg type="pāda" n="d">tanayā ca vadhūr iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.150">
<l><seg type="pāda" n="a">manyamāneṣu māneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vandamāneṣu bandiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṭādiṣu ca nṛtyatsu</seg> <seg type="pāda" n="d">sārkaṃ tad agamad dinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.150">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manyamāneṣu māneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">vandamāneṣu bandiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naṭa-ādiṣu ca nṛtyatsu</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-arkaṃ tad agamad dinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.151">
<l><seg type="pāda" n="a">atha cakṣurmanaḥkāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">āvāsaṃ kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptavayasyena</seg> <seg type="pāda" n="d">kubjakena sahāviśat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.151">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha cakṣur-manaḥ-kāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">āvāsaṃ kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñagupta-vayasyena</seg> <seg type="pāda" n="d">kubjakena sahā aviśat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.152">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra śayyāsamīpastham</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthitā citram āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūr varavayasyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">tadanantaram unnatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.152">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra śayyā-samīpa-stham</seg> <seg type="pāda" n="b">āsthitā citram āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūr vara-vayasyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-an-antaram unnatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.153">
<l><seg type="pāda" n="a">cintayantas tataḥ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve mohāndhamānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amūlāgrāṇi pattrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">lilikhur namitānanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.153">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintayantas tataḥ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve moha-andha-mānasāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-mūla-agrāṇi pattrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">lilikhur namita-ānanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.154">
<l><seg type="pāda" n="a">asminn acintayat kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttānte kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāmaiṣa māṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇo na vrajed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.154">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asminn acintayat kaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛtta-ante kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāma eṣa māṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇo na vrajed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.155">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīt kurubhakasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">vivikte rantum icchataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāmaiṣa niryāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">bahir vāsagṛhād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.155">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīt kurubhakasya api</seg> <seg type="pāda" n="b">vivikte rantum icchataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api nāma eṣa niryāyād</seg> <seg type="pāda" n="d">bahir vāsa-gṛhād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.156">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptas tayor buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat kālocitam iṅgitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamanaṃ cātmanaḥ śreyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato nirgantum aihata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.156">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptas tayor buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tat kāla-ucitam iṅgitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gamanaṃ cā atmanaḥ śreyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato nirgantum aihata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.157">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tam ucchalitaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saviṣādam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārān āpadgatān muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaḥ kva bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.157">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tam ucchalitaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-viṣādam abhāṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dārān āpad-gatān muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitaḥ kva bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.158">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ yasya dārās tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vidhātrā parikalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpannāsmīti mā vocas</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhantī tasya saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.158">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ yasya dārās tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vidhātrā parikalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āpanna āsmi iti mā vocas</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhantī tasya saṃnidhau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.159">
<l><seg type="pāda" n="a">tat samālabhatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadāliṅganacumbanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayaṃ tu kharadharmāṇo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāramātrasya bhāginaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.159">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat samālabhatām eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">tvad-āliṅgana-cumbanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vayaṃ tu khara-dharmāṇo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāra-mātrasya bhāginaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.160">
<l><seg type="pāda" n="a">ittham uktvā sa cānyābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣyābhiḥ saha niryayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anicchām aicchad ākraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmyaḥ kurubhakaś ca tām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.160">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ittham uktvā sa ca anyābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">preṣyābhiḥ saha niryayau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-icchām aicchad ākraṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">grāmyaḥ kurubhakaś ca tām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.161">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāratarārāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śroṇīcaraṇabhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharantīva taṃ vipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjagāma javena sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.161">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāratara-ārāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śroṇī-caraṇa-bhūṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharanti īva taṃ vipraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjagāma javena sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.162">
<l><seg type="pāda" n="a">mattapramattapaure ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛtyadbhṛtyanirantare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptas tayā naiva</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭas tatra gṛhāṅgaṇe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.162">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">matta-pramatta-paure ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛtyad-bhṛtya-nir-antare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptas tayā na eva</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭas tatra gṛha-aṅgaṇe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.163">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa yāty eṣa yātīti</seg> <seg type="pāda" n="b">sādṛśyabhrāntivañcitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaṃ kaṃcid api sā yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anvayāsīt tadāśayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.163">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa yāty eṣa yāti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">sādṛśya-bhrānti-vañcitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaṃ kaṃ-cid api sā yāntam</seg> <seg type="pāda" n="d">anvayā āsīt tad-āśayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.164">
<l><seg type="pāda" n="a">rabhasena ca niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rathyāpatham avātarat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiṇḍīvāditrabhītā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kumbhakārakuṭīgamāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.164">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rabhasena ca niryāya</seg> <seg type="pāda" n="b">rathyā-patham avātarat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiṇḍī-vāditra-bhītā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kumbha-kāra-kuṭī-gamāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.165">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāpālikaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣuptaṃ madamūrchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suśliṣṭā hanta rakṣeyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity adhyavasitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.165">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāpālikaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">suṣuptaṃ mada-mūrchayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-śliṣṭā hanta rakṣa īyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity adhyavasitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.166">
<l><seg type="pāda" n="a">athābharaṇam unmucya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahāsāraṃ śarīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyastavaṇigācārā</seg> <seg type="pāda" n="d">babandha dṛḍham ambare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.166">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā abharaṇam unmucya</seg> <seg type="pāda" n="b">mahā-sāraṃ śarīrataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyasta-vaṇig-ācārā</seg> <seg type="pāda" n="d">babandha dṛḍham ambare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.167">
<l><seg type="pāda" n="a">khaṭvāṅgādikam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāpālikaparicchadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghūrṇamānā madād grāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhyaṃ niragamat purāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.167">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khaṭva-aṅga-ādikam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāpālika-paricchadam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghūrṇamānā madād grāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bāhyaṃ niragamat purāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.168">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca brāhmaṇī kācit</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā śvetaśiroruhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svagṛhālindakāsīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā karpāsakarttrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.168">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca brāhmaṇī kā-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā śveta-śiro-ruhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-gṛha-alindaka-āsīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭā karpāsa-karttrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.169">
<l><seg type="pāda" n="a">ekākiny eva sā daivaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditvā karuṇasvanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik kṣudraṃ buddhavarmāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti sakrodham abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.169">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekākiny- eva sā daivaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditvā karuṇa-svanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhik kṣudraṃ buddhavarmāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti sa-krodham abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.170">
<l><seg type="pāda" n="a">tām apṛcchad asāv ārye</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvyājaguṇaśālinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhoḥ kiṃ duṣkṛtaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nindyate yad asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.170">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām apṛcchad asāv ārye</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvyāja-guṇa-śālinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhoḥ kiṃ duṣ-kṛtaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nindyate yad asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.171">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam atimugdho vā</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūrto vā bhagavann asi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadīyaṃ duṣkṛtaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśam api na śrutam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.171">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam ati-mugdho vā</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūrto vā bhagavann asi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadīyaṃ duṣ-kṛtaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśam api na śrutam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.172">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā śroṣyati bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">anyatas tat suduḥśravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādṛśī tu na śaktaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktuṃ prakṛtikātarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.172">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā śroṣyati bhavān</seg> <seg type="pāda" n="b">anyatas tat su-duḥ-śravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādṛśī tu na śakta aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktuṃ prakṛti-kātarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.173">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac cedam asāv āha</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvad uccais tarāṃ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ḍiṇḍimadhvanisaṃbhinnā</seg> <seg type="pāda" n="d">paribabhrāma ghoṣaṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.173">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvac ca idam asāv āha</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvad uccais tarāṃ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ḍiṇḍima-dhvani-saṃbhinnā</seg> <seg type="pāda" n="d">paribabhrāma ghoṣaṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.174">
<l><seg type="pāda" n="a">aho rājasamādeśo</seg> <seg type="pāda" n="b">yo vadhūṃ buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgaraḥ kaścid ācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">sa dāridryeṇa mucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.174">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho rāja-samādeśo</seg> <seg type="pāda" n="b">yo vadhūṃ buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāgaraḥ kaś-cid ācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="d">sa dāridryeṇa mucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.175">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ punaḥ svagṛhe mohāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pracchādayati taṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṭayaty adhanaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">dāruṇaiḥ krakacair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.175">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ punaḥ sva-gṛhe mohāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pracchādayati taṃ nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṭayaty a-dhanaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">dāruṇaiḥ krakacair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.176">
<l><seg type="pāda" n="a">athedaṃ brāhmaṇī śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">netrāmbuplāvitānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritoṣaparādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāsa ca ruroda ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.176">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha idaṃ brāhmaṇī śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">netra-ambu-plāvita-ānanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paritoṣa-parādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāsa ca ruroda ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.177">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca kim āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad ujjayaniko janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nātisaṃdhīyate dhūrtair</seg> <seg type="pāda" n="d">mūladevasamair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.177">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca kim āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad ujjayaniko janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na atisaṃdhīyate dhūrtair</seg> <seg type="pāda" n="d">mūla-deva-samair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.178">
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu sādhu mahāprājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">sujāte kundamālike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā sakubjakaḥ pāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarmātisaṃdhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.178">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu sādhu mahā-prājñe</seg> <seg type="pāda" n="b">su-jāte kundamālike</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayā sa-kubjakaḥ pāpo</seg> <seg type="pāda" n="d">buddhavarma ātisaṃdhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.179">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā rājagṛhaṃ putri</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayedaṃ sukham āsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptena saṃgamya</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayāpi sthīyatāṃ tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.179">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā rājagṛhaṃ putri</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaya īdaṃ sukham āsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptena saṃgamya</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaya āpi sthīyatāṃ tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.180">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bruvatīṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cintayām āsa tām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣkāraṇajanany eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">gopāyiṣyati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.180">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bruvatīṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cintayām āsa tām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣ-kāraṇa-janany- eṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">gopāyiṣyati mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.181">
<l><seg type="pāda" n="a">śanaiś cākathayat tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ vṛttāntam ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍham āliṅgya sā caināṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītā prāveśayad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.181">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śanaiś ca akathayat tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛttaṃ vṛtta-antam ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍham āliṅgya sā ca enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītā prāveśayad gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.182">
<l><seg type="pāda" n="a">avatārya ca tatrāsyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ kāpālikataṇḍikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadbhāraparikhinnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gātrāṇi paryavāhayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.182">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatārya ca tatra asyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ kāpālika-taṇḍikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-bhāra-parikhinnāni</seg> <seg type="pāda" n="d">gātrāṇi paryavāhayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.183">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyajya snapayitvā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhoṣṇaiḥ salilair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūlaceladalāstīrṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">śayane samaveśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.183">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhyajya snapayitvā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sukha-uṣṇaiḥ salilair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthūla-cela-dala-āstīrṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">śayane samaveśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.184">
<l><seg type="pāda" n="a">paridhāya ca tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">bībhatsām asthiśṛṅkhalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmyatsaṃbhrāntapauraṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sā prātaḥ prāviśat puram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.184">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paridhāya ca tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">bībhatsām asthi-śṛṅkhalām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāmyat-saṃbhrānta-pauraṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="d">sā prātaḥ prāviśat puram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.185">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃnimittam ayaṃ lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃcaraty ākulākulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pṛṣṭavatī kaṃcid</seg> <seg type="pāda" n="d">asau puranivāsinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.185">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ-nimittam ayaṃ lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃcaraty ākula-ākulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pṛṣṭavatī kaṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">asau pura-nivāsinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.186">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam iha ca sthāne</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhino buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ kurubhako nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">svanāmavikṛtākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.186">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam iha ca sthāne</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhino buddhavarmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putraḥ kurubhako nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-nāma-vikṛta-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.187">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai cānyena ṣaṇḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇīya dvijanmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailūṣeṇeva lubdhena</seg> <seg type="pāda" n="d">svabhāryā pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.187">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai ca anyena ṣaṇḍhena</seg> <seg type="pāda" n="b">pariṇīya dvi-janmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailūṣeṇa iva lubdhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-bhāryā pratipāditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.188">
<l><seg type="pāda" n="a">sā taṃ kurubhakaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mārgayantī ca taṃ dvijam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradoṣe kvāpy apakrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">lokas tenāyam ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.188">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā taṃ kurubhakaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mārgayantī ca taṃ dvi-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradoṣe kva apy apakrāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">lokas tena ayam ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.189">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatas tayā śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāntaḥsmitamudāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadra ṣaṇḍhasya tasyāśu</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ nayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.189">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatas tayā śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-antaḥ-smita-mud-āhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhadra ṣaṇḍhasya tasyā aśu</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ nayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.190">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tanmadhurālāpa</seg><seg type="pāda" n="b">raktapaurapuraḥsarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptagṛhaṃ prāpad</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmanirghoṣabhūṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.190">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tan-madhura-ālāpa</seg><seg type="pāda" n="b">rakta-paura-puraḥ-sarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñagupta-gṛhaṃ prāpad</seg> <seg type="pāda" n="d">brahma-nirghoṣa-bhūṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.191">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cāgnigṛhadvāri</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyānakaraṇākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāntevāsinam āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yajñaguptaṃ dadarśa sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.191">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca agni-gṛha-dvāri</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyāna-karaṇa-ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-antevāsinam āsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yajñaguptaṃ dadarśa sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.192">
<l><seg type="pāda" n="a">tato nidhāya khaṭvāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">racitasvastikāsanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko 'yaṃ vyākhyāyate grantha</seg> <seg type="pāda" n="d">ity apṛcchat samatsarā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.192">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato nidhāya khaṭva-aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">racita-svastika-āsanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko 'yaṃ vyākhyāyate grantha</seg> <seg type="pāda" n="d">ity apṛcchat samatsarā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.193">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhagavann eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">mānavī dharmasaṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasyāṃ cāturāśramyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cāturvarṇyaṃ ca varṇyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.193">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhagavann eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">mānavī dharma-saṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasyāṃ cāturāśramyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cāturvarṇyaṃ ca varṇyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.194">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ kim alīkena</seg> <seg type="pāda" n="b">na hīyaṃ dharmasaṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokāyatam idaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="d">nirmaryādajanapriyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.194">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ kim alīkena</seg> <seg type="pāda" n="b">na hi iyaṃ dharma-saṃhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokāyatam idaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="d">nirmaryāda-jana-priyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.195">
<l><seg type="pāda" n="a">kva dharmasaṃhitā kvedam</seg> <seg type="pāda" n="b">adharmacaritaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vaidyaḥ svaśāstrajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṣṭhī māṃsaṃ niṣevate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.195">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kva dharma-saṃhitā kva idam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dharma-caritaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vaidyaḥ sva-śāstra-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṣṭhī māṃsaṃ niṣevate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.196">
<l><seg type="pāda" n="a">vyācakhyānena vipreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mānavīṃ dharmasaṃhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyatikrāntasavarṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇītā varā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.196">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyācakhyānena vipreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">mānavīṃ dharma-saṃhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyatikrānta-sa-varṇena</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇītā varā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.197">
<l><seg type="pāda" n="a">sā cākhaṇḍaśarīreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">surūpeṇa kalāvidā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūnā ca kāṇakuṇṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">matkuṇāya kilārpitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.197">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca a-khaṇḍa-śarīreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">su-rūpeṇa kalā-vidā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yūnā ca kāṇa-kuṇṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">mat-kuṇāya kilā arpitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.198">
<l><seg type="pāda" n="a">tan māheśvara pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim artham idam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā kṛtam akartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ cet kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.198">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tan māheśvara pṛcchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">kim artham idam ī-dṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā kṛtam a-kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ cet kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.199">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhagavan yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ayuktaṃ vā bhavatv idam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidheyair avikāryārthād</seg> <seg type="pāda" n="d">guruvākyād anuṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.199">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'bravīd bhagavan yuktam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-yuktaṃ vā bhavatv idam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidheyair a-vikārya-arthād</seg> <seg type="pāda" n="d">guru-vākyād anuṣṭhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.200">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hi jāmadagnyena</seg> <seg type="pāda" n="b">durlaṅghyād vacanāt pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātuḥ kṛttaṃ śiras tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kim āha bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.200">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hi jāmadagnyena</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-laṅghyād vacanāt pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātuḥ kṛttaṃ śiras tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kim āha bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.201">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ divyavṛttāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">nādivyasya nidarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi rudreṇa pīteti</seg> <seg type="pāda" n="d">pibanti brāhmaṇāḥ surām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.201">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ divya-vṛtta-antā</seg> <seg type="pāda" n="b">na a-divyasya nidarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi rudreṇa pīta īti</seg> <seg type="pāda" n="d">pibanti brāhmaṇāḥ surām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.202">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca prājñena kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam eva guror vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruḥ kiṃ nāma na brūyād</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhakrodhādibādhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.202">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca prājñena kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam eva guror vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruḥ kiṃ nāma na brūyād</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-krodha-ādi-bādhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.203">
<l><seg type="pāda" n="a">tīvraśūlāturaśirāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraṃ brūyāt pitā yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiro me chinddhi putreti</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ kāryaṃ tena tat tathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.203">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tīvra-śūla-ātura-śirāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putraṃ brūyāt pitā yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiro me chinddhi putra iti</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ kāryaṃ tena tat tathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.204">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca mātuḥ śiraḥ kṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rāmeṇa vacanāt pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tasyaiva prabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ saṃghaṭitaṃ punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.204">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca mātuḥ śiraḥ kṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rāmeṇa vacanāt pituḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tasya eva prabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ saṃghaṭitaṃ punaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.205">
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā tu guruvākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtākartavyakarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyaprabhāvahīnena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kathaṃ kāryam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.205">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvayā tu guru-vākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛta-a-kartavya-karmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divya-prabhāva-hīnena</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kathaṃ kāryam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.206">
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān vineṣyati priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruvākyaṃ kṛtaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yad gataṃ gatam eva tat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.206">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idānīm api tām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavān vineṣyati priyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guru-vākyaṃ kṛtaṃ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yad gataṃ gatam eva tat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.207">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām ityuktavākyāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv āsīn niruttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādivācye hi nirdoṣe</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vācyaṃ prativādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.207">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyām ity-ukta-vākyāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv āsīn nir-uttaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādi-vācye hi nir-doṣe</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vācyaṃ prativādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.208">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca ciram āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhomadhyagate ravau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhikṣāvelāpadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">tam āmantyoccacāla sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.208">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca ciram āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nabho-madhya-gate ravau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhikṣā-velā-apadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">tam āmantya uccacāla sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.209">
<l><seg type="pāda" n="a">tena coktā svam evedam</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛddhimac ca gṛhaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenātraiva sadāhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karotu bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.209">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca uktā svam eva idam</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛddhimac ca gṛhaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena atra eva sadā āhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karotu bhagavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.210">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tayā vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāstikasya bhavādṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṃbhojyam abhojyatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">annaṃ kāpālikair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.210">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tayā vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nāstikasya bhavā-dṛśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-saṃbhojyam a-bhojyatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">annaṃ kāpālikair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.211">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtvāpi tu mahat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paścāt tāpaṃ karoti yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punaḥsaṃvaraṇaṃ cāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti bhojyānnatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.211">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtva āpi tu mahat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paścāt tāpaṃ karoti yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punaḥ-saṃvaraṇaṃ ca asau</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti bhojya-annatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.212">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi tam uktvāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā ca brāhmaṇīgṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apanīya ca taṃ veṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaran majjanādikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.212">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi tam uktva āsau</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā ca brāhmaṇī-gṛham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apanīya ca taṃ veṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācaran majjana-ādikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.213">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca kāpālikaṃ kalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyam ādāya sā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptagṛhaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">dinaśe.am ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.213">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca kāpālikaṃ kalpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyam ādāya sā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñagupta-gṛhaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">dina-śe.am ayāpayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.214">
<l><seg type="pāda" n="a">annakālaṃ ca rātriṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nayantī brāhmaṇīgṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣaṃ ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sānayad divasān bahūn ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.214">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anna-kālaṃ ca rātriṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nayantī brāhmaṇī-gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣaṃ ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ānayad divasān bahūn ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.215">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācic cābhavat tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṣṇāvaśagacetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akāryam idam etena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ karma dvijanmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.215">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cic ca abhavat tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tṛṣṇā-vaśa-ga-cetasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kāryam idam etena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ karma dvi-janmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.216">
<l><seg type="pāda" n="a">tena śakyo mayānetum</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ darśitatṛṣṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārye hi sulabhopāye</seg> <seg type="pāda" n="d">na muhyanti sumedhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.216">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena śakyo mayā ānetum</seg> <seg type="pāda" n="b">ayaṃ darśita-tṛṣṇayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārye hi su-labha-upāye</seg> <seg type="pāda" n="d">na muhyanti su-medhasaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.217">
<l><seg type="pāda" n="a">atha muktālatām ekām</seg> <seg type="pāda" n="b">aruṇāṃ taralāṃśubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asau vikrāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā brāhmaṇavṛddhayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.217">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha muktā-latām ekām</seg> <seg type="pāda" n="b">aruṇāṃ tarala-aṃśubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asau vikrāpayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā brāhmaṇa-vṛddhayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.218">
<l><seg type="pāda" n="a">hemarūpyaṃ ca tanmūlyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āhatānāhataṃ śuci</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmrakumbhayuganyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sīmānte nihitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.218">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hema-rūpyaṃ ca tan-mūlyam</seg> <seg type="pāda" n="b">āhata-an-āhataṃ śuci</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāmra-kumbha-yuga-nyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sīma-ante nihitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.219">
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhātukriyāvāda</seg><seg type="pāda" n="b">nidhivādāśrayair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālāpaiś ciram āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yajñaguptam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.219">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha dhātu-kriyā-vāda</seg><seg type="pāda" n="b">nidhi-vāda-āśrayair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālāpaiś ciram āsitvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yajñaguptam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.220">
<l><seg type="pāda" n="a">ekarātraṃ vased grāme</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcarātraṃ muniḥ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pravrajitācāram</seg> <seg type="pāda" n="d">etaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.220">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-rātraṃ vased grāme</seg> <seg type="pāda" n="b">pañca-rātraṃ muniḥ pure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti pravrajita-ācāram</seg> <seg type="pāda" n="d">etaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.221">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvantam ahaṃ kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsa rājagṛhe sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyaktapravrajitācāras</seg> <seg type="pāda" n="d">tad abhavat prītivañcitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.221">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvantam ahaṃ kālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vatsa rājagṛhe sthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyakta-pravrajita-ācāras</seg> <seg type="pāda" n="d">tad abhavat prīti-vañcitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.222">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhiṇo 'pi hi sīdanti</seg> <seg type="pāda" n="b">snehaśṛṅkhalayantritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viraktāḥ svaśarīre 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥsaṅgāḥ kiṃ mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.222">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhiṇo 'pi hi sīdanti</seg> <seg type="pāda" n="b">sneha-śṛṅkhala-yantritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viraktāḥ sva-śarīre 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥ-saṅgāḥ kiṃ mumukṣavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.223">
<l><seg type="pāda" n="a">tena vārāṇasīṃ gantum</seg> <seg type="pāda" n="b">aham icchāmi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tīrthadarśanatantrā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">somasiddhāntavādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.223">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena vārāṇasīṃ gantum</seg> <seg type="pāda" n="b">aham icchāmi saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tīrtha-darśana-tantrā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">soma-siddha-anta-vādinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.224">
<l><seg type="pāda" n="a">anyac cāhaṃ vijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dāridryavyādhivaidyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamataṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhānotpāṭanāgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.224">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyac ca ahaṃ vijānāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dāridrya-vyādhi-vaidyakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-kāla-mataṃ nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhāna-utpāṭana-āgamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.225">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ca dhyānakhinnena</seg> <seg type="pāda" n="b">vanānte parisarpatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjvalair lakṣitaś cihnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kenāpi nihito nidhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.225">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ca dhyāna-khinnena</seg> <seg type="pāda" n="b">vana-ante parisarpatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ujjvalair lakṣitaś cihnaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kena api nihito nidhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.226">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi cāsti mayi prītis</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ svīkriyatām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saphalāḥ khalu saṃparkāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhubhis tvādṛśair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.226">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca asti mayi prītis</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ svīkriyatām asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-phalāḥ khalu saṃparkāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhubhis tvā-dṛśair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.227">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptas tam utkhāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nidhiṃ tatsahitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadhīrāptataracchāttraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pracchannaṃ gṛham ānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.227">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptas tam utkhāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nidhiṃ tat-sahitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-dhīra-āptatara-cchāttraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pracchannaṃ gṛham ānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.228">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra pitre nidhānaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaḥ kathitavān asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamatajñātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya kāpālikasya ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.228">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra pitre nidhānaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">prītaḥ kathitavān asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamata-jñātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya kāpālikasya ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.229">
<l><seg type="pāda" n="a">tam uvāca pitā putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā vedān anarthakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahābhiks.or mahājñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālamataṃ paṭha ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.229">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam uvāca pitā putraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tyaktvā vedān an-arthakān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-bhiks.or mahā-jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālamataṃ paṭha ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.230">
<l><seg type="pāda" n="a">divyaṃ cakṣur idaṃ tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākālamataṃ matam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidhigarbhāṃ naro yena</seg> <seg type="pāda" n="d">chidrāṃ paśyati medinīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.230">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">divyaṃ cakṣur idaṃ tāta</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākālamataṃ matam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidhi-garbhāṃ naro yena</seg> <seg type="pāda" n="d">chidrāṃ paśyati medinīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.231">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāpāśupatas tasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākāla iva tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamatasyārthe</seg> <seg type="pāda" n="d">yatnād ārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.231">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-pāśupatas tasmān</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākāla iva tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamatasya arthe</seg> <seg type="pāda" n="d">yatnād ārādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.232">
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākālamatārthinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñagupto bravīti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitāṃ kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.232">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti protsāhitas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">mahākālamata-arthinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñagupto bravīti sma</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthitāṃ kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.233">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy anugacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantaṃ tīrtham asthiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭādṛṣṭamahāśreyaḥ</seg><seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ mādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.233">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy anugacchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantaṃ tīrtham a-sthiram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭa-a-dṛṣṭa-mahā-śreyaḥ</seg><seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ mā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.234">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu vāryamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vācā mandaprayatnayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamataprepsur</seg> <seg type="pāda" n="d">asau naiva nivṛttavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.234">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tu vāryamāṇo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">vācā manda-prayatnayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamata-prepsur</seg> <seg type="pāda" n="d">asau na eva nivṛttavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.235">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vārāṇasīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptāya sā dadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnaṃ nātimahāmūlyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti cainam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.235">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vārāṇasīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptāya sā dadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnaṃ na-ati-mahā-mūlyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti ca enam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.236">
<l><seg type="pāda" n="a">asya ratnasya mūlyena</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāsukham ihāsyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu tāruṇyamūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāṣyā gaṇikā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.236">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asya ratnasya mūlyena</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā-sukham ihā asyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu tāruṇya-mūḍhena</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāṣyā gaṇikā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.237">
<l><seg type="pāda" n="a">tvādṛṅ navadaśaprāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrotriyaḥ sakutūhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veśyāvaśyaḥ svadārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāty avaśyam avaśyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.237">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvā-dṛṅ nava-daśa-prāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrotriyaḥ sa-kutūhalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veśyā-vaśyaḥ sva-dārāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāty a-vaśyam a-vaśyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.238">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇikāḍākinībhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pītasarvāṅgalohitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaj jīvati tad āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva dharmaḥ kva yaśaḥsukhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.238">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇikā-ḍākinībhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pīta-sarva-aṅga-lohitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaj jīvati tad āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kva dharmaḥ kva yaśaḥ-sukhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.239">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādim ādeśam asau tadīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathety anujñāya tathā cakāra</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhyavākyāni hi bhūtikāmāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sevāvidhijñā na vikalpayanti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.239">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādim ādeśam asau tadīyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tatha īty anujñāya tathā cakāra</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhya-vākyāni hi bhūti-kāmāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sevā-vidhi-jñā- na vikalpayanti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.240">
<l><seg type="pāda" n="a">caturaḥ pañca vā māsān</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyāṃ vihṛtya tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naimiṣaṃ jagmatus tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgādvāraṃ tataḥ kurūn ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.240">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">caturaḥ pañca vā māsān</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyāṃ vihṛtya tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naimiṣaṃ jagmatus tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgā-dvāraṃ tataḥ kurūn ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.241">
<l><seg type="pāda" n="a">kurubhyaḥ puṣkaraṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gamayitvā ghanāgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārttikānte mahāpuṇyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavantau mahālayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.241">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kurubhyaḥ puṣkaraṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">gamayitvā ghana-āgamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārttika-ante mahā-puṇyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavantau mahālayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.242">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptam athāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahudraviṇam utpādya</seg> <seg type="pāda" n="d">dadāmi bhavate nidhim ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.242">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yajñaguptam atha avocad</seg> <seg type="pāda" n="b">ekadā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahu-draviṇam utpādya</seg> <seg type="pāda" n="d">dadāmi bhavate nidhim ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.243">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ādāya gṛhān gaccha</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭādṛṣṭārthasādhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trivargeṇa hi yujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhasthā gṛhamedhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.243">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tam ādāya gṛhān gaccha</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-a-dṛṣṭa-artha-sādhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-vargeṇa hi yujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhasthā- gṛha-medhinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.244">
<l><seg type="pāda" n="a">aśrutaśrutayo mūḍhā</seg><seg type="pāda" n="b">raṇḍā nirvasavo 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanti khalu dharmārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrthayātrāparāyaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.244">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-śruta-śrutayo mūḍhā</seg><seg type="pāda" n="b">raṇḍā- nir-vasavo 'pi vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanti khalu dharma-arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tīrtha-yātrā-parāyaṇāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.245">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy adhunā gacchāmy</seg> <seg type="pāda" n="b">avantinagarīṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā hi kāpālikālīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇikānām ivākaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.245">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy adhunā gacchāmy</seg> <seg type="pāda" n="b">avanti-nagarīṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā hi kāpālika-ālīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇikānām ivā akaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.246">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāpāśupatās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">niśātaśitapaṭṭiśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāyāṃ kila yudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yuddhamātraprayojanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.246">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-pāśupatās tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">niśāta-śita-paṭṭiśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yātrāyāṃ kila yudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yuddha-mātra-prayojanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.247">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāpālikaḥ kaścin</seg> <seg type="pāda" n="b">nihanyād api māṃ balī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kākatālīyamokṣā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">śastrapañjaracāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.247">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāpālikaḥ kaś-cin</seg> <seg type="pāda" n="b">nihanyād api māṃ balī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāka-tālīya-mokṣā- hi</seg> <seg type="pāda" n="d">śastra-pañjara-cāriṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.248">
<l><seg type="pāda" n="a">ujjayanyāṃ ca yat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">duṣkṛtaṃ kṛtavān asi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargavad brahmaghātena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena sā durgamā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.248">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ujjayanyāṃ ca yat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">duṣ-kṛtaṃ kṛtavān asi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargavad brahma-ghātena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena sā dur-gamā tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.249">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāyāsaphalaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">viśaṅke gamanaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛtya ca tataḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">sanidhiḥ pitarāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.249">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tenā ayāsa-phalaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">viśaṅke gamanaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvṛtya ca tataḥ paśya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-nidhiḥ pitarāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.250">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsya prasannau me</seg> <seg type="pāda" n="b">pādāv asya mahātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hanta saṃprati saṃprāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālamataṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.250">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asya prasannau me</seg> <seg type="pāda" n="b">pādāv asya mahā-ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hanta saṃprati saṃprāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahākālamataṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.251">
<l><seg type="pāda" n="a">loko hi prāṇasaṃdehe</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇadhāraṇakāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam apy ujjhati sphītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim u grantham anarthakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.251">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">loko hi prāṇa-saṃdehe</seg> <seg type="pāda" n="b">prāṇa-dhāraṇa-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam apy ujjhati sphītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim u grantham an-arthakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.252">
<l><seg type="pāda" n="a">ciram ārādhitaś cāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirapekṣaḥ svajīvite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamataṃ tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ nāma na dāsyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.252">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ciram ārādhitaś ca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirapekṣaḥ sva-jīvite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākālamataṃ tan me</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ nāma na dāsyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.253">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ ca doṣam ahaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtavān guruśāsanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya pracchādanopāyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃcid iva tucchakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.253">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ ca doṣam ahaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtavān guru-śāsanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya pracchādana-upāyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃ-cid iva tucchakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.254">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ devakulakoṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">līnaṃ kālapaṭaccaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paruṣākulakeśaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaścil lakṣayaiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.254">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ deva-kula-koṇeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">līnaṃ kālapaṭaccaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paruṣa-ākula-keśaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">na kaś-cil lakṣayaiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.255">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktam ityādi nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'bravīt kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ cāntevāsināṃ yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">moktum ācāryam āpadi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.255">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuktam ity-ādi nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'bravīt kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ ca antevāsināṃ yuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">moktum ācāryam āpadi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.256">
<l><seg type="pāda" n="a">yā gatir bhavataḥ saiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mamāpi sahacāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi gacchati pūrṇendau</seg> <seg type="pāda" n="d">kalaṅko 'sya na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.256">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā gatir bhavataḥ sa aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mama api saha-cāriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi gacchati pūrṇa-indau</seg> <seg type="pāda" n="d">kalaṅko 'sya na gacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.257">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi vadato valgu</seg> <seg type="pāda" n="b">jātasaṃmadamānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātavatī tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamanaṃ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.257">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi vadato valgu</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta-saṃmada-mānasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anujñātavatī tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gamanaṃ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.258">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvantipurīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptam uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iha bhadravaṭe bhadra</seg> <seg type="pāda" n="d">vinayasva pathiśramam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.258">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avanti-purīṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñaguptam uvāca sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iha bhadravaṭe bhadra</seg> <seg type="pāda" n="d">vinayasva pathi-śramam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.259">
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchāmi nidhiṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nihitaṃ kenacit kvacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvat tāvat tvayotkaṇṭhā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kāryā mām apaśyatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.259">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āgacchāmi nidhiṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nihitaṃ kena-cit kva-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvat tāvat tvaya ūtkaṇṭhā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kāryā mām a-paśyatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.260">
<l><seg type="pāda" n="a">ujjayanyāṃ nidhānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">durlabhāni yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśaṅke ciram ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhrāntam itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.260">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ujjayanyāṃ nidhānāni</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-labhāni yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśaṅke ciram ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paribhrāntam itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.261">
<l><seg type="pāda" n="a">āyuṣmantaḥ prajāvanto</seg> <seg type="pāda" n="b">apitṛvanto 'pi vā samāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy aujjayanakāḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthirān nidadhate nidhīn ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.261">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āyuṣmantaḥ prajāvanto</seg> <seg type="pāda" n="b">a-pitṛvanto 'pi vā samāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy aujjayanakāḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthirān nidadhate nidhīn ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.262">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi tam uktvāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā siprāsarittaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktvā kāpālikākalpam</seg> <seg type="pāda" n="d">amalām akarot tanum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.262">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi tam uktva āsau</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā siprā-sarit-taṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktvā kāpālika-ākalpam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-malām akarot tanum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.263">
<l><seg type="pāda" n="a">kundaśubhraparīdhānā</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkhasphaṭikamaṇḍanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaraddyaur iva sābhāsīj</seg> <seg type="pāda" n="d">jyotsnātārākulākulā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.263">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kunda-śubhra-parīdhānā</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkha-sphaṭika-maṇḍanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarad-dyaur iva sa ābhāsīj</seg> <seg type="pāda" n="d">jyotsnā-tārā-kula-ākulā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.264">
<l><seg type="pāda" n="a">bhinnavarṇāṃ ca bhindantī</seg> <seg type="pāda" n="b">stanābhyāṃ kaṇṭhakaṇṭhikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jālaśikyasthitālābūḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā pratasthe sapiṇḍikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.264">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhinna-varṇāṃ ca bhindantī</seg> <seg type="pāda" n="b">stanābhyāṃ kaṇṭha-kaṇṭhikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāla-śikya-sthita-alābūḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā pratasthe sa-piṇḍikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.265">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāpālikā mattāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pibanto baddhamaṇḍalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharanti sma tām uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuñcitāṅgulipāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.265">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāpālikā- mattāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pibanto baddha-maṇḍalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyāharanti sma tām uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuñcita-aṅguli-pāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.266">
<l><seg type="pāda" n="a">ehy ehi taralāpāṅgi</seg> <seg type="pāda" n="b">yas te kāpālikaḥ priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena sārdhaṃ yathāśraddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.266">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ehy ehi tarala-apāṅgi</seg> <seg type="pāda" n="b">yas te kāpālikaḥ priyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena sārdhaṃ yathā-śraddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pānam āsevyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.267">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatrāpi sā tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtyā pratibhāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān atidrutayā gatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">jagāma ca jagāda ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.267">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatra api sā tebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtyā pratibhāvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān ati-drutayā gatyā</seg> <seg type="pāda" n="d">jagāma ca jagāda ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.268">
<l><seg type="pāda" n="a">paśyantīṃ ca ramaṇīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛśyamānāṃ ca bhīṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ bhagavatāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ dṛṣṭiviṣakanyakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.268">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paśyantīṃ ca ramaṇīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛśyamānāṃ ca bhīṣaṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃ bhagavatāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ dṛṣṭi-viṣa-kanyakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.269">
<l><seg type="pāda" n="a">patir mama hi gandharvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krūratājitarākṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īrṣyāvān apramattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sadā rakṣati mām asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.269">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">patir mama hi gandharvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krūratā-jita-rākṣasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īrṣyāvān a-pramattaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sadā rakṣati mām asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.270">
<l><seg type="pāda" n="a">tena mām abhiyuñjānā</seg> <seg type="pāda" n="b">kandarpaśaratāḍitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yameneva kṣayaṃ nītā</seg> <seg type="pāda" n="d">koṭir yuṣmādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.270">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena mām abhiyuñjānā</seg> <seg type="pāda" n="b">kandarpa-śara-tāḍitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yamena iva kṣayaṃ nītā</seg> <seg type="pāda" n="d">koṭir yuṣmā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.271">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāpālikair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ yad anayā śriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan na kevalam etasyām</seg> <seg type="pāda" n="d">adhikaṃ copapadyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.271">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kāpālikair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uktaṃ yad anayā śriyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tan na kevalam etasyām</seg> <seg type="pāda" n="d">adhikaṃ ca upapadyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.272">
<l><seg type="pāda" n="a">trailokye 'nidratāhetor</seg> <seg type="pāda" n="b">asyāḥ kāntākṛteḥ kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ yan na yudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmaviṣṇumaheśvarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.272">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">trailokye '-nidratā-hetor</seg> <seg type="pāda" n="b">asyāḥ kānta-ākṛteḥ kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āścaryaṃ yan na yudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">brahma-viṣṇu-maheśvarāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.273">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād gandharvam anyaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃcit trailokyasundaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugṛhṇātu sasnehair</seg> <seg type="pāda" n="d">iyam ālokitair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.273">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād gandharvam anyaṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṃ-cit trailokya-sundaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugṛhṇātu sa-snehair</seg> <seg type="pāda" n="d">iyam ālokitair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.274">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā parikarṣantī</seg> <seg type="pāda" n="b">sapāṣaṇḍigaṇā purīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśīḥkalakalonnītam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchad bhavanaṃ pituḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.274">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sā parikarṣantī</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-pāṣaṇḍi-gaṇā purīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśīḥ-kalakala-unnītam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchad bhavanaṃ pituḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.275">
<l><seg type="pāda" n="a">hṛṣṭārthe vargasaṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptakakṣaṃ praviśya tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur vāsagṛhadvāri</seg> <seg type="pāda" n="d">bhikṣāṃ dehīti cābravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.275">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hṛṣṭa-arthe varga-saṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sapta-kakṣaṃ praviśya tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātur vāsa-gṛha-dvāri</seg> <seg type="pāda" n="d">bhikṣāṃ dehi iti ca abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.276">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād gṛhītabhikṣā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāya paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśiraścaraṇāṅguṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyat kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.276">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhād gṛhīta-bhikṣā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">niryāya paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā-śiraś-caraṇa-aṅguṣṭham</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyat kundamālikām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.277">
<l><seg type="pāda" n="a">cirāc ca pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">ghnatī sahṛdayaṃ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminyai śanakair asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.277">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cirāc ca pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">ghnatī sa-hṛdayaṃ śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praviśya kathayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">svāminyai śanakair asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.278">
<l><seg type="pāda" n="a">utsannāsi vinaṣṭāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">yasyās te dharaṇīdhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śirīṣāmālikālolā</seg> <seg type="pāda" n="d">duhitā kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.278">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utsanna āsi vinaṣṭa āsi</seg> <seg type="pāda" n="b">yasyās te dharaṇī-dhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śirīṣā-mālikā-lolā</seg> <seg type="pāda" n="d">duhitā kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.279">
<l><seg type="pāda" n="a">sā hi kāpālikākalpa</seg><seg type="pāda" n="b">kalaṅkāṃ dadhatī tanum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ tiṣṭhati te dvāri</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ vā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.279">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā hi kāpālika-ākalpa</seg><seg type="pāda" n="b">kalaṅkāṃ dadhatī tanum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ tiṣṭhati te dvāri</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ vā dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.280">
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya niṣkrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā tāṃ dṛṣṭvā tathāvidhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācyatām anapekṣyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">snehād etac cacāra sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.280">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya niṣkrāntā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā tāṃ dṛṣṭvā tathā-vidhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācyatām an-apekṣya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">snehād etac cacāra sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.281">
<l><seg type="pāda" n="a">bibheda lavaśaḥ picchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapālaṃ ca kapālaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciccheda guḍikāṃ śaśvat</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkhasphatikamaṇḍanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.281">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bibheda lavaśaḥ picchaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapālaṃ ca kapālaśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciccheda guḍikāṃ śaśvat</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṅkha-sphatika-maṇḍanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.282">
<l><seg type="pāda" n="a">pāṭayitvā ca tāṃ tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tantuśaḥ kaṇṭhakaṇṭhikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgalasnānaśuddhāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhāntam anayat tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.282">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāṭayitvā ca tāṃ tasyās</seg> <seg type="pāda" n="b">tantuśaḥ kaṇṭha-kaṇṭhikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maṅgala-snāna-śuddha-antāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddha-antam anayat tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.283">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrainām abravīn mātā</seg> <seg type="pāda" n="b">mātarviśrabdham ucyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad evam eveti</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tatas tām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.283">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra enām abravīn mātā</seg> <seg type="pāda" n="b">mātar-viśrabdham ucyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad evam eva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tatas tām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.284">
<l><seg type="pāda" n="a">akasmād bhrāntir ambāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ tava sutā satī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asatībhir api kṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caret kāpālikavratam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.284">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kasmād bhrāntir ambāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ tava sutā satī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-satībhir api kṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caret kāpālika-vratam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.285">
<l><seg type="pāda" n="a">āstāṃ tāvat kathā ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tātapādān ihāhvaya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti me guru kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhyate tac ca tair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.285">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āstāṃ tāvat kathā ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāta-pādān ihā ahvaya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti me guru kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhyate tac ca tair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.286">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya vyāhṛtāgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ kim etat kathaṃ ceti</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśaṅke viṣasāda ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.286">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sāgaradattas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ālokya vyāhṛta-āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ kim etat kathaṃ ca iti</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśaṅke viṣasāda ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.287">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā tathābhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">atrastā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśvāsayitum āliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande vijahāsa ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.287">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā tathā-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-trastā kundamālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśvāsayitum āliṅgya</seg> <seg type="pāda" n="d">vavande vijahāsa ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.288">
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc cainam āśvastam</seg> <seg type="pāda" n="b">āste bhadravaṭāśrame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātā tava sa syālais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād ānāyyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.288">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abravīc ca enam āśvastam</seg> <seg type="pāda" n="b">āste bhadravaṭa-āśrame</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāmātā tava sa syālais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād ānāyyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.289">
<l><seg type="pāda" n="a">tadādiṣṭaiś ca saṃrabdhair</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītaḥ syālakair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdho 'si putracaureti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṣā paruṣabhāṣibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.289">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-ādiṣṭaiś ca saṃrabdhair</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītaḥ syālakair asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdho 'si putra-caura iti</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṣā paruṣa-bhāṣibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.290">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tiṣṭhasi śaṭhottiṣṭha</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣṭha svapuraṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām āhūyati rājeti</seg> <seg type="pāda" n="d">sasmitāś cainam abruvan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.290">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tiṣṭhasi śaṭha uttiṣṭha</seg> <seg type="pāda" n="b">pratiṣṭha sva-puraṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām āhūyati rāja iti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-smitāś ca enam abruvan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.291">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tān pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvya vadhabandhane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānastokam ṛcaṃ japtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">śikhābandhaṃ cakāra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.291">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tān pratyabhijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvya vadha-bandhane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mānastokam ṛcaṃ japtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">śikhā-bandhaṃ cakāra saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.292">
<l><seg type="pāda" n="a">sasāntvaṃ cābravīd aṅga</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam etad udīkṣyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama kāpāliko mitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvad āyāty asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.292">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-sāntvaṃ ca abravīd aṅga</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam etad udīkṣyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mama kāpāliko mitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvad āyāty asāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.293">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tais tāraṃ vihasyoktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ yan mitram udīkṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa gataḥ prathamaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tenaiva grāhito bhavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.293">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tais tāraṃ vihasya uktas</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ yan mitram udīkṣase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa gataḥ prathamaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">tena eva grāhito bhavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.294">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣprayojanasauhārdā</seg><seg type="pāda" n="b">vacaḥsadṛ/acetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdo 'pi virajyante</seg> <seg type="pāda" n="d">khalānāṃ tvādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.294">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niṣprayojana-sauhārdā</seg><seg type="pāda" n="b">vacaḥ-sadṛ/a-cetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suhṛdo 'pi virajyante</seg> <seg type="pāda" n="d">khalānāṃ tvā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.295">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ viṣaṇṇaṃ prahṛṣṭās te</seg> <seg type="pāda" n="b">mūkaṃ bahupaṭusvanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītvā gṛham ājagmuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītabandhujanāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.295">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ viṣaṇṇaṃ prahṛṣṭās te</seg> <seg type="pāda" n="b">mūkaṃ bahu-paṭu-svanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītvā gṛham ājagmuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prīta-bandhu-jana-āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.296">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">prītikaṇṭakitatvacā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṣvaktasya jāmātuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saprāṇam abhavad vapuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.296">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra sāgaradattena</seg> <seg type="pāda" n="b">prīti-kaṇṭakita-tvacā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pariṣvaktasya jāmātuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-prāṇam abhavad vapuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.297">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtārghādisaparyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nivartitabhojanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyaśeta mahāśayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ramyamaṇḍapasaṃstṛtām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.297">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṛta-argha-ādi-saparyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nivartita-bhojanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyaśeta mahā-śayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ramya-maṇḍapa-saṃstṛtām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.298">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāsya śvaśurau syālāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">syālabhāryāś ca sātmajāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptāś ca śreṣṭhinaḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paritaḥ samupāviśan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.298">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra asya śvaśurau syālāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">syāla-bhāryāś ca sa-ātma-jāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āptāś ca śreṣṭhinaḥ paurāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paritaḥ samupāviśan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.299">
<l><seg type="pāda" n="a">sāthāgacchad vaṇikkanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">madhurābharaṇakvaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācālakalahaṃseva</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣkalaṅkāmbarā śarat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.299">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āthā agacchad vaṇik-kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">madhura-ābharaṇa-kvaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācāla-kala-haṃsa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣkalaṅka-ambarā śarat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.300">
<l><seg type="pāda" n="a">guravaḥ satkṛtā mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="b">vācā savayasas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaḥ punar dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sarāgāñjanagarbhayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.300">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">guravaḥ sat-kṛtā mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="b">vācā sa-vayasas tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yajñaguptaḥ punar dṛṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-rāga-añjana-garbhayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.301">
<l><seg type="pāda" n="a">adhyāsya ca puraḥ pitror</seg> <seg type="pāda" n="b">asau vāmanam āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāhādiyathāvṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmavṛttaṃ nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.301">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">adhyāsya ca puraḥ pitror</seg> <seg type="pāda" n="b">asau vāmanam āsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāha-ādi-yathā-vṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātma-vṛttaṃ nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.302">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dhig dhiṅ me viphalāḥ kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvyaṅgulaprajñayā yo</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ vañcitaḥ kulakanyayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.302">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca yajñaguptasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dhig dhiṅ me vi-phalāḥ kalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvy-aṅgula-prajñayā yo</seg> <seg type="pāda" n="d">ahaṃ vañcitaḥ kula-kanyayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.303">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā dvyaṅgulaprajñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣā eva mādṛśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśāgrīyadhiyo yoṣā</seg><seg type="pāda" n="d">yāsāṃ karmesam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.303">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā dvy-aṅgula-prajñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣā- eva mā-dṛśāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśa-agrīya-dhiyo yoṣā</seg><seg type="pāda" n="d">yāsāṃ karma isam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.304">
<l><seg type="pāda" n="a">kim ataḥ paramāścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yan nāgarikayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhatāṃ gatisaṃsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">svaro 'pi parivartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.304">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim ataḥ parama-āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yan nāgarikaya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tiṣṭhatāṃ gati-saṃsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">svaro 'pi parivartitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.305">
<l><seg type="pāda" n="a">virāṭanagare pārthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ mūḍhātmabhiḥ sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti ye vicikitseyus</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām eṣā nidarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.305">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">virāṭa-nagare pārthaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathaṃ mūḍha-ātmabhiḥ sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti ye vicikitseyus</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣām eṣā nidarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.306">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā guruvākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">yan mayā caritaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād asmy anayaivādya</seg> <seg type="pāda" n="d">mocitaḥ pātakād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.306">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā guru-vākyena</seg> <seg type="pāda" n="b">yan mayā caritaṃ mahat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād asmy anaya aiva adya</seg> <seg type="pāda" n="d">mocitaḥ pātakād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.307">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛttāntaṃ caitad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭena mahībhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahajāmātṛkānītā</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhaṃ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.307">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vṛtta-antaṃ ca etad ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">prahṛṣṭena mahī-bhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha-jāmātṛkā ānītā</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛhaṃ kundamālikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.308">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin bahumahāgrāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dānaṃ bahusuvarṇakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa dattvā yajñaguptāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sasmitas tām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.308">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin bahu-mahā-grāmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dānaṃ bahu-suvarṇakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa dattvā yajñaguptāya</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-smitas tām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.309">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā dvijātikarmabhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na hīyate patis tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā dhīratayā putri</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.309">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā dvi-jāti-karmabhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na hīyate patis tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā dhīratayā putri</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.310">
<l><seg type="pāda" n="a">tayātidhairyāṅkuśavāriterṣyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijātikanyāṃ pariṇāyitaḥ patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi kṣitīśān avilaṅghyaśāsanān</seg> <seg type="pāda" n="d">vilaṅghayanti priyajīvitaśriyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.310">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya āti-dhairya-aṅkuśa-vārita-īrṣyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvi-jāti-kanyāṃ pariṇāyitaḥ patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi kṣiti-īśān a-vilaṅghya-śāsanān</seg> <seg type="pāda" n="d">vilaṅghayanti priya-jīvita-śriyaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.311">
<l><seg type="pāda" n="a">dvijātikanyāṃ ratiputrakāmyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhāya śuddhāya ca kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣevamānaḥ sukṛtaṃ ca saṃtataṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nināya vipraḥ saphalaṃ samāśatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.311">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvi-jāti-kanyāṃ rati-putra-kāmyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhāya śuddhāya ca kundamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niṣevamānaḥ su-kṛtaṃ ca saṃtataṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nināya vipraḥ sa-phalaṃ samā-śatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_22.312">
<l><seg type="pāda" n="a">paugaṇḍāya vitīrṇayāpi vidhinā yasmād vaṇikkanyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">citropāyaparaṃparācaturayā prāptaḥ patir vāñchitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtoṣakṣatasattvasattvadayitaḥ saṃsevitaḥ kātarais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt pauruṣamārutena balinā daivādrir unmūlitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_22.312">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paugaṇḍāya vitīrṇaya āpi vidhinā yasmād vaṇik-kanyayā</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-upāya-paraṃparā-caturayā prāptaḥ patir vāñchitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃtoṣa-kṣata-sattva-sattva-dayitaḥ saṃsevitaḥ kātarais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt pauruṣa-mārutena balinā daiva-adrir unmūlitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ity ākhyāya kathitau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mithaḥ pravrajitau gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drutapravahaṇārūḍho</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaś ca parāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity ākhyāya kathitau ca</seg> <seg type="pāda" n="b">mithaḥ pravrajitau gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">druta-pravahaṇa-ārūḍho</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaś ca parāgataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.2">
<l><seg type="pāda" n="a">mām avocat sa vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prītidāsaḥ punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvanāgarakaśreṇi</seg><seg type="pāda" n="d">grāmaṇīr dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mām avocat sa vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prīti-dāsaḥ punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-nāgaraka-śreṇi</seg><seg type="pāda" n="d">grāma-ṇīr dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.3">
<l><seg type="pāda" n="a">atha praṇatam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">anulbaṇavibhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvānam api vainītyāl</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjitasthaviraṃ naram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha praṇatam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">an-ulbaṇa-vibhūṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuvānam api vainītyāl</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjita-sthaviraṃ naram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.4">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhākhyātamāhātmyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ cāliṅgitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvitaguṇāḥ sadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanty eva ca satkriyām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-ākhyāta-māhātmyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ cā aliṅgitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhāvita-guṇāḥ sadbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanty eva ca sat-kriyām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.5">
<l><seg type="pāda" n="a">atha yānaṃ samāruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat punarvasuvāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāṃyātrika ivāmbhodhiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadāvāsam avātaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha yānaṃ samāruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat punarvasu-vāhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāṃyātrika iva ambhodhiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-āvāsam avātaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sevitāhāraparyanta</seg><seg type="pāda" n="b">śarīrasthitisādhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dinaśeṣaṃ nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gītiśrutivinodanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sevita-āhāra-paryanta</seg><seg type="pāda" n="b">śarīra-sthiti-sādhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dina-śeṣaṃ nayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">gīti-śruti-vinodanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ suptajane kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavān asmi gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katham eṣa tvayā prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛd ity atha so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ supta-jane kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavān asmi gomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katham eṣa tvayā prāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suhṛd ity atha so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.8">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatām asty ahaṃ yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā punar āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca kaṃcana paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">yogyam āśrayadāyinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatām asty ahaṃ yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā punar āgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca kaṃ-cana paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">yogyam āśraya-dāyinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cintitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhanavidyādidāyinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhavaḥ sarvasādhūnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti rājakulād ṛte ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś cintitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhana-vidyā-ādi-dāyinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbhavaḥ sarva-sādhūnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti rāja-kulād ṛte ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yogakṣemaprayuktā hi</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaḥ sajjanasaṃsadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājadvāraṃ vigāhante</seg> <seg type="pāda" n="d">samudram iva sindhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yoga-kṣema-prayuktā- hi</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaḥ saj-jana-saṃsadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-dvāraṃ vigāhante</seg> <seg type="pāda" n="d">samudram iva sindhavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.11">
<l><seg type="pāda" n="a">rājadvāraṃ tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāciṣye kaṃcid āśrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājadvāraṃ hi kāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvāram uktaṃ budhair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-dvāraṃ tato gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāciṣye kaṃ-cid āśrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-dvāraṃ hi kāryāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvāram uktaṃ budhair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nigrahānugrahaprāpta</seg><seg type="pāda" n="b">lokakolāhalākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad gatvā smṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">pretādhipadhanādhipau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nigraha-anugraha-prāpta</seg><seg type="pāda" n="b">loka-kolāhala-ākulam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad gatvā smṛtavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">preta-adhipa-dhana-adhipau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.13">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāmanuṣyacaritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo 'yaṃ vibhāvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśrayaprārthanā tasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsmin saṃpadyate mṛṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-manuṣya-caritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣo 'yaṃ vibhāvyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśraya-prārthanā tasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">na asmin saṃpadyate mṛṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.14">
<l><seg type="pāda" n="a">ayam anyaḥ suveṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kīnāśavirasākṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena saṃbhāvyate nāsmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prārthanāphalam aṇv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayam anyaḥ su-veṣo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kīnāśa-virasa-ākṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena saṃbhāvyate na asmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">prārthanā-phalam aṇv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.15">
<l><seg type="pāda" n="a">puruṣaṃ puruṣaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram itthaṃ vicārayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyantarāt pratīhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān asmi nirgatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">puruṣaṃ puruṣaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">ciram itthaṃ vicārayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyantarāt pratīhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭavān asmi nirgatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.16">
<l><seg type="pāda" n="a">svastikāranamaskāra</seg><seg type="pāda" n="b">jyotkārān sa ca kāryiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratimānitavān sarvān</seg> <seg type="pāda" n="d">sakṛn namitamastakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sv-asti-kāra-namas-kāra</seg><seg type="pāda" n="b">jyotkārān sa ca kāryiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratimānitavān sarvān</seg> <seg type="pāda" n="d">sakṛn namita-mastakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.17">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpanāmātraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyadbhiḥ kāryasādhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryibhir yugapat tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kāryavijñāpanā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vijñāpanā-mātraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyadbhiḥ kārya-sādhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryibhir yugapat tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kārya-vijñāpanā kṛtā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tebhyas tenāpi sāmānyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekam evottaraṃ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ sumukho rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">mā tvariṣṭa bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tebhyas tena api sāmānyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ekam eva uttaraṃ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ su-mukho rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">mā tvariṣṭa bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.19">
<l><seg type="pāda" n="a">sa pratīhāraveṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vārabāṇādim aṅgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatārya samīpasthe</seg> <seg type="pāda" n="d">nyastavān paricārake ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa pratīhāra-veṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vāra-bāṇa-ādim aṅgataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avatārya samīpa-sthe</seg> <seg type="pāda" n="d">nyastavān paricārake ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.20">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā samāptaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">samāśrayagaveṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭasuvarṇādriḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraṃ dhamati vātikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dṛṣṭvā samāpta aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">samāśraya-gaveṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭa-suvarṇa-adriḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmraṃ dhamati vātikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.21">
<l><seg type="pāda" n="a">svastikṛtvā tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">svagṛhān pratigacchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ muhuḥ paśyatā prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">tenaiva sahito 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svasti-kṛtvā tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-gṛhān pratigacchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ muhuḥ paśyatā prītyā</seg> <seg type="pāda" n="d">tena eva sahito 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.22">
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhe ca kṛtasatkāram</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mām anuyuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchati kutaḥ kiṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mad icchati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gṛhe ca kṛta-satkāram</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mām anuyuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgacchati kutaḥ kiṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mad icchati bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.23">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ bhrātarāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijau dvāv āgamārthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyāsthānam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">avantideśāt samāgatau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ bhrātarāv āvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijau dvāv āgama-arthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-sthānam idaṃ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="d">avanti-deśāt samāgatau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.24">
<l><seg type="pāda" n="a">iha vāsitum icchāvo</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmatkṛtaparigrahau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balavattaragupto hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛśo 'pi balavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iha vāsitum icchāvo</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmat-kṛta-parigrahau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balavattara-gupto hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛśo 'pi balavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.25">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ tvādṛśām etad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇagrahaṇakāṅkṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agrāmyālāparūpāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ tvā-dṛśām etad</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇa-grahaṇa-kāṅkṣiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-grāmya-ālāpa-rūpāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛhaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.26">
<l><seg type="pāda" n="a">muhūrtaṃ tatra cāsīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutavān aham utthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣubhitāmbhodhikallola</seg><seg type="pāda" n="d">kolāhalam iva kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">muhūrtaṃ tatra cā asīnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutavān aham utthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣubhita-ambhodhi-kallola</seg><seg type="pāda" n="d">kolāhalam iva kṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.27">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ tadākarṇanotkarṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau sasmitam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tvam etan na vettheti</seg> <seg type="pāda" n="d">na vedeti mayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ tad-ākarṇana-utkarṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">asau sa-smitam uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ tvam etan na vettha iti</seg> <seg type="pāda" n="d">na veda iti maya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ punarvasur nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dātā vāṇijadārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtaḥ kitavasaṃghena</seg> <seg type="pāda" n="d">dīvyati dyūtamaṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ punarvasur nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">dātā vāṇija-dārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtaḥ kitava-saṃghena</seg> <seg type="pāda" n="d">dīvyati dyūta-maṇḍape ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.29">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā vijayate dyūte</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sarvaṃ draviṇaṃ tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitaraty arthivargāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasyaiṣa tumulo dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā vijayate dyūte</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sarvaṃ draviṇaṃ tadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitaraty arthi-vargāya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya eṣa tumulo dhvaniḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.30">
<l><seg type="pāda" n="a">jīyamāne punas tasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānumūrdhasthamastakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣādamuṣitālāpā</seg><seg type="pāda" n="d">dhyāyanti śivam arthinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīyamāne punas tasmiñ</seg> <seg type="pāda" n="b">jānu-mūrdha-stha-mastakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣāda-muṣita-ālāpā</seg><seg type="pāda" n="d">dhyāyanti śivam arthinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.31">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi kautūhalaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'sau dṛśyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīhāreṇa kathite</seg> <seg type="pāda" n="d">tataś cintitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi kautūhalaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">tato 'sau dṛśyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratīhāreṇa kathite</seg> <seg type="pāda" n="d">tataś cintitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.32">
<l><seg type="pāda" n="a">nītividyāvayovṛddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">amātyaiḥ kiṃ prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yeṣāṃ yantritavākkāyair</seg> <seg type="pāda" n="d">agrato duḥkham āsyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nīti-vidyā-vayo-vṛddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">amātyaiḥ kiṃ prayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yeṣāṃ yantrita-vāk-kāyair</seg> <seg type="pāda" n="d">agrato duḥkham āsyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.33">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ samānavayaḥśīlo</seg> <seg type="pāda" n="b">muktahastaḥ sakiṃcana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyasanī ca svatantraś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'smākam adhunā suhṛt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ sa-māna-vayaḥ-śīlo</seg> <seg type="pāda" n="b">mukta-hastaḥ sa-kiṃ-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyasanī ca sva-tantraś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'smākam adhunā suhṛt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād dyūtasabhām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yāmi draṣṭuṃ punarvasum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirdhāryeti tam āmantrya</seg> <seg type="pāda" n="d">dyūtakārasabhām agām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād dyūta-sabhām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">yāmi draṣṭuṃ punarvasum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirdhārya iti tam āmantrya</seg> <seg type="pāda" n="d">dyūta-kāra-sabhām agām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.35">
<l><seg type="pāda" n="a">sākīrṇā devanavyagraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sabhā kitavacandrakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasīvāmiṣāsvāda</seg><seg type="pāda" n="d">gṛddhair bakakadambakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ākīrṇā devana-vyagraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sabhā kitava-candrakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasi ivā amiṣa-āsvāda</seg><seg type="pāda" n="d">gṛddhair baka-kadambakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrānyatamayor akṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">dīvyator akṣadhūrtayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣaḥ koṇena patitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdigdhapadapañcakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra anyatamayor akṣān</seg> <seg type="pāda" n="b">dīvyator akṣa-dhūrtayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣaḥ koṇena patitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdigdha-pada-pañcakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.37">
<l><seg type="pāda" n="a">pañcako 'yaṃ padaṃ nedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">padam etan na pañcakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti jātā tayoḥ spardhā</seg> <seg type="pāda" n="d">parasparajayaiṣiṇoḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pañcako 'yaṃ padaṃ na idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">padam etan na pañcakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti jātā tayoḥ spardhā</seg> <seg type="pāda" n="d">paras-para-jaya-eṣiṇoḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.38">
<l><seg type="pāda" n="a">tayor ekatareṇoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyasthaḥ pṛcchyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyuktam itareṇāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathecchasi tathāstv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayor ekatareṇa uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madhya-sthaḥ pṛcchyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyuktam itareṇa api</seg> <seg type="pāda" n="d">yatha īcchasi tatha āstv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.39">
<l><seg type="pāda" n="a">athaikaḥ puruṣaḥ prāṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭas tābhyām anāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katarat paśyasi spaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padapañcakayor iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ekaḥ puruṣaḥ prāṃśuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭas tābhyām a-nāgaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katarat paśyasi spaṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pada-pañcakayor iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.40">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cānyatamenoccair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktam utkṣiptapāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghatvād eṣa nirbuddhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'nyaḥ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca anyatamena uccair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktam utkṣipta-pāṇinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghatvād eṣa nir-buddhir</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'nyaḥ pṛcchyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛṣṭo 'paro hrasvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'pi tena nivāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nedṛśāḥ praśnam arhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bahudoṣā hi khaṭvakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛṣṭo 'paro hrasvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'pi tena nivāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nā idṛśāḥ praśnam arhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-doṣā- hi khaṭvakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.42">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ dṛṣṭavantau tau</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavantau ca sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādho yadi na doṣo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="d">tato nau chinddhi saṃśayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ dṛṣṭavantau tau</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭavantau ca sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādho yadi na doṣo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="d">tato nau chinddhi saṃśayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ na dīrgho na ca hrasvas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmāt prājño na duṣṭadhīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena madhyapramāṇatvād gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">madhyasthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ na dīrgho na ca hrasvas</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmāt prājño na duṣṭa-dhīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena madhya-pramāṇatvād gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">madhya-sthatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.44">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā kaṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khalasaṃdigdhanirṇayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāradraviṇagṛddheṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kitaveṣu viśeṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā kaṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khala-saṃdigdha-nirṇayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāra-draviṇa-gṛddheṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kitaveṣu viśeṣataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.45">
<l><seg type="pāda" n="a">avaśyaṃ tu kalājñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khyāpanīyaṃ kalāvidā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprakāśaṃ hi vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛpaṇārthanirarthakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avaśyaṃ tu kalā-jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khyāpanīyaṃ kalā-vidā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prakāśaṃ hi vijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛpaṇa-artha-nir-arthakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.46">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca dyūtakalānyatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kitavebhyaḥ prakāśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi prayuñjate prājñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">veśād anyatra vaiśikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca dyūta-kala ānyatra</seg> <seg type="pāda" n="b">kitavebhyaḥ prakāśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi prayuñjate prājñāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">veśād anyatra vaiśikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.47">
<l><seg type="pāda" n="a">dyūte jeṣyati yaś cātra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa me mitraṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanavanmitralābhaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhilābhādikaṃ viduḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dyūte jeṣyati yaś ca atra</seg> <seg type="pāda" n="b">sa me mitraṃ bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanavan-mitra-lābhaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">nidhi-lābha-ādikaṃ viduḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.48">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahu niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">puras teṣāṃ savistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣāṣṭāpadaśārīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyaṃ bhūmeś ca lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">puras teṣāṃ sa-vistaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṣa-aṣṭā-pada-śārīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyaṃ bhūmeś ca lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃdigdhapātasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāhaṃ koṇapātinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">supiṣṭamiṣṭakākṣodam</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣasyopari dattavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃdigdha-pātasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya ahaṃ koṇa-pātinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-piṣṭam-iṣṭakā-kṣodam</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣasya upari dattavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.50">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsāv iṣṭakākṣodaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">padasyopari yo 'patat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'patat sakalo bhūmau</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcakasyopari sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asāv iṣṭakā-kṣodaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">padasya upari yo 'patat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">so 'patat sakalo bhūmau</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcakasya upari sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tān uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yo bhāgaḥ pañcakāṅkitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyottānatvam utkṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣodas tatra yataḥ sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tān uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">yo bhāgaḥ pañcaka-aṅkitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya uttānatvam utkṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣodas tatra yataḥ sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.52">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvan mama vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ity uktvāvasthite mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho sādhv iti nirghoṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samantāt sahasotthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etāvan mama vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ity uktva āvasthite mayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aho sādhv iti nirghoṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samantāt sahasa ūtthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatroditaṃ kaiścid</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam akṣaviśāradau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhruvaṃ vijayate dūrān</seg> <seg type="pāda" n="d">nalakuntīsutāv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tatra uditaṃ kaiś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam akṣa-viśāradau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhruvaṃ vijayate dūrān</seg> <seg type="pāda" n="d">nala-kuntī-sutāv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.54">
<l><seg type="pāda" n="a">te 'paraiḥ kupitair uktā</seg><seg type="pāda" n="b">jitau nalayudhiṣṭhirau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ jayati jetārāv</seg> <seg type="pāda" n="d">api puṣakarasaubalau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">te 'paraiḥ kupitair uktā</seg><seg type="pāda" n="b">jitau nala-yudhiṣṭhirau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ jayati jetārāv</seg> <seg type="pāda" n="d">api puṣakara-saubalau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.55">
<l><seg type="pāda" n="a">iti praśasyamānaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryag dṛṣṭvā samatsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padavādī jito yo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">asau mantharam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti praśasyamānaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tiryag dṛṣṭvā samatsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pada-vādī jito yo 'sāv</seg> <seg type="pāda" n="d">asau mantharam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.56">
<l><seg type="pāda" n="a">yeṣāṃ dyūtapaṇābhāvas</seg> <seg type="pāda" n="b">te kim artham ihāsate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dyūtasthāne hi kiṃ kṛtyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravīṇaiḥ prāśnikair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yeṣāṃ dyūta-paṇa-a-bhāvas</seg> <seg type="pāda" n="b">te kim artham ihā asate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dyūta-sthāne hi kiṃ kṛtyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravīṇaiḥ prāśnikair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.57">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kasmān māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaulaṭeyaḥ kṣipaty ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'haṃ trailokyasāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇena paṇavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama kasmān māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kaulaṭeyaḥ kṣipaty ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'haṃ trailokya-sāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">paṇena paṇavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.58">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nikṣipya sakrodhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yauṣmākaṃ bhūṣaṇaṃ bhuvi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ehi dīvyāva mitreti</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ahaṃ dhūrtam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nikṣipya sa-krodhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yauṣmākaṃ bhūṣaṇaṃ bhuvi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ehi dīvyāva mitra iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tam ahaṃ dhūrtam uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.59">
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca dhūrtair alaṃkāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasarpadbahalaprabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭas tṛṣṇāviśālākṣaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pataṃgair iva pāvakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca dhūrtair alaṃ-kāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasarpad-bahala-prabhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭas tṛṣṇā-viśāla-akṣaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pataṃgair iva pāvakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.60">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau krodhalobhābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">akṣadhūrtaḥ pratāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā saha sasaṃrambham</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣān ārabdha devitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau krodha-lobhābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">akṣa-dhūrtaḥ pratāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā saha sa-saṃrambham</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣān ārabdha devitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tena cāhaṃ tribhiḥ pātair</seg> <seg type="pāda" n="b">anakṣakuśalaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabuddhair gardhagṛddhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasratritayaṃ jitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca ahaṃ tribhiḥ pātair</seg> <seg type="pāda" n="b">an-akṣa-kuśalaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabuddhair gardha-gṛddhena</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasra-tritayaṃ jitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat sakṛd unmocya</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasratritayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣam ekena pātena</seg> <seg type="pāda" n="d">jitaḥ sa kitavādhamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tat sakṛd unmocya</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasra-tritayaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣam ekena pātena</seg> <seg type="pāda" n="d">jitaḥ sa kitava-adhamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.63">
<l><seg type="pāda" n="a">vijayāj jṛmbhitotsāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkitaś ca parājayāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na virantuṃ na vā rantum</seg> <seg type="pāda" n="d">asāv aśakad ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijayāj jṛmbhita-utsāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkitaś ca parājayāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na virantuṃ na vā rantum</seg> <seg type="pāda" n="d">asāv aśakad ākulaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.64">
<l><seg type="pāda" n="a">dīvya vā dehi vā lakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saumyeti ca mayoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vailakṣyād ghaṭṭayann akṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcit pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dīvya vā dehi vā lakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saumya iti ca maya ūditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vailakṣyād ghaṭṭayann akṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcit pratipannavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.65">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn antare bhṛtyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svam avocat punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kitavo 'yam idaṃ lakṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">acalaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn antare bhṛtyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svam avocat punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kitavo 'yam idaṃ lakṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">acalaṃ dāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.66">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ cāyaṃ svaṃ gṛhaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣād ṛjutanūruhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā pūjitavān devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haraṃ dattavaraṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca ayaṃ svaṃ gṛhaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣād ṛju-tanū-ruhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā pūjitavān devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haraṃ datta-varaṃ yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.67">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ cāvocad dhanaṃ yat tad</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavadbhiḥ kitavārjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad udgrāhyedam ānītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣaṃ te gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca avocad dhanaṃ yat tad</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavadbhiḥ kitava-arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad udgrāhya idam ānītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣaṃ te gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.68">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāpy uktam upānte yad</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇaṃ tvatparigrahāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhitaṃ bhavatā yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya svāmī bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya āpy uktam upānte yad</seg> <seg type="pāda" n="b">draviṇaṃ tvat-parigrahāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhitaṃ bhavatā yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya svāmī bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.69">
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ cānena yan nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ svayam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino yūyam evāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanasyety atra kā kathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktaṃ ca anena yan nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ svayam arjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmino yūyam eva asya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanasya ity atra kā kathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.70">
<l><seg type="pāda" n="a">yad apīdaṃ mayāvāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmatsvāmikam eva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhigacchati yad dāso</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur eva hi tad dhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad api idaṃ maya āvāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmat-svāmikam eva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhigacchati yad dāso</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur eva hi tad dhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.71">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca pṛcchāmi tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasāde sati kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūtalaṃ yūyam āyātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nimittaṃ tripiṣṭapāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca pṛcchāmi tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasāde sati kathyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhū-talaṃ yūyam āyātāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nimittaṃ tripiṣṭapāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.72">
<l><seg type="pāda" n="a">manye saty api devatve</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavadbhiḥ krīḍayāhṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākārāntaranirmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nātyantam anuśīlitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manye saty api devatve</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavadbhiḥ krīḍayā āhṛtaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāra-antara-nirmāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na-aty-antam anuśīlitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.73">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā ca varṇasaṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">kalāvijñānasaṃpadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭāḥ kena manuṣyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">yādṛśo bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā ca varṇa-saṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">kalā-vijñāna-saṃpadaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭāḥ kena manuṣyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">yādṛśo bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yat satyam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkham āśitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūreṇa hy atinindāyā</seg><seg type="pāda" n="d">duḥkhahetur atistutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yat satyam ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkham āśitavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūreṇa hy ati-nindāyā</seg><seg type="pāda" n="d">duḥkha-hetur ati-stutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.75">
<l><seg type="pāda" n="a">vārāṇasīpraveśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārāya pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mayā kāryam ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evāsmai niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vārāṇasī-praveśeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">pratīhārāya pṛcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yan mayā kāryam ākhyātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eva asmai niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.76">
<l><seg type="pāda" n="a">athānenoktam āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhasya jagatāṃ guṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvādṛśasyāpi yo jyeṣṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kīdṛśaḥ sa bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anena uktam āścaryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhasya jagatāṃ guṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvā-dṛśasya api yo jyeṣṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kī-dṛśaḥ sa bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.77">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ vānena vimardena</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhas tiṣṭhati yatra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvatīrthādhike deśe</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ prāpayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ va ānena vimardena</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhas tiṣṭhati yatra saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-tīrtha-adhike deśe</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ prāpayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.78">
<l><seg type="pāda" n="a">athainam aham ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">gatavān bhavadantikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac cottaram atas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣaṃ bhavatām api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enam aham ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">gatavān bhavad-antikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca uttaram atas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣaṃ bhavatām api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.79">
<l><seg type="pāda" n="a">iti kṣipram ayaṃ labdho</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā vaḥ paricārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hiṃsanti na sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">śriyaḥ puṇyavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti kṣipram ayaṃ labdho</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā vaḥ paricārakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hiṃsanti na sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">śriyaḥ puṇyavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.80">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">vipadas tena durlabhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalaṃ sucaritasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayaṃ yasya gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">vipadas tena dur-labhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">phalaṃ su-caritasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">hṛdayaṃ yasya gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.81">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃśrayamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍanīyaḥ punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parānnaṃ hi vṛthābhuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhāyaiva satām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu saṃśraya-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pīḍanīyaḥ punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">para-annaṃ hi vṛthā-bhuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhāya eva satām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.82">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādibhir ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">ardham ardhaṃ ca nidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavān asmi yāminyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātaś cāgāt punarvasuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādibhir ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">ardham ardhaṃ ca nidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nītavān asmi yāminyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātaś cā agāt punarvasuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.83">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca vanditamatpādam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad iti gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ballavaḥ kuśalaḥ kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">kutaścana gaveṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca vandita-mat-pādam</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad iti gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ballavaḥ kuśalaḥ kaś-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">kutaś-cana gaveṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.84">
<l><seg type="pāda" n="a">tvadanyasya gṛhe nānnam</seg> <seg type="pāda" n="b">aryajyeṣṭhena sevitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parapākanivṛttā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhuvṛttā dvijātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvad-anyasya gṛhe na annam</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-jyeṣṭhena sevitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">para-pāka-nivṛttā- hi</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhu-vṛttā- dvi-jātayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.85">
<l><seg type="pāda" n="a">ādarārādhitaś cāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadīyaṃ paribhuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhanānurodho hi</seg> <seg type="pāda" n="d">caritaṃ mahatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādara-ārādhitaś ca ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadīyaṃ paribhuktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhana-anurodho hi</seg> <seg type="pāda" n="d">caritaṃ mahatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.86">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyānavicittas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āha sma punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady evaṃ jagadīśānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nāsti bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratyākhyāna-vicittas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">tam āha sma punarvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yady evaṃ jagad-īśānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ na asti bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.87">
<l><seg type="pāda" n="a">acirāc ca tadānītau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvyaguṇasaṃpadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākārakṣiptanāsatyāv</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ puruṣau puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-cirāc ca tad-ānītau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvya-guṇa-saṃpadau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāra-kṣipta-nāsatyāv</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ puruṣau puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.88">
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca māṃ ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">vadanaṃ ca parasparam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasārya sabhujān pādāñ</seg> <seg type="pāda" n="d">jayety uktvā bhuvaṃ gatau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca māṃ ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">vadanaṃ ca paras-param</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasārya sa-bhujān pādāñ</seg> <seg type="pāda" n="d">jaya ity uktvā bhuvaṃ gatau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.89">
<l><seg type="pāda" n="a">tau cāhūya mayāyātau</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛṣṭapṛṣṭhau sabhājitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditvā punar abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">brūta kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau cā ahūya mayā āyātau</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛṣṭa-pṛṣṭhau sabhājitau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vanditvā punar abrūtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">brūta kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.90">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau gomukhenoktau</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantau kila ballavau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyaṃ ced idam āryasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pākaḥ saṃsādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau gomukhena uktau</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantau kila ballavau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyaṃ ced idam āryasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pākaḥ saṃsādhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca prītau pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nikartya nakhamūrdhajān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātau soṣṇīṣamūrdhānau</seg> <seg type="pāda" n="d">mahānasam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau ca prītau pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">nikartya nakha-mūrdha-jān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">snātau sa-uṣṇīṣa-mūrdhānau</seg> <seg type="pāda" n="d">mahānasam agacchatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.92">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tiṣṭhati vyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samāsaḥ śrūyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvā tābhyām apūrveva</seg> <seg type="pāda" n="d">prakriyā saṃprasāritā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tiṣṭhati vyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samāsaḥ śrūyatām ayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvā tābhyām a-pūrva īva</seg> <seg type="pāda" n="d">prakriyā saṃprasāritā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.93">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatyā cāparaḥ sthālīm</seg> <seg type="pāda" n="b">adhiśrayati ballavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvatyā velayā tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāka eva samāpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvatyā ca aparaḥ sthālīm</seg> <seg type="pāda" n="b">adhiśrayati ballavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvatyā velayā tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāka eva samāpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.94">
<l><seg type="pāda" n="a">tato nirvartitasnāna</seg><seg type="pāda" n="b">devatānalatarpaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhārasthānam adhyāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">viprapaṅktinirantaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato nirvartita-snāna</seg><seg type="pāda" n="b">devatā-anala-tarpaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhāra-sthānam adhyāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">vipra-paṅkti-nir-antaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.95">
<l><seg type="pāda" n="a">pañca tittirayaḥ pakvāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catvāraḥ kukkuṭā iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhāro yaiḥ praśastas tair</seg> <seg type="pāda" n="d">aśitaṃ prākṛtāśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pañca tittirayaḥ pakvāś</seg> <seg type="pāda" n="b">catvāraḥ kukkuṭā- iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhāro yaiḥ praśastas tair</seg> <seg type="pāda" n="d">aśitaṃ prākṛta-aśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.96">
<l><seg type="pāda" n="a">āhāraṃ yadi severan</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛt tam amṛtāśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samutsṛṣṭāmṛtāhārā</seg><seg type="pāda" n="d">bhaveyur nāmarās tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āhāraṃ yadi severan</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛt tam amṛta-aśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samutsṛṣṭa-amṛta-āhārā</seg><seg type="pāda" n="d">bhaveyur na amarās tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.97">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samāpitāhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇe gomukham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sūdābhyāṃ bhuktabhaktābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayutaṃ dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samāpita-āhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇe gomukham abravam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sūdābhyāṃ bhukta-bhaktābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ayutaṃ dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.98">
<l><seg type="pāda" n="a">sa gatvā sahitas tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāc cāgatya kevalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smitasaṃsūcitaprītir</seg> <seg type="pāda" n="d">upākramata bhāṣitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa gatvā sahitas tābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāc cā agatya kevalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">smita-saṃsūcita-prītir</seg> <seg type="pāda" n="d">upākramata bhāṣitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.99">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā yāv uditāv etau</seg> <seg type="pāda" n="b">na yūvām etad arhatha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasthāsādṛśaṃ kiṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃcid gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā yāv uditāv etau</seg> <seg type="pāda" n="b">na yūvām etad arhatha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avasthā-sādṛśaṃ kiṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="d">yat kiṃ-cid gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.100">
<l><seg type="pāda" n="a">tayor ekatareṇātha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartur dauḥsthityavartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktaṃ dhanam ādātum</seg> <seg type="pāda" n="d">āvābhyām iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayor ekatareṇa atha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartur dauḥsthitya-vartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na yuktaṃ dhanam ādātum</seg> <seg type="pāda" n="d">āvābhyām iti bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.101">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kruddhenetareṇokto</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ dīnatarāśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jitatrailokyavitteśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vitteśaṃ yo 'nukampase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kruddhena itareṇa ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ dīnatara-aśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jita-trailokya-vitta-īśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta-īśaṃ yo 'nukampase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.102">
<l><seg type="pāda" n="a">mahāpadmasahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">yat prasādād vimāninām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">susthitāni bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">dauḥsthityaṃ tasya kīdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahā-padma-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">yat prasādād vimāninām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-sthitāni bhaviṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">dauḥsthityaṃ tasya kī-dṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.103">
<l><seg type="pāda" n="a">prayacchaty ayutaṃ yaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pākasyaikasya niṣkrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥsthitas tādṛśo yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">susthitas tasya kīdṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prayacchaty ayutaṃ yaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">pākasya ekasya niṣkrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥ-sthitas tādṛśo yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">su-sthitas tasya kī-dṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.104">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi bruvann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mālyam iva tad dhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhārayitvā kṣaṇaṃ mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāya prāptavān gṛham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi bruvann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">sa mālyam iva tad dhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhārayitvā kṣaṇaṃ mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāya prāptavān gṛham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.105">
<l><seg type="pāda" n="a">athainaṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭukautūhalākulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyam aiśvaryam āgāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enaṃ pṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">paṭu-kautūhala-ākulaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyam aiśvaryam āgāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ veda bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.106">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tenoktam asyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattasya bhūpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śatayajñādhikaśrīkaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcayajñaḥ pitābhavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena uktam asya eva</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattasya bhū-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śata-yajña-adhika-śrīkaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañca-yajñaḥ pita ābhavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.107">
<l><seg type="pāda" n="a">cikitsāsūdaśāstrajñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpitve 'py aśaṭho 'bhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvitīya iva tasyātmā</seg> <seg type="pāda" n="d">devavān iti ballavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cikitsā-sūda-śāstra-jñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śilpitve 'py a-śaṭho 'bhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvitīya iva tasyā atmā</seg> <seg type="pāda" n="d">devavān iti ballavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.108">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīram etad āyattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mameti kṛtabuddhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñā tasmai svarājyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">daśamo 'ṃśaḥ prakalpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīram etad āyattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama iti kṛta-buddhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñā tasmai sva-rājyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">daśamo 'ṃśaḥ prakalpitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.109">
<l><seg type="pāda" n="a">nandopanandanāmānau</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya sūdapateḥ sutau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśākāravijñānāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āvām eva ca viddhi tau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nanda-upananda-nāmānau</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya sūda-pateḥ sutau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">īdṛśa-ākāra-vijñānāv</seg> <seg type="pāda" n="d">āvām eva ca viddhi tau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.110">
<l><seg type="pāda" n="a">bālābhyām eva cāvābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūdaśāstracikitsite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahajñānaprayogābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kulavidyeti śikṣite ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bālābhyām eva cā avābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūda-śāstra-cikitsite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha-jñāna-prayogābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kula-vidya īti śikṣite ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.111">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā nau pitāvocat</seg> <seg type="pāda" n="b">putrakau śṛṇutaṃ hitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrotāraṃ guruvākyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na spṛśanti vipattayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā nau pita āvocat</seg> <seg type="pāda" n="b">putrakau śṛṇutaṃ hitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrotāraṃ guru-vākyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na spṛśanti vipattayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.112">
<l><seg type="pāda" n="a">padavākyapramāṇāni</seg> <seg type="pāda" n="b">kāvyāni vividhāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavadbhyāṃ śikṣitavyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">citrādiś ca kalāgaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pada-vākya-pramāṇāni</seg> <seg type="pāda" n="b">kāvyāni vividhāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavadbhyāṃ śikṣitavyāni</seg> <seg type="pāda" n="d">citra-ādiś ca kalā-gaṇaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.113">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid ajitaṃ jetuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāto yātavyamaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāstrakāvyakathālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">vinodaṃ prabhur icchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid a-jitaṃ jetuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāto yātavya-maṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāstra-kāvya-kathā-ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="d">vinodaṃ prabhur icchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.114">
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāya tu tadāsthānam</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃnihitapaṇḍitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vinodaṃ tasya kuryātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāstrālāpādibhir yuvām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāya tu tad-āsthānam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃnihita-paṇḍitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vinodaṃ tasya kuryātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāstra-ālāpa-ādibhir yuvām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.115">
<l><seg type="pāda" n="a">pragalbhāḥ pratibhāvanto</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuvṛttāntapaṇḍitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakāśitamanovṛttair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyāḥ krīḍanti bhartṛbhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pragalbhāḥ pratibhāvanto</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu-vṛtta-anta-paṇḍitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakāśita-mano-vṛttair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtyāḥ krīḍanti bhartṛbhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.116">
<l><seg type="pāda" n="a">ekavidyaḥ punas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pragalbho 'pi tapasvikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svavidyālāpaparyāya</seg><seg type="pāda" n="d">khinnaś ciram udīkṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-vidyaḥ punas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">pragalbho 'pi tapasvikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-vidyā-ālāpa-paryāya</seg><seg type="pāda" n="d">khinnaś ciram udīkṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.117">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyastabahuvidyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nirviparyāyamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatasaṃśayaduḥkhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhināṃ parameśvaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">abhyasta-bahu-vidyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-viparyāya-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gata-saṃśaya-duḥkhatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhināṃ parama-īśvaraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.118">
<l><seg type="pāda" n="a">utsāhena ca śikṣethām</seg> <seg type="pāda" n="b">āyuraiśvaryalakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghāyur vittavanto hi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsevyāḥ sevakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.118">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utsāhena ca śikṣethām</seg> <seg type="pāda" n="b">āyur-aiśvarya-lakṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrgha-āyur vittavanto hi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsevyāḥ sevakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.119">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca pitrājñayāśeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyām anuśīlitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramyāsvādaṃ ca pathyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'vamanyeta bheṣajam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.119">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca pitr-ājñaya ā-śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyām anuśīlitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramya-āsvādaṃ ca pathyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ko 'vamanyeta bheṣajam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.120">
<l><seg type="pāda" n="a">tad vidyādharacakrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">cakravartī bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyaiṣṭhacandrasahasrāṃśu</seg><seg type="pāda" n="d">dīrghāyuś ceti nau matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.120">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad vidyā-dhara-cakrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">cakra-vartī bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyaiṣṭha-candra-sahasra-aṃśu</seg><seg type="pāda" n="d">dīrgha-āyuś ca iti nau matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.121">
<l><seg type="pāda" n="a">tena prasāritāṅgābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyām eṣa vanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vandanasāmānyam</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanti bahuvanditāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.121">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena prasārita-aṅgābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">āvābhyām eṣa vanditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi vandana-sāmānyam</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanti bahu-vanditāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.122">
<l><seg type="pāda" n="a">bahavo hīha tiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇās tīrthakukkuṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiraḥspandanamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tān āvāṃ pūjayāvahe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.122">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahavo hi iha tiṣṭhanti</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇās tīrtha-kukkuṭāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiraḥ-spandana-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tān āvāṃ pūjayāvahe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.123">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād yasmād asaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvatrāgamacakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhasya dṛṣṭam aiśvaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ataḥ śraddhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.123">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād yasmād a-saṅgena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvatrā agama-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhasya dṛṣṭam aiśvaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ataḥ śraddhīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_23.124">
<l><seg type="pāda" n="a">prajñaptikauśikasutapramukhair uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nandasya niścitataraṃ vacanāt tad āsīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāvaṃ hi saṃśayatamaḥ paṭalāpinaddham</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhāvayanty avitathā vacanapradīpāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_23.124">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prajñapti-kauśika-suta-pramukhair uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nandasya niścitataraṃ vacanāt tad āsīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāvaṃ hi saṃśaya-tamaḥ paṭala-apinaddham</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhāvayanty a-vitathā- vacana-pradīpāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nandopanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevyamānaḥ svakarmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasugṛhe stokān</seg> <seg type="pāda" n="d">divasān avasaṃ sukhī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nanda-upanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevyamānaḥ sva-karmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasu-gṛhe stokān</seg> <seg type="pāda" n="d">divasān avasaṃ sukhī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.2">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācin mandirāgrasthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvann āśāvalokanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śramaṇāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣyāsaṃghapuraḥsarīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cin mandira-agra-sthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kurvann āśā-avalokanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śramaṇāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣyā-saṃgha-puraḥ-sarīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.3">
<l><seg type="pāda" n="a">kavibhis tair anātmajñair</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir āyāsyate vṛthā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye tasyā varṇasaṃsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">varṇayanti hatatrapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kavibhis tair an-ātma-jñair</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir āyāsyate vṛthā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye tasyā- varṇa-saṃsthāne</seg> <seg type="pāda" n="d">varṇayanti hata-trapāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.4">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā taṃ vidhātāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhig yat kiṃcanakāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenākāraviruddho 'syām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāro durbhagaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā taṃ vidhātāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dhig yat kiṃ-cana-kāriṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenā akāra-viruddho 'syām</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāro dur-bhagaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.5">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvo hi viniyogārtham</seg> <seg type="pāda" n="b">arthaḥ sarveṇa sṛjyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭayitvā ghaṭaḥ kena</seg> <seg type="pāda" n="d">loṣṭena śakalīkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvo hi viniyoga-artham</seg> <seg type="pāda" n="b">arthaḥ sarveṇa sṛjyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭayitvā ghaṭaḥ kena</seg> <seg type="pāda" n="d">loṣṭena śakalī-kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.6">
<l><seg type="pāda" n="a">dhātrā punar iyaṃ sṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">komaleva mṛṇālinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣitā tuhineneti</seg> <seg type="pāda" n="d">dhik tasya khalatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhātrā punar iyaṃ sṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">komala īva mṛṇālinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śoṣitā tuhinena iti</seg> <seg type="pāda" n="d">dhik tasya khalatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāṃ ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">nirnimiṣeṇa cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sphuritotsāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma punarvasum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāṃ ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-nimiṣeṇa cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sphurita-utsāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛcchati sma punarvasum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.8">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃkṛtapurīmārgair</seg> <seg type="pāda" n="b">ūrugauravamantharaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā pravrajitā bhadra</seg> <seg type="pāda" n="d">kva gacchati gatair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ-kṛta-purī-mārgair</seg> <seg type="pāda" n="b">ūru-gaurava-mantharaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā pravrajitā bhadra</seg> <seg type="pāda" n="d">kva gacchati gatair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktam ṛṣidatteyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārhataṃ dharmam āsthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vītarāgatayā siddhān</seg> <seg type="pāda" n="d">atiśete jinān api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktam ṛṣidatta īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārhataṃ dharmam āsthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīta-rāgatayā siddhān</seg> <seg type="pāda" n="d">atiśete jinān api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.10">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā bālasakhīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">satataṃ rājadārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyakāntaḥpurād eti</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti svaśayanāsanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā bāla-sakhīṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">satataṃ rāja-dārikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyakā-antaḥ-purād eti</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti sva-śayana-āsanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.11">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi kathayitvāsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambike sahaśiṣyāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">te namo 'stu namo 'stv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi kathayitva āsāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambike saha-śiṣyāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">te namo 'stu namo 'stv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.12">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca pravrajitāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃbhāṣyo bhavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham iti tenokte</seg> <seg type="pāda" n="d">tayoktam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca pravrajita āvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃbhāṣyo bhavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham iti tena ukte</seg> <seg type="pāda" n="d">taya ūktam avadhīyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.13">
<l><seg type="pāda" n="a">jñānādhikṣiptasarvajñau</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpavismāritasmarau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvijau jyeṣṭhakaniṣṭhākhyau</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadgṛhe kila tiṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñāna-adhikṣipta-sarva-jñau</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpa-vismārita-smarau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvijau jyeṣṭha-kaniṣṭha-akhyau</seg> <seg type="pāda" n="d">tvad-gṛhe kila tiṣṭhataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tat saṃdarśanasaṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="b">janitaṃ ca sukhaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draviṇaṃ kṛpaṇeneva</seg> <seg type="pāda" n="d">pracchannam upabhujyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat saṃdarśana-saṃbhāṣā</seg><seg type="pāda" n="b">janitaṃ ca sukhaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draviṇaṃ kṛpaṇena iva</seg> <seg type="pāda" n="d">pracchannam upabhujyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.15">
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛtsādhāraṇaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhaṃ sa paramaṃ sukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhasaṃvaraṇāyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">viparītas tu duḥkhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛt-sādhāraṇaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhaṃ sa paramaṃ sukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukha-saṃvaraṇa-āyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">viparītas tu duḥkhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.16">
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdbhiḥ kupitais tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃbhāṣyaḥ kṛto bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām atrānayopāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samarthaś cintyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdbhiḥ kupitais tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-saṃbhāṣyaḥ kṛto bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām atrā anaya-upāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samarthaś cintyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.17">
<l><seg type="pāda" n="a">athoccair gomukhenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">acireṇa punarvasuḥ</seg> </l>
<l><note>The second half of the verse is missing</note> ||</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uccair gomukhena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cireṇa punarvasuḥ</seg> </l>
<l><note>The second half of the verse is missing</note> ||</l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.18">
<l><note>The first half of the verse is missing</note> |</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahanandopanandaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jināyatanamaṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.18">
<lg>
<l><note>The first half of the verse is missing</note> |</l>
<l><seg type="pāda" n="c">saha-nanda-upanandaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">jina-āyatana-maṇḍapam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.19">
<l><seg type="pāda" n="a">arhatas tatra vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃghaṃ cīvaravāsasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣidattāṃ ca tad datte</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣṭare samupāviśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arhatas tatra vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃghaṃ cīvara-vāsasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣidattāṃ ca tad datte</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣṭare samupāviśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.20">
<l><seg type="pāda" n="a">avalambitabāhus tu</seg> <seg type="pāda" n="b">muktakakṣaś ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā devakuladvāre</seg> <seg type="pāda" n="d">jinastotram udāharat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avalambita-bāhus tu</seg> <seg type="pāda" n="b">mukta-kakṣaś ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā deva-kula-dvāre</seg> <seg type="pāda" n="d">jina-stotram udāharat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.21">
<l><seg type="pāda" n="a">namo 'stu sarvasiddhebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhubhyaś ca namo 'stu vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣabhapramukhebhyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvajñebhyo namo 'stv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">namo 'stu sarva-siddhebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādhubhyaś ca namo 'stu vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣabha-pramukhebhyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-jñebhyo namo 'stv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.22">
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu śrāvaka dhanyo 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ sarvajñaṃ namasyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ityādi bahu nirgranthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītyāstuvata gomukham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sādhu śrāvaka dhanyo 'si</seg> <seg type="pāda" n="b">yaḥ sarva-jñaṃ namasyasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity-ādi bahu nirgranthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītya āstuvata gomukham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.23">
<l><seg type="pāda" n="a">athāyam ṛṣidattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādau gāḍhaṃ nipīḍayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt suprasannau me</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ayam ṛṣidattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādau gāḍhaṃ nipīḍayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abravīt su-prasannau me</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantau bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.24">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv asya prayuktāśīr</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākaṃ laghuśāsane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāvakasyāpi saṃvādyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratipattir bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tv asya prayukta-āśīr</seg> <seg type="pāda" n="b">asmākaṃ laghu-śāsane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāvakasya api saṃvādyā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratipattir bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.25">
<l><seg type="pāda" n="a">athoktam upanandena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇāgoṣṭhī pravartyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa saṃnihitaḥ saṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalaḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha uktam upanandena</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇā-goṣṭhī pravartyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣa saṃnihitaḥ saṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalaḥ suhṛdām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.26">
<l><seg type="pāda" n="a">anyenoktam anāyāte</seg> <seg type="pāda" n="b">pravīṇe gaṅgarakṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṃnihitahaṃseva</seg> <seg type="pāda" n="d">nalinī nīravā sabhā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyena uktam an-āyāte</seg> <seg type="pāda" n="b">pravīṇe gaṅgarakṣite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-saṃnihita-haṃsa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">nalinī nīravā sabhā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mahāpratīhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavanto gaṅgarakṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udīkṣantām iti tataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāpto gaṅgarakṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān mahā-pratīhāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavanto gaṅgarakṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udīkṣantām iti tataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāpto gaṅgarakṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.28">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā nāgarair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">āryajyeṣṭhasya vāsya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyāta nipuṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kataro rūpavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ dṛṣṭvā nāgarair uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārya-jyeṣṭhasya va āsya vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyāta nipuṇaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kataro rūpavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.29">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam evāsmi rūpavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgarakṣitarūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ me sadṛśaṃ yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yat satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam eva asmi rūpavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṅgarakṣita-rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">rūpaṃ me sa-dṛśaṃ yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.30">
<l><seg type="pāda" n="a">yadīyam etadīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpeṇāpy upacaryate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upamānam upādeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'pi rūpavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadīyam etadīyena</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpeṇa apy upacaryate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upamānam upādeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'pi rūpavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.31">
<l><seg type="pāda" n="a">vanditvā jinam agranthān</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattāṃ ca māṃ ca saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāviśat punaś coktam</seg> <seg type="pāda" n="d">upanandena pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vanditvā jinam a-granthān</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattāṃ ca māṃ ca saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāviśat punaś ca uktam</seg> <seg type="pāda" n="d">upanandena pūrvavat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pravrajitāha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhini priyadarśane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāyāte sadaḥ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">idam apriyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pravrajitā āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhini priyadarśane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āyāte sadaḥ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">idam a-priya-darśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.33">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pratīkṣyatāṃ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ity uditekṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āyāta ity ākhyan</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgarāḥ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ pratīkṣyatāṃ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇam ity udita-īkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āyāta ity ākhyan</seg> <seg type="pāda" n="d">nāgarāḥ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.34">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">naivāyaṃ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā puruṣaveṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūṣitā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama taṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">na eva ayaṃ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eṣā puruṣa-veṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūṣitā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.35">
<l><seg type="pāda" n="a">straiṇībhir gatisaṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">vāṇībhir vyaktam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣiptatrailokyasaundaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyātaṃ straiṇam ātmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">straiṇībhir gati-saṃsthāna</seg><seg type="pāda" n="b">vāṇībhir vyaktam etayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣipta-trailokya-saundaryam</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhyātaṃ straiṇam ātmanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.36">
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu vanditadevādiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sādaraṃ mām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ sundari jīveti</seg> <seg type="pāda" n="d">mayāpi prativanditā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā tu vandita-deva-ādiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-ādaraṃ mām avandata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ sundari jīva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">maya āpi prativanditā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krodhāruṇākṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhenāham īkṣataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citraṃ nāgarakaiḥ kaiścil</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjitaiḥ kaiścid ambaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ krodha-aruṇa-akṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhena aham īkṣataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citraṃ nāgarakaiḥ kaiś-cil</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjitaiḥ kaiś-cid ambaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.38">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattā punaḥ sāsraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">savikāsacalekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sagomukham apaśyan mām</seg> <seg type="pāda" n="d">āśiraścaraṇaṃ ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattā punaḥ sa-asraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-vikāsa-cala-īkṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-gomukham apaśyan mām</seg> <seg type="pāda" n="d">ā-śiraś-caraṇaṃ ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.39">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prapañcam ākṣeptum</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ sapadi gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata suhṛdvargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">goṣṭhī prastūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prapañcam ākṣeptum</seg> <seg type="pāda" n="b">etaṃ sapadi gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhāṣata suhṛd-vargaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">goṣṭhī prastūyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.40">
<l><seg type="pāda" n="a">upanandas tataḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā vīṇām avādayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā vigatarāgād yair</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgranthair api mūrchitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upanandas tataḥ pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā vīṇām avādayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā vigata-rāgād yair</seg> <seg type="pāda" n="d">nirgranthair api mūrchitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.41">
<l><seg type="pāda" n="a">upanandāt tato nandaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nandād api punarvasum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasor agād vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">kramāt taṃ gaṅgarakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upanandāt tato nandaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nandād api punarvasum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasor agād vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="d">kramāt taṃ gaṅgarakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.42">
<l><seg type="pāda" n="a">upanandādikānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jitanāradaparvatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parājayata dūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvaṃ pūrvaṃ paraḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upananda-ādikānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">jita-nārada-parvatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parājayata dūreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvaṃ pūrvaṃ paraḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.43">
<l><seg type="pāda" n="a">kramaprāptā tato vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaṃ gaṅgarakṣitāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasvatīva vittāḍhyād</seg> <seg type="pāda" n="d">īśvarād durgataṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">krama-prāptā tato vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaṃ gaṅgarakṣitāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasvati īva vitta-aḍhyād</seg> <seg type="pāda" n="d">īśvarād dur-gataṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.44">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu tato vīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">avādayata līlayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā nāgarikair dīnair</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣito gaṅgarakṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhas tu tato vīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">avādayata līlayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā nāgarikair dīnair</seg> <seg type="pāda" n="d">īkṣito gaṅgarakṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.45">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhāṅkāt tato vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāti sma priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kulaṭeva priyotsaṅgāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kāminaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-aṅkāt tato vīṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">yāti sma priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ku-laṭa īva priya-utsaṅgāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kāminaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.46">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pravādite tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">pragīte cātimānuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vailakṣyād gomukhasyāsīd</seg> <seg type="pāda" n="d">abhiprāyaḥ palāyitum ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pravādite tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">pragīte ca ati-mānuṣam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vailakṣyād gomukhasyā asīd</seg> <seg type="pāda" n="d">abhiprāyaḥ palāyitum ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.47">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu nāradaśiṣyo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suto vā tumbaror iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyam aham apy āsam</seg> <seg type="pāda" n="d">adbhutaśrutivismitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu nārada-śiṣyo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">suto vā tumbaror iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yat satyam aham apy āsam</seg> <seg type="pāda" n="d">adbhuta-śruti-vismitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.48">
<l><seg type="pāda" n="a">muktavīṇe tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair māṃ gomukho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā prāptaparyāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vādanaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mukta-vīṇe tatas tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">śanair māṃ gomukho 'bravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā prāpta-paryāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vādanaṃ bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.49">
<l><seg type="pāda" n="a">hasitvā tam athāvocam</seg> <seg type="pāda" n="b">adyāpi hi śiśur bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo māṃ yatra kvacit tucche</seg> <seg type="pāda" n="d">pravartayati vastuni ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hasitvā tam atha avocam</seg> <seg type="pāda" n="b">adya api hi śiśur bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo māṃ yatra kva-cit tucche</seg> <seg type="pāda" n="d">pravartayati vastuni ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.50">
<l><seg type="pāda" n="a">nagnaśramaṇakānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kirāṭānāṃ ca saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāṃ vādayamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mādṛśaḥ kīdṛśaṃ phalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nagna-śramaṇakānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kirāṭānāṃ ca saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāṃ vādayamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mā-dṛśaḥ kī-dṛśaṃ phalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.51">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvedam ukto 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">anena kṛtamanyunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ kīdṛśaṃ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhavad bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutva īdam ukto 'ham</seg> <seg type="pāda" n="b">anena kṛta-manyunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">campāyāṃ kī-dṛśaṃ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhavad bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyatām yadi na śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptir gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra kāryam abhūd iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyatām yadi na śrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptir gandharvadattāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra kāryam abhūd iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.53">
<l><seg type="pāda" n="a">athāyam avadat tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">devīprāptiḥ phalaṃ yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ihāpi gomukhaprāptiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalam uttamam iṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ayam avadat tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">devī-prāptiḥ phalaṃ yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iha api gomukha-prāptiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalam uttamam iṣyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.54">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmad anyo na māṃ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇayā jitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ me śreṣṭham āgamya</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhināpahṛtaṃ yaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmad anyo na māṃ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">vīṇayā jitavān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ me śreṣṭham āgamya</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhina āpahṛtaṃ yaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.55">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yam asmadyaśaścauro</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi nāśu nigṛhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyajāmy eṣa tataḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhabhārāturān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yam asmad-yaśaś-cauro</seg> <seg type="pāda" n="b">yadi na aśu nigṛhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyajāmy eṣa tataḥ prāṇān</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-bhāra-āturān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.56">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd asaṃdigdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam atropapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇābhyadhikakleśo</seg> <seg type="pāda" n="d">mānabhaṅgo hi māninām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd a-saṃdigdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvam atra upapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">maraṇa-abhyadhika-kleśo</seg> <seg type="pāda" n="d">māna-bhaṅgo hi māninām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.57">
<l><seg type="pāda" n="a">śāstrārthajñānamattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">nigṛhītasya vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntayā ca vimuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaṃ kenopamīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śāstra-artha-jñāna-mattasya</seg> <seg type="pāda" n="b">nigṛhītasya vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāntayā ca vimuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhaṃ kena upamīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.58">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād etad iha nyāyyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iti niścitya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavasthāpayituṃ tantrīr</seg> <seg type="pāda" n="d">ārabhe durvyavasthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād etad iha nyāyyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iti niścitya sādaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyavasthāpayituṃ tantrīr</seg> <seg type="pāda" n="d">ārabhe dur-vyavasthitāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.59">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛthulitair netraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pulakāliṅgitatvacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyonyasya niraikṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanāni sadaḥsadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ pṛthulitair netraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pulaka-āliṅgita-tvacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyonyasya niraikṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanāni sadaḥ-sadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tantrīṣu karaśākhāgraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parāmṛṣṭāsu te tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā hā kim idam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pustanyastā ivābhavan ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tantrīṣu kara-śākhā-agraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">parāmṛṣṭāsu te tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hā hā kim idam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pusta-nyastā- iva abhavan ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.61">
<l><seg type="pāda" n="a">athaitasyām avasthāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā vīṇā ca saṃhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taiś ca muktāyatocchvāsair</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvaloko 'valokitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha etasyām avasthāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā vīṇā ca saṃhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taiś ca mukta-āyata-ucchvāsair</seg> <seg type="pāda" n="d">jīva-loko 'valokitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.62">
<l><seg type="pāda" n="a">harṣāruṇaparāmṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasadviśadaprabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhrājata tataḥ sadyo</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhānanapaṅkajam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">harṣa-aruṇa-parāmṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikasad-viśada-prabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhrājata tataḥ sadyo</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukha-a-nana-paṅka-jam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.63">
<l><seg type="pāda" n="a">jitagomukhadarpas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">jito 'pi priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jitadurjayavādīva</seg> <seg type="pāda" n="d">prītimān mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jita-gomukha-darpas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">jito 'pi priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jita-dur-jaya-vādi īva</seg> <seg type="pāda" n="d">prītimān mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.64">
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhī jyeṣṭhena vīṇāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jagadvijayinā jitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti me prasthitā kīrtir</seg> <seg type="pāda" n="d">āpayodhi vasuṃdharām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhī jyeṣṭhena vīṇāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jagad-vijayinā jitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti me prasthitā kīrtir</seg> <seg type="pāda" n="d">ā-payodhi vasuṃdharām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.65">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrṇā hi vasudhā śūdrair</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca tān veda kaścana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāghavotkṛttamūrdhnas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">śambūkasyāmalaṃ yaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūrṇā hi vasudhā śūdrair</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca tān veda kaś-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāghava-utkṛtta-mūrdhnas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">śambūkasya a-malaṃ yaśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.66">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ cādyārabhya yuṣmabhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayātmaiva niveditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇāvādārthinaṃ śiṣyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parigṛhṇīta mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca adyā arabhya yuṣmabhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā ātma eva niveditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīṇā-vāda-arthinaṃ śiṣyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parigṛhṇīta mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.67">
<l><seg type="pāda" n="a">asyām eva tu velāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad gaṅgarakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam eva mamāpy arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saphalīkriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyām eva tu velāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">avocad gaṅgarakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam eva mama apy arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-phalī-kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau gomukhenoktau</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantāv āgamārthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāyāsopadeśau ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tau gomukhena uktau</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavantāv āgama-arthinau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āyāsa-upadeśau ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.69">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayā śanakair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipram eva tvayānayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prārthanā pratipanneti</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhenoditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayā śanakair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipram eva tvaya ānayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prārthanā pratipanna īti</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhena uditaṃ tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.70">
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ kāśirājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājyam antaḥpuraṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac cānyad api tat sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgarakṣitarakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarīraṃ kāśi-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājyam antaḥ-puraṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca anyad api tat sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṅgarakṣita-rakṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.71">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya ca svayam evāyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsyām abhyanugacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāpadbhir asaṃkīrṇā</seg><seg type="pāda" n="d">hastasthāḥ sarvasaṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yasya ca svayam eva ayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsyām abhyanugacchati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya apadbhir a-saṃkīrṇā</seg><seg type="pāda" n="d">hasta-sthāḥ sarva-saṃpadaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.72">
<l><seg type="pāda" n="a">aśeṣaśreṇibhartā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhitvāt priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yasya kiṃkaras tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃkarā sakalā purī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-śeṣa-śreṇi-bhartā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhitvāt priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa yasya kiṃ-karas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-karā sakalā purī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.73">
<l><seg type="pāda" n="a">etat phalam abhipretya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayaitābhyāṃ pratiśrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy anālocyakartāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃkarā bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etat phalam abhipretya</seg> <seg type="pāda" n="b">maya aitābhyāṃ pratiśrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hy an-ālocya-kartāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-karā- bhavatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_24.74">
<l><seg type="pāda" n="a">praśaṃsya tasyeti matipraharṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nandopanandādisuhṛtsamagraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">namaskṛtārhadvratacārisaṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">punarvasor veśma gatas tato 'ham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_24.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praśaṃsya tasya iti mati-praharṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nanda-upananda-ādi-suhṛt-samagraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">namas-kṛta-arhad-vrata-cāri-saṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">punarvasor veśma gatas tato 'ham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra nandādibhir mitrair</seg> <seg type="pāda" n="b">ārādhanaviśāradaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṛtrimasuhṛdbhāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa.gataḥ sukham āsiṣi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra nanda-ādibhir mitrair</seg> <seg type="pāda" n="b">ārādhana-viśāradaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṛtrima-suhṛd-bhāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa.gataḥ sukham āsiṣi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadāhāravelāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛśyate sma na gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha nītam anāhārair</seg> <seg type="pāda" n="d">asmābhir api tad dinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā āhāra-velāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛśyate sma na gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha nītam an-āhārair</seg> <seg type="pāda" n="d">asmābhir api tad dinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.3">
<l><seg type="pāda" n="a">asau tu sāyam āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">nātisvābhāvikākṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad anāthamatodvignaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ vinītavad uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau tu sāyam āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">na ati-svābhāvika-ākṛtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad a-nātha-mata-udvignaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">māṃ vinītavad uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.4">
<l><seg type="pāda" n="a">rājamārge mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paurasaṃghātasaṃkaṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyo hariśikhasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">lokenāntaritaḥ sa ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-mārge mayā dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paura-saṃghāta-saṃkaṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyo hariśikhasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">lokena antaritaḥ sa ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.5">
<l><seg type="pāda" n="a">tadgaveṣayamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">mayādya gamitaṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārye hi guruṇi vyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jighatsāpi na bādhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad-gaveṣayamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">maya ādya gamitaṃ dinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārye hi guruṇi vyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jighatsa āpi na bādhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāvaśyaṃ mayānveṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdvārttopalabdhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān mā mām apaśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛdhvaṃ duḥkhāsikām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ca a-vaśyaṃ maya ānveṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛd-vārtta-upalabdhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān mā mām a-paśyantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛdhvaṃ duḥkha-asikām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.7">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā cāyam anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣiptasaptāṣṭavāsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madamantharasaṃcāro</seg> <seg type="pāda" n="d">bahujalpann upāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā ca ayam anujñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣipta-sapta-aṣṭa-vāsaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mada-manthara-saṃcāro</seg> <seg type="pāda" n="d">bahu-jalpann upāgamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.8">
<l><seg type="pāda" n="a">athainam aham ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhakṣobhitamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā kṣaṇam anālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣālāpam abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha enam aham ālokya</seg> <seg type="pāda" n="b">krodha-kṣobhita-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitvā kṣaṇam an-ālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paruṣa-ālāpam abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.9">
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśas tādṛśaḥ prājñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣākārī ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti paṅgos turaṃgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtā garuḍavegatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">īdṛśas tā-dṛśaḥ prājñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣā-kārī ca gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti paṅgos turaṃgasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtā garuḍa-vegatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.10">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvaṃ brāhmaṇam ākhyāya</seg> <seg type="pāda" n="b">samastāyāḥ puraḥ puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā madhunā mattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ paśyasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvaṃ brāhmaṇam ākhyāya</seg> <seg type="pāda" n="b">samastāyāḥ puraḥ puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā madhunā mattaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ paśyasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.11">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām ayam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">na madaḥ pāramārthikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadoṣaṃ tu vaco vaktuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayāyaṃ kṛtrimaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām ayam āha sma</seg> <seg type="pāda" n="b">na madaḥ pāramārthikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-doṣaṃ tu vaco vaktuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maya āyaṃ kṛtrimaḥ kṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.12">
<l><seg type="pāda" n="a">mattasya kila vāgdoṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāruṣyānṛtatādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūṣayanti na vaktāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'yaṃ kṛtrimo madaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mattasya kila vāg-doṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāruṣya-an-ṛtatā-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dūṣayanti na vaktāram</seg> <seg type="pāda" n="d">ato 'yaṃ kṛtrimo madaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvitaguṇasya te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madapracchādanopāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nv adoṣo 'pi vidyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tam uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvita-guṇasya te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mada-pracchādana-upāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ nv a-doṣo 'pi vidyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.14">
<l><seg type="pāda" n="a">athānenoktam astīti</seg> <seg type="pāda" n="b">katham ity udite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam ārabhatākhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjāmantharitākṣaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha anena uktam asti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">katham ity udite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam ārabhatā akhyātuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjā-mantharita-akṣaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.15">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatām ṛṣidattā me</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra netrapathaṃ gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārabhya divasāt tasmāc</seg> <seg type="pāda" n="d">cetoviṣayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatām ṛṣidattā me</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra netra-pathaṃ gatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārabhya divasāt tasmāc</seg> <seg type="pāda" n="d">ceto-viṣayatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.16">
<l><seg type="pāda" n="a">niravagrahatāṃ buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cittasyātha mamābhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād aviṣaye cakṣuś</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasā me prasāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niravagrahatāṃ buddhvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cittasya atha mama abhavat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmād a-viṣaye cakṣuś</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasā me prasāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.17">
<l><seg type="pāda" n="a">jñātadharmārthaśāstratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sthānāt sādhusabhāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāgādhīnaṃ na me cakṣuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaṃ gaṇikāsv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñāta-dharma-artha-śāstratvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sthānāt sādhu-sabhāsu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāga-adhīnaṃ na me cakṣuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttaṃ gaṇikāsv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.18">
<l><seg type="pāda" n="a">nūnam eṣā parigrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">mama pravrajitā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpena mamaitasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">durdāntaturago 'yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nūnam eṣā parigrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">mama pravrajitā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpena mama etasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dur-dānta-turago '-yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asyām aniṣṭasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkalpasya nibandhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jijñāsye tāvad ity enām</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ draṣṭum anv aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād asyām an-iṣṭasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkalpasya nibandhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jijñāsye tāvad ity enām</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ draṣṭum anv aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.20">
<l><seg type="pāda" n="a">nānākārair vinodaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">deśāntarakathādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvitrair eva dinais tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">viśvāsam udapādayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nānā-kārair vinodaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">deśa-antara-kathā-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvitrair eva dinais tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">viśvāsam udapādayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.21">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prastutālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo 'ham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ke ke deśās tvayā dṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krāmatā pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā prastuta-ālāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo 'ham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ke ke deśās tvayā dṛṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">krāmatā pṛthivīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.22">
<l><seg type="pāda" n="a">samṛddhiḥ saśarīreva</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśāmbī yatra pattanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsadeśaḥ sa dṛṣṭaḥ prāṅ</seg> <seg type="pāda" n="d">mameti kathite mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samṛddhiḥ sa-śarīra īva</seg> <seg type="pāda" n="b">kauśāmbī yatra pattanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsa-deśaḥ sa dṛṣṭaḥ prāṅ</seg> <seg type="pāda" n="d">mama iti kathite mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.23">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktam alam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">aparais tava durbhagaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyatāṃ vatsakauśāmbī</seg><seg type="pāda" n="d">saṃbandhaiva punaḥ kathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktam alam ālāpair</seg> <seg type="pāda" n="b">aparais tava dur-bhagaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyatāṃ vatsa-kauśāmbī</seg><seg type="pāda" n="d">saṃbandha aiva punaḥ kathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.24">
<l><seg type="pāda" n="a">atha jānāsi kauśāmbyāym</seg> <seg type="pāda" n="b">ākārajitamanmatham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaṃ nāma niṣṇātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">savidyāsu kalāsv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha jānāsi kauśāmbyāym</seg> <seg type="pāda" n="b">ākāra-jita-manmatham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaṃ nāma niṣṇātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-vidyāsu kalāsv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.25">
<l><seg type="pāda" n="a">athācintayam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">etasyai kathayāmi kim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā dhig adhīraṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ tāvad bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha acintayam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">etasyai kathayāmi kim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā dhig a-dhīraṃ mām</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ tāvad bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ham uktavān ārye</seg> <seg type="pāda" n="b">jānāsīti kim ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ ko na jānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa hi me paramaḥ suhṛt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ham uktavān ārye</seg> <seg type="pāda" n="b">jānāsi iti kim ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ ko na jānāti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa hi me paramaḥ suhṛt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.27">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā na viśeṣo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">sūkṣmo 'pi mama gomukhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena māṃ paśyatā vyaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭo bhavati gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā na viśeṣo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">sūkṣmo 'pi mama gomukhāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena māṃ paśyatā vyaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭo bhavati gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.28">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau locanāntena</seg> <seg type="pāda" n="b">bāṣpastimitapakṣmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānurāgeva dṛṣṭvā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ mantharam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau locana-antena</seg> <seg type="pāda" n="b">bāṣpa-stimita-pakṣmaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-anurāga īva dṛṣṭvā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ciraṃ mantharam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.29">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhaḥ kila rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">kalākauśalacāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsarājasutaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyena sadṛśaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhaḥ kila rūpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">kalā-kauśala-cāriṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsa-rāja-sutaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">na anyena sadṛśaḥ kṣitau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.30">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi cāsau tvadākāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tvatkalājālapeśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharakumāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ sadṛśas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi ca asau tvad-ākāras</seg> <seg type="pāda" n="b">tvat-kalā-jāla-peśalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-kumāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ sadṛśas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.31">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tvadākāravijñānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā puṇyavān asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandhaśailo 'pi hi ślāghyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tulyamānaḥ sumeruṇā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yas tvad-ākāra-vijñānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvathā puṇyavān asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandha-śailo 'pi hi ślāghyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tulyamānaḥ sumeruṇā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.32">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā cīvarāntena</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham āvṛtya nīcakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asau roditum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sotkamastanamaṇḍalā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktvā cīvara-antena</seg> <seg type="pāda" n="b">mukham āvṛtya nīcakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asau roditum ārabdhā</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-utkama-stana-maṇḍalā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.33">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām athāvocam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārye kiṃ kāraṇaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rudyate mṛtapatyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaśravaṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām atha avocam</seg> <seg type="pāda" n="b">ārye kiṃ kāraṇaṃ tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rudyate mṛta-patya īva</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukha-śravaṇād iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ śrūyatām asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vidvān rājagṛhe vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmo nāma dhanaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">padmasyeva mahānidheḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ śrūyatām asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vidvān rājagṛhe vaṇik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmo nāma dhanaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">padmasya iva mahā-nidheḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.35">
<l><seg type="pāda" n="a">kuṭumbācāracature</seg> <seg type="pāda" n="b">priye patyuḥ pativrate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sumanā mahadinnā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya bhārye babhūvatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kuṭumba-ācāra-cature</seg> <seg type="pāda" n="b">priye patyuḥ pati-vrate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sumanā mahadinnā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya bhārye babhūvatuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tayor abhavatāṃ putrau</seg> <seg type="pāda" n="b">mātṛnāmasanāmakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putrābhyāṃ dayite pitros</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā duhitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayor abhavatāṃ putrau</seg> <seg type="pāda" n="b">mātṛ-nāma-sa-nāmakau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">putrābhyāṃ dayite pitros</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā duhitarāv api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yā sumanā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ sumanasaḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nagaryāṃ pariṇītātra</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhinā kāliyena sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra yā sumanā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ sumanasaḥ sutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nagaryāṃ pariṇīta ātra</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhinā kāliyena sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.38">
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā mahadinnāyā</seg><seg type="pāda" n="b">yā ca mātuḥ sanāmikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cedivatseśamitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇītar1ṣabheṇa sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duhitā mahadinnāyā</seg><seg type="pāda" n="b">yā ca mātuḥ sa-nāmikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cedi-vatsa-īśa-mitreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">pariṇītar1ṣabheṇa sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.39">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabhān mahadinnāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">utpannaḥ kila gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kutaścin na kasyāṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">kaścij jagati yādṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣabhān mahadinnāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">utpannaḥ kila gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kutaś-cin na kasyāṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">kaś-cij jagati yādṛśaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.40">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu mahadinnasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayā guṇaśālinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">himādrer api niyānti</seg> <seg type="pāda" n="d">saritaḥ kṣāravārayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu mahadinnasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayā guṇa-śālinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hima-adrer api niyānti</seg> <seg type="pāda" n="d">saritaḥ kṣāra-vārayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sāhaṃ bālaiva gurubhir</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhāya pratiśrutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃ hi nāma na gacchanti</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyāpitror manorathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa āhaṃ bāla aiva gurubhir</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhāya pratiśrutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṃ hi nāma na gacchanti</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyā-pitror mano-rathāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.42">
<l><seg type="pāda" n="a">kāle kvacid atīte tu</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ guṇair janavallabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">himakāla ivāsādhuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālaḥ padmam anāśayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāle kva-cid atīte tu</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ guṇair jana-vallabham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hima-kāla iva a-sādhuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kālaḥ padmam anāśayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tatkuṭumbaṃ tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">dhārakena vinā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmūlitadṛḍhastambha</seg><seg type="pāda" n="d">mandirāvasthāṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat-kuṭumbaṃ tatas tena</seg> <seg type="pāda" n="b">dhārakena vinā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">unmūlita-dṛḍha-stambha</seg><seg type="pāda" n="d">mandira-avasthāṃ gatam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.44">
<l><seg type="pāda" n="a">vārāṇasyāṃ tataḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">svasuḥ sumanaso gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāpitāhaṃ pitṛṣvasrā</seg> <seg type="pāda" n="d">duhiteva ca lālitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vārāṇasyāṃ tataḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="b">svasuḥ sumanaso gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthāpita āhaṃ pitṛṣvasrā</seg> <seg type="pāda" n="d">duhita īva ca lālitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.45">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtatādyaiḥ krameṇātha</seg> <seg type="pāda" n="b">jvaraiḥ pañcabhir apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīḍyamānā babhūvāndhā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyākhyātā cikitsakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtata-ādyaiḥ krameṇa atha</seg> <seg type="pāda" n="b">jvaraiḥ pañcabhir apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pīḍyamānā babhūva andhā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyākhyātā cikitsakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.46">
<l><seg type="pāda" n="a">atra cāgādhajainendra</seg><seg type="pāda" n="b">śāstrasāgarapāragā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asīc chrutadharā nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">śramaṇā karuṇāvatī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atra ca a-gādha-jaina-indra</seg><seg type="pāda" n="b">śāstra-sāgara-pāra-gā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asīc chrutadharā nāma</seg> <seg type="pāda" n="d">śramaṇā karuṇāvatī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.47">
<l><seg type="pāda" n="a">etaṃ vācā samānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrāgadaviśāradā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām asāv acireṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād vyādher amocayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etaṃ vācā samānīya</seg> <seg type="pāda" n="b">mantra-agada-viśāradā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām asāv a-cireṇa eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād vyādher amocayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.48">
<l><seg type="pāda" n="a">svasthāvasthāṃ ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sumanā gṛham ānayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha krodhād ivāgṛhṇāt</seg> <seg type="pāda" n="d">saiva jvaraparaṃparā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svastha-avasthāṃ ca māṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sumanā gṛham ānayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha krodhād iva agṛhṇāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sa aiva jvara-paraṃparā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.49">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrutadhārāyai mām</seg> <seg type="pāda" n="b">arpayat sumanāḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca yātaḥ punar vyādhir</seg> <seg type="pāda" n="d">mantrāgadabhayād iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śrutadhārāyai mām</seg> <seg type="pāda" n="b">arpayat sumanāḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca yātaḥ punar vyādhir</seg> <seg type="pāda" n="d">mantra-agada-bhayād iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.50">
<l><seg type="pāda" n="a">śravaṇām avadad dainyād</seg> <seg type="pāda" n="b">durmanāḥ sumanās tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravrajyāgrāhaṇeneyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālikā jīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śravaṇām avadad dainyād</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-manāḥ sumanās tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravrajyā-grāhaṇena iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālikā jīvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā cāgrāhayat sā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">arhatpravacanaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakalaḥ śramanāsaṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siṣyatām agaman mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā cā agrāhayat sā mām</seg> <seg type="pāda" n="b">arhat-pravacanaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakalaḥ śramanā-saṃghaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siṣyatām agaman mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.52">
<l><seg type="pāda" n="a">kevalajñānadīpena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā saṃsāraphalgutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirvāṇasya ca sāratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣṭhāṃ śrutadharāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kevala-jñāna-dīpena</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭvā saṃsāra-phalgutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirvāṇasya ca sāratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣṭhāṃ śrutadhara āgamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.53">
<l><seg type="pāda" n="a">nirvṛttāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃhatya śramaṇāgaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇanīm akarod asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">vihāre mām anicchatīm ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nirvṛttāyāṃ tatas tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃhatya śramaṇā-gaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇa-nīm akarod asmin</seg> <seg type="pāda" n="d">vihāre mām an-icchatīm ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.54">
<l><seg type="pāda" n="a">dhyānaṃ yad yat samāpadya</seg> <seg type="pāda" n="b">devatālambanaṃ niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ālambanaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ saṃnidhīyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhyānaṃ yad yat samāpadya</seg> <seg type="pāda" n="b">devatā-ālambanaṃ niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ālambanaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ saṃnidhīyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.55">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā yadā ca gośabdam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhīyānā vadāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhottarapadas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate sa tadā tadā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā yadā ca go-śabdam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhīyānā vadāmy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukha-uttara-padas tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyate sa tadā tadā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.56">
<l><seg type="pāda" n="a">jalpantī mukhaśabdaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuñje yadi kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gośabdapūrvapadatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">balāt tatropagacchati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jalpantī mukha-śabdaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuñje yadi kevalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">go-śabda-pūrva-padatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">balāt tatra upagacchati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.57">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena parāmṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ślāghanīyaṃ tṛṇādy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti cintāparādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāntaṃ kālam akṣipam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhena parāmṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ślāghanīyaṃ tṛṇa-ādy api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti cintā-parādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāntaṃ kālam akṣipam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.58">
<l><seg type="pāda" n="a">tāvac ca na mayā tyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratyāśā gomukhāśrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatā yāvad anyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vārttā dattanirāśatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāvac ca na mayā tyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">praty-āśā gomukha-āśrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatā yāvad anya aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">vārttā datta-nir-āśatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.59">
<l><seg type="pāda" n="a">campāsthasya prabhor mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaḥ sabalaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sasuhṛdvargaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulindair antare hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">campā-sthasya prabhor mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthitaḥ sa-balaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhaḥ sa-suhṛd-vargaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pulindair antare hataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.60">
<l><seg type="pāda" n="a">yac cāsmi na mṛtā sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā gomukhavaiśasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicāraṇasamarthāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñāyāḥ sā samarthatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca asmi na mṛtā sadyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutvā gomukha-vaiśasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicāraṇa-samarthāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñāyāḥ sā samarthatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.61">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama jīvantī</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitasya mahat phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramyām ākarṇayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhasya kathām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama jīvantī</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitasya mahat phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ramyām ākarṇayiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhasya kathām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.62">
<l><seg type="pāda" n="a">api cāparam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvitālambanaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hataḥ pravādamātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ śabarair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api ca aparam apy asti</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvita-ālambanaṃ mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hataḥ pravāda-mātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ śabarair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.63">
<l><seg type="pāda" n="a">tena gomukhasaṃbandhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇya ruditaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtābhyadhikatve 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhahetuṃ kathām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena gomukha-saṃbandhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ākarṇya ruditaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-mṛta-abhyadhikatve 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkha-hetuṃ kathām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.64">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd yathāheyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaṃ tad upapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmaddāsāḥ kathaṃ kuryuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpasaṃkalpam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd yathā āha iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvaṃ tad upapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmad-dāsāḥ kathaṃ kuryuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpa-saṃkalpam anyathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.65">
<l><seg type="pāda" n="a">svair iyaṃ gurubhir dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyair api yārthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumārī sānurāgā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān na tyāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svair iyaṃ gurubhir dattā</seg> <seg type="pāda" n="b">madīyair api ya ārthitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumārī sa-anurāgā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmān na tyāgam arhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.66">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahu nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">tatsvīkaraṇakāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aduṣṭaṃ grahaṇopāyam</seg> <seg type="pāda" n="d">aham etaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu nirdhārya</seg> <seg type="pāda" n="b">tat-svī-karaṇa-kāraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-duṣṭaṃ grahaṇa-upāyam</seg> <seg type="pāda" n="d">aham etaṃ prayuktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.67">
<l><seg type="pāda" n="a">svādunā piṇḍapātena</seg> <seg type="pāda" n="b">vandanena cikitsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mardanābhyañjanādyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu saṃgham atoṣayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svādunā piṇḍa-pātena</seg> <seg type="pāda" n="b">vandanena cikitsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mardana-abhyañjana-ādyaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">laghu saṃgham atoṣayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.68">
<l><seg type="pāda" n="a">vyagreṇa cātra vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">dattaṃ vaḥ kṛtakottaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitravārtāvidāvyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkṣadhvaṃ na mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vyagreṇa ca atra vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">dattaṃ vaḥ kṛtaka-uttaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mitra-vārtā-vidā-vyagraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīkṣadhvaṃ na mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.69">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām athāvocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svaśilpe labdhakauśalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāvakaiḥ saṃnidhāryantām</seg> <seg type="pāda" n="d">annasaṃskārakārakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām atha avocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-śilpe labdha-kauśalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrāvakaiḥ saṃnidhāryantām</seg> <seg type="pāda" n="d">anna-saṃskāra-kārakāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.70">
<l><seg type="pāda" n="a">arhatām arhaṇaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gandhavāsasragādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣibhyaḥ śramaṇābhyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dātum icchāmi bhojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arhatām arhaṇaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gandha-vāsa-srag-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣibhyaḥ śramaṇābhyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">dātum icchāmi bhojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.71">
<l><seg type="pāda" n="a">mithyādṛṣṭisahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhojayitvā yad arjyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad ekam arhataṃ bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ pāpaṃ pramārjyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mithyā-dṛṣṭi-sahasrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">bhojayitvā yad arjyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad ekam arhataṃ bhaktyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sadyaḥ pāpaṃ pramārjyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.72">
<l><seg type="pāda" n="a">tena santīha yāvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyasarvajñaśāsanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saśrāvakagaṇān āryāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃs tad āmantryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena santi iha yāvantaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priya-sarva-jña-śāsanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-śrāvaka-gaṇān āryāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃs tad āmantryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.73">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā sādhitaḥ sūdair</seg> <seg type="pāda" n="b">āhāraḥ sa tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jitajihvair api prītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jinaśāsanapāragaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā sādhitaḥ sūdair</seg> <seg type="pāda" n="b">āhāraḥ sa tathā yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jita-jihvair api prītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jina-śāsana-pāra-gaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.74">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham ṛṣidattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥ sakṛtakajvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitas tuṅgaromāñcaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">savepathuvijṛmbhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham ṛṣidattāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puraḥ sa-kṛtaka-jvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patitas tuṅga-romāñcaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-vepathu-vijṛmbhakaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.75">
<l><seg type="pāda" n="a">tādṛśī ca mayā vyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">jvaritānukṛtiḥ kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣkaraḥ paritāpo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā saṃbhāvitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tā-dṛśī ca mayā vyaktā</seg> <seg type="pāda" n="b">jvarita-anukṛtiḥ kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣ-karaḥ paritāpo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā saṃbhāvitas tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.76">
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti cāpṛcchat</seg> <seg type="pāda" n="b">sā mām ujjvalasaṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dantakūjitasaṃbhinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayāpy etan niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim etad iti ca apṛcchat</seg> <seg type="pāda" n="b">sā mām ujjvala-saṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">danta-kūjita-saṃbhinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maya āpy etan niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.77">
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaḍrātrābhakṣaṇakṣāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīto vātahetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvareṇānubhavāmy etām</seg> <seg type="pāda" n="d">avasthām īdṛśīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṣaḍ-rātrā-bhakṣaṇa-kṣāmo</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhīto vāta-hetunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvareṇa anubhavāmy etām</seg> <seg type="pāda" n="d">avasthām īdṛśīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ svasvapanāvāse</seg> <seg type="pāda" n="b">śramaṇāgaṇasaṃkule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām asau karuṇāviṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sva-svapana-āvāse</seg> <seg type="pāda" n="b">śramaṇā-gaṇa-saṃkule</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mām asau karuṇa-āviṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvāhitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.79">
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃghaṭṭayan dantān</seg> <seg type="pāda" n="b">uktavān asmi tāṃ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahājanavivikto 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">āvāsaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha saṃghaṭṭayan dantān</seg> <seg type="pāda" n="b">uktavān asmi tāṃ śanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-jana-vivikto 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">āvāsaḥ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.80">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattākṛtānujñās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāś ca pravrajitā gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadabhiprāyajijñāsur</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tām idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattā-kṛta-anujñās</seg> <seg type="pāda" n="b">tāś ca pravrajitā- gatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-abhiprāya-jijñāsur</seg> <seg type="pāda" n="d">atha tām idam abravam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.81">
<l><seg type="pāda" n="a">ārye virudhyate strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛbhrātṛsutair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vratasthānāṃ viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātuṃ saha rahaś ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārye virudhyate strīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitṛ-bhrātṛ-sutair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrata-sthānāṃ viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sthātuṃ saha rahaś ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.82">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ca kitavaḥ pānthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvyāvinayākrṭiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthagjanā janāś caite</seg> <seg type="pāda" n="d">tena nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ ca kitavaḥ pānthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvya-a-vinaya-ākrṭiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthag-janā- janāś ca ete</seg> <seg type="pāda" n="d">tena nirgamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.83">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ kṣaṇam apy ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">aśaktā svastham apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktvā tvāṃ sthātum anyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ saṃtatajvaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ kṣaṇam apy ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-śaktā svastham apy aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktvā tvāṃ sthātum anyatra</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ punaḥ saṃtata-jvaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.84">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāvanāpi ramyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mādṛśyās tvādṛśā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ślāghyā kiṃśukaśākhāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vasantasahacāriṇī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhāvana āpi ramya aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mā-dṛśyās tvā-dṛśā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ślāghyā kiṃśuka-śākha āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">vasanta-saha-cāriṇī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.85">
<l><seg type="pāda" n="a">dhanyo jvaro 'pi yenedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadaṅgam upayujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālakūṭam api ślāghyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">līḍhaśaṃkarakaṃdharam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dhanyo jvaro 'pi yena idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvad-aṅgam upayujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālakūṭam api ślāghyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">līḍha-śaṃkara-kaṃdharam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.86">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi bruvāṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">prakhalīkṛtasādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā mahāgrahacaṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītā bhāvajanmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi bruvāṇa aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">prakhalī-kṛta-sādhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā mahā-graha-caṇḍena</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhītā bhāva-janmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.87">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd iyaṃ cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam āhuś cikitsakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarve saṃkrāmiṇo rogāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">spṛśatāṃ prāṇinām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd iyaṃ cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">satyam āhuś cikitsakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarve saṃkrāmiṇo rogāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">spṛśatāṃ prāṇinām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.88">
<l><seg type="pāda" n="a">madīyaḥ kṛtrimo 'py enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra saṃkrāmati jvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ nāma na saṃkramet</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra yaḥ paramārthikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">madīyaḥ kṛtrimo 'py enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yatra saṃkrāmati jvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ nāma na saṃkramet</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra yaḥ parama-arthikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.89">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hi svedaromānca</seg><seg type="pāda" n="b">bāṣpakampavijṛmbhikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvarasya parivāro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgam asyāḥ prabādhate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tathā hi sveda-romānca</seg><seg type="pāda" n="b">bāṣpa-kampa-vijṛmbhikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jvarasya parivāro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅgam asyāḥ prabādhate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.90">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā smaraśāstreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">yad iṅgitam udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lāvaṇyam iva gātreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tad asyāḥ prāsphurat sphuṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā smara-śāstreṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">yad iṅgitam udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lāvaṇyam iva gātreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tad asyāḥ prāsphurat sphuṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ niṣkaruṇāśayām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śītajvarārtam aṅgair yā</seg> <seg type="pāda" n="d">na pīḍayasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">dhik tvāṃ niṣ-karuṇa-āśayām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śīta-jvara-ārtam aṅgair yā</seg> <seg type="pāda" n="d">na pīḍayasi mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.92">
<l><seg type="pāda" n="a">athāśliṣyaṃ tathā sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nādṛśyata yathā pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viralevāruṇālokaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niśāntaśaśicandrikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā aśliṣyaṃ tathā sā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na adṛśyata yathā pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">virala īva aruṇa-ālokaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niśa-anta-śaśi-candrikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.93">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv āvayoś caṇḍau</seg> <seg type="pāda" n="b">tathāśleṣacikitsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāyātāṃ muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtrimākṛtrimau jvarau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tāv āvayoś caṇḍau</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā āśleṣa-cikitsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāyātāṃ muhūrtena</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtrima-a-kṛtrimau jvarau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.94">
<l><seg type="pāda" n="a">yātāyām atha yāminyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhvā vṛttāntam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃghaḥ saṃhatya tāṃ svasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nivāsān niravāsayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yātāyām atha yāminyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhvā vṛtta-antam īdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃghaḥ saṃhatya tāṃ svasmān</seg> <seg type="pāda" n="d">nivāsān niravāsayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.95">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pravahaṇārūḍhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattāṃ mayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayan muditaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ maṅgalasaṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pravahaṇa-ārūḍhām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattāṃ mayā saha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayan muditaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhaṃ maṅgala-saṃkulam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.96">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāvayoḥ sasumanāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sumanāḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prītanāgarakānīkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karagraham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra avayoḥ sa-sumanāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-manāḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prīta-nāgaraka-ānīkaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kara-graham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.97">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evam ṛṣidattā vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃvṛttā paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā kiṃ vikalpena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam ālokyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad evam ṛṣidattā vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃvṛttā paricārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā kiṃ vikalpena</seg> <seg type="pāda" n="d">svayam ālokyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.98">
<l><seg type="pāda" n="a">tathāpi kathitaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">naiva saṃśayam atyajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥśraddhānaṃ hi sahasā</seg> <seg type="pāda" n="d">kākatālīyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatha āpi kathitaṃ tena</seg> <seg type="pāda" n="b">na eva saṃśayam atyajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥ-śraddhānaṃ hi sahasā</seg> <seg type="pāda" n="d">kākatālīyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.99">
<l><seg type="pāda" n="a">mālālaṃkāravastrādi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhopakaraṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthāpya prāk tadārhāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ didṛkṣus tato 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mālā-alaṃkāra-vastra-ādi</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛha-upakaraṇāni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthāpya prāk tada ārhāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ didṛkṣus tato 'gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.100">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra cāsau mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">citrāṃśukavibhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānāpuṣpāṃ hasantīva</seg> <seg type="pāda" n="d">vasantopavanaśriyam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatra ca asau mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">citra-aṃśuka-vibhūṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānā-puṣpāṃ hasanti īva</seg> <seg type="pāda" n="d">vasanta-upavana-śriyam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.101">
<l><seg type="pāda" n="a">pratimāḥ kāṣṭhamayyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śobhante bhūṣitās tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjitāsurakanyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśīṣu tu kā kathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pratimāḥ kāṣṭha-mayyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">śobhante bhūṣitās tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjita-asura-kanyāsu</seg> <seg type="pāda" n="d">tādṛśīṣu tu kā kathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.102">
<l><seg type="pāda" n="a">pravrajyāyāṃ punar yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntir yāsīd akṛtrimā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">durlabhāṇi kvacit tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">vācakāny akṣarāṇy api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pravrajyāyāṃ punar yasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntir yā āsīd a-kṛtrimā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dur-labhāṇi kva-cit tasyā</seg><seg type="pāda" n="d">vācakāny akṣarāṇy api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.103">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama duḥśliṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntarūpavirūpayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃkārakalāpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">gurusārasya dhāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama duḥśliṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kānta-rūpa-virūpayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaṃkāra-kalāpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">guru-sārasya dhāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.104">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃkārāvṛtā tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntarūpasya cārutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na śakyā sarvathā draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janair lolekṣaṇair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃkāra-āvṛtā tāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kānta-rūpasya cārutā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na śakyā sarvathā draṣṭuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">janair lola-īkṣaṇair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.105">
<l><seg type="pāda" n="a">virūpasya tu vairūpyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat pracchādanam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakāśayati tal loke</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭumaṇḍanaḍiṇḍimaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">virūpasya tu vairūpyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat pracchādanam arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakāśayati tal loke</seg> <seg type="pāda" n="d">paṭu-maṇḍana-ḍiṇḍimaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.106">
<l><seg type="pāda" n="a">athādhiṣṭhitaparyaṅkam</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidattopagamya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avandata prahṛṣṭāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">pravrajyātyāgalajjitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha adhiṣṭhita-paryaṅkam</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣidatta ūpagamya mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avandata prahṛṣṭa āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">pravrajyā-tyāga-lajjitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.107">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhyāḥ kiṃ kāryam āśiṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarāgaiva satī yā tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vītarāgagatiṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tām uktavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhyāḥ kiṃ kāryam āśiṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-rāga aiva satī yā tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vīta-rāga-gatiṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.108">
<l><seg type="pāda" n="a">mokṣaḥ kāruṇikair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhair duḥkhakṣayaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇaduḥsahaduḥkhatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣaṃ prāptāsi sarvathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mokṣaḥ kāruṇikair uktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhair duḥkha-kṣayaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇa-duḥsaha-duḥkhatvān</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣaṃ prāpta āsi sarvathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_25.109">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā subhagatāmahoddhataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃkaro bhavatu gomukhas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo,sito hi jitadṛṣṭabhartṛkās</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayanti jananīsakhījanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_25.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā su-bhagatā-mahā-uddhataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃkaro bhavatu gomukhas tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo,sito hi jita-dṛṣṭa-bhartṛkās</seg> <seg type="pāda" n="d">toṣayanti jananī-sakhī-janam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādikuṭilālāpa</seg><seg type="pāda" n="b">kalāpagamitatrapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām āmantrya svam āvāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ sahagomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi-kuṭila-ālāpa</seg><seg type="pāda" n="b">kalāpa-gamita-trapām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tām āmantrya svam āvāsam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchaṃ saha-gomukhaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā punar āyātas</seg> <seg type="pāda" n="b">tayānuṣṭhitassatkriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipaṇer gṛham āyātam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ekadā punar āyātas</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ānuṣṭhitas-sat-kriyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipaṇer gṛham āyātam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.3">
<l><seg type="pāda" n="a">kañcukaṃ muñcatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭaḥ payodharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">payodharāntarālakṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśīva parimaṇḍalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kañcukaṃ muñcatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā dṛṣṭaḥ payo-dharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">payo-dhara-antara-ālakṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśi īva parimaṇḍalaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.4">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yoṣaiṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatas tuṅgapayodharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stanakeśivatītvaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamaṃ strītvalakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama yoṣa aiṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatas tuṅga-payo-dharā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stana-keśivatītvaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamaṃ strītva-lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.5">
<l><seg type="pāda" n="a">lokas tu yad imāṃ sarvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratipannaḥ pumān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrāntijñānam idaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃcit sādṛśyakāritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lokas tu yad imāṃ sarvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratipannaḥ pumān iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrānti-jñānam idaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ-cit sā-dṛśya-kāritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.6">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kiṃ vikalpena</seg> <seg type="pāda" n="b">mamātimiracakṣuṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭena dṛṣṭārthe</seg> <seg type="pāda" n="d">draṣṭur bhavati saṃśayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā kiṃ vikalpena</seg> <seg type="pāda" n="b">mama a-timira-cakṣuṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi dṛṣṭena dṛṣṭa-arthe</seg> <seg type="pāda" n="d">draṣṭur bhavati saṃśayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.7">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahusaṃkalpam</seg> <seg type="pāda" n="b">animeṣavilocanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyad ṛṣidattā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyantaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu-saṃkalpam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nimeṣa-vilocanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyad ṛṣidattā māṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśyantaṃ priyadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.8">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau gadgadālāpā</seg> <seg type="pāda" n="b">prītibāṣpāvṛtekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ cetayasveti</seg> <seg type="pāda" n="d">priyadarśanam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau gadgada-ālāpā</seg> <seg type="pāda" n="b">prīti-bāṣpa-āvṛta-īkṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānaṃ cetayasva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">priyadarśanam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.9">
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakāśya jhagiti tviṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taḍidguṇa ivāmbhodaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśan mandirodaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asāv api tam uddeśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakāśya jhagiti tviṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taḍid-guṇa iva ambho-daṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśan mandira-udaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.10">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām athāpaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhavisphāritekṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayāpakramitaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">mama locanagocarāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām atha apaśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodha-visphārita-īkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaya āpakramitaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">mama locana-gocarāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.11">
<l><seg type="pāda" n="a">utthāya ca tataḥ sthānāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sakāmakrodhagomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasugṛhaṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅkaśaraṇo 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utthāya ca tataḥ sthānāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-kāma-krodha-gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punarvasu-gṛhaṃ prāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅka-śaraṇo 'bhavam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kramaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmāvasthāparaṃparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tumulāyudhiseneva</seg> <seg type="pāda" n="d">yugapad mām abādhata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kramaṃ parityajya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāma-avasthā-paraṃparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tumula-āyudhi-sena īva</seg> <seg type="pāda" n="d">yugapad mām abādhata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.13">
<l><seg type="pāda" n="a">athācirāgataśrīko</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā bālaḥ pṛthagjanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathājñāpitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaṃ rūkṣayā girā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-cira-āgata-śrīko</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā bālaḥ pṛthag-janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā ājñāpitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaṃ rūkṣayā girā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.14">
<l><seg type="pāda" n="a">api pravrajitābhartaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā me priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akṛtapratikarmaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣipram ānīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">api pravrajitā-bhartaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā me priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-kṛta-pratikarma aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣipram ānīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.15">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīt trastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kā nāma priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyājitāḥ stha yayā sadyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasaḥ sthiratām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abravīt trastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kā nāma priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyājitāḥ stha yayā sadyaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cetasaḥ sthiratām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.16">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ tava yaḥ syālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam eva jagatsāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ tava yaḥ syālaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam eva jagat-sāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.17">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca vakṣyasi sarvasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyām ayaṃ pumān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ katham ekasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadeti tad ucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca vakṣyasi sarvasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vārāṇasyām ayaṃ pumān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavataḥ katham ekasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pramada īti tad ucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.18">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattā virakteti</seg> <seg type="pāda" n="b">paricchinnā purā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā bhavataḥ kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">jātety atra kim ucyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattā virakta īti</seg> <seg type="pāda" n="b">paricchinnā purā tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhunā bhavataḥ kāntā</seg> <seg type="pāda" n="d">jāta īty atra kim ucyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.19">
<l><seg type="pāda" n="a">gatānugatiko lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛtto hi yathā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paramārthaṃ punar veda</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasraikaḥ pumān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gata-anugatiko lokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛtto hi yathā tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parama-arthaṃ punar veda</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasra ekaḥ pumān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tenoktaṃ janatāsiddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viruddham api na tyajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyate chagalaḥ śvāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃhatya bahubhir balāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena uktaṃ janatā-siddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viruddham api na tyajet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyate chagalaḥ śva āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃhatya bahubhir balāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmadvidhaiḥ prājñair</seg> <seg type="pāda" n="b">na vācyaṃ sad apīdṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśraddheyaṃ na vaktavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣam api yad bhavet ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmad-vidhaiḥ prājñair</seg> <seg type="pāda" n="b">na vācyaṃ sad apī idṛśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śraddheyaṃ na vaktavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyakṣam api yad bhavet ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.22">
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ ca kathā tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">arthasyāsya prakāśikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramāṇaṃ hi pramāṇajñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">purākalpe 'pi vartitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śrūyatāṃ ca kathā tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">arthasya asya prakāśikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramāṇaṃ hi pramāṇa-jñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">purā-kalpe 'pi vartitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.23">
<l><seg type="pāda" n="a">babhūva kauśiko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">vedavedāṅgaviddvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyavratatayā loke</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhaḥ satyakauśikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">babhūva kauśiko nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">veda-vedāṅga-vid-dvijaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satya-vratatayā loke</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhaḥ satyakauśikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.24">
<l><seg type="pāda" n="a">kadācid abhiṣekāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tena yātena jāhnavīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saśiṣyaparivāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantī prekṣitā śilā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kadā-cid abhiṣekāya</seg> <seg type="pāda" n="b">tena yātena jāhnavīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-śiṣya-parivāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tarantī prekṣitā śilā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.25">
<l><seg type="pāda" n="a">mahatāsau prayatnena</seg> <seg type="pāda" n="b">śiṣyān anvaśiṣat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāyam artho mahānarthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśyaḥ putrakair iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mahata āsau prayatnena</seg> <seg type="pāda" n="b">śiṣyān anvaśiṣat tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ayam artho mahā-an-arthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśyaḥ putrakair iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.26">
<l><seg type="pāda" n="a">athaikaś capalas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baṭuḥ piṅgalanāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipaṇau mantrayāṃ cakre</seg> <seg type="pāda" n="d">kasyacid vaṇijaḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha ekaś capalas teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baṭuḥ piṅgala-nāmakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipaṇau mantrayāṃ cakre</seg> <seg type="pāda" n="d">kasya-cid vaṇijaḥ puraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.27">
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhi kiṃ na śṛṇoṣy ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">āścaryaṃ kathayāmi te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tarantīṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sopādhyāyaḥ śilām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śreṣṭhi kiṃ na śṛṇoṣy ekam</seg> <seg type="pāda" n="b">āścaryaṃ kathayāmi te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tarantīṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-upādhyāyaḥ śilām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.28">
<l><seg type="pāda" n="a">athāntaḥpurikā dāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">kim api kretum āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad ālāpam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājapatnyai nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha antaḥ-purikā dāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">kim api kretum āgatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad ālāpam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-patnyai nyavedayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tayāpi kathitaṃ rajñe</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tāṃ pṛṣṭvā paraṃparām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baṭunākhyātam āhvāyya</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭavān satyakauśikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya āpi kathitaṃ rajñe</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tāṃ pṛṣṭvā paraṃparām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baṭunā ākhyātam āhvāyya</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭavān satyakauśikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.30">
<l><seg type="pāda" n="a">satyaṃ būhīti no vācyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">satyavādivrato bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mithyā brūhīti no vācyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmī mithyāvrato hi saḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">satyaṃ būhi iti no vācyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">satya-vādi-vrato bhavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mithyā brūhi iti no vācyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmī mithyā-vrato hi saḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.31">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yat piṅgalenoktam</seg> <seg type="pāda" n="b">etad yuktaṃ parīkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramadāt satyam apy ete</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanti baṭavo yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu yat piṅgalena uktam</seg> <seg type="pāda" n="b">etad yuktaṃ parīkṣitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramadāt satyam apy ete</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanti baṭavo yataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.32">
<l><seg type="pāda" n="a">saśiṣyaiḥ kila yuṣmābhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tarantī prekṣitā śilā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etat satyam āho svin</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṣety ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-śiṣyaiḥ kila yuṣmābhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tarantī prekṣitā śilā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etat satyam āho svin</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṣa īty ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.33">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc cāsya dhig etāṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditāṃ satyavāditām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥśraddhānam aniṣṭaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yan mayā vācyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca asya dhig etāṃ me</seg> <seg type="pāda" n="b">ninditāṃ satya-vāditām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥ-śraddhānam an-iṣṭaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yan mayā vācyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.34">
<l><seg type="pāda" n="a">na satyam api tad vācyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad uktam asukhāvaham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti satyapravādo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na tyājyaḥ satyavādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na satyam api tad vācyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad uktam a-sukha-āvaham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti satya-pravādo 'yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na tyājyaḥ satya-vādibhiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt satyam idaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṣāvādaśatādhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asatyam abhidhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">satyavādaśatādhikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt satyam idaṃ tyaktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṣā-vāda-śata-adhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-satyam abhidhāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">satya-vāda-śata-adhikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.36">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvocat sa rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājan mithyā baṭor vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agniṃ paśyati yaḥ śītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">plavamānāṃ śilām asau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha avocat sa rājānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājan mithyā baṭor vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agniṃ paśyati yaḥ śītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">plavamānāṃ śilām asau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.37">
<l><seg type="pāda" n="a">kaḥ śraddadhyād baṭor vācaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nisargādhīracetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">capalasyopamānaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamaṃ baṭumarkaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kaḥ śraddadhyād baṭor vācaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nisarga-a-dhīra-cetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">capalasya upamānaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamaṃ baṭu-markaṭāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.38">
<l><seg type="pāda" n="a">viṣaṇṇam iti viśvāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājānaṃ satyakauśikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viruddhavādinaṃ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">piṅgalaṃ niravāsayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viṣaṇṇam iti viśvāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājānaṃ satyakauśikaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viruddha-vādinaṃ kruddhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">piṅgalaṃ niravāsayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.39">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ lokavidviṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">anuyukto 'pi bhūbhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyam satyapratijño 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">nāvadat satyakauśikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad evaṃ loka-vidviṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">anuyukto 'pi bhū-bhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satyam satya-pratijño 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">na avadat satyakauśikaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.40">
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmākaṃ punar ajñāta</seg><seg type="pāda" n="b">śīlacāritrajanmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viruddham idam īdṛk kaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śraddadhyād vadatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuṣmākaṃ punar a-jñāta</seg><seg type="pāda" n="b">śīla-cāritra-janmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viruddham idam īdṛk kaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śraddadhyād vadatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayokto bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥśraddhānasya bhāṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāsmin pramadāratne</seg> <seg type="pāda" n="d">pumān iti viparyayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūkto bhavān eva</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥ-śraddhānasya bhāṣitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya asmin pramadā-ratne</seg> <seg type="pāda" n="d">pumān iti viparyayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.42">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ cānena pralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">strīratnaṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">acirāt svīkariṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">krośatāṃ tvādṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca anena pralāpena</seg> <seg type="pāda" n="b">strī-ratnaṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-cirāt svī-kariṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">krośatāṃ tvā-dṛśām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.43">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca mama vṛttāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vijānann api gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaidyarājaṃ samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaidyarājam upāgamat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca mama vṛtta-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vijānann api gomukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaidya-rājaṃ samāhūya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaidya-rājam upāgamat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.44">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mamālāpam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāyacchāyāṃ vilokya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhārya cāparair vaidyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa mamā alāpam ākarṇya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāya-cchāyāṃ vilokya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhārya ca aparair vaidyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanakair idam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.45">
<l><seg type="pāda" n="a">mānaso 'sya vikāro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">īpsitālābhahetukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāsmai rucitaṃ yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mānaso 'sya vikāro 'yam</seg> <seg type="pāda" n="b">īpsita-a-lābha-hetukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena asmai rucitaṃ yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">āśu saṃpādyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.46">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nandopanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃskāryāhāram ādarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ punarvasuhastena</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ prāg abhojayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nanda-upanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃskārya-āhāram ādarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māṃ punarvasu-hastena</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhaḥ prāg abhojayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.47">
<l><seg type="pāda" n="a">sa cāhāraḥ susaṃskāro</seg> <seg type="pāda" n="b">lobhano 'py amṛtāśinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">triphalākvāthavaddveṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">mamāṅgāni vyadhūnayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa cā ahāraḥ su-saṃskāro</seg> <seg type="pāda" n="b">lobhano 'py amṛta-āśinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tri-phalā-kvāthavad-dveṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">mama aṅgāni vyadhūnayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tato nandopanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhojyamānaḥ krameṇa tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saviṣādau karomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣādāv iva vairiṇau ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato nanda-upanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhojyamānaḥ krameṇa tau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-viṣādau karomi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">viṣā-dāv iva vairiṇau ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.49">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu vandhyaprayatneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaḥ priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjāmandapadanyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namitānanam ānayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">teṣu vandhya-prayatneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaḥ priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lajjā-manda-pada-nyāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namita-ānanam ānayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.50">
<l><seg type="pāda" n="a">sa māṃ samānaparyaṅka</seg><seg type="pāda" n="b">madhyam adhyāsitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāsān agrāsayat ṣaḍ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta vā gomukhājñayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa māṃ samāna-paryaṅka</seg><seg type="pāda" n="b">madhyam adhyāsitas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grāsān agrāsayat ṣaḍ vā</seg> <seg type="pāda" n="d">sapta vā gomukha-ājñayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_26.51">
<l><seg type="pāda" n="a">ye tatpāṇisarojasaṅgasubhagā grāsā mayā svāditās</seg> <seg type="pāda" n="b">taiḥ sadyas tanutām anīyata sa me saṃkalpajanmā jvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailendrāḥ śuciśukrabhānudahanapluṣṭopalādhityakā</seg><seg type="pāda" n="d">mandair apy udabindubhir navatarair ujjhanti saṃtaptatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_26.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye tat-pāṇi-saro-ja-saṅga-su-bhagā- grāsā- mayā svāditās</seg> <seg type="pāda" n="b">taiḥ sadyas tanutām anīyata sa me saṃkalpa-janmā jvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaila-indrāḥ śuci-śukra-bhānu-dahana-pluṣṭa-upala-adhityakā</seg><seg type="pāda" n="d">mandair apy uda-bindubhir navatarair ujjhanti saṃtaptatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samāpitāhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdām eva saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanam āliṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">anaṅgonmūlitatrapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ samāpita-āhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdām eva saṃnidhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanam āliṅgam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-aṅga-unmūlita-trapaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.2">
<l><seg type="pāda" n="a">atha krodhāruṇamukho</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaḥ priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇāv ākṛṣya tvaritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svagṛhān pratiyātavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha krodha-aruṇa-mukho</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukhaḥ priyadarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇāv ākṛṣya tvaritaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-gṛhān pratiyātavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.3">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mayoktaḥ samāyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodhavistīrṇacakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇḍityāndhaka mitrāre</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma tiṣṭhaḥ puro mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa maya ūktaḥ samāyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krodha-vistīrṇa-cakṣuṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāṇḍitya-andhaka mitra-are</seg> <seg type="pāda" n="d">mā sma tiṣṭhaḥ puro mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.4">
<l><seg type="pāda" n="a">pipāsor madhuśauṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhuśuktiṃ haret karāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yas tasya kas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">arātir aparaḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pipāsor madhu-śauṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="b">madhu-śuktiṃ haret karāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya yas tasya kas tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">arātir aparaḥ paraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktaḥ sa viṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">tyājitaś campakābhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāhuṇeva tuṣārāṃśur</seg> <seg type="pāda" n="d">agamad dhūmadhūmratām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity uktaḥ sa viṣādena</seg> <seg type="pāda" n="b">tyājitaś campaka-ābhatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāhuṇa īva tuṣāra-aṃśur</seg> <seg type="pāda" n="d">agamad dhūma-dhūmratām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.6">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dīrgham ahaḥśeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āyatāṃ ca vibhāvarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddhair gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣādāsanacaṅkramaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ ca dīrgham ahaḥ-śeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">āyatāṃ ca vibhāvarīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛddhair gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣāda-āsana-caṅkramaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.7">
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛdvṛndavṛtaḥ prāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">dveṣyāśeṣavinodanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanasaṃprāpter</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyam agaveṣayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">suhṛd-vṛnda-vṛtaḥ prāyo</seg> <seg type="pāda" n="b">dveṣya-a-śeṣa-vinodanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśana-saṃprāpter</seg> <seg type="pāda" n="d">upāyam agaveṣayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.8">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">dhavaloṣṇīṣakañcukau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismitau ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthavirau mām avocatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">dhavala-uṣṇīṣa-kañcukau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vismitau ciram ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthavirau mām avocatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.9">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃnimittam api brahman</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattaḥ prajeśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantam icchati draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣṭaṃ ced gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ-nimittam api brahman</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattaḥ praja-īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavantam icchati draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣṭaṃ ced gamyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.10">
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īṣad ākulamānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhasya smarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">vicāracaturaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya yat satyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īṣad ākula-mānasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomukhasya smarāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">vicāra-caturaṃ manaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ gacchāni na gacchāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchataḥ kiṃ bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitarkya kṣaṇam āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdehacchedanī matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ gacchāni na gacchāni</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchataḥ kiṃ bhaved iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitarkya kṣaṇam āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdeha-ccheda-nī matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.12">
<l><seg type="pāda" n="a">yo bandhavyo 'tha vā vadhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na sa kañcukidūtakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa hi śṛṅkhalanistriṃśa</seg><seg type="pāda" n="d">pāṇibhiḥ parivāryate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo bandhavyo 'tha vā vadhyo</seg> <seg type="pāda" n="b">na sa kañcuki-dūtakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa hi śṛṅkhala-nistriṃśa</seg><seg type="pāda" n="d">pāṇibhiḥ parivāryate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.13">
<l><seg type="pāda" n="a">ye ca kecij janā yeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣaye sukham āsate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñām ājñām avajñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ jīvanti te katham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye ca ke-cij janā- yeṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣaye sukham āsate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñām ājñām avajñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ jīvanti te katham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.14">
<l><seg type="pāda" n="a">amandaspandam etac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṅkṣitām akṣi dakṣiṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyatīva priyāprāptiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyaṃ tad gamanaṃ hitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-manda-spandam etac ca</seg> <seg type="pāda" n="b">kāṅkṣitām akṣi dakṣiṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyati iva priyā-prāptiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahyaṃ tad gamanaṃ hitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.15">
<l><seg type="pāda" n="a">niścityetyādi nirgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhāt pravahaṇaṃ bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukyānītam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārukṣaṃ cāviśaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niścitya ity-ādi nirgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhāt pravahaṇaṃ bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukya-ānītam adrākṣam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārukṣaṃ ca a-viśaṅkitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.16">
<l><seg type="pāda" n="a">paurasaṃghātasaṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājamārgaṃ vyatītya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājadvāraṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">citramaṅgalamaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">paura-saṃghāta-saṃbādhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-mārgaṃ vyatītya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-dvāraṃ vrajāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">citra-maṅgala-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.17">
<l><seg type="pāda" n="a">gomukhākhyāpitābhikhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad adhyāsya kṣaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvikṣaṃ prathamāṃ kakṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvāḥsthavṛndābhinanditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gomukha-ākhyāpita-abhikhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad adhyāsya kṣaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāvikṣaṃ prathamāṃ kakṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvāḥ-stha-vṛnda-abhinanditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.18">
<l><seg type="pāda" n="a">samṛddhiḥ srūyatāṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaṃ vā tatpraśaṃsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi varṇayituṃ śakto</seg> <seg type="pāda" n="d">naro meror adhityakām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">samṛddhiḥ srūyatāṃ tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaṃ vā tat-praśaṃsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko hi varṇayituṃ śakto</seg> <seg type="pāda" n="d">naro meror adhityakām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tām atikramya pañcānyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭatararamyatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptamyāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāsthānaṃ mahīpateḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām atikramya pañca anyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛṣṭatara-ramyatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saptamyāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-sthānaṃ mahī-pateḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.20">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutismṛtipurāṇādi</seg><seg type="pāda" n="b">granthasāgarapāragaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanurvedāditattvajñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalādakṣaiś ca sevitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śruti-smṛti-purāṇa-ādi</seg><seg type="pāda" n="b">grantha-sāgara-pāra-gaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhanur-veda-ādi-tattva-jñaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalā-dakṣaiś ca sevitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.21">
<l><seg type="pāda" n="a">viruddhaṃ bibhrataṃ mūrtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">candramaḥsavitṛprabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukhasevyaṃ durīkṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">taptāṃśum iva haimanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viruddhaṃ bibhrataṃ mūrtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">candramaḥ-savitṛ-prabhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sukha-sevyaṃ dur-īkṣaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tapta-aṃśum iva haimanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.22">
<l><seg type="pāda" n="a">svastikṛtvā tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">jātarūpāṅgam ānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyatiṣṭhaṃ nṛpādiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvikārāmbarāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svasti-kṛtvā tatas tasmai</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta-rūpa-aṅgam ānasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyatiṣṭhaṃ nṛpa-ādiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvikāra-ambara-āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.23">
<l><seg type="pāda" n="a">nṛpas tu māṃ ciraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">snehasnigdhāyatekṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tārakarājākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">senābhṛtāram aikṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nṛpas tu māṃ ciraṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sneha-snigdha-āyata-īkṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatas tārakarāja-ākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">senā-bhṛtāram aikṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.24">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abhitaḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryamātrasya vācakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocad vacanaṃ cāru</seg> <seg type="pāda" n="d">vispaṣṭamadhurākṣaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa tu mām abhitaḥ sthitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kārya-mātrasya vācakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocad vacanaṃ cāru</seg> <seg type="pāda" n="d">vispaṣṭa-madhura-akṣaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.25">
<l><seg type="pāda" n="a">āryajyeṣṭha manas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">avikṣiptaṃ kuru kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā manmukhasaṃkrāntair</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyais tvām eṣa bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-jyeṣṭha manas tāvad</seg> <seg type="pāda" n="b">a-vikṣiptaṃ kuru kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājā man-mukha-saṃkrāntair</seg> <seg type="pāda" n="d">vākyais tvām eṣa bhāṣate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.26">
<l><seg type="pāda" n="a">yeyaṃ bhāgīrathīśubhrā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśibhūpatisaṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā kim ākhyāyate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prathitā pṛthivīva yā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ya īyaṃ bhāgīrathī-śubhrā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāśi-bhū-pati-saṃtatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā kim ākhyāyate tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prathitā pṛthivi īva yā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.27">
<l><seg type="pāda" n="a">asyām asya prasūtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattasya bhūpateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye guṇās te 'pi te buddhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiśirāṃśor ivāṃśavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyām asya prasūtasya</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmadattasya bhū-pateḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye guṇās te 'pi te buddhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiśira-aṃśor iva aṃśavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.28">
<l><seg type="pāda" n="a">asyāsīt kāliyo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhī prāṇapriyaḥ suhṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saphalair draviṇair yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">draviṇeśo 'pi lajjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyā asīt kāliyo nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">śreṣṭhī prāṇa-priyaḥ suhṛt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-phalair draviṇair yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">draviṇa-īśo 'pi lajjitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.29">
<l><seg type="pāda" n="a">antarvatyām asau patnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nītaḥ puṇyais tripiṣṭapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha sā gṛhiṇī tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāle putraṃ vyajāyata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antarvatyām asau patnyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nītaḥ puṇyais tri-piṣṭapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha sā gṛhiṇī tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāle putraṃ vyajāyata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.30">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmiñ jāte mahārājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svātmajād api harṣade</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pure sāntaḥpure ramyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahāmaham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmiñ jāte mahā-rājaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-atma-jād api harṣa-de</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pure sa-antaḥ-pure ramyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mahā-maham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.31">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kṛtāśeṣasaṃskāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śiśur gacchan kumāratām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair vidyākalābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalābhir alaṃkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa kṛta-a-śeṣa-saṃskāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śiśur gacchan kumāratām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgair vidyā-kalābhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sakalābhir alaṃkṛtaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.32">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃprāye ca vṛttānte</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāḥsthair vijñāpito nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvāre vaḥ kāliyaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhatīti sasaṃbhramaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ-prāye ca vṛtta-ante</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāḥ-sthair vijñāpito nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvāre vaḥ kāliyaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="d">tiṣṭhati iti sa-saṃbhramaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tataś citrīyamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nṛpeṇa praveśitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kas tvaṃ kasya kuto veti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭaś cedam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataś citrīyamāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">sa nṛpeṇa praveśitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kas tvaṃ kasya kuto va īti</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛṣṭaś ca idam abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.34">
<l><seg type="pāda" n="a">devāhaṃ kāliyaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">devena svaśarīravat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lālitaḥ pālitaś cāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śikṣitaś cākhilāḥ kalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">deva ahaṃ kāliyaḥ śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">devena sva-śarīravat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lālitaḥ pālitaś cā asaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śikṣitaś ca a-khilāḥ kalāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.35">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ sucaritair aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhād yuṣmatprasādajāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cyāvayitvā divaṃ nīto</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi nāśo 'sti karmaṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ su-caritair aṅgaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sukhād yuṣmat-prasāda-jāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cyāvayitvā divaṃ nīto</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi nāśo 'sti karmaṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.36">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau bhavatāṃ dāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">durmanāḥ sumanāḥ sutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātāṃ putra iti khyātim</seg> <seg type="pāda" n="d">anayal lobhadūṣitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau bhavatāṃ dāsī</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-manāḥ sumanāḥ sutām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātāṃ putra iti khyātim</seg> <seg type="pāda" n="d">anayal lobha-dūṣitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.37">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṣāvādena tenāsyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suralokād ahaṃ cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryayā hi kṛtaṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">patyāv api vipacyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṣā-vādena tena asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sura-lokād ahaṃ cyutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāryayā hi kṛtaṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">patyāv api vipacyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.38">
<l><seg type="pāda" n="a">kule ca kulaputrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāto jātismaraḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etam īdṛśam ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vahāmi jananinditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kule ca kula-putrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jāto jāti-smaraḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etam īdṛśam ākāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vahāmi jana-ninditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.39">
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca yuvatir jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntākārā ca dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmaicid abhirūpāya</seg> <seg type="pāda" n="d">varāya pratipādyatām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca yuvatir jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">kānta-ākārā ca dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasmai-cid abhirūpāya</seg> <seg type="pāda" n="d">varāya pratipādyatām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.40">
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy etam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgavaikalyaninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayāge saṃnyasiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāpayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aham apy etam ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅga-vaikalya-ninditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayāge saṃnyasiṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthāpayata mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.41">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādy uktavān ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">vismitena sa bhūbhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvaṃ yad āvayor vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kiṃcit smaryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādy uktavān ukto</seg> <seg type="pāda" n="b">vismitena sa bhū-bhṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvaṃ yad āvayor vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kiṃ-cit smaryatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.42">
<l><seg type="pāda" n="a">anenāpi vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yad devāya rocate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṃdigdhaṃ suviśrabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat pṛṣṭatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena api vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yad devāya rocate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-saṃdigdhaṃ su-viśrabdhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tat pṛṣṭatu mām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.43">
<l><seg type="pāda" n="a">athādhyāya ciraṃ rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat pṛṣṭaṃ cirantanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśeṣaṃ tat tad etena</seg> <seg type="pāda" n="d">saviśeṣaṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā adhyāya ciraṃ rājñā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat pṛṣṭaṃ cirantanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-śeṣaṃ tat tad etena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-viśeṣaṃ niveditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.44">
<l><seg type="pāda" n="a">athātyadbhutam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jātasaṃpratyayo nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhainaṃ dārikā kasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātre dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aty-adbhutam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta-saṃpratyayo nṛpaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āha enaṃ dārikā kasmai</seg> <seg type="pāda" n="d">jāmātre dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.45">
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu paritoṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">skhaladakṣaram uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rocate yo varas tasyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai sā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayaṃ tu paritoṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">skhalad-akṣaram uktavān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rocate yo varas tasyai</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai sā dīyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.46">
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ntaḥpuram ānāyya</seg> <seg type="pāda" n="b">sā sārdham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭā devīsamūhena</seg> <seg type="pāda" n="d">hriyā kūrmāṅganākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato 'ntaḥ-puram ānāyya</seg> <seg type="pāda" n="b">sā sārdham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛṣṭā devī-samūhena</seg> <seg type="pāda" n="d">hriyā kūrma-aṅgana-ākṛtiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.47">
<l><seg type="pāda" n="a">asau cāsau ca jāmātā</seg> <seg type="pāda" n="b">kularūpādibhūṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatyai rocate neti</seg> <seg type="pāda" n="d">mātar ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca asau ca jāmātā</seg> <seg type="pāda" n="b">kula-rūpa-ādi-bhūṣaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatyai rocate na iti</seg> <seg type="pāda" n="d">mātar ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.48">
<l><seg type="pāda" n="a">athāruṇakarachāya</seg><seg type="pāda" n="b">kapolekṣaṇayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇḍarīkam ivāvāte</seg> <seg type="pāda" n="d">mantharaṃ calitaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aruṇa-kara-chāya</seg><seg type="pāda" n="b">kapola-īkṣaṇaya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇḍarīkam iva a-vāte</seg> <seg type="pāda" n="d">mantharaṃ calitaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.49">
<l><seg type="pāda" n="a">athāryajyeṣṭha ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">prasannākṣikapolayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svedārdrāṃśukayā prāgvan</seg> <seg type="pāda" n="d">na tad vicalitaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">athā arya-jyeṣṭha ity ukte</seg> <seg type="pāda" n="b">prasanna-akṣi-kapolayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sveda-ārdra-aṃśukayā prāgvan</seg> <seg type="pāda" n="d">na tad vicalitaṃ śiraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tad bhavān rūcitas tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpāya ca yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adyaiva śreṣṭhikanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇim ālambatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad bhavān rūcitas tasyai</seg> <seg type="pāda" n="b">nṛpāya ca yatas tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adya eva śreṣṭhi-kanyāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāṇim ālambatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tato mandaspṛheṇeva</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā anādaramantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhītāntaḥpuradṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">cirād idam udīritam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tato manda-spṛheṇa iva</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā an-ādara-mantharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhīta-antaḥ-pura-dṛṣṭena</seg> <seg type="pāda" n="d">cirād idam udīritam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.52">
<l><seg type="pāda" n="a">avanter aham āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha bhrātrā kanīyasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vedaśāstrāgamāyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">na yoṣitprāptivāñchayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avanter aham āyātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saha bhrātrā kanīyasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veda-śāstra-āgamāya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">na yoṣit-prāpti-vāñchayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.53">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu bhūbhartur ādeśo</seg> <seg type="pāda" n="b">durlaṅghyaḥ puravāsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yogakṣemārthibhir bhavyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu bhū-bhartur ādeśo</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-laṅghyaḥ pura-vāsibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yoga-kṣema-arthibhir bhavyais</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād evaṃ bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.54">
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn antare mandraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">satālatumuladhvani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratidhvānadhvanadvyoma</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhvanat tūryamaṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etasminn antare mandraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-tāla-tumula-dhvani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratidhvāna-dhvanad-vyoma</seg> <seg type="pāda" n="d">prādhvanat tūrya-maṇḍalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.55">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca saṃvatsareṇāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥsaṃbhāro nṛpaiḥ paraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāhārthaḥ sa saṃbhāro</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñā saṃbhāritaḥ kṣaṇāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaś ca saṃvatsareṇa api</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥ-saṃbhāro nṛpaiḥ paraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāha-arthaḥ sa saṃbhāro</seg> <seg type="pāda" n="d">rājñā saṃbhāritaḥ kṣaṇāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sāntaḥpuro rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sadārasuhṛdgaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājājire mamodāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">karagraham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ sa-antaḥ-puro rājā</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sa-dāra-suhṛd-gaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāja-ajire mama udāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kara-graham akārayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.57">
<l><seg type="pāda" n="a">datvā tataḥ śreṣṭhipadaṃ nagaryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vittaṃ ca bhūmaṇḍalamūlyatulyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samṛddhim anveṣya ca kāliyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsthāpayan māṃ mudito narendraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">datvā tataḥ śreṣṭhi-padaṃ nagaryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vittaṃ ca bhū-maṇḍala-mūlya-tulyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samṛddhim anveṣya ca kāliyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāsthāpayan māṃ mudito nara-indraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.58">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama lokoktir</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ mayy eva saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhamāno yathā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhī jāta iti sthitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca mama loka-uktir</seg> <seg type="pāda" n="b">iyaṃ mayy eva saṃprati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vardhamāno yathā rājā</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṣṭhī jāta iti sthitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.59">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nandopanandādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛddhaprītivismayaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanayā cāsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saha kṣiptaśacīpatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nanda-upananda-ādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravṛddha-prīti-vismayaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanayā ca asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">saha kṣipta-śacī-patiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.60">
<l><seg type="pāda" n="a">ahorātre tv atikrānte</seg> <seg type="pāda" n="b">sa gomukham apaśyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāvyasanasaṃkīrṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">ivāsīn me mahotsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho-rātre tv atikrānte</seg> <seg type="pāda" n="b">sa gomukham a-paśyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahā-vyasana-saṃkīrṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">ivā asīn me mahā-utsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.61">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca me vilakṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣaṃ gomukhaṃ balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidagdhasuhṛdāṃ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">api nāmānayed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīc ca me vilakṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣaṃ gomukhaṃ balāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidagdha-suhṛdāṃ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">api nāmā anayed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmānayantaṃ tam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānatān puravāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ bhṛtyavargaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcarantam itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ saṃmānayantaṃ tam</seg> <seg type="pāda" n="b">ānatān pura-vāsinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adrākṣaṃ bhṛtya-vargaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcarantam itas tataḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.63">
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā diṅ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣakam akāraṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ānāyayāmy enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ duḥkhāsikayā mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cintitaṃ ca mayā diṅ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vilakṣakam a-kāraṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād ānāyayāmy enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ duḥkha-āsikayā mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.64">
<l><seg type="pāda" n="a">atha nandopanandābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv ānāyito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnaḥ smayamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sopālambham ivoditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha nanda-upanandābhyām</seg> <seg type="pāda" n="b">asāv ānāyito mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnaḥ smayamānena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-upālambham iva uditaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.65">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ gomukhaḥ sakhā yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñaṃmanyo na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya sādhyāni kāryāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">na sidhyantīti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ gomukhaḥ sakhā yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñaṃ-manyo na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya sādhyāni kāryāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">na sidhyanti iti so 'bravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.66">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvaprāṇabhṛtām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">purākṛtakṛtaṃ phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu tatkāraṇair yogyair</seg> <seg type="pāda" n="d">vinā sidhyati kasyacit ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-prāṇa-bhṛtām eva</seg> <seg type="pāda" n="b">purā-kṛta-kṛtaṃ phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu tat-kāraṇair yogyair</seg> <seg type="pāda" n="d">vinā sidhyati kasya-cit ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.67">
<l><seg type="pāda" n="a">yad apīdaṃ mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ kila sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatrāpi gomukhasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñaṃmanyasya kauśalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yad api idaṃ mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ kila sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra api gomukhasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">prājñaṃ-manyasya kauśalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.68">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhavaḥ prabhavanto hi</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣābhāse manāg api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyān udvejayanty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhavaḥ prabhavanto hi</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣa-ābhāse manāg api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛtyān udvejayanty eva</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ kiṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.69">
<l><seg type="pāda" n="a">kim asmin bhavatā kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtam ity udite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyātum ayam ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ yan mayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kim asmin bhavatā kārye</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtam ity udite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākhyātum ayam ārabdhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrūyatāṃ yan mayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.70">
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ bhartsitaḥ kruddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ svagṛhaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra prāvṛtya mūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patitvā śayano sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ bhartsitaḥ kruddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">yuṣmābhiḥ sva-gṛhaṃ gataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra prāvṛtya mūrdhānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">patitvā śayano sthitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas trasaddrutagirā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo 'ham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">na mayā dattam uttaram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas trasad-druta-girā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭo 'ham ṛṣidattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim etad iti tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">na mayā dattam uttaram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.72">
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadā dṛḍhanibandhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchati sma punaḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmadvṛttāntam akhilaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā kathitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadā dṛḍha-nibandhā</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛcchati sma punaḥ punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmad-vṛtta-antam a-khilaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadā kathitavān aham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.73">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha pramodabāṣpārdra</seg><seg type="pāda" n="b">kapolāpṛcchad ādarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatseśvarasutaḥ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="d">āryajyeṣṭho bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha pramoda-bāṣpa-ardra</seg><seg type="pāda" n="b">kapola āpṛcchad ādarāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatsa-īśvara-sutaḥ kaś-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">ārya-jyeṣṭho bhaved iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.74">
<l><seg type="pāda" n="a">śapathaiḥ pratiṣidhyaināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadvṛttāntaprakāśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āma subhrū sa evāyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tasyai nyavedayam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śapathaiḥ pratiṣidhya enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvad-vṛtta-anta-prakāśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āma su-bhrū sa eva ayam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tasyai nyavedayam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.75">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsau sthiradhīratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukha śrūyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāsūyā sapramodeva</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uktvākathayat kathām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asau sthira-dhīratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gomukha śrūyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-asūyā sa-pramoda īva</seg> <seg type="pāda" n="d">mām uktva ākathayat kathām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.76">
<l><seg type="pāda" n="a">āsīt sumanasaḥ kāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā vidyādharī sakhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divyajñānā marudvegā</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmnā ca priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āsīt sumanasaḥ ka āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">priyā vidyā-dharī sakhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">divya-jñānā marud-vegā</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmnā ca priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.77">
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadṛcchāgatā caināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasaṅge kvacid abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ mām āpadi kaṣṭāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vartamānā smarer iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā yadṛccha-āgatā ca enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prasaṅge kva-cid abravīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ mām āpadi kaṣṭāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vartamānā smarer iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.78">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śreṣṭhini kālena</seg> <seg type="pāda" n="b">nīte vaivasvatakṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhinyāḥ kanyakā jātā</seg> <seg type="pāda" n="d">śokānalaghṛtāhutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śreṣṭhini kālena</seg> <seg type="pāda" n="b">nīte vaivasvata-kṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreṣṭhinyāḥ kanyakā jātā</seg> <seg type="pāda" n="d">śoka-anala-ghṛta-āhutiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.79">
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tv āsīd aputrāyā</seg><seg type="pāda" n="b">draviṇasyātibhūriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārasyāsyāsmadīyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ ko bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asyās tv āsīd a-putrāyā</seg><seg type="pāda" n="b">draviṇasya ati-bhūriṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārasya asya asmadīyasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pālakaḥ ko bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.80">
<l><seg type="pāda" n="a">uktā cāsmi purā sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasane māṃ smarer iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataś cintitamātraiva</seg> <seg type="pāda" n="d">dadṛśe priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">uktā ca asmi purā sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasane māṃ smarer iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataś cintita-mātra aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">dadṛśe priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.81">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ cāsau dārikāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prakarṣapramadasmitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocat sakhi mā bhaiṣīr</seg> <seg type="pāda" n="d">janayitvedṛśīṃ sutām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca asau dārikāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">prakarṣa-pramada-smitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avocat sakhi mā bhaiṣīr</seg> <seg type="pāda" n="d">janayitvā īdṛśīṃ sutām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.82">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā vidyādharendrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyati bhaviṣyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyā priyatamā tasmāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jṛmbhantāṃ tūryapaṅktayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣā vidyā-dhara-indrasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyati bhaviṣyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyā priyatamā tasmāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jṛmbhantāṃ tūrya-paṅktayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.83">
<l><seg type="pāda" n="a">athāsāv oṣadhīgarbhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baddhvā tasyāḥ sphuratkaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāyā hāṭakaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭhe gaṇḍakam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha asāv oṣadhī-garbhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">baddhvā tasyāḥ sphurat-karam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyāyā- hāṭakaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭhe gaṇḍakam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.84">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāvād oṣadher asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">striyam enāṃ satīṃ janāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drakṣyanti puruṣaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyaccakravartinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāvād oṣadher asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">striyam enāṃ satīṃ janāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drakṣyanti puruṣaṃ muktvā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyac-cakravartinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.85">
<l><seg type="pāda" n="a">amalānantapuṇyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvajñāś cakravartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyanti hi yathābhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthaṃ divyena cakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-mala-an-anta-puṇyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-jñāś cakravartinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśyanti hi yathā-bhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">arthaṃ divyena cakṣuṣā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yaḥ striyam evaināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭā sa bhavati dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravartī patiś cāsyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvavidyādharādhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yaḥ striyam eva enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">draṣṭā sa bhavati dhruvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravartī patiś ca asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-vidyā-dhara-adhipaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.87">
<l><seg type="pāda" n="a">oṣadhir yā ca kaṇṭhe 'syāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā nāmnā priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam eva ca nāmāsyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśastaṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">oṣadhir yā ca kaṇṭhe 'syāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā nāmnā priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam eva ca nāma asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praśastaṃ kriyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.88">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yo 'yaṃ puraśreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyādharendrayogyeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yo 'yaṃ pura-śreṣṭhī</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyā-dhara-indra-yogya īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadā priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.89">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca vīṇāsamasyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad uktaṃ cakravartinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ sundari jīveti</seg> <seg type="pāda" n="d">tenaiva viditaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca vīṇā-samasyāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad uktaṃ cakravartinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ciraṃ sundari jīva iti</seg> <seg type="pāda" n="d">tena eva viditaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.90">
<l><seg type="pāda" n="a">na hi śaktaḥ striyaṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">enām avanigocaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yas tu paśyati sma vyaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravartīty abhūn mama ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na hi śaktaḥ striyaṃ draṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="b">enām avanigocaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yas tu paśyati sma vyaktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravarti īty abhūn mama ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ ca gomukha eveti</seg> <seg type="pāda" n="b">tadaiva jñātavaty aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarūpaḥ savayāś cānyo</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti yac cakravartinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ ca gomukha eva iti</seg> <seg type="pāda" n="b">tada aiva jñātavaty- aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-rūpaḥ sa-vayāś ca anyo</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti yac cakravartinaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.92">
<l><seg type="pāda" n="a">rūpaṃ ca yuvarājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tava cānāyitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kauśāmbītaḥ paṭe nyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca niścayakāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rūpaṃ ca yuva-rājasya</seg> <seg type="pāda" n="b">tava cā anāyitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kauśāmbītaḥ paṭe nyastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca niścaya-kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.93">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādibhir mayā cihnair</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam avyabhicāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravartīti vijñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paścimaṃ stanadarśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādibhir mayā cihnair</seg> <seg type="pāda" n="b">ayam a-vyabhicāritaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakravarti īti vijñātaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paścimaṃ stana-darśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.94">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ punar ghaṭanopāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaḥ sa bhavatānayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭane durghaṭasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">caturo hi bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ punar ghaṭana-upāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaḥ sa bhavata ānayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭane dur-ghaṭasya api</seg> <seg type="pāda" n="d">caturo hi bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.95">
<l><seg type="pāda" n="a">evamādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛhayāmi sma mṛtyave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmān niścitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">trayaṃ maraṇakāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evam-ādi tataḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛhayāmi sma mṛtyave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmān niścitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">trayaṃ maraṇa-kāraṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.96">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā satyaṃ bruvad bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">mithyā brūteti kheditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra jīvati yas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛta evāmṛtopamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā satyaṃ bruvad bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">mithyā brūta iti kheditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra jīvati yas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛta eva amṛta-upamaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.97">
<l><seg type="pāda" n="a">pāṇḍityāndhasuhṛdvairi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma tiṣṭha puro mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti yaḥ svāminādiṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya mṛtyum arhotsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pāṇḍitya-andha-suhṛd-vairi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā sma tiṣṭha puro mama</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti yaḥ svāminā ādiṣṭas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya mṛtyum arha-utsavaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.98">
<l><seg type="pāda" n="a">na cāsti durghaṭasyāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭane mama kauśalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān maraṇam evāstu</seg> <seg type="pāda" n="d">dhik prāṇān duḥsthitān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca asti dur-ghaṭasya asya</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭane mama kauśalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmān maraṇam eva astu</seg> <seg type="pāda" n="d">dhik prāṇān duḥ-sthitān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.99">
<l><seg type="pāda" n="a">niryātaś ca purībāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">maraṇopāyalipsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyāpy adṛṣṭarūpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vācam aśrauṣam ambare ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niryātaś ca purī-bāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">maraṇa-upāya-lipsayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasya apy a-dṛṣṭa-rūpasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vācam aśrauṣam ambare ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.100">
<l><seg type="pāda" n="a">viparyasta nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">nindyān maraṇaniścayāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi duḥkhakṣayopāyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtyur iṣṭaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viparyasta nivartasva</seg> <seg type="pāda" n="b">nindyān maraṇa-niścayāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi duḥkha-kṣaya-upāyo</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtyur iṣṭaḥ satām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.101">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śithilitodvego</seg> <seg type="pāda" n="b">girā khecarayānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puraḥ puruṣam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">skandhāropitadārakam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ śithilita-udvego</seg> <seg type="pāda" n="b">girā khe-caraya ānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puraḥ puruṣam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">skandha-āropita-dārakam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.102">
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca dārakaḥ kuṇṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khañjaḥ kubjaḥ pṛthūdaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃtakṣitaḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">karkaśair vacanakṣuraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asau ca dārakaḥ kuṇṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">khañjaḥ kubjaḥ pṛthu-udaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti saṃtakṣitaḥ pitrā</seg> <seg type="pāda" n="d">karkaśair vacana-kṣuraiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.103">
<l><seg type="pāda" n="a">mriyasva dharṣiṇīputra</seg> <seg type="pāda" n="b">pretakhāditamātṛka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vahāmi na puṣṇāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ niṣprayojanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mriyasva dharṣiṇī-putra</seg> <seg type="pāda" n="b">preta-khādita-mātṛka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vahāmi na puṣṇāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavantaṃ niṣ-prayojanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.104">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa tvāṃ gāḍham āveṣṭya</seg> <seg type="pāda" n="b">grīvāṃ bhittvāthavā śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārayiṣyāmi tad gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">vaivasvatapurīm iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa tvāṃ gāḍham āveṣṭya</seg> <seg type="pāda" n="b">grīvāṃ bhittva āthavā śiraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārayiṣyāmi tad gaccha</seg> <seg type="pāda" n="d">vaivasvata-purīm iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.105">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena vihasyoktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā vākṣīr mā ca māṃ puṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāvatā hi te kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na madīyena mṛtyunā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tena vihasya uktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mā vākṣīr mā ca māṃ puṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāvatā hi te kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na madīyena mṛtyunā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.106">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāpi kila kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahat kāryaṃ mahātmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad bhavān māṃ sahasreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">vikrīnītāṃ mahātmasu ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya āpi kila kartavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahat kāryaṃ mahā-ātmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad bhavān māṃ sahasreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">vikrīnītāṃ mahā-ātmasu ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.107">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraṃ yac ca tad dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paryāptaṃ jīvanaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma tasmād vinā kāryān</seg> <seg type="pāda" n="d">mārayan māṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraṃ yac ca tad dattaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paryāptaṃ jīvanaṃ yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mā sma tasmād vinā kāryān</seg> <seg type="pāda" n="d">mārayan māṃ bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.108">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mahātmānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">ke 'nye yuṣmaj jagattraye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kutaś cānyan mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmajjīvitarakṣaṇāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn mahā-ātmānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">ke 'nye yuṣmaj jagat-traye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kutaś ca anyan mahat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yuṣmaj-jīvita-rakṣaṇāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.109">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraṃ te na yat kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭyāpi yadi labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tucchamūlyas tathāpy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṇamuṣṭisamā hi sā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraṃ te na yat kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭya āpi yadi labhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuccha-mūlyas tatha āpy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛṇa-muṣṭi-samā hi sā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.110">
<l><seg type="pāda" n="a">tat tad ityādi niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛham ānāyya taṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīṇāmi sma sahasreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">cintāmaṇim ivāśmanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tat tad ity-ādi niścitya</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛham ānāyya taṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krīṇāmi sma sahasreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">cintā-maṇim iva aśmanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.111">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām athāvocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvat smarasi kiṃcana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchannaṃ śreṣṭhino vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan me kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛṣidattām atha avocaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvat smarasi kiṃ-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracchannaṃ śreṣṭhino vṛttaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāvan me kathyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.112">
<l><seg type="pāda" n="a">kāliyena ca rājñā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat kāryaṃ rahaḥ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tat sumanase bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitaṃ dhīracetase ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāliyena ca rājñā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">yad yat kāryaṃ rahaḥ kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat tat su-manase bhartrā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathitaṃ dhīra-cetase ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.113">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca śrutadharā kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñaḥ śrutavatī guru</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā tad ṛṣidattāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣprakāśaṃ prakāśitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca śruta-dharā kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñaḥ śrutavatī guru</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā tad ṛṣidattāyai</seg> <seg type="pāda" n="d">duṣ-prakāśaṃ prakāśitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.114">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tayā ca tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kubjāya kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kubjena brahmadattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣaṃ pratyakṣam eva ca ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā tayā ca tan mahyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kubjāya kathitaṃ mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kubjena brahmadattāya</seg> <seg type="pāda" n="d">śeṣaṃ pratyakṣam eva ca ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.115">
<l><seg type="pāda" n="a">tad yuṣmabhir yad ādiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad atra bhavatā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad ācakṣveti kāryaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="d">etad atra mayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad yuṣmabhir yad ādiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad atra bhavatā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad ācakṣva iti kāryaṃ tad</seg> <seg type="pāda" n="d">etad atra mayā kṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.116">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādy ākarṇya tat tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">indrajālādhikādbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāśaṃsaṃ caritaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">praśasyā hi guṇādhikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādy ākarṇya tat tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">indra-jāla-adhika-adbhutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāśaṃsaṃ caritaṃ tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">praśasyā- hi guṇa-adhikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_27.117">
<l><seg type="pāda" n="a">kā vidyādharacakravartipadake tucchā ratir mādṛśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">suprāpaṃ dharaṇīcarair yad aparaiḥ krodhādivaśyair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñādhikkṛtadevadānavagurur yeṣāṃ suhṛd gomukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">te yat piṣṭapasaptakāptivimukhās tatkarmaṇāṃ jṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_27.117">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kā vidyā-dhara-cakravarti-padake tucchā ratir mādṛśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">su-prāpaṃ dharaṇī-carair yad aparaiḥ krodha-ādi-vaśyair api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajñā-dhik-kṛta-deva-dānava-gurur yeṣāṃ suhṛd gomukhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">te yat piṣṭapa-saptaka-āpti-vimukhās tat-karmaṇāṃ jṛmbhitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.1">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vārāṇasīstaṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāramitrair upāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upātiṣṭhanta kāśikyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṇayaḥ paṇyapāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vārāṇasī-staṃ māṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dāra-mitrair upāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upātiṣṭhanta kāśikyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṇayaḥ paṇya-pāṇayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.2">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃś ca bhāṣitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvavṛttāntakovidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam āryakaniṣṭho vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṇiśresṭhī bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃś ca bhāṣitavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-vṛtta-anta-kovidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayam ārya-kaniṣṭho vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śreṇi-śresṭhī bhavatv iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.3">
<l><seg type="pāda" n="a">atha yāte kvacit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">saudhe sapriyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sopāne tāram aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsānām iva nisvanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha yāte kva-cit kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">saudhe sa-priyadarśanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sopāne tāram aśrauṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haṃsānām iva nisvanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.4">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn na haṃsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nūpurāṇām ayaṃ dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padamantharasaṃcāro</seg> <seg type="pāda" n="d">yac cāvicchinnasaṃtatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīn na haṃsānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nūpurāṇām ayaṃ dhvaniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pada-manthara-saṃcāro</seg> <seg type="pāda" n="d">yac ca a-vicchinna-saṃtatiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.5">
<l><seg type="pāda" n="a">na caiṣa kulanārīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">upapattyā virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsavābhyudayeṣv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tā hi bibhrati bhūṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca eṣa kula-nārīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">upapattyā virudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsava-abhyudayeṣv eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tā- hi bibhrati bhūṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāntaḥpurasaṃcāra</seg><seg type="pāda" n="b">vārastrīcaraṇocitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api sopāne</seg> <seg type="pāda" n="d">caraty ābharaṇadhvani ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena antaḥ-pura-saṃcāra</seg><seg type="pāda" n="b">vāra-strī-caraṇa-ucitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim artham api sopāne</seg> <seg type="pāda" n="d">caraty ābharaṇa-dhvani ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.7">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca vimṛśann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tārābharaṇaśiñjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citrāṃśukadharā nārīr</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rūḍhayauvanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca vimṛśann eva</seg> <seg type="pāda" n="b">tāra-ābharaṇa-śiñjitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citra-aṃśuka-dharā- nārīr</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rūḍha-yauvanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.8">
<l><seg type="pāda" n="a">tāsāṃ kumudikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">lokalocanakaumudī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pragalbhāpi vinīteva</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāsāṃ kumudikā nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">loka-locana-kaumudī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pragalbha āpi vinīta īva</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā mām abhāṣata ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.9">
<l><seg type="pāda" n="a">āryajyeṣṭhaṃ yaśobhāgin</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavato bhartṛdārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādaraṃ rājadārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-jyeṣṭhaṃ yaśo-bhāgin</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavato bhartṛ-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāpayati vanditvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sādaraṃ rāja-dārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.10">
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vratakam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjitā devatādvijāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇṭakas tasya yuṣmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadārair gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mayā vratakam uddiśya</seg> <seg type="pāda" n="b">pūjitā- devatā-dvijāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaṇṭakas tasya yuṣmābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-dārair gṛhyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.11">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mahyaṃ susaṃskāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā samudraṃ samudgakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsaḥkusumagandhāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hārigandhān upāsarat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mahyaṃ su-saṃskāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā sa-mudraṃ samudgakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsaḥ-kusuma-gandhāṃś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">hāri-gandhān upāsarat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.12">
<l><seg type="pāda" n="a">athodvṛtya jagatsārān</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mahyam adarśayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dviprakārān alaṃkārān</seg> <seg type="pāda" n="d">naranārījanocitān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha udvṛtya jagat-sārān</seg> <seg type="pāda" n="b">asau mahyam adarśayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvi-prakārān alaṃkārān</seg> <seg type="pāda" n="d">nara-nārī-jana-ucitān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.13">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ dvayam apy etad</seg> <seg type="pāda" n="b">arhati priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preṣitaṃ yoṣitā yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">yoṣid eva yato 'rhati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ dvayam apy etad</seg> <seg type="pāda" n="b">arhati priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">preṣitaṃ yoṣitā yat tad</seg> <seg type="pāda" n="d">yoṣid eva yato 'rhati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.14">
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya tāḥ prekṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">vismitāḥ sasmitāś ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyai dattvā ca tad dravyam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchan kṛtavandanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idam ākarṇya tāḥ prekṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">vismitāḥ sa-smitāś ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyai dattvā ca tad dravyam</seg> <seg type="pāda" n="d">agacchan kṛta-vandanāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.15">
<l><seg type="pāda" n="a">yaśobhāginn iti śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayoktaṃ pīḍito 'bhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anabhyastaṃ hi yad yena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tad vastu duḥsaham ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaśo-bhāginn iti śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">taya ūktaṃ pīḍito 'bhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-abhyastaṃ hi yad yena</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tad vastu duḥsaham ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.16">
<l><seg type="pāda" n="a">mamāmantrayate yāvān</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ pramadājanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvo 'sāv āryaputreti</seg> <seg type="pāda" n="d">muktvaitāṃ puruṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mamā amantrayate yāvān</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣaḥ pramadā-janaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvo 'sāv ārya-putra iti</seg> <seg type="pāda" n="d">muktva aitāṃ puruṣām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.17">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ cānyat kulakanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">keyam īdṛk svatantratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yeyam asmadvidhaiḥ sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">lokayātrā niraṅkuśaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca anyat kula-kanyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ka īyam īdṛk sva-tantratā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya īyam asmad-vidhaiḥ sārdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">loka-yātrā nir-aṅkuśaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.18">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu kāmayamānāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmini kāmini priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dhanāyaty api svāṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim aṅga dhanam adhruvam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ tu kāmayamāna āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmini kāmini priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dhanāyaty api sva-aṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim aṅga dhanam a-dhruvam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tad asyāḥ ko bhaved bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="b">mayīty etad vitarkayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andhakāramukhenāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhena iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tad asyāḥ ko bhaved bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="b">mayi ity etad vitarkayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">andha-kāra-mukhena ahaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gomukhena iti bhāṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.20">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputra duranteyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īdṛśībhir bhavādṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokayātrety athāvocam</seg> <seg type="pāda" n="d">enaṃ parihasann iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putra dur-anta īyam</seg> <seg type="pāda" n="b">īdṛśībhir bhavādṛśām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">loka-yātra īty atha avocam</seg> <seg type="pāda" n="d">enaṃ parihasann iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.21">
<l><seg type="pāda" n="a">durantā vātha vā svantā</seg> <seg type="pāda" n="b">na hīyaṃ prastutā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā saṃkaṭāt trātā</seg> <seg type="pāda" n="d">mamāsty eva bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-antā va ātha vā sv-antā</seg> <seg type="pāda" n="b">na hi iyaṃ prastutā mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha vā saṃkaṭāt trātā</seg> <seg type="pāda" n="d">mama asty eva bhavān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.22">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasminn ahorātre</seg> <seg type="pāda" n="b">gate kumudikādikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatyedam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">savrīḍāvinayā iva ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasminn aho-rātre</seg> <seg type="pāda" n="b">gate kumudikā-ādikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āgatya idam abhāṣanta</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-vrīḍā-vinayā- iva ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.23">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputrāryaduhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā rājadārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmaddoṣe kṛtavrīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñāpayati sāñjaliḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putra arya-duhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">vanditvā rāja-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmad-doṣe kṛta-vrīḍā</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñāpayati sa-añjaliḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.24">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣamaṇīyo 'yam asmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">ācārātikramo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muḍhabhṛtyakṛtā doṣā</seg><seg type="pāda" n="d">na grāhyāḥ svāminām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣamaṇīyo 'yam asmākam</seg> <seg type="pāda" n="b">ācāra-ati-kramo yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muḍha-bhṛtya-kṛtā- doṣā</seg><seg type="pāda" n="d">na grāhyāḥ svāminām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.25">
<l><seg type="pāda" n="a">mayāpy uktaṃ na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣam ācaritaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti cet kṣānta evāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāpy ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya āpy uktaṃ na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">doṣam ācaritaṃ tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asti cet kṣānta eva asau</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha āpy ākhyāyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">mām apṛcchan nṛpātmajā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āryajyeṣṭhas tvayālāpān</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaḥ kīdṛśān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikā ācaṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">mām apṛcchan nṛpa-ātma-jā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārya-jyeṣṭhas tvayā ālāpān</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāṣitaḥ kī-dṛśān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.27">
<l><seg type="pāda" n="a">āryajyeṣṭha yaśobhāginn</seg> <seg type="pāda" n="b">ityādau kathite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāsūyā saviṣādeva</seg> <seg type="pāda" n="d">vepamānedam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārya-jyeṣṭha yaśo-bhāginn</seg> <seg type="pāda" n="b">ity-ādau kathite mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāsūyā sa-viṣāda īva</seg> <seg type="pāda" n="d">vepamāna īdam abravīt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi vairiṇi bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ vadati kāṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathokto mandayā jyeṣṭho</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśobhāginn iti tvayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ayi vairiṇi bhartāram</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ vadati ka āṅganā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatha ūkto mandayā jyeṣṭho</seg> <seg type="pāda" n="d">yaśo-bhāginn iti tvayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.29">
<l><seg type="pāda" n="a">na ca tvadīyam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacaḥ saṃbhāvayaty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parasaṃdeśahārī hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīto gaṇikājanaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na ca tvadīyam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacaḥ saṃbhāvayaty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">para-saṃdeśa-hārī hi</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīto gaṇikā-janaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.30">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ śreṣṭhiduhitur bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'smākam api dharmataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">abhinnaiva hi me tanuḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ śreṣṭhi-duhitur bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">so 'smākam api dharmataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">priyadarśanayā sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhinna aiva hi me tanuḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.31">
<l><seg type="pāda" n="a">aryaputras tvayā tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">aryaputreti bhāṣyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā vijñāpyatāṃ cedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāvajñāṃ na manyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">arya-putras tvayā tasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">arya-putra iti bhāṣyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā vijñāpyatāṃ ca idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatha āvajñāṃ na manyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.32">
<l><seg type="pāda" n="a">asmadarthaṃ mayā ceyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ucyatāṃ priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vratakotsavam āsevya</seg> <seg type="pāda" n="d">sāyāhne pratiyāsyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asmad-arthaṃ mayā ca iyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ucyatāṃ priyadarśanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrataka-utsavam āsevya</seg> <seg type="pāda" n="d">sāyāhne pratiyāsyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.33">
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutvedam āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'nyaḥ paribhavaḥ paraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmād yad asāv āha</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryā prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti śrutva īdam āsīn me</seg> <seg type="pāda" n="b">ko 'nyaḥ paribhavaḥ paraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etasmād yad asāv āha</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāryā prasthāpyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.34">
<l><seg type="pāda" n="a">yā vadhūs tātapādānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama bhāryā ca sā katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbijanayoṣeva</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchet paragṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yā vadhūs tāta-pādānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama bhāryā ca sā katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuṭumbi-jana-yoṣa īva</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchet para-gṛhān iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.35">
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocat</seg> <seg type="pāda" n="b">kim asthāne viśaṅkayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nedaṃ paragṛhaṃ devyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā viditam eva vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha māṃ gomukho 'vocat</seg> <seg type="pāda" n="b">kim a-sthāne viśaṅkayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na idaṃ para-gṛhaṃ devyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā viditam eva vaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.36">
<l><seg type="pāda" n="a">maṅgalaṃ hi vivāhāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">asyās tatraiva kāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac caitac ca gṛhaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">abhinnaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maṅgalaṃ hi vivāha-antam</seg> <seg type="pāda" n="b">asyās tatra eva kāritam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tac ca etac ca gṛhaṃ tasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhinnaṃ dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tadvacanān nyāyyād</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñātā satī mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādāgrād avārohat</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ tu priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tatas tad-vacanān nyāyyād</seg> <seg type="pāda" n="b">anujñātā satī mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāda-agrād avārohat</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ tu priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.38">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāsādapṛṣṭhastho</seg> <seg type="pāda" n="b">dāntair ujjvalamaṇḍanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gobhiḥ pravahaṇaṃ yuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rājavartmani ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāsāda-pṛṣṭha-stho</seg> <seg type="pāda" n="b">dāntair ujjvala-maṇḍanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gobhiḥ pravahaṇaṃ yuktam</seg> <seg type="pāda" n="d">apaśyaṃ rāja-vartmani ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.39">
<l><seg type="pāda" n="a">rājakañcukibhir vṛddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">anantair vetrapāṇibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārīvarṣavaraprāya</seg><seg type="pāda" n="d">janavṛndaiś ca saṃvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rāja-kañcukibhir vṛddhair</seg> <seg type="pāda" n="b">anantair vetra-pāṇibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nārī-varṣavara-prāya</seg><seg type="pāda" n="d">jana-vṛndaiś ca saṃvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.40">
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca rājakulād dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchatpravahaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad dinaṃ gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrghabandhanadurgamam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tac ca rāja-kulād dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchat-pravahaṇaṃ tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad dinaṃ gamayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">dīrgha-bandhana-dur-gamam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sūryo 'pi tad ahar manye</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagnākṣasyandano bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daityocchinnaturaṃgo vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yenāstaṃ katham apy agāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sūryo 'pi tad ahar manye</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagna-akṣa-syandano bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daitya-ucchinna-turaṃgo vā</seg> <seg type="pāda" n="d">yena astaṃ katham apy agāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.42">
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāsādam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">rājamārgaṃ nirūpayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva yānam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dīpikāvalayāvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha prāsādam āruhya</seg> <seg type="pāda" n="b">rāja-mārgaṃ nirūpayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva yānam adrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dīpikā-āvalayā āvṛtam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.43">
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya ca harmyāgrād</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpikācandrikāsakhīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sopāne dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">śrāmyantīṃ priyadarśanām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">avatīrya ca harmya-agrād</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpikā-candrikā-sakhīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sopāne dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">śrāmyantīṃ priyadarśanām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.44">
<l><seg type="pāda" n="a">tām ādāya tataḥ pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">madapramadabādhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirād āropayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">harmyāgraśayanāntikam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tām ādāya tataḥ pāṇau</seg> <seg type="pāda" n="b">mada-pramada-bādhitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirād āropayāmi sma</seg> <seg type="pāda" n="d">harmya-agra-śayana-antikam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.45">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ ca tatra viśrāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tām āliṅgam asau ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataś caḍ iti vicchinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tatkāñcīguṇabandhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaṇaṃ ca tatra viśrāntāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tām āliṅgam asau ca mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tataś caḍ iti vicchinnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat-kāñcī-guṇa-bandhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.46">
<l><seg type="pāda" n="a">śarāṭikuraraśreṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinān nalinīm iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiñjānā raśanā śayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tan nitambād athāpatat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">śarāṭi-kurara-śreṇiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pulinān nalinīm iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śiñjānā raśanā śayyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tan nitambād atha apatat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.47">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca bhinnamaṇicchāyāc</seg> <seg type="pāda" n="b">chatracchāditadīpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā pṛṣṭā mayā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāptiṃ priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ ca bhinna-maṇi-cchāyāc</seg> <seg type="pāda" n="b">chatra-cchādita-dīpikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭvā pṛṣṭā mayā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprāptiṃ priyadarśanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.48">
<l><seg type="pāda" n="a">bahu śrotavyam atrāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa śrūyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktvā ruṣṭaiva tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sācaṣṭa sma kathām imām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahu śrotavyam atra asti</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa śrūyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uktvā ruṣṭa aiva tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ācaṣṭa sma kathām imām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.49">
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ yuṣmadādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">gatā kanyāvarodhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca tatra mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">mārgayantyā nṛpātmajā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asty ahaṃ yuṣmad-ādeśād</seg> <seg type="pāda" n="b">gatā kanyā-avarodhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca tatra mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">mārgayantyā nṛpa-ātma-jā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parijanas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāha māṃ rājadārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhopavanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ parijanas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāha māṃ rāja-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛha-upavanam adhyāste</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra saṃbhāvyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.51">
<l><seg type="pāda" n="a">praviśya ca mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn udyānapālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasantasumanaḥkḹpta</seg><seg type="pāda" n="d">mālābharaṇadhāriṇī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praviśya ca mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn udyāna-pālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasanta-su-manaḥ-kḹpta</seg><seg type="pāda" n="d">mālā-ābharaṇa-dhāriṇī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.52">
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca pṛṣṭā mayāvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">yo 'yaṃ saṃdhyāvadāruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśokaṣaṇḍas tatrāste</seg> <seg type="pāda" n="d">vivikte rājadārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca pṛṣṭā maya āvocad</seg> <seg type="pāda" n="b">yo 'yaṃ saṃdhyā-vad-āruṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśoka-ṣaṇḍas tatrā aste</seg> <seg type="pāda" n="d">vivikte rāja-dārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.53">
<l><seg type="pāda" n="a">anena cāryaduhitur</seg> <seg type="pāda" n="b">vakreṇāpi tathā vrajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'yaṃ priyaṅguṣaṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti madhyena nirbhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anena cā arya-duhitur</seg> <seg type="pāda" n="b">vakreṇa api tathā vrajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yo 'yaṃ priyaṅgu-ṣaṇḍasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yāti madhyena nir-bhayaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.54">
<l><seg type="pāda" n="a">dūrāt kurabakānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b"><note>Missing text</note> kānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavīsahakārānām</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅkolānāṃ ca varjaya ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dūrāt kurabakānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b"><note>Missing text</note> kānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mādhavī-sahakārānām</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅkolānāṃ ca varjaya ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.55">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrāmyanmadhukarastena</seg><seg type="pāda" n="b">senāsaṃbādhapādapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅgadaṃśabhayāt kas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāpramattas tyajed iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhrāmyan-madhu-kara-stena</seg><seg type="pāda" n="b">senā-saṃbādha-pāda-pam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhṛṅga-daṃśa-bhayāt kas taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na a-pramattas tyajed iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca prasthitādrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadambakuṭajān api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatīsaptaparṇāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mañjarīcchannapallavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena ca prasthita ādrākṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadamba-kuṭajān api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mālatī-saptaparṇāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mañjarī-cchanna-pallavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.57">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">dohadasya varīyasī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anṛtāv api yenaite</seg> <seg type="pāda" n="d">jṛmbhitāḥ pādapā iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv āsīd aho śaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">dohadasya varīyasī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-ṛtāv api yena ete</seg> <seg type="pāda" n="d">jṛmbhitāḥ pāda-pā- iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.58">
<l><seg type="pāda" n="a">sātha paṅkajinīkūle</seg> <seg type="pāda" n="b">himavatkaṃdharājate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilāpṛṣṭhe mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">sāndracandanakardame ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa ātha paṅka-jinī-kūle</seg> <seg type="pāda" n="b">himavat-kaṃdharā-jate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śilā-pṛṣṭhe mayā dṛṣṭā</seg> <seg type="pāda" n="d">sāndra-candana-kardame ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.59">
<l><seg type="pāda" n="a">samaśītātape 'py asmin</seg> <seg type="pāda" n="b">vasante śāradīva sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhyaṃdine jvareṇaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">khedyamānā balīyasā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sama-śīta-ātape 'py asmin</seg> <seg type="pāda" n="b">vasante śāradi īva sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhyaṃdine jvareṇa eva</seg> <seg type="pāda" n="d">khedyamānā balīyasā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.60">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtatais tālavṛntaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">candanāpādramārutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vījyamānā vacobhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sāntvyamānātikomalaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtatais tāla-vṛntaiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">candana-āp-ādra-mārutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vījyamānā vacobhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sāntvyamāna āti-komalaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.61">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tasyā mayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">samīpaṃ vandanā kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayāpi kṣiptacetastvān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcid api bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tasyā- mayā gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">samīpaṃ vandanā kṛtā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taya āpi kṣipta-cetastvān</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃ-cid api bhāṣitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādam ālambya niṣṭhuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhām avocat tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaginī dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pādam ālambya niṣṭhuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhām avocat tāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaginī dṛśyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.63">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikāhastam</seg> <seg type="pāda" n="b">ālambyotthāya māṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgitavatī svāṅgair</seg> <seg type="pāda" n="d">dhvāntāṅgārāgniduḥsahaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ kumudikā-hastam</seg> <seg type="pāda" n="b">ālambya utthāya māṃ ciram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āliṅgitavatī sva-aṅgair</seg> <seg type="pāda" n="d">dhvānta-aṅgāra-agni-duḥ-sahaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.64">
<l><seg type="pāda" n="a">sukhāsīnāṃ ca mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā te sukhabhāgini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satataṃ kuśalītyādi</seg> <seg type="pāda" n="d">tatheti ca mayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukha-āsīnāṃ ca mām āha</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartā te sukha-bhāgini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satataṃ kuśali īty-ādi</seg> <seg type="pāda" n="d">tatha īti ca maya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.65">
<l><seg type="pāda" n="a">punar āha sa te bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">chāttratvād durjanaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhārādyair durārādhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayā tad iti me matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punar āha sa te bhartā</seg> <seg type="pāda" n="b">chāttratvād dur-janaḥ kila</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āhāra-ādyair dur-ārādhas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvayā tad iti me matiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.66">
<l><seg type="pāda" n="a">prītyā nandopanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yenāharati sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena naivopacaryo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">mayeti kathitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prītyā nanda-upanandābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yenā aharati sādhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena na eva upacaryo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">maya īti kathitaṃ mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.67">
<l><seg type="pāda" n="a">punar uktaṃ tayā smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">nedaṃ saṃbhāvyate tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājyāṃśo daśamas tābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">abhimānāt kilojjhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">punar uktaṃ tayā smitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">na idaṃ saṃbhāvyate tayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājya-aṃśo daśamas tābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">abhimānāt kila ujjhitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.68">
<l><seg type="pāda" n="a">tau tvadbhartur avittasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthasyājñātajanmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāsam abhyupagacchetāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ nāmeti durghaṭam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tau tvad-bhartur a-vittasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pānthasya a-jñāta-janmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dāsam abhyupagacchetāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ nāma iti dur-ghaṭam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.69">
<l><seg type="pāda" n="a">mayoktaṃ sarvam asty etat</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tu tau divyacakṣuṣau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad evādiśataḥ kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tathaiva hi sidhyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maya ūktaṃ sarvam asty etat</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tu tau divya-cakṣuṣau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad evā adiśataḥ kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">tat tatha aiva hi sidhyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.70">
<l><seg type="pāda" n="a">jyeṣṭhasya ca guṇā jyeṣṭhās</seg> <seg type="pāda" n="b">tābhyāṃ kasyeti mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tenāṅgīkṛtavantau tau</seg> <seg type="pāda" n="d">madbhartur bhṛtyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jyeṣṭhasya ca guṇā- jyeṣṭhās</seg> <seg type="pāda" n="b">tābhyāṃ kasya iti mānuṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena aṅgī-kṛtavantau tau</seg> <seg type="pāda" n="d">mad-bhartur bhṛtyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.71">
<l><seg type="pāda" n="a">bhagīrathayaśāḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkampākṣī kathām imām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanūruhavikāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sāśruṇāliṅgitā balāt ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhagīrathayaśāḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣkampa-akṣī kathām imām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tanū-ruha-vikāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-aśruṇā āliṅgitā balāt ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.72">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca kṣaṇam āsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">āha māṃ rājadārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṃ pravahaṇakṣobhāt</seg> <seg type="pāda" n="d">khinnam abhyañjyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ ca kṣaṇam āsīnām</seg> <seg type="pāda" n="b">āha māṃ rāja-dārikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgaṃ pravahaṇa-kṣobhāt</seg> <seg type="pāda" n="d">khinnam abhyañjyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.73">
<l><seg type="pāda" n="a">āstām āstām iti mayā</seg> <seg type="pāda" n="b">anicchantyā yāvad ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad balād balātailaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyadhāt kumudikā mayi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āstām āstām iti mayā</seg> <seg type="pāda" n="b">an-icchantyā yāvad ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvad balād balā-tailaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nyadhāt kumudikā mayi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.74">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathākṣinikocādyair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktvā kumudikādikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā me 'bhyaṅgāpadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">vivṛtyāṅgāni paśyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvatha ākṣi-nikoca-ādyair</seg> <seg type="pāda" n="b">uktvā kumudikā-ādikāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā me 'bhyaṅga-apadeśena</seg> <seg type="pāda" n="d">vivṛtya aṅgāni paśyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.75">
<l><seg type="pāda" n="a">etat tvatkaraśākhābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">likhitaṃ <note>Missing text</note> mbhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīyam aṅgam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">rājadārikayoditam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etat tvat-kara-śākhābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">likhitaṃ <note>Missing text</note> mbhakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madīyam aṅgam ālokya</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-dārikaya ūditam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.76">
<l><seg type="pāda" n="a">aho sakhe salajjāsi</seg> <seg type="pāda" n="b">bālikā kulapālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yayeha duḥsahā soḍhā</seg> <seg type="pāda" n="d">komalāṅgyā kadarthanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aho sakhe sa-lajja āsi</seg> <seg type="pāda" n="b">bālikā kula-pālikā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaya īha duḥ-sahā soḍhā</seg> <seg type="pāda" n="d">komala-aṅgyā kadarthanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.77">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tvaṃ parādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhartaiva tava nirdayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena prabaladarpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ vaiṣamyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha vā tvaṃ para-ādhīnā</seg> <seg type="pāda" n="b">bharta aiva tava nirdayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena prabala-darpeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ vaiṣamyam īdṛśam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.78">
<l><seg type="pāda" n="a">ko 'nyo niṣkaruṇas tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ yenotpalakomalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dantineva mahāndhena</seg> <seg type="pāda" n="d">mathitā puṇḍarīkiṇī ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ko 'nyo niṣ-karuṇas tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ yena utpala-komalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dantina īva mahā-andhena</seg> <seg type="pāda" n="d">mathitā puṇḍarīkiṇī ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.79">
<l><seg type="pāda" n="a">matsaṃdeśaṃ ca vācyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">kim asthāne kṛtam tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi cūḍāmaṇiḥ pāde</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhavāmīti badhyate ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mat-saṃdeśaṃ ca vācyo 'sau</seg> <seg type="pāda" n="b">kim a-sthāne kṛtam tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hi cūḍā-maṇiḥ pāde</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhavāmi iti badhyate ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.80">
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ hi karkaśāḥ soḍhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaktā rājanyakanyakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāyākomalagātryas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi vānijadārikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">idaṃ hi karkaśāḥ soḍhuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaktā- rājanya-kanyakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">chāyā-komala-gātryas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi vānija-dārikāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.81">
<l><seg type="pāda" n="a">ityādi bahu jalpitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā mām udvartanādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satkārair annapānāntaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity-ādi bahu jalpitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā mām udvartana-ādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sat-kārair anna-pāna-antaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃmānitavatī ciram ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca kṣaṇasaṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama saṃvatsarāyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmatkathāprasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="d">sārkaṃ gatam idaṃ dinam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāś ca kṣaṇa-saṃkṣiptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mama saṃvatsara-āyatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuṣmat-kathā-prasaṅgena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa-arkaṃ gatam idaṃ dinam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.83">
<l><seg type="pāda" n="a">athācalanitambābhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">svanitambād vimucya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmucan mekhalām enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mannitambe laghīyasi ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha a-cala-nitamba-abhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sva-nitambād vimucya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āmucan mekhalām enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">man-nitambe laghīyasi ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.84">
<l><seg type="pāda" n="a">bahur visraṃsamānāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">granthir asyāṃ tayā kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svahastavilatair yatnān</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṇālītantusūtrakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bahur visraṃsamānāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">granthir asyāṃ tayā kṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva-hasta-vilatair yatnān</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṇālī-tantu-sūtrakaiḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.85">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpitavatī</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ityādi vidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mekhalā skhalitā ceyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">chittvā tat tantubandhanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ prasthāpitavatī</seg> <seg type="pāda" n="b">mām ity-ādi vidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mekhalā skhalitā ca iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">chittvā tat tantu-bandhanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.86">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyās tayā citre</seg> <seg type="pāda" n="b">prapañce 'smin nivedite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpajanmanāmṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkalpayitum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">iti tasyās tayā citre</seg> <seg type="pāda" n="b">prapañce 'smin nivedite</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpa-janmanā āmṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃkalpayitum ārabhe ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.87">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā yad guru saṃdiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabdhaṃ ca yat tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad eva suparyāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">anurāgasya lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā yad guru saṃdiṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">upalabdhaṃ ca yat tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad eva su-paryāptam</seg> <seg type="pāda" n="d">anurāgasya lakṣaṇam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.88">
<l><seg type="pāda" n="a">yat punar mekhalā baddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥsarair bisatantubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satsv apy anyeṣu sūtreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tatredaṃ cintitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yat punar mekhalā baddhā</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-sarair bisa-tantubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satsv apy anyeṣu sūtreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra idaṃ cintitaṃ tayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.89">
<l><seg type="pāda" n="a">nirdayāliṅganakṣobhād</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ vicchedam eṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atheyaṃ mekhalā srastā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyāyāṃ nipatiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nirdaya-āliṅgana-kṣobhād</seg> <seg type="pāda" n="b">idaṃ vicchedam eṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha iyaṃ mekhalā srastā</seg> <seg type="pāda" n="d">śayyāyāṃ nipatiṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.90">
<l><seg type="pāda" n="a">lambāṃ cemām asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">mannitambaviśālatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayā <note>Missing text</note> prītim</seg> <seg type="pāda" n="d">ādhāsyaty api kām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lambāṃ ca imām asau dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">man-nitamba-viśālatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anayā <note>Missing text</note> prītim</seg> <seg type="pāda" n="d">ādhāsyaty api kām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.91">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaikato 'pi vṛttānta</seg> <seg type="pāda" n="b">upapanne tayā kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā tu jñātakāryatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">utprekṣeyam upekṣitā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">eka-ekato 'pi vṛtta-anta</seg> <seg type="pāda" n="b">upapanne tayā kṛte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayā tu jñāta-kāryatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">utprekṣa īyam upekṣitā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.92">
<l><seg type="pāda" n="a">athāham abravaṃ śyāmā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagīrathayaśāḥ sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ vettheti sāpṛcchad</seg> <seg type="pāda" n="d">athettham aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha aham abravaṃ śyāmā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhagīrathayaśāḥ sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ vettha iti sa āpṛcchad</seg> <seg type="pāda" n="d">atha ittham aham uktavān ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.93">
<l><seg type="pāda" n="a">gaurāṇām asitābhāsam</seg> <seg type="pāda" n="b">asitānāṃ sitādhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śyāmānāṃ maṇḍanaṃ tajjñais</seg> <seg type="pāda" n="d">citravarṇaṃ tu varṇitam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">gaurāṇām asita-ābhāsam</seg> <seg type="pāda" n="b">asitānāṃ sita-adhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śyāmānāṃ maṇḍanaṃ taj-jñais</seg> <seg type="pāda" n="d">citra-varṇaṃ tu varṇitam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.94">
<l><seg type="pāda" n="a">pārijātasragābhābhā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad iyaṃ mekhalā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālā dūrvādalaśyāmā</seg> <seg type="pāda" n="d">niyataṃ rājadārikā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pārijāta-srag-ābhā-bhā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad iyaṃ mekhalā tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bālā dūrvā-dala-śyāmā</seg> <seg type="pāda" n="d">niyataṃ rāja-dārikā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.95">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca nānyā tataḥ kācid</seg> <seg type="pāda" n="b">darśanīyatamā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">darśanīyatamā śyāmā</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīṇām iti darśanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ ca na anyā tataḥ kā-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">darśanīyatamā yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">darśanīyatamā śyāmā</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīṇām iti darśanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.96">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoktaṃ dhig dhig astv eṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnalakṣaṇakāriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janaḥ pracchādanīyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">khyāpito yaiḥ śaṭhair api ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taya ūktaṃ dhig dhig astv eṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratna-lakṣaṇa-kāriṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janaḥ pracchādanīyo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">khyāpito yaiḥ śaṭhair api ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.97">
<l><seg type="pāda" n="a">ity ādyā kathayā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣapāyāḥ praharadvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāptyupāyavicāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛtīyaḥ prerito mayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ity ādyā kathayā tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣapāyāḥ prahara-dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāpty-upāya-vicāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">tṛtīyaḥ prerito mayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.98">
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv asīd iyaṃ cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mamopāyacintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatās tat kariṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">yena śāntir bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mama tv a-sīd iyaṃ cintā</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ mama upāya-cintayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devatās tat kariṣyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">yena śāntir bhaviṣyati ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.99">
<l><seg type="pāda" n="a">vegavatyādikāprāptāv</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaḥ kaḥ kṛto mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tāḥ prāptavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā rājasutām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vegavaty--ādika-a-prāptāv</seg> <seg type="pāda" n="b">upāyaḥ kaḥ kṛto mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tāḥ prāptavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā rāja-sutām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.100">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām ekadāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyaṃ kumudikāvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagīrathayaśā yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā yācate yathā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha mām ekadā āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">sāyaṃ kumudika āvadat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagīrathayaśā- yuṣmān</seg> <seg type="pāda" n="d">vanditvā yācate yathā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.101">
<l><seg type="pāda" n="a">ye mayāropitāś cūtā</seg><seg type="pāda" n="b">mādhavīcampakādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te jātā mañjarībhāra</seg><seg type="pāda" n="d">bharabhaṅgurapallavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.101">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ye mayā āropitāś cūtā</seg><seg type="pāda" n="b">mādhavī-campaka-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te jātā- mañjarī-bhāra</seg><seg type="pāda" n="d">bhara-bhaṅgura-pallavāḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.102">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ śvas tatra gatvāhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mādhavīsahakārayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartrī vivāhasaṃskāram</seg> <seg type="pāda" n="d">apareṣāṃ ca pūjanam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.102">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ śvas tatra gatva āhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mādhavī-sahakārayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kartrī vivāha-saṃskāram</seg> <seg type="pāda" n="d">apareṣāṃ ca pūjanam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.103">
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmadgṛhadvārād</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātar eva prāyātāsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eṣā mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.103">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tena yuṣmad-gṛha-dvārād</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītvā priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prātar eva prāyāta āsmi</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eṣā mucyatām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.104">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tasyai pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchatv evaṃ bhavatv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭavyā rājaputrīti</seg> <seg type="pāda" n="d">khidyamāno 'nayaṃ niśām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.104">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tasyai pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">gacchatv evaṃ bhavatv iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">draṣṭavyā rāja-putri īti</seg> <seg type="pāda" n="d">khidyamāno 'nayaṃ niśām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.105">
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ kumudikāgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣate sma sasaṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagīrathayaśāḥ prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchatv aryasuteti mām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.105">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prātaḥ kumudikā āgatya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāṣate sma sa-saṃbhramā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagīrathayaśāḥ prāptā</seg> <seg type="pāda" n="d">gacchatv arya-suta īti mām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.106">
<l><seg type="pāda" n="a">atha tāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthāpya priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādāgrasthito dvāḥstha</seg><seg type="pāda" n="d">svacchapravahaṇāsthitām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.106">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha tāṃ dṛṣṭavān asmi</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthāpya priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsāda-agra-sthito dvāḥ-stha</seg><seg type="pāda" n="d">-svaccha-pravahaṇa-āsthitām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.107">
<l><seg type="pāda" n="a">āstāṃ ca mama tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ mānasacakṣuṣī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suṣuptāv asthitasyeva</seg> <seg type="pāda" n="d">naṣṭasaṃkalpadarśane ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.107">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āstāṃ ca mama tāṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ mānasa-cakṣuṣī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suṣuptāv a-sthitasya iva</seg> <seg type="pāda" n="d">naṣṭa-saṃkalpa-darśane ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.108">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā puṇyavantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">surāsuranaroragāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv akālamṛtyur yair</seg> <seg type="pāda" n="d">nārīrūpo na vīkṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.108">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvathā puṇyavantas te</seg> <seg type="pāda" n="b">sura-asura-nara-uragāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asāv a-kāla-mṛtyur yair</seg> <seg type="pāda" n="d">nārī-rūpo na vīkṣitaḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.109">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā cānanam unnamya</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛṣṭaḥ saṃdṛṣṭavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasrākṣaṃ svam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">taccakṣuṣkādikojjvalam ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.109">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tayā cā ananam unnamya</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛṣṭaḥ saṃdṛṣṭavān aham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasra-akṣaṃ svam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tac-cakṣuṣka-ādika-ujjvalam ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.110">
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca maddayitāṃ nāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmānitavatī samam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi dṛṣṭam adāt tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍha <note>Missing text</note> ṭhagrahārhaṇām ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.110">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māṃ ca mad-dayitāṃ na asau</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃmānitavatī samam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi dṛṣṭam adāt tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gāḍha- <note>Missing text</note> ṭha-graha-arhaṇām ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.111">
<l><seg type="pāda" n="a">atha svayānam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">sā priyāṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukyādicamūguptā</seg> <seg type="pāda" n="d">nagaropavanaṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.111">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha sva-yānam āropya</seg> <seg type="pāda" n="b">sā priyāṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kañcukya-ādi-camū-guptā</seg> <seg type="pāda" n="d">nagara-upavanaṃ gatā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.112">
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu tad dinaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrān mandiraniṣkuṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harmyamūrdhānam ārohaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rājaputrīdidṛkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.112">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ahaṃ tu tad dinaṃ nītvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchrān mandira-niṣkuṭe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">harmya-mūrdhānam ārohaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rāja-putrī-didṛkṣayā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.113">
<l><seg type="pāda" n="a">atha pravahaṇenāsau</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasvatpaṭuraṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madgṛhadvāram āgacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād unnamitānanā ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.113">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">atha pravahaṇena asau</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhasvat-paṭu-raṃhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mad-gṛha-dvāram āgacchad</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrād unnamita-ānanā ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.114">
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca māṃ tatra paśyantī</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtataṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ niṣpīḍayantī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ciram aṅgaṃ nyapīḍayat ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.114">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sā ca māṃ tatra paśyantī</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃtataṃ priyadarśanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gāḍhaṃ niṣpīḍayantī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ciram aṅgaṃ nyapīḍayat ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.115">
<l><seg type="pāda" n="a">vandanācchadmanā paścān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyy ātmānaṃ nidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cetovinimayaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttā śibikām iti ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.115">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vandanā-cchadmanā paścān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyy ātmānaṃ nidhāya sā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ceto-vinimayaṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pravṛttā śibikām iti ||</seg> </l>
</lg>
</note>

<lg xml:id="BKSS_28.116">
<l><seg type="pāda" n="a">ārādhayāmi nṛpasūnukṛte nu gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ khānayāmi caturais tvaritaṃ suruṅgām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ityādyupāyaśatacintanatāntacetāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchrān niśām anayam apratilabdhanidraḥ ||</seg> </l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#BKSS_28.116">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ārādhayāmi nṛpa-sūnu-kṛte nu gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ khānayāmi caturais tvaritaṃ suruṅgām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity-ādy-upāya-śata-cintana-tānta-cetāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchrān niśām anayam a-pratilabdha-nidraḥ ||</seg> </l>
</lg>
</note>

  </body>
</text>
</TEI>